-Güzellik. -Aşk.
-Birlik. -Aile.
-Kabul. -Kapsayıcılık ve özgürlük.
Bu bayrak korku veriyor.
-Nefret. -Öfke.
-Soykırım. -Barbarlık.
Propaganda.
Gurur duygusu.
-Rüya. Ve mutluluğu arama. -Güvende hissettiriyor.
-Bölünme. -Baskı.
Bazen kafam karışıyor, hayal kırıklığına uğruyorum.
Bayraklar bizi korkutup bölebilir
ama birleştirebilir de.
Kim olduğumuzu ve ne istediğimizi ifade edebilir.
Bayraklar insanlara tamamen farklı şeyler ifade edebilir
ve dünyanın en güçlü
ve bazen en tehlikeli araçlarından olabilirler.
Bir kumaş parçası bizi nasıl hem birleştirip hem bölebilir?
Ve gücü neden bu kadar büyüktür?
Bayrağa bağlılık yemini ediyorum.
Dünyaya idealini gösteren bir vatanseverlik simgesi.
Bayraklar herkesin içini ısıtır.
O bayrak için savaştık biz.
Bayrağın dili olsa kitap yazardı.
Hep nefretin simgesi olmuştur.
Bayrak değiştirmek tavır değişikliğine işaret eder.
Herkes için özgürlük ve adaletle bölünmez bir ulus.
BAYRAKLAR
En temel insani ihtiyaçlarımızdan biri ait olmaktır.
Bu nedenle kabileler, kavimler, dinler kurduk.
Ve grubumuzun başarısını kendi başarımız gibi görürüz.
Takımımız kazanınca tezahürat yaparız,
kaybedince bu deneyim bize ait olmasa da kişisel bir travma yaşarız.
Kişisel kimliğimizi bütüne entegre ederiz.
Ve o bütünü, bir bayrak temsil eder.
Bayrak, kültür repertuvarımızın
en güçlü ideolojik göstergelerindendir.
Ama önceden bayrak sadece araçtı.
İlk toplumlar bayrağı bir hükümdarın
veya işgalcinin geldiğini uzaktan duyurmak için kullanırdı.
Gemiler çevrelerine mesaj göndermekte kullanırdı.
Ve savaşta çok önemlilerdi.
Dost ve düşmanlarınızın yerini bilmek zorundasınız.
Bunu gösteren de bayraktır.
İlk bayraklar hayvan kılından metale türlü malzemeden yapılırdı.
Ama sonra, yaklaşık 6.000 yıl önce
Çin, ipeği keşfetti.
İpek Yolu olarak bilinen ticaret yolu ağında hızla yayıldı.
İpek en prestijli bayraklarda,
devlet başkanı ve hükümdar bayraklarında kullanılıyordu.
Ama sonra bu krallıklar yıkılmaya başladı.
19'uncu yüzyılda iki devrim oldu.
İnsanlar teknoloji sayesinde
ülke çapında olanların daha çok farkına vardı.
Ve aynı dönemde iktidarı kral ve hükümdarlardan aldılar.
Buradan, ulus devlet denen
yeni bir siyasi varlık türü ortaya çıktı.
Hükümdarın yokluğunda
bu ulusların birliği için yeni bir kimlik lazımdı.
Ulus devlet olarak birlik hissini beslemek için
sembol yaratmak faydalı bir uygulamaydı.
Ortak bir inanç sistemine ihtiyacımız vardı
ve bayrağın buna yardımı oldu.
Efsanevi Alman yazar Goethe'nin dediği gibi
"Ülke isimden ve bayraktan çıkar,
sonra onlara dönüşür,
insanın kaderini yaşaması gibi."
Ben demokratik ve özgür bir toplum idealini benimsedim.
Uğrunda ölmeye hazır olduğum bir idealdir bu.
Nelson Mandela bunları söylediğinde
Güney Afrika bayrağı dört bayraktan oluşuyordu.
Eski Hollanda bayrağı üstünde
Britanya ve iki Hollanda sömürge bayrağı.
Ülkenin sömürgecilerini temsilen.
Siyahların gözden çıkarıldığı bir birlikti.
Siyahlara özel okullara gitmem
kanunla zorunlu tutuluyordu.
Şehre, beyazların yaşadığı yere girmem mümkün değildi.
AVRUPALILARA MAHSUS
Küçük bir çocukken bana o bayrağın verildiğini hatırlıyorum.
Yaşadığım zulmün sembolünü sallamaya zorlandığımı...
İKİNCİ SINIF OTOBÜS DURAĞI
...sonradan fark ettim.
Gerçekten
iğrenç bir şeydi.
Burada bir şeylerin değişmesi gerektiğini anlamaya başlıyor insan.
Afrika Ulusal Kongresi, ANC, bu değişim için savaşıyordu.
Ama 1960'taki bir eylemde
polis ateş açtı
ve 69 silahsız eylemciyi öldürdü.
Olay Sharpeville Katliamı adını alacaktı.
Olaydan sonra hükûmet ANC'yi yasakladı.
Birkaç yıl sonra liderlerinden Nelson Mandela
müebbet hapse mahkûm edildi.
ANC'nin bayrağı da yasaklandı.
Bu bayrağın tasarım hikâyesi dünyanın dört bir yanını dolaştı.
Hikâye, sömürgeleşmemiş tek Afrika ülkesi Etiyopya'da başladı.
Aynı zamanda ulusal bayrağı olan ilk ülkeydi.
Yıllar içinde bayrakları değişti
çünkü iktidar bir hükümdardan diğerine geçti,
sonra komünist rejime,
sonra da cumhuriyete.
Ama bayrak Etiyopya'nın dışında Afrika'nın özgürleşmesini temsil ediyordu.
Sömürgecilikten kurtulan Afrika ülkelerinin çoğu
kendi bayraklarını yaratırken Etiyopya'nınkini örnek aldılar.
Etiyopya bir bayrağa daha ilham oldu.
1920'lerde, dünyanın diğer ucunda
bu, popüler bir şarkıydı.
Her ırkın bayrağı var Zencinin yok
Jamaikalı aktivist Marcus Garvey şarkının ırkçı sözlerine çok öfkelenerek
bir bayrak yaratmaya karar verdi
ve Etiyopya'nınkinden ilham aldı.
Sarının yerine koyduğu siyah, köle ticaretinin
dünyanın dört bir yanına savurduğu Afrikalıları temsil ediyordu.
Adını Pan-Afrika bayrağı koydu.
"Bayraksız bir ırk veya ulus
gururu olmayan bir ırktır." dedi.
Birkaç yıl sonra Garvey'nin bayrağı,
ANC'nin bayrak tasarımına ilham oldu.
1990 yılında Mandela,
hapiste geçirdiği 27 yılın ardından özgürlüğüne kavuştu.
Apartheid'ı sonlandırma müzakereleri başladı,
ülkede ilk adil ve özgür seçim yapıldı.
OY VER SEVGİLİ YURDUM
Seçim günü
hayatımda ilk kez
oy verebildim.
Duygusal ve neredeyse büyülü bir tecrübeydi.
Oy verebildiğimiz gün
o bayrak da dalgalandı.
Yeni Güney Afrika bayrağı,
eski bayrakla ANC bayrağının birleşimiydi.
Birliğin sembolüydü.
Bana kendi ülkemle
özdeşleşme fırsatı verdi.
Sadakat ve birlik duygusu uyandıran bayrakların bu eşsiz gücü
devletler için güçlü bir araçtır.
Bazı ülkelerde okullardaki bayrak zorunluluğu bundandır.
Ve 60'tan fazla ülkede bayrağa saygısızlık ederseniz
para, hatta hapis cezası alabilirsiniz.
Çoğunda olan bayrak kanunları,
dinî törenlere özgü bir hürmetle yaklaştıkları bayrağa
nasıl davranılması gerektiğini detaylıca açıklar.
Bir vizyonun tanıtılmasını sağlayan
bir propaganda türü.
Ve bunu en iyi anlayan, Adolf Hitler'di.
Ve Alman Führer'i.
Adolf Hitler, Birinci Dünya Savaşı'ndan
ve Almanların hayal kırıklığından sonra
daha iyi bir gelecek vizyonu sunan bir sembolün,
bir grubu
kendi etrafında birleştirebileceğini anladı.
Hitler, iktidara gelmeden önce
ordunun eğitim ve propaganda bölümünde çalışıyordu,
burada kitleleri etkileme sanatını öğrendi.
Kavgam adlı otobiyografisinde
şöyle yazdı: "Vurucu bir amblem,
bir harekete ilgi göstermenin ilk nedeni olabilir."
Korku uyandırma gücüne sahip olan Nazi bayrağının
aynı zamanda coşku uyandırma gücü de vardı.
Hitler, 500 küsur sayfalık
bir stil rehberi bile oluşturdu.
Ve şansölye olarak ilk kararlarından biri
eski bayrağı yasaklayıp Nazi bayrağını getirmekti.
Sonra Yahudilerin onu sallamasını yasakladı.
Bayraklar "biz" olgusunu yaratırken
''onlar" olgusunu da yaratabilir.
Ve tarih boyunca bu rolü oynadılar.
Ünlü sözde dendiği gibi,
devletler savaşı, savaşlar devleti yarattı.
Bayraklar dünya çapında vatandaşları askere almada kullanıldı.
Ve askerin fedâkarlığının resmî simgesi oldular.
Bu, Amerikan bayrağı için kesinlikle doğrudur.
Amerikan bayrağı efsanesi 19'uncu yüzyılda
vatanseverlik kültürünü desteklemek için ortaya çıktı.
Bayrağa bağlılık yemini,
bayrak günü,
bayrak haftası olan ilk ülkeydi.
Ama Vietnam Savaşı bir dönüm noktası oldu.
Savaş karşıtı hareket büyüdükçe bayrak politize oldu
ve iki farklı Amerika vizyonunu temsil etmeye başladı.
İki taraf da farklı şekilde kullandı.
Savaş karşıtı aktivist Abbie Hoffman Amerikan bayrağı gömleği giydi
ve yeni bir bayrak koruma kanunuyla
bayrağa saygısızlıktan hüküm giydi.
Bu sırada Vietnam Savaşı'nı uzatan Başkan Nixon da
bayrak kullanmaya başladı.
Rozet olarak.
Bu yasa yürürlükten kaldırılsa da
Amerika yeni tehditlere yönelirken bölünme sürdü.
Fidel Castro kendi arka bahçemizde devrim ihraç ediyor.
İstediğimiz, bilinçli bir vatanseverlik.
Temel şeylerle başlayalım.
Amerikan tarihine daha fazla ilgi
ve millî törenlere daha büyük bir vurguyla.
Reagan bir anda herkesin vatansever, Amerikancı,
ülkenin savaşları konusunda hevesli olması gerektiğini söyledi.
Ya bunları kabul edecektin ya da etmeyecektin. Ben etmedim.
Chicago'da, South Side'da orta sınıf siyah bir çocuktum.
Chicago'da ırklar çok ayrıdır.
Küçük yaştan itibaren ülke sana, oraya ait olmadığını söylüyor,
kurucu babalar seni bu ülkenin vatandaşı olarak görmemiş.
Bir parçası olduğunu hissetmiyorsun. Ben de hissetmedim.
1988'de ABD Bayrağı Nasıl Sergilenmelidir? adlı bir enstalasyon yaptım.
Yerde bire bir buçuk metrelik bir bayrak vardı.
Ve bayrağın üstünde ziyaretçilerin yorum bırakabileceği bir defter.
Yanında veya üstünde durabiliyordunuz.
"Bayrağı yere koymak Amerika'daki herkese hakarettir."
"Vatanseverlikte son nokta."
"Vatana ihanetten idam edilmelisin." Birkaç tane daha var.
"Ben bir Alman kızıyım. Biz Almanlar bayrağımıza sizin kadar tapsaydık
yine Nazi derlerdi.
Bence bu bayrakla ilgili çok sorununuz var."
Binlerce kişi Scott'ın sergisi önünde eylem yaptı.
Senato da tepki verdi,
oylama sonucu bayrağın yere konmasını yasakladı.
Aynı yıl Kongre yeni bir Bayrak Koruma Kanunu çıkardı,
Amerika'da bayrağa saygısızlığı yeniden suç hâline getirdi.
Birinci Ek Madde, Amerikan bayrağına saygısızlığa
izin verme raddesine gelmemelidir.
Ulusal birlik sembolüdür bu.
Bu ülkede birliğe ihtiyacımız var.
Semboller önemlidir.
Amerikan bayrağı yakmak isteyen Amerikalılar
İran, Çin veya Küba'ya taşınmayı düşünsünler,
oralarda Amerikan bayrağı yakmak yasal ve desteklenen bir şey.
Umutsuzca sembollerine tutunan,
ifade özgürlüğünü ve muhalefeti bastırmaya çalışan,
ölmekte olan bir imparatorluk gördük.
Kanunun yürürlüğe girişinden sonraki pazartesi
Dread ve üç arkadaşı Kongre Binası merdivenlerinde
bayrak çıkarıp ateşe verdi.
Hemen tutuklandık, sonra kanun Yüksek Mahkemeye gitti.
İsyana sebep olabilir.
Biri bayrağa böyle bir şey yaptığında insanlar öfkeleniyor.
Yüksek Yargıç Scalia, insanlar siyasi bir sembole saygıya zorlanıyorsa
bayrağa saygıları anlamsız olur.
Emsal bir karardı.
ABD Yüksek Mahkemesinin bugünkü kararına göre bayrak yakmak...
...Birinci Ek Madde'yle korunan bir hak.
...anayasal ifade özgürlüğü hakkı. Oylama sonucu beşe dört.
Bayrak yakmak etkili,
bunun bir sebebi şu, insanlar dilleri ne olursa olsun,
ister Güney Kore'de ister Çin'de olsunlar,
bunun siyasi muhalefet olduğunu anlıyorlar.
Kanun yürürlükten kalktıktan sonra ABD bayrağı daha da görünür oldu.
Bir ankette her on Amerikalıdan altısı
evinde, ofisinde veya arabasında
bayrak sergilediğini söyledi.
Vatanseverlik kültürü,
sözde veya gayet gerçek bir düşmana karşı
bir koruma kalkanı olabilir.
11 Eylül'den sonra üç şey oldu.
İnsanlar kiliseye gitti,
kan verdi ve bayrak aldı.
Walmart, 11 Eylül'de 116.000,
ertesi gün 250.000 bayrak sattı.
Önceki yıl aynı günlere oranla 20 katı fazla satış yaptı.
George W. Bush ve danışmanları da bayrak rozeti taktı.
11 Eylül'den sonra bayrak sallama oranımız artarken
ülke, bayrağın temsil ettiği değerlere zıt eylemlerde
bulunmuş olabilir.
Müslümanlara karşı nefret suçları 2001'de zirve yaptı,
önceki yılın 16 katına çıktı.
Ve aynı yıl New Yorker'ın kasım ayı kapağında
vatanseverliklerini sorgulayan bir ülkede
azınlıklar için kalkan olan bir sürü bayrak vardı.
Altı yıl sonra Illinois'dan kıdemsiz bir senatör
başkan adaylığını açıkladı.
Bugün başkan adaylığımı
açıklamak için karşınızdayım...
Ve bayrak rozeti takmamayı seçti.
Göğsüme o rozeti takmamaya karar verdim.
Onun yerine Amerikalılara
büyük bir ülke yaratacağına inandığım şeyleri anlatacağım.
Umarım bu, vatanseverliğimin göstergesi olacak.
İyi karşılanmadı.
...örneğin Demokrat Senatör Barack Obama'nın yaptığı,
tartışmalara yol açtı.
Herkes takıyor, belediye başkanı, Kongre üyeleri, başkan.
Takmak istemeyen bir adamın çıkması ilginç.
Liberal mantığını anlamıyorum. Bayraktan nefret ediyorlar.
Tepkilerden sonra Obama bayrak rozeti takmaya başladı.
Sonra Amerika, bayrağı kucaklamakla hiçbir sorunu olmayan bir başkan seçti.
Amerikan bayrağımızı seviyor muyuz?
Çocuklarımıza daima büyük Amerikan bayrağımıza
saygı duymanın öğretilmesi gerektiğine inanıyoruz.
Amerikan bayrağını yakarsan
bir sene hapis yatacaksın.
Bir sene.
Trump saldırı altındaki Amerika vizyonuyla milyonları topladı.
Dışarıdan...
O duvarı inşa et!
...ve içeriden.
Ülkemizi profesyonel anarşistler,
kundakçılar, yağmacılar,
suçlular, eylemciler, Antifa ele geçirmiş.
Trump için savaş!
Bu, bazılarını başka bayraklar sallamaya teşvik etti.
Ocak 2021'de
eylemciler ABD Kongre Binası'nı bastı
ve bayraklar her yerdeydi.
Bir sürü Trump bayrağı ve sağcı milis bayrağı vardı.
Kekistan bayrağı,
uydurma bir alternatif sağ ülkesinin Nazi savaş bayrağı uyarlaması.
Amerikan Devrimi'nde bir protesto sembolü olan sarı bayraklar.
Ve İç Savaş'ta ayrılmaya çalışan köleci güney eyaletlerini temsil eden
Konfederasyon bayrakları.
Ama Konfederasyon bayrağı bu değildi.
Buydu.
Bu, North Virginia Ordusu'nun savaş bayrağıydı
ama Sivil Haklar Hareketi sırasında
ırk ayrımcıları, KKK ve hatta güneyin geçmişini simgelediğini iddia eden
bazı eyaletler tarafından önemli bir sembol yapıldı.
Ama beyaz üstünlükçülerin kullanmaya devam etmesiyle
eyaletler indirdi, kurumlar tarafından yasaklandı.
Sonra yeni, başka bir bayrak sallayan eylemciler ortaya çıktı.
İnce mavi hat sembolünün geçmişi
19'uncu yüzyıldaki Kırım Savaşı'na dayanır.
Düşmanla savaşmaya giden Britanya askerlerinin oluşturduğu
kırmızı hatla başladı.
1920'lerde, Amerika'daki polis teşkilatı
bu ifadeyi üniformalarının rengine uyarlayıp
amblem hâline getirdi.
İki siyah yarıyı ayıran mavi hat.
Anlamı şu, amaç insanları korumak.
Polisi ön cepheden çıkarırsanız büyük kaos çıkar.
Ama amblem polis teşkilatı dışında tanınmıyordu.
NEFES ALAMIYORUZ
-Ne istiyoruz? -Adalet!
2013'te Siyahilerin Yaşamları Değerlidir hareketi başladı.
Trayvon Martin, Michael Brown,
Eric Garner olaylarını yaşadık. Art arda.
Bir dakikalık sessizlik.
Sanırım polis memurları
her gün gazetenin ön sayfasında olmaktan,
berbat olduklarını duymaktan bıkmıştı.
Ve 2014'te polis memurları Rafael Ramos ve Wenjian Liu öldürüldü.
Bu, Mavilerin Yaşamları Değerlidir NYC'yi
kurma motivasyonumuz oldu.
Ve yeni bir sembol ortaya çıktı.
İnce mavi hatla Amerikan bayrağının birleşimi.
Bence mavi hatlı Amerikan bayrağı
o üniformayı her gün neden giydiğini sana hatırlatıyor.
Ama bazıları o bayrağı farklı nedenlerle benimsedi.
2017'de aşırı sağcı radikaller bir yürüyüş planlıyordu
ve sallayacakları bayrakları konuştukları sohbet odasında
biri ince mavi hat bayrağını önerdi,
bir başkası onayladı.
"Kimse 'Vatansever değil.' diyemez." yazdı.
"Zaten hakkımda nefret suçu soruşturması açılmadan
evimin önüne, arabama koyabilirim."
O ağustosta Charlottesville sokaklarına döküldüklerinde
görüntüler ülkeyi sarstı.
Beyaz üstünlükçülerin mavi hat bayrağını kullanması
tamamen yanlış, rezalet.
Öldürülen birini hatırlatması gerekiyor,
çıkıp cana ve mala zarar verenleri değil.
Irkçı olmanın çok uzağında.
Ama herkes böyle düşünmüyordu.
Okulumda beyaz olmayan az sayıda çocuktan biriyim.
Bayrağın okulumda olması en azından bana
insanların polisin öldürdüklerini umursamadığını gösteriyordu.
Bu beni korkutuyordu.
Rahatsız ediyordu.
Okula gitmek istemiyordum.
Maxwell'in Upstate New York'taki okulu dâhil
ülkenin dört bir yanındaki okullar bu bayrağı yasakladı.
Öğrenciler sembol için "çıkış sebebi korkutmak" diyor.
Müdür, mavi hattın siyasi olduğunu düşünüyor.
Sonra mahalleliler
bir gecede Mavilerin Yaşamları Değerlidir bayrakları astı.
Bahçelerine, vitrinlerine koydular.
Şoke ediciydi.
Dükkânın hemen yanındaydı.
Artık oraya gitmem diye düşündüm. Ben...
Kusura bakmayın.
Bu benim için çok üzücü.
Gerçekten öyle.
Ölen memurları, polisimizi destekliyoruz.
Ama ben bunu hayatım boyunca duydum.
"Konfederasyon bayrağının anlamı o değil." "Okulların ayrılmasında sorun yok."
Irkçılık yok olmuyor.
Sadece günümüze uyum sağlıyor.
İnsanlar bayrağın,
birden çok anlama geldiğini düşünmüyor.
"Benim düşündüğüm anlama geliyor." diyorlar.
Bayrakları insanlarda tetikledikleri tepkilere göre düşünmeliyiz.
Bayraklar, toplum olarak
nerede olduğumuzun bir barometresidir.
Ülkemizin demokrasisinin temelleri
saldırıya uğradığında
insanlar sembollerinin arkasında duruyor.
Şaşırtıcı olansa insanların
hangi sembollerin arkasında durduğunu görmek.
Güney Afrika'da çoğu kişi aynı şeyi söyleyebilir.
Beyaz ağırlıklı sağ hareketlerin
bir eylemi olmuştu,
orada eski bayrak gösterildi.
Bu, ulusal bir tartışmaya
ve 2019'da tarihî bir davaya yol açtı.
Nelson Mandela Vakfı
nefreti ve ırk ayrımını temsil etmesi sebebiyle
mahkemeden yasaklanmasını istedi.
Bayrağı göstermenin nefret söylemi olduğunu söylemek
abartı olur.
Ama sonuçta
Yargıç Mojapelo'nun kararı açıktı.
Eski bayrağın gösterilmesi,
Eşitlik Yasası'nın
10.1. maddesine göre
nefret söylemi teşkil eder.
Çocuklarımız müzede oturabilir,
onu inceleyebilir, ona bakabilir.
Ama canını yaktıklarının suratına sallanması gerekmez.
Bayraklar sessiz kumaşlar değildir.
Değerlerimizi yansıtır.
İsteklerimizi yansıtır.
Güney Afrika, 1995'te
Ragbi Dünya Kupası'na ev sahipliği yaptı.
Apartheid'ın bitişinden sonra
ülkede yapılan ilk büyük spor etkinliğiydi.
Ve beklenmedik bir şekilde
Güney Afrika kazandı.
Spikerler bile bunun bir maçtan fazlası olduğunu söyledi.
Bütün Güney Afrika için harika bir an.
Nelson Mandela da tezahürat yapıyor.
Bir bayrak denizi.
Çoğunluğu beyaz olan bir takımı kucaklayan
Nelson Mandela, o sahaya çıktı
ve bu bayrağın altında hepimizin, birliği hissedebileceğini söyledi.
Ve bayrağın gerektirdiği kadar
kapsayıcı olabileceğimizi.
Bayrak, herkesin kendi ideallerini,
umutlarını ve korkularını yansıtabileceği boş bir projeksiyon ekranıdır.
Vatanseverliğin sahibi kim?
Ulus adına kim konuşur?
Kimliğimizi ve neyle özdeşleştiğimizi
kim belirler?
Sokaklar kimin? Bizim!
Bir gecede
eşit bir toplum olmadık.
Bayrakların temsil ettiklerine doğru geliştik.
Alt yazı çevirmeni: Hazal Ünlüçay