เฉลี่ยแล้วในแต่ละปี จะมีหนังใหม่เข้าฉายกว่า 7,000 เรื่อง
และรายการทีวีใหม่ๆ กว่าหนึ่งพันรายการ
วิดีโอเกมใหม่หลายพัน
พอดแคสต์ใหม่ๆ นับแสน
และมีเพลงใหม่มากกว่า 60,000 เพลง
ถูกอัปโหลดลงสปอตติฟายทุกวัน
ในบรรดาตัวเลือก ความสนุกสนานเพลิดเพลินเหล่านี้
สิ่งหนึ่งที่ได้รับความนิยมแบบพุ่งพรวดในปี 2020
กลับมีอายุกว่า 15,000 ปี
หมากรุกกำลังฮิตอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน
กระดานหมากรุกกลายเป็นที่ต้องการอันดับต้นๆ
และผู้ค้าปลีกต่างประสบปัญหา ของขาดตลาดกันถ้วนหน้า
แม้แต่ในระดับนานาชาติ…
ดูเหมือนว่ายอดดาวน์โหลด เกมหมากรุกจะเพิ่มขึ้น 11 เปอร์เซ็นต์
ในช่วงสั้นๆ ช่วงหนึ่ง มันคือประเภทเกมที่นิยมกันสูงสุด
ในแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งอย่างทวิตช์
เหนือกว่าวิดีโอเกมอย่างลีกออฟเลเจนด์
และฟอร์ตไนต์
ถึงกับมีคนหลายพันเข้ามาดูผมเล่น
เขาพลาดเดินไปที่เอชโฟร์ ผมว่าโลจิกต้องโดนรุกฆาตแน่นอน
นั่นมันอะไรกันน่ะ โง่ชะมัด!
เมื่อผมดูประวัติศาสตร์หมากรุก
เราถือว่ามันเป็นเกมที่คนฉลาดมากๆ จะเล่นกัน
ผู้นำที่ยิ่งใหญ่ต่างให้ความสนใจกับมัน
นักคิด
และศิลปิน
และนักกีฬาชั้นยอด
มีคนดังมาเล่นหมากรุกที่ร้านเรา
มาร์แซล ดูว์ช็องก็เคยมาเล่นที่นี่
สแตนลีย์ คูบริกก็เคยมาเล่น
มืออาชีพอย่างบ๊อบบี้ ฟิชเชอร์ ก็เคยมาเล่นด้วยเหมือนกัน
การเป็นนักหมากรุกที่ดี คุณไม่จำเป็น ต้องเป็นอัจฉริยะ มันเป็นมายาคติ
แต่หมากรุกเป็นมากกว่าแค่เกมฆ่าเวลา
เป็นเกมที่ไม่เกี่ยงอายุ ศาสนา และวัฒนธรรม
แต่มันกลับไม่เคยล้าสมัย
มันน่าทึ่งมาก เหมือนได้หนีจากชีวิตจริง
เข้าสู่โลกใหม่ของตาราง 64 ช่อง
แล้วทำไมเกมกระดานโบราณนี้
ถึงยังตรึงใจเราได้ตลอดมา
หมากรุกนี้มันพิเศษตรงไหน
หมากรุกเป็นเกมที่ยอดเยี่ยม เกมกีฬาแห่งจิตใจ
(ผลงานซีรีส์สารคดีจาก NETFLIX)
ผู้เล่นจะต้องทุ่มเทเวลา
เพื่อจะได้เป็นผู้เล่นชั้นนำของโลก
ผมชอบเล่นหมากรุก เพราะมันเป็นเกมที่ดี
ตอนนี้เรารู้แล้วว่าทุกคนที่มีสมองปกติ
ก็สามารถเป็นแกรนด์มาสเตอร์ได้
หมากรุกคอมพิวเตอร์เรียนรู้การเดินหมากเด็ด
ด้วยการใช้ประสบการณ์ในอดีต วิเคราะห์การเดินหมากต่างๆ กัน
แล้วเลือกมาหนึ่งทาง
(หมากรุก)
อาณาจักรกำลังถูกโจมตี
ทหารม้าของศัตรูบุกเข้ามาในปราสาท
พระราชาหนีไปแล้ว
ไม่มีใครแน่ใจว่าพระราชาจะไปที่ไหน
แต่พวกเขาจะสู้จนกว่าจะรู้ว่าพระราชาตายแล้ว
เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ราชินีอับจนหนทางสิ้นเชิง
อาณาจักรล่มสลายลงต่อหน้าต่อตา
เป็นเรื่องราวที่คนรุ่นต่อไปควรจะศึกษา
พวกเขาก็ศึกษาจริงๆ
ทั้งหมดนั่นเกิดขึ้นบนกระดานหมากรุก
และที่เกิดขึ้นในเกมกระดานตอนนี้
คือตำนานอันโด่งดัง
มันเป็นเกมที่งดงาม
และแน่นอนว่าสำหรับมือใหม่
มันดูน่าอัศจรรย์มาก
เอ็ดเวิร์ด ลาสเกอร์ วิศวกรชาวเยอรมัน
ไม่ได้รู้เนื้อรู้ตัวเลยว่า เขาจะทำให้หมากรุกมีพื้นที่ในประวัติศาสตร์
เมื่อเขาขึ้นฝั่งที่ลอนดอน ในวันสำคัญยิ่งวันนั้นเมื่อปี 1912
และจุดหมายแรกของเขา คือชมรมหมากรุกชั้นนำของเมือง
ลาสเกอร์พูดภาษาอังกฤษไม่ได้สักคำเดียว แต่สำหรับที่นี่…
เรื่องนั้นไม่สำคัญเลย มีชายคนหนึ่งชวนเขาเล่นเกมสั้นๆ
ลาสเกอร์ไม่รู้ว่านั่นคือเซอร์จอร์จ อลัน โธมัส
ซึ่งกล่าวขวัญกันว่าเป็นผู้เล่นที่เก่งที่สุดในอังกฤษ
มันเป็นเกมเล่นๆ เกิดขึ้นปุบปับ ที่บังเอิญถูกบันทึกไว้
ไม่ใช่การแข่งขัน และไม่ได้เล่นเพื่อเงินทอง
ในปัจจุบันมันถูกตั้งฉายาว่า "เกมไล่ล่าคิงอันสมบูรณ์แบบ"
เพราะมันโหดเหี้ยมแยบยลมาก
หรือบางครั้งก็เรียกว่า "เสน่ห์มรณะ"
เพราะขณะเดียวกันมันก็งดงาม
และเพื่อจะเห็นความงามจริงๆ
การรู้วิธีเล่นหมากรุกก่อนก็ช่วยได้
ให้ผมสอนแบบสอนเด็กหกขวบหรือว่ายี่สิบขวบดี
เด็กหกขวบ เด็กหกขวบแน่นอนค่ะ
ทางฝั่งของคุณจะมีเบี้ยแปดตัว
เป็นทหารเดินเท้า
เบี้ยก็เหมือนเด็กหกขวบ
เป็นหมากที่อ่อนแอที่สุด
แต่ก็สามารถเอาชนะคิงฝั่งตรงข้ามได้
แล้วก็มีเรือซึ่งเป็นป้อมปราการที่แข็งแกร่ง
หมากตัวนี้เดินเป็นเส้นตรง เป็นตัวที่ไม่ตื่นตาเท่าไร
ถัดจากเรือก็มีอัศวิน หมากตัวนี้ดูเหมือน
ม้า ใครๆ ก็ชอบม้าใช่ไหม
มันจะเดินเป็นรูปตัวแอล
- มันกระโดดไปมา - ก็เหมือนกับม้านั่นแหละครับ
ตัวต่อไปคือบิชอป
เดินได้ไกลมาก พวกมันสามารถเดิน จากขอบกระดานฝั่งหนึ่งไปยังอีกฝั่ง
และโจมตีหมากของคู่ต่อสู้ได้
ถัดจากบิชอปคือหมากที่ทรงพลังที่สุดของคุณ
ก่อนช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15
บิชอปเดินได้ทีละช่อง
แต่ต่อมาก็มีผู้นำหญิง ที่ทรงอำนาจมากมายผุดขึ้นทั่วยุโรป
(อลิซาเบธที่หนึ่ง)
(กาตาลินาแห่งอารากอน)
แล้วจู่ๆ หมากอ่อนแอตัวนั้น
ก็ถูกแทนที่ด้วยควีน
ซึ่งเดินได้ทั่วทั้งกระดานในตาเดียว
เว้นแต่ว่าคุณเก่งมาก ปกติถ้าไม่มีควีนแล้วเราควรยอมแพ้
และก็มีหมากที่สำคัญที่สุด
หมากตัวคิง
ที่สามารถเดินได้ทีละหนึ่งช่องในทุกทิศทาง
คิงดูเหมือนเป็นจุดอ่อน
แต่ถ้าคุณไม่ปกป้องมันไว้ให้ดี คุณก็จะแพ้
ในสมัยเปอร์เชียโบราณ พวกเขาจะพูดว่า
"ชาห์มัต"
"พระราชาตายแล้ว"
ซึ่งกลายมาเป็น "รุกฆาต"
นั่นแหละครับ
นี่คือกองทัพของคุณ เหมือนกันกับของศัตรู
ตอนนี้คุณแค่ต้องเดินตาแรก
(เปิดเกม)
เอ็ดเวิร์ด ลาสเกอร์ได้เล่นสีขาว ซึ่งแปลว่าเขาจะได้เริ่มก่อน
มีทางเลือกให้เขาเดินได้ 20 แบบ
เซอร์โธมัสก็เช่นกัน
แต่จากสองทางเลือกนั้น
ทำให้ตาต่อไปเดินได้ถึง 400 แบบ
ลาสเกอร์กับโธมัสเล่นแบบนี้
ตาถัดมา ความเป็นไปได้ ของเกมกระดานนี้พุ่งสูงขึ้น
เป็น 71,852 แบบ
และเมื่อผู้เล่นเดินตาที่สาม จะมีผลลัพธ์ได้ทั้งหมดเก้าล้านแบบ
ด้วยตัวเลือกที่มากมายขนาดนั้น คุณจะตัดสินใจเดินยังไง
ตลอดช่วงหลายร้อยปี คำตอบก็คือ…
"คุณต้องกระหายเลือด"
ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 วิธีนี้ถือเป็น
วิธีเดียวในการเล่นหมากรุกแบบสุภาพบุรุษ
แล้วคุณก็โจมตีคู่ต่อสู้อย่างไม่ลดละ
จงใจสละเบี้ย
เราเรียกการเล่นแบบนี้ว่า ยุคโรแมนติกของหมากรุก
มันเกิดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกันกับ ยุคโรแมนติกของศิลปะ
ดนตรี ภาพวาด บทกวี
ที่เน้นการแสดงออกทางอารมณ์ มากกว่าความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค
หมากรุกไม่ใช่แค่เรื่องของการแพ้ชนะ
แต่จะต้องชนะอย่างงดงามด้วย
แล้วสไตนิตซ์ก็ก้าวเข้ามา
วิลเฮล์ม สไตนิตซ์
คือแชมป์หมากรุกโลก อย่างเป็นทางการคนแรก ซึ่งเขาบอกว่า
"อันดับแบบหยาบๆ น่ะ"
แล้วในยุคใหม่นี้ สไตนิตซ์ก็ก่อตั้ง
สกุลการเดินหมากอย่างเป็นระเบียบวิธี
เหมือนที่เหล่าศิลปินลดการแสดงความรู้สึก หันไปสนใจความสมจริงและความแม่นยำมากขึ้น
ผู้เล่นหมากรุกก็เริ่มวางหลักการพื้นฐานของเกม
มาดูการเดินหมากพวกนี้อีกครั้ง
ลาสเกอร์เดินไปที่กลางกระดาน
การพยายามควบคุมศูนย์กลางคือหลักการข้อแรก
นั่นคือใจกลางสมรภูมิ
จากนั้นลาสเกอร์ก็ขยับม้า
นั่นเป็นหลักการข้อที่สอง
นำหมากที่ทรงพลังกว่ามาใช้ให้เร็วที่สุด
แต่ในช่วงเปิดเกม คุณไม่ได้ตัดสินใจเอง
ผู้เล่นที่ยิ่งใหญ่ในอดีตได้กรุยทางไว้มากมายแล้ว
มันมีทั้งการเปิดหมากแบบแดนิช แบบอีวานส์
การเปิดหมากแบบซิซิเลียน
การเปิดหมากแบบฝรั่งเศส แบบรุย โลเปซ
และใช่ การเปิดหมากหน้าควีน
มีการรวบรวมวิธีเปิดหมากไว้ได้หลายร้อยแบบ
ซึ่งช่วยให้คุณเข้าใจทฤษฎีการเปิดหมากบ้าง
ถ้าคู่ต่อสู้ของคุณรู้แล้วคุณไม่รู้ล่ะก็
คุณอาจจะตกหลุมพรางได้ ซึ่งคุณไม่อยากเจอแบบนั้นหรอก
แต่เมื่อทั้งสองฝ่ายเดินไปได้สี่ตา จำนวนรูปแบบบนกระดานที่แน่นอน
เกิดขึ้นแล้ว 315,000 ล้านแบบ
ไม่ช้าก็เร็ว คุณต้องทิ้งตำราการเดินหมาก
และเริ่มสู้ด้วยตัวเอง
(กลางเกม)
ช่วงกลางเกมคือศึกหลัก
ที่ผู้เล่นจะนำแผนการและกลยุทธ์ออกมาใช้
ช่วงกลางเกมมักจะเป็นตัวตัดสิน
ผลแพ้ชนะของเกมนั้นๆ
บิชอปของลาสเกอร์กระหายเลือดมาก
แต่ชัยชนะนั้นคงอยู่ได้ไม่นาน
เบี้ยตัวหนึ่งกระโจนเข้าไปในสมรภูมินองเลือด
และถูกสังหารทิ้งทันที
ควีนสีขาวเกือบจับตัวคิงฝั่งตรงข้ามได้แล้ว
ก่อนที่เขาจะหลบทัน
นี่ถือเป็นเกมที่น่าตื่นตาตื่นใจในช่วงเวลานั้น
อย่าลืมนะครับว่าตอนนั้นคือปี 1912
สกุลระเบียบวิธีได้ก้าวถึงจุดสูงสุด
หมากรุกกลายเป็นสิ่งที่ซับซ้อนมากขึ้น
คำนวณมาถี่ถ้วน และน่าเบื่อกว่าเดิม
แต่ยุคใหม่กำลังจะเริ่มต้นขึ้น
ยุคแห่งการกบฏในแวดวงศิลปะ ดนตรี
การเมืองและหมากรุก
ขอเชิญพบกับนักหมากรุกสกุลไฮเปอร์โมเดิร์นนิสม์
พวกเขาทำลายแนวคิดเดิม
และบอกว่า "เราจะเล่นอีกแบบหนึ่ง"
อย่างเช่นการทิ้งกลางกระดานเปิดโล่ง
แต่วางตัวหมากที่ทำให้ตรงกลางกระดานนั้น
กลายเป็นกับดักถึงตาย
เราไม่ได้ยอมทิ้งกลางกระดานไป เราแค่ควบคุมมันในอีกรูปแบบนึง
ผู้เล่นสกุลไฮเปอร์โมเดิร์นนิสม์จะเล่นหมากรุก
เหมือนที่ศิลปินแนวเหนือจริงทำงานศิลปะ
เอาสิ่งที่ดูธรรมดา
มาจินตนาการความเป็นไปได้ขึ้นใหม่
ไม่มีอะไรต้องเป็นอย่างที่ตาเห็น
(นี่ไม่ใช่ไปป์)
เราต้องจำไว้ว่าหมากรุก เป็นเกมสงครามที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์
ในเกมที่ห้ำหั่นกันอย่างที่สุด
มันคือกีฬาที่เหี้ยมโหดจริงๆ
ไร้ปราณี
ในระหว่างการแข่งขัน ความดันเลือดของผู้เล่นหมากรุก
อาจสูงเท่ากับนักวิ่งแข่งมาราธอน
และเผาผลาญพลังงาน ได้ถึง 6,000 แคลอรีต่อวัน
มากกว่านักเทนนิสระดับโลกเสียอีก
ทั้งที่นั่งอยู่เฉยๆ
แค่ใช้สมองคิดเท่านั้น
ดังนั้นในปี 1940 นักจิตวิทยาชาวดัตช์
อาเดรียน เดอ กรู๊ต
ได้เริ่มการศึกษาจิตใจของผู้เล่นหมากรุก
เขานำภาพการวางหมากแปลกตาแบบนี้
มาให้ผู้เล่นที่มีระดับฝีมือแตกต่างกันดู
แล้วขอให้พวกเขาบอกออกมาว่า คิดจะเดินตาต่อไปยังไง
เขาได้พบว่าแกรนด์มาสเตอร์กับมืออาชีพทั่วไป
คิดตัวเลือกการเดินตาถัดไปได้จำนวนพอๆ กัน
และพวกเขาก็วางแผน รูปแบบการเดินล่วงหน้าไว้เกือบจะเท่ากัน
แล้วอะไรทำให้คนที่เล่นเก่งโดดเด่นออกมาล่ะ
ก็คือการที่เขามองเห็นทางเลือกที่ดีกว่า
ริชาร์ด เรตี หนึ่งในผู้เล่น สกุลไฮเปอร์โมเดิร์นนิสม์ที่เก่งกาจ
เคยตอบคำถามที่ว่าเขามองล่วงหน้าไว้กี่ตา
เขาตอบว่า
"ตาเดียว ตาที่ดีที่สุด"
ผมคิดว่าอย่างแรกและสำคัญที่สุด คือคุณต้องมีความจำที่ดีมากๆ
แกรนด์มาสเตอร์ที่เก่งๆ แทบทุกคน
จะมีวิธีจดจำเกมที่พวกเขาเคยเล่นมาตลอดชีวิต
บ่อยครั้งจะเป็นการจดจำ ตำแหน่งของบิชอปและม้า
จดจำตำแหน่งของเบี้ย
และลองเทียบกับเกมที่เราเคยเล่นมา
สำหรับผู้เล่นหมากรุกแล้ว ตำแหน่งหมาก เป็นเหมือนคอร์ดเปียโนสำหรับนักแต่งเพลง
หลังจากเล่นแต่ละคอร์ด
ผู้เล่นอาจคิดถึงตัวเลือกที่เป็นไปได้ไม่กี่อย่าง
เพราะพวกเขาจำได้ดี
ว่าคอร์ดต่างๆ นั้นจะให้เสียงยังไง
ซึ่งมาจากการศึกษาบันไดและกุญแจเสียง
องค์ความรู้ที่มีการรวบรวมไว้หลายร้อยปีก่อน
ว่ารูปแบบของโน้ตแบบไหนที่จะออกมาไพเราะ
และยังได้มาจาก
การเล่น
มันเป็นเรื่องของประสบการณ์
และเชื่อผมเถอะ การจะเป็นปรมาจารย์ได้
คุณจะต้องเล่นและศึกษาเยอะมากๆ
และในคริสต์ศตวรรษที่ 20
ไม่มีใครจะศึกษาหนักหน่วงไปกว่าโซเวียตแล้ว
มีการเรียนการสอนหมากรุกในโรงเรียน
มีการเล่นกันในสวนสาธารณะและริมฝั่งแม่น้ำ
มีชมรมสมาคมผุดขึ้นทั่วประเทศ
มีนิตยสารตีพิมพ์เกมที่โด่งดังพร้อมบทวิเคราะห์
หมากรุกเป็นหนึ่งในสิ่งที่ มีการแข่งระหว่างประเทศ
เพราะมันเป็นวิธีสะท้อนให้เห็น ความก้าวหน้าของประเทศนั้นๆ
สำหรับรัฐบาล การเป็นหนึ่ง ด้านหมากรุกไม่ใช่แค่การต่อสู้บนกระดาน
มันเป็นข้อพิสูจน์ว่า ฝั่งคอมมิวนิสต์มีสติปัญญาเหนือกว่า
ฝั่งตะวันตกที่เสื่อมถอย
ตลอด 24 ปี พวกเขาไม่ได้แค่คว้าแชมป์โลก
ไม่มีใครอีกที่จะมีคุณสมบัติต่อกรกับพวกเขาด้วยซ้ำ
จนกระทั่งปี 1972
กำเนิดบ๊อบบี้ ฟิชเชอร์
ในอเมริกา
จู่ๆ หมากรุกก็เป็นที่นิยม
โบริส สปัสสกี แชมป์โลกจากรัสเซีย
จะแข่งกับบ๊อบบี้ ฟิชเชอร์จากอเมริกา
ในการแข่งขันหมากรุกชิงแชมป์โลก ในช่วงฤดูร้อนนี้
ฝั่งรัสเซียซึ่งมีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่เป็นเดิมพัน
พร้อมปกป้องชื่อเสียงการเป็น ประเทศแห่งเซียนหมากรุกอย่างเต็มที่
สหพันธ์หมากรุกนานาชาติ ต้องการคำตอบจากฟิชเชอร์ภายในพรุ่งนี้เช้า
ว่าเขาจะตกลงไปแข่งชิงแชมป์โลก ที่ไอซ์แลนด์หรือไม่
และฟิชเชอร์ก็ใช้เวลานานกว่าจะตอบรับ
เขาขึ้นชื่อเรื่อง
ความจู้จี้จุกจิกและเรื่องมากที่สุด
มาตลอดที่เขาอยู่ในวงการ
ในที่สุดบ๊อบบี้ ฟิชเชอร์ก็ตกลงไปแข่ง
และเดินทางไปนิวยอร์กเพื่อขึ้นเครื่อง แต่แล้ว…
เขาก็เปลี่ยนใจ
ไม่มีใครรู้ว่าต้องทำยังไง เขาไม่ยอมขึ้นเครื่องบิน
ปล่อยให้โบริส สปัสสกี
และคนทั้งโลกว้าวุ่นใจ
การรอคอยนี่มันทำลายกิจวัตรคุณไหม
ไม่ครับ ขอบคุณ ขอบคุณสำหรับคำถามนะครับ
คุณดูไม่ค่อยกังวลกับสิ่งที่เกิดขึ้นเลยนะครับ
เราไม่รู้จะทำยังไง
และเราไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเขาจะไปนอนที่ไหน
ผมโทรหาแม่ตอนกลางดึกคืนนั้น
และแม่ก็จิตใจดีสมเป็นคนเลบานอน แม่บอกว่า "พาเขามาค้างก็ได้"
โดยที่ผมไม่รู้เลยว่าบ้านของเรา
จะกลายเป็นศูนย์กลางใหม่ของโลก
เพราะมันมีนักข่าวหลายร้อยคน
มาตั้งป้อมอยู่นอกบ้าน
แล้วเฮนรี่ คิสซินเจอร์ก็โทรมา
พยายามพูดให้เขายอมไปซะที
แล้วที่เหลือก็เป็นไปตามประวัติศาสตร์
การแข่งขันครั้งนั้นเป็นมากกว่าแค่เกมหมากรุก
นี่คือสงครามเย็น
ซึ่งโดยตัวมันเองมักถูกมองว่า เหมือนเกมหมากรุกอยู่แล้ว
ที่น่าจะมีกับดักอยู่ทั่วไปหมด
และมีหลายอย่างตกเป็นเบี้ยในการแย่งชิงอำนาจ
รวมถึงหมากรุกเองด้วย
หลังจากคว้าตำแหน่งแชมป์โลกมา
บ๊อบบี้ก็กลายเป็นคนดัง
คิงตายแล้ว
ไม่ครับ เขายังอยู่
ผมมั่นใจว่าตอนนี้คนทั้งโลก รู้จักบ๊อบบี้ ฟิชเชอร์แล้ว
เขาคือผู้เล่นหมากรุกที่เก่งที่สุดในโลก
บ๊อบบี้ ฟิชเชอร์เอาชนะคุณได้ยังไง เขาเก่งกว่าเหรอ
ครับ เขาเก่งกว่าผม
แต่ในแง่หนึ่งที่สำคัญมาก สงครามเย็นก็ไม่เหมือนเกมหมากรุกเลย
ในเกมหมากรุก คุณจะทราบข้อมูลทั้งหมดตั้งแต่ตอนเริ่ม
ไม่มีอะไรถูกซ่อนเร้น
ไม่มีอะไรเหมือนไพ่ ที่คุณซ่อนไพ่ไว้แนบอกได้
คุณไม่ได้พึ่งการทอยลูกเต๋า
ไม่ได้พึ่งการเสี่ยงโชค
คุณกำลังจ้องมองคำถาม และก็กำลังจ้องมองคำตอบอยู่
แต่คุณจะเห็นมันหรือเปล่าเท่านั้น
ควีนของลาสเกอร์ตัดสินใจว่าถึงเวลาโจมตีแล้ว
เธอกล้าหาญบุกเข้าไปในดินแดนของศัตรู
แต่ควีนของสีดำก็ก้าวมาปกป้องคิงของเธอไว้
ตอนนี้คิงอยู่ในมุมปลอดภัยแล้ว
มีองครักษ์รอบด้าน
ถ้าคุณเล่นหมากรุก คุณจะทำยังไงต่อในจุดนี้
ลาสเกอร์บอกว่าเขารู้ว่า นี่คือช่วงเวลาของเกมที่ต้องตัดสินใจเด็ดขาด
ที่เขาต้องลงมือทำสิ่งที่ดุเดือด
เขามีเวลาห้านาทีในการตัดสินใจ
และน่าเศร้าที่เราไม่มีเวลาแบบนั้น
ลาสเกอร์ทำแบบนี้
ตอนนี้ควีนของเขาเผชิญหน้ากับคิงแล้ว
รุก
และเซอร์โธมัสก็ทำสิ่งที่คนส่วนใหญ่ทำกัน
เขาฆ่าควีนทิ้ง
ดูเหมือนลาสเกอร์จะทำพลาดอย่างแรง
มันยังไม่ฉายชัดออกมา
ว่านี่คือจุดเริ่มต้นของจุดจบ
(จบเกม)
เราสอนคอมพิวเตอร์ให้เล่นหมากรุกมาหลายสิบปี
ป้อนข้อมูลเข้าไปเป็นพันล้านเกม
และพัฒนาให้มันมีที่เก็บข้อมูลเหนือกว่าเรามาก
ในขณะที่แกรนด์มาสเตอร์ที่เป็นมนุษย์ สามารถพิจารณาการเดินได้สิบแบบต่อครั้ง
คอมพิวเตอร์สามารถพิจารณาได้หลายสิบล้านแบบ
สิ่งที่คุณอาจต้องใช้เวลาหลายปีในการคิดออกมา
คอมพิวเตอร์คิดออกได้ภายในไม่ถึงวินาที
และในวันที่ 11 พฤษภาคม ปี 1997
ในเกมที่มีต่อเวลาตัดสินผู้ชนะรอบชิงชนะเลิศ
ระหว่างแชมป์หมากรุกโลก แกรี่ คาสปารอฟ
และซูเปอร์คอมพิวเตอร์ของไอบีเอ็ม
ดีปบลู
คอมพิวเตอร์คว้าชัยชนะไป
ถึงที่สุดแล้วเราก็แพ้
เครื่องคิดเลขยักษ์
ผมไม่รู้สึกกดดัน
ให้พลิกสถานการณ์เอาชนะคู่ต่อสู้แบบนี้ได้
เว้นแต่ว่ามันไม่ได้เสียบปลั๊ก
ในทางกลับกันผู้เล่นที่เป็นมนุษย์ มักจะมีจุดอ่อนที่โดนจัดการได้ง่าย
คิงตัวนี้ไม่รู้ตัวว่ากำลังเดินเข้าสู่กับดัก
และการไล่ล่าคิงอันสมบูรณ์แบบก็เริ่มขึ้น
ม้าควบขึ้นหน้าไป ทำให้คิง โดนหมากสองตัวรุกพร้อมกัน
ถ้าคิงถอยตอนนี้
ตาต่อไปจะโดนรุกฆาต
เขาจึงเหลือทางเลือกเดียว
แล้วลาสเกอร์ก็โจมตีอีกครั้ง
และอีกครั้ง
เมื่อถูกไล่ล่าออกจากอาณาจักร ควีนเขาจึงถูกละเลย
เมื่อคุณมาถึงจุดที่กลับหลังไม่ได้แล้ว
ตอนแรกมันจะเกิดอาการตกใจ
แล้วตามด้วยการยอมรับ
เมื่อคอมพิวเตอร์เก่งขึ้น
และเมื่อคอมพิวเตอร์แข่งกันเองมากขึ้น
พวกมันก็จะพัฒนาขึ้นไปเรื่อยๆ
ตอนนี้ไม่มีมนุษย์คนไหนกล้าที่จะแข่ง
กับคอมพิวเตอร์แล้วค่ะ เพราะคอมพิวเตอร์จะชนะแน่นอน
และในปี 2017
นักหมากรุกรูปแบบใหม่ ก็ทะยานขึ้นมาผงาดในโลกหมากรุก
มันชื่ออัลฟาซีโร่
และมันไม่ใช่ซูเปอร์คอมพิวเตอร์
มันคิดรูปแบบการเดินหมากได้
แค่เสี้ยวเดียวของคอมพิวเตอร์
แต่มันถูกสอนมาคนละแบบอย่างสิ้นเชิง
อัลฟาซีโร่แปลว่าไม่มีความรู้ของมนุษย์
มันแค่ถูกป้อนกฎเข้าไป
แล้วก็ให้มันเล่นหมากรุกเอง
ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ซ้ำแล้วซ้ำอีก
เล่นทั้งหมด 44 ล้านครั้ง
แข่งกับตัวเองด้วยความเร็วสูง
ในช่วงแรก เพราะเป็นการสุ่ม
หลายเกมจึงไม่ได้เล่นจนได้บทสรุป
เพราะมันไม่รู้จักวิธีเล่นบางอย่าง เช่น การรุกฆาต
แต่บางเกมก็เล่นถึงตอนจบได้ด้วยความบังเอิญ
จากนั้นเครื่องก็จะพิจารณา รูปแบบการเดินของผู้ชนะ
แล้วลองเล่นตามแบบนั้นมากขึ้น
ในการฝึกฝนเก้าชั่วโมง
มันก็เรียนรู้ประวัติศาสตร์ การเล่นหมากรุกของมนุษย์ได้ครบสมบูรณ์
และอัลฟาซีโร่
ก็เล่นไม่เหมือนคอมพิวเตอร์เลย
มันโจมตีอย่างดุดันและสละหมากอย่างท้าทาย
เหมือนการเล่นยุคโรแมนติก
และมันก็ดูเหมือนเล่นตามหลักการต่างๆ
ตามที่สกุลระเบียบวิธีวางไว้
และในขณะเดียวกัน บางครั้งมันก็ทำลายหลักการ
เพราะมันไม่ได้คิดไว้ก่อนว่า
ว่าควรเล่นตามกฎทั่วไปเสมอ
ตอนที่ผมโตมา มันมีรูปแบบการ วางหมากบางอย่างที่เราถือว่าสุดเหลือเชื่อ
คอมพิวเตอร์สอนเราว่าเราทำแบบนี้ได้
ทั้งที่เราคิดว่ามันเป็นไปไม่ได้มาหลายศตวรรษ
คอมพิวเตอร์ไม่ได้ทำลายหมากรุก
คอมพิวเตอร์พัฒนาองค์ความรู้ ด้านหมากรุกได้ยอดเยี่ยมที่สุดในประวัติศาสตร์
จำนวนแกรนด์มาสเตอร์ก็พุ่งสูงขึ้น
และพวกเขาก็ไต่สู่ระดับสูงนี้ได้ ด้วยอายุเฉลี่ยที่น้อยลง
ในอดีต เซียนหมากรุกส่วนมาก จะมาจากอดีตสหภาพโซเวียต
เพราะนั่นคือที่ที่มีเซียนหมากรุกอยู่เยอะ
คุณต้องอยู่รายล้อมผู้เล่นเก่งๆ เพื่อเก็บเกี่ยวประสบการณ์
แต่ตอนนี้ คุณแค่ต้องมีอินเทอร์เน็ต
ผมว่ารูเบียสฝึกเล่นออฟไลน์เยอะอยู่นะ
เพราะเขาเล่นได้ดีมากๆ เลย
และประเทศที่ไม่มีประวัติศาสตร์ การแข่งขันหมากรุกมาก่อน
กำลังสร้างเซียนหมากรุกระดับโลกขึ้นมา
ประเทศอย่างอินเดีย
ประเทศอย่างอิหร่านด้วย
และแน่นอน แม้แต่นอร์เวย์ ก่อนที่จะมีแม็กนัส คาร์ลเซน
พวกเขาไม่เคยมีผู้เล่นที่ ติด 20 อันดับแรกของโลกเลย
มันช่วยยกระดับวงการหมากรุกได้มาก และคุณจะเห็นเลยว่าคนเก่งขึ้น
ไม่ว่าพวกเขาเป็นใครหรืออยู่ที่ไหน
ภายใต้กฎที่เข้มงวด
กับตาราง 64 ช่องตายตัว
ประเมินว่ามีจำนวนเกมหมากรุก รูปแบบเอกเทศทั้งหมด
ประมาณ 10 ยกกำลัง 120
หรือถ้าอธิบายเป็นภาษาง่ายๆ ก็คือ
หนึ่งพันล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้าน
ล้านล้านล้านเกม
มีความเป็นไปได้มากกว่า
จำนวนเม็ดทรายบนโลก
หรืออนุภาคฝุ่นละอองในทางช้างเผือก
หรือปริมาณอะตอมในเอกภพที่ปรากฏให้เห็นได้
ความสวยงามและเวทมนตร์ของเกมนี้ไม่ตายตัว
ในทุกครั้งที่เดินหมาก เกมจะเปลี่ยนไปได้เสมอ
คุณต้องคอยปรับแผนใหม่ ตาจ้องกระดานเสมอ
หมากรุกมีความเป็นไปได้ล้นเหลือจน คุณจะไม่มีทางเป็นผู้เล่นที่สมบูรณ์แบบได้
และมันมีทางให้พัฒนาขึ้นได้อีกเสมอ
แม้ว่าผมจะเล่นหมากรุกเป็นอาชีพมาหลายปี และใช้เวลาศึกษามันมานาน
มันก็ยังมีหลายครั้งที่ผมประหลาดใจ เวลาที่ผมพิจารณาเกมหมากรุก
และมีสิ่งที่ผมไม่เคยเห็นมาก่อน
หมากรุกมีคุณสมบัติที่ทำให้เสพติดได้ ผมยอมรับ
ผมไม่ได้รวยจากหมากรุก
ไม่ได้โด่งดังจากมัน
แต่การได้เล่นเกมดีๆ ก็น่าพึงพอใจมาก
และผมก็ระลึกถึงช่วงเวลาเหล่านั้น อย่างมีความสุข
หลังจากถูกบังคับให้เดินอยู่หลายตา
คิงสีดำก็มาถึงสุดขอบกระดานอีกฟาก
ใจกลางของอาณาจักรหมากสีขาว
และด้วยท่าทีอันสง่างาม
คิงสีขาวก็เดินหน้าหนึ่งก้าว
ปล่อยให้เรือของเขา
ซึ่งไม่ได้เดินเลยตลอดทั้งเกม
เป็นตัวกินคิง
รุกฆาต
คำบรรยายโดย นันทพร อนุชิตดัสกร