‎NGÀY XỬA NGÀY XƯA
‎Ngày xửa ngày xưa, đa phần thế giới ‎được cai trị bởi các vị vua và nữ hoàng.
‎Ở hầu hết các xã hội trên Trái Đất ‎họ là người đứng đầu,
‎tuyên bố rằng ‎Chúa đã ban quyền lực tuyệt đối cho họ.
‎Và việc đó đã diễn ra cả thiên niên kỷ.
‎Nhưng vào thế kỷ 17, một ý tưởng cấp tiến ‎đã lan rộng trong quần chúng.
‎Nếu mọi người sinh ra đều bình đẳng
‎và họ có quyền ‎chọn ai cai trị mình thì sao?
‎Đây là cuộc cách mạng về tư tưởng,
‎làm đảo lộn hoàn toàn chế độ quân chủ‎
‎và thúc đẩy các cuộc cách mạng thực sự.
‎Thế giới đã đi từ việc hầu như chỉ toàn là ‎các vương quyền sang điều này.
‎Chỉ còn lại 43 nền quân chủ, ‎với mức độ quyền lực khác nhau.
‎Một số vẫn có quyền lực tuyệt đối.
‎Chúng vận hành khác nhau,
‎nhưng mỗi vị vua, ‎không có nữ hoàng chuyên chế nào,
‎có thể quyết định về thần dân của họ,
‎và thần dân của họ ‎thì chả thể bỏ phiếu loại bỏ họ.
‎Đó là cách ‎các nền quân chủ truyền thống vận hành.
‎Còn các chế độ quân chủ mới lạ hơn ‎thì ở bên này.
‎Một số có sự bảo trợ đặc biệt,
‎nhưng họ đều cai trị nền dân chủ ‎một cách tượng trưng.
‎Nhưng cách đây không lâu,
‎họ cũng cai trị đất nước ‎với quyền lực tối thượng.
‎Vì thế họ mới có các công việc này.
‎Hầu hết họ là người châu Âu hoặc ‎các thuộc địa cũ của Anh, như Jamaica.
‎Tôi nghĩ việc để Nữ hoàng Anh
‎làm nguyên thủ quốc gia của Jamaica ‎trong thế kỷ 21 thì thật là nực cười.
‎Lẽ ra bọn tôi là nước hậu thuộc địa
‎nhưng lại cứ bám lấy ‎mọi tàn dư của đế quốc này.
‎Cần loại bỏ nữ hoàng ‎khỏi vị trí nguyên thủ quốc gia.
‎Nhưng ở Anh, đa số người dân ‎ủng hộ chế độ quân chủ.
‎Thực tế, mọi chế độ quân chủ lập hiến, ‎trừ một nước,
‎đều được đa số người dân nước đó ủng hộ.
‎Một phần vì họ thu hút ta ‎bằng câu chuyện cổ tích.
‎Ta đều lớn lên với các câu chuyện cổ tích ‎kiểu này. Hôn ếch và ếch thành hoàng tử.
‎Rất nhiều người chúng ta ‎đã lớn lên với những câu chuyện như thế.
‎Những khoảnh khắc cổ tích, ‎những lễ cưới tráng lệ,
‎một màn trình diễn tuyệt vời.
‎Đây là những thứ người ta chỉ có thể mơ. ‎Như phim Disney có người thật đóng vậy.
‎Và giấc mơ này, ‎được hoàn thiện bởi hoàng gia Anh,
‎hiện có vai trò quan trọng trong cách ‎các gia đình hoàng gia ở mọi nơi tồn tại.
‎Trên hết, mục đích chính ‎của gia đình hoàng gia là tồn tại.
‎Là một thể chế thượng lưu,
‎hơn bất cứ thứ gì, ‎họ lo lắng về việc kéo dài.
‎Vậy làm thế nào ‎họ có thể bấp chấp tồn tại?
‎Họ đã đi từ tầng lớp thống trị tuyệt đối
‎đến những ngôi sao cổ tích ra sao?
‎Và giấc mộng có thể kéo dài bao lâu đây?
‎Giờ nữ hoàng đang được khoác hoàng bào.
‎Người Nhật gọi Ngài là Thiên hoàng.
‎Việc nước Anh giữ vững được ‎thể chế lỏng lẻo, rộng khắp thế giới này
‎khi chiến tranh kết thúc ‎là rất hệ trọng với tương lai.
‎Hàng chục ngàn người xếp hàng trên phố ‎để thấy cặp đôi hoàng gia.
‎Đây là một đám cưới cổ tích ‎hoàng gia chưa từng có.
‎Sâu trong tim, chúng ta đều yêu mến ‎và tôn trọng hoàng gia.
‎Họ hạnh phúc là ta hạnh phúc.
‎HOÀNG GIA
‎Thật hấp dẫn khi dõi theo ‎các quốc vương lập hiến.
‎Họ đều mang lễ phục hoàng gia ‎điển hình của vua và nữ hoàng xưa.
‎Vương miện,
‎ngai vàng,
‎cung điện.
‎Nhưng họ gần như không có thực quyền.
‎Ngay cả quốc vương ‎nổi tiếng nhất thế giới,
‎Nữ hoàng Elizabeth Đệ Nhị của Anh ‎cũng chỉ là người đại diện.
‎Bà ấy không có quyền lực chính trị nào.
‎Bà ấy không ban hành các điều luật.
‎Bà ấy không có quyền tác động đến
‎chính sách của các chính trị gia ‎hay đảng phái khác nhau.
‎Thay vào đó, hoàng gia ‎làm những việc mang tính tượng trưng,
‎như phát biểu chính thức ‎khai mạc Nghị viện,
‎đón tiếp quốc vương, tổng thống ‎từ khắp thế giới,
‎và đứng trên ban công
‎và vẫy tay chào.
‎Họ thực sự thích làm điều đó.
‎HOÀNG GIA TÂY BAN NHA
‎Không có quyền lực chính trị ‎tức là cơ bản, ta không gây tranh cãi,
‎ta không thể đưa ra quyết định ‎mà có thể sau này bị công chúng phản đối.
‎Nên trung lập chính là chìa khóa ‎của chế độ quân chủ lập hiến hiện đại.
‎Tôi mê nhất việc họ tách rời chính trị, ‎chả đưa ra quan điểm về gì.
‎Việc có người đại diện trung lập
‎vượt trên mọi vấn đề chính trị nhỏ nhặt ‎là không thể có được
‎nếu người đại diện, nguyên thủ quốc gia,
‎là người được bầu.
‎Họ cũng có sức mạnh phi thường ‎giúp đoàn kết một đất nước.
‎Chúng ta chỉ cần nhìn ‎vào đại dịch gần đây,
‎cách mà nữ hoàng ‎có thể kết nối cả một đất nước.
‎Chúng ta nên tự an ủi rằng ‎dù có lẽ ta còn phải chịu đựng nhiều,
‎những ngày tốt đẹp sẽ trở lại.
‎Nó cũng có thể mang lại ‎cảm giác liên tục an yên
‎khi nhìn thấy cùng một người đại diện ‎qua bao năm, bao thập kỷ.
‎Và cùng một gia đình qua nhiều thế kỷ.
‎CHƯƠNG HAI ‎HUYẾT THỐNG
‎ĐẠI CÔNG TƯỚC ÁO
‎Đó là ông cố-cố của tôi,
‎Hoàng đế Franz Joseph của Áo.
‎Hoàng đế Franz Joseph là vị vua trị vì ‎lâu nhất ở châu Âu thời bấy giờ.
‎Ông đại diện cho dòng tộc chính ‎của nhà Habsburg.
‎Nhà Habsburg thuộc số triều đại hoàng tộc ‎lâu đời nhất của châu Âu.
‎Tổ tiên của ông Géza ‎đã trị vì hơn 600 năm.
‎Ngày nay, ông sống ở Bronxville, New York.
‎Ở nước Mỹ này, tôi chỉ là dân thường,
‎nhưng tại châu Âu, với nhiều nhóm,
‎nhà Habsburg vẫn được coi là đặc biệt.
‎Các thành viên Habsburg khác ‎không may thế.
‎Một nhánh của gia đình, ‎bị tách ra từ thế kỷ 16
‎trở nên rất quan tâm ‎đến việc giữ quyền lực trong huyết thống,
‎nên họ đã kết hôn với nhau.
‎Rất nhiều.
‎Anh em họ, chú bác và cháu gái,
‎và lại thêm anh em họ,
‎dẫn đến những kết cục không may mắn.
‎Như xương cằm của người nhà Habsburg ‎bị nhô ra.
‎Nó biến dạng tới mức các họa sĩ ‎và nhà điêu khắc đã cố gắng giảm thiểu
‎sự biến dạng này.
‎Vì những cuộc hôn nhân cận huyết này,
‎vào năm 1700,
‎vì không còn con cháu được sinh ra nữa,
‎dòng phía Tây Ban Nha đã tàn lụi.
‎Với Géza, may mắn lớn nhất ‎của việc không thuộc hoàng gia đang trị vì
‎là ông được chọn người để kết hôn.
‎Tôi vô cùng may‎ ‎mắn vì đã không phải ‎kết hôn với một người trong hoàng tộc.
‎Tôi có người vợ tuyệt vời nhất,
‎người có những sở thích giống hệt với tôi.
‎Tôi là một người đàn ông thực sự may mắn.
‎Đa số các hoàng gia lập hiến ‎đã nới lỏng các quy tắc.
‎Nữ hoàng Elizabeth ‎đã kết hôn với anh họ cách ba đời.
‎Cả hai đều là hậu duệ ‎của Nữ hoàng Victoria.
‎Nhưng cháu của bà đã có ‎nhiều quyền tự do hơn để chọn bạn đời.
‎Và ở gần một nửa các quốc gia ‎có hoàng gia lập hiến,
‎quốc vương tiếp theo có thể là nữ hoàng.
‎Hiện đại hóa ‎có thể là chìa khóa để tồn tại.
‎Chế độ quân chủ ở Nhật Bản là triều đại
‎cha truyền con nối, liên tục và dài nhất ‎trên toàn thế giới.
‎Thiên hoàng hiện tại thực ra là ‎thiên hoàng thứ 126 của Nhật Bản.
‎Và Hoàng hậu Masako hiện tại ‎đã đối mặt với nhiều áp lực
‎phải sinh ra thiên hoàng thứ 127.
‎Nhiều tới nỗi ‎bà đã dừng xuất hiện trước công chúng.
‎Cuối cùng, bà ấy đã sinh con ‎nhưng đó là con gái
‎và về pháp lý, con gái không thể lên ngôi.
‎Mặc dù cô bé là con gái của hoàng đế,
‎nhưng tương lai của vương triều ‎ngàn năm này lại nằm trên vai cậu bé này.
‎Em họ của cô bé.
‎Thách thức lớn của Nhật Bản ‎sẽ là vấn đề về chuyện kế vị này.
‎Họ đúng nghĩa là đang có nguy cơ ‎hết người nối dõi.
‎Trong mọi chế độ quân chủ,
‎quy tắc cơ bản không thay đổi.
‎Quyền lực được kế thừa.
‎Và tiền cũng vậy.
‎CHƯƠNG BA ‎CỦA CẢI
‎Đa số nền quân chủ lập hiến ‎nhận tiền của người đóng thuế.
‎Mỗi nước tính toán khác nhau,
‎nhưng không nước nào ‎nhận được nhiều như hoàng gia Anh.
‎Một số tin rằng khoản đầu tư này là đáng ‎vì họ tạo ra rất nhiều doanh thu du lịch.
‎Theo một vài ước tính ‎là hơn 700 triệu đô la mỗi năm.
‎Nhưng đó là một điều khó mà tính được.
‎Cung điện Buckingham ‎đón khoảng 15 triệu khách mỗi năm,
‎nhưng Cung điện Véc-xai ‎đón mười triệu khách
‎và Pháp thì đã không có hoàng gia ‎trong nhiều thế kỷ rồi.
‎Nhưng chế độ quân chủ Anh ‎không chỉ dựa vào tiền thuế.
‎Họ kín đáo sở hữu các tài sản hoành tráng ‎được mua bằng các quỹ công.
‎Nhưng bộ sưu tập đắt tiền.
‎Cùng các khoản đầu tư mà ta không rõ,
‎dù ta đã được biết sơ qua vào năm 2017.
‎Vụ rò rỉ dữ liệu ‎thuộc số lớn nhất lịch sử.
‎Hàng triệu tài liệu bị rò rỉ ‎cho thấy giới quyền lực và giàu có,
‎gồm cả nữ hoàng, bí mật đầu tư rất nhiều ‎tiền vào các thiên đường thuế nước ngoài.
‎Khoảng mười triệu bảng ‎từ tài sản cá nhân của nữ hoàng
‎đã được nộp vào các quỹ ở Bermuda.
‎Điều thú vị đối với một nhà sử học như tôi
‎là việc tài chính hoàng gia ‎thực sự được giữ kín thế nào.
‎Chúng ta không biết họ có gì. ‎Chúng ta không biết họ có nó ở đâu.
‎Nhưng ta biết ‎rất nhiều trong số vốn ban đầu
‎đến từ các thành viên hoàng gia, ‎từ hồi họ còn quyền cai trị tuyệt đối.
‎Họ yêu cầu tầng lớp thấp hơn ‎phải trả thuế
‎để đổi lấy những ân huệ, ‎đất đai, sự bảo vệ, hoặc không gì cả.
‎Các hoàng gia muốn gì là được nấy. ‎Lời của họ là luật pháp.
‎Và họ dùng số tiền đó ‎để xây các cung điện,
‎những nơi mà ở Nhật và Anh
‎ngày nay, họ vẫn gọi là nhà.
‎Họ cũng tiêu số tiền đó vào chiến tranh.
‎Càng chinh phạt nhiều nơi, ‎họ càng có nhiều người ở tầng lớp thấp hơn
‎và càng bóp nặn được nhiều của cải
‎để có tiền cho nhiều cuộc chinh phạt hơn, ‎có thêm thần dân. Vân vân và vân vân.
‎Và rồi có thêm ‎cả một tầng lớp khác bên dưới đó.
‎Nô lệ.
‎Vào thế kỷ 15,
‎các cường quốc châu Âu bắt đầu chinh phạt ‎đất đai, con người ở nước ngoài.
‎cho đến khi thế giới hầu như nằm dưới ‎sự cai trị của hoàng gia châu Âu.
‎Việc này thúc đẩy Nhật Bản ‎xâm lược các nước láng giềng
‎tạo nên một đế chế của riêng mình.
‎Nhưng Đế quốc Anh là nước lớn nhất ‎thế giới đã từng chứng kiến.
‎Năm 1655, họ xâm chiếm Jamaica
‎biến nó thành viên ngọc mới nhất ‎trong đế chế của họ.
‎Họ lập ra Công ty Hoàng gia châu Phi,
‎chịu trách nhiệm chuyển thêm ‎nhiều nô lệ châu Phi sang châu Mỹ
‎hơn bất kỳ tổ chức nào khác từng làm.
‎Bắt đầu từ thời Charles Đệ Nhị ‎tới tận thời Vua William Đệ Tam,
‎hoàng gia Anh đã chiếm độc quyền ‎trong toàn bộ việc buôn bán nô lệ.
‎Họ kiếm tiền từ việc bắt cóc con người, ‎vận chuyển những người này khắp thế giới
‎và bán họ cho các chủ đồn điền ‎để làm không công.
‎Chủ nghĩa thực dân và tình trạng ‎nô dịch hóa gắn liền với chế độ quân chủ.
‎Một hệ tư tưởng xâm lăng ‎đầy tính phân biệt chủng tộc.
‎Cách đế quốc kiếm tiền chỉ dựa vào
‎việc thâu tóm các thần dân ‎trên toàn cầu mà thôi.
‎Dưới thời William Đệ Tam, Công ty ‎Hoàng gia châu Phi đã mất độc quyền.
‎Hoàng gia từng là các nhà đầu tư ‎chính trong buôn bán nô lệ,
‎mà nó đã thành ngành công nghiệp thuộc số ‎lớn nhất Anh, buôn bán gần ba triệu người
‎và giúp nhiều người liên quan ‎trở nên giàu có.
‎Và số tiền đó ngày càng nhiều.
‎Một nghiên cứu lớn ước tính Anh nợ Jamaica
‎ít nhất ba nghìn tỷ đô tiền bồi thường, ‎chủ yếu để trả công cho những người nô lệ.
‎Và với cả vùng Ca-ri-bê, ‎thì đó là 9,7 nghìn tỷ.
‎Lần theo dấu vết của tiền, ‎ta sẽ thấy Đế quốc Anh
‎đã thu lợi bao nhiêu từ các thuộc địa ‎của nó trên toàn thế giới.
‎Ta phải công nhận rằng ‎đã có một sự bất công nghiêm trọng
‎và tàn dư của sự bất công đó hiện vẫn còn.
‎Sự giàu có của nước Anh ‎đã được thúc đẩy bởi chế độ nô lệ.
‎Việc buôn bán nô lệ kết thúc ‎vào đầu những năm 1800,
‎nhưng các đế quốc toàn cầu ‎vẫn vững vàng cho đến tận thế kỷ sau.
‎Trận chiến ở lục địa trở thành ‎cuộc chiến toàn diện của châu Âu.
‎Những cú sốc lớn của thế kỷ 20,
‎Thế chiến thứ Nhất, Thế chiến thứ Hai.
‎Những sự kiện này dẫn đến cuộc cách mạng.
‎Và hàng tá nền quân chủ đã sụp đổ.
‎Chúng tôi đã trốn khỏi Hungary,
‎bỏ lại mọi thứ,
‎và chúng tôi sống những năm sau đó
‎như những người tị nạn.
‎Nhật Bản bị thua ở Thế chiến thứ Hai.
‎Thiên hoàng bị tước bỏ đi cái ý nghĩ
‎rằng mình là một vị thần. ‎Ông ấy chỉ là phàm nhân.
‎Nhật Bản cũng bị tước bỏ ‎các thuộc địa của mình.
‎Mà Anh thì không và vì thuộc ‎bên chiến thắng trong cuộc chiến‎,
‎Anh đã được hưởng rất nhiều thứ.
‎Chế độ quân chủ đã phải tìm ra cách ‎để thay đổi hành vi,
‎thay đổi hình ảnh công chúng,
‎để có thể tồn tại trong thời đại dân chủ.
‎Vậy là, họ cởi bỏ vương miện và hoàng bào,
‎và đi ra ngoài đường phố.
‎Hoàng gia rất nhanh chóng
‎đi tiên phong trong chiến lược ‎quan hệ công chúng thận trọng.
‎Nó quyết tâm biến kẻ thù ‎thâm căn cố đế của nó, tầng lớp lao động,
‎thành đồng minh.
‎Kiểu cách tân này, cú xoay mình này,
‎là trọng điểm giúp họ tồn tại.
‎Ở khắp nơi.
‎Ngày sáu tháng Tám năm 1962, ‎Jamaica trở thành một quốc gia độc lập.
‎Vào thời điểm độc lập, tôi 11 tuổi.
‎Đây là một dịp trọng đại.
‎Chúng tôi đã chuyển từ một thuộc địa ‎sang một quốc gia độc lập.
‎Nhưng đã có một rắc rối tiềm ẩn.
‎Một trong những nghịch lý của độc lập ‎là khi Công chúa Margaret đến
‎để đại diện cho nữ hoàng.
‎Chuyện này xảy ra khắp thế giới.
‎Cái ta thấy ‎là những cảnh được dàn dựng cẩn thận.
‎Theo các hình ảnh ta xem trên các bản tin, ‎họ được người dân địa phương chào đón.
‎Họ cố trưng ra cái ý nghĩ ‎Đế quốc, giờ là Khối thịnh vượng chung,
‎được mô tả bởi các ý niệm về sự hòa thuận, ‎thống nhất, dân chủ, bình đẳng.
‎Vậy mà, từ rất lâu rồi, nền quân chủ ‎đã cùng nhau xây dựng một đế chế
‎dựa trên sự áp bức và bạo lực.
‎Trong số 63 thuộc địa của Anh ‎giành được độc lập vào thế kỷ 20,
‎gần một nửa đã chọn ‎thuộc Khối thịnh vượng chung
‎và 15 trong số đó vẫn thuộc khối này.
‎Nói cách khác, Nữ hoàng Elizabeth Đệ Nhị ‎là nữ hoàng của họ.
‎Trong những ngày đầu độc lập, ‎đã có rất nhiều cá nhân
‎chỉ biết đến một Jamaica ‎dưới sự cai trị của Anh.
‎Chúng tôi từng hát:
‎"Nước Anh trị vì, thống trị mọi con sóng. ‎Người nước Anh sẽ chả bao giờ là nô lệ".
‎Các giáo viên chưa từng nghĩ tới ‎việc chúng tôi là con cháu của nô lệ.
‎Sao bọn tôi có thể hát ‎một bài ngu ngốc vậy?
‎Đó là vì chúng tôi coi mình ‎giống như người Anh.
‎Chúng tôi là người Anh.
‎Hàng năm, Quốc hội Jamaica ‎đều khai mạc với cảnh này.
‎Những người đàn ông ‎mặc quân phục kiểu Anh,
‎áo choàng và tóc giả kiểu Anh.
‎Và một bài phát biểu ‎của Toàn quyền Jamaica,
‎được Nữ hoàng Anh bổ nhiệm ‎để đại diện cho bà.
‎Bà cũng cho ông một huy hiệu hoàng gia,
‎từng là một phần bộ đồng phục của ông ‎cho đến gần đây, khi nó bị đem ra soi.
‎Hình ảnh có trên huy hiệu Thánh Michael
‎là của một tổng lãnh thiên thần ‎đang đạp chân lên cổ của quỷ dữ.
‎Và người ta bắt đầu thấy ‎mối liên hệ tượng trưng
‎với một chủ nhân thực dân da trắng
‎đang áp bức một thần dân Da đen.
‎Biết đó, bạn kiểu: "Ồ, chờ đã".
‎Ngay cả chính ngài toàn quyền ‎cũng đưa ra bình luận về việc xem lại nó.
‎Về cơ bản, nữ hoàng sở hữu ‎toàn bộ đất công ở Jamaica
‎và ở thủ đô, có một bức tượng nổi bật ‎về Nữ hoàng Victoria.
‎Và sự thật là ‎đây chính là những thứ còn sót lại
‎mà đôi khi ta không nhận thức được,
‎nhưng một cách vô thức, ‎chúng kiểu như định hướng lại tâm trí.
‎Việc để nữ hoàng làm nguyên thủ quốc gia
‎là ví dụ rõ nhất ‎cho chế độ nô lệ về tinh thần.
‎Rằng chúng ta cần giải phóng bản thân
‎khỏi một số truyền thống ‎ràng buộc chúng ta với quá khứ
‎và không cho phép chúng ta ‎đòi lại tự do hoàn toàn.
‎Nhưng lịch sử đó chả phải là câu chuyện ‎chế độ quân chủ muốn kể.
‎Thương hiệu của nó chả còn là ‎chính trị nữa. Mà là chuyện cá nhân.
‎Đứng đầu Khối thịnh vượng chung ‎tức là hay phải ở nước ngoài lâu.
‎Và sự hi sinh lớn lao ấy dường như vơi bớt
‎nhờ những giây phút hạnh phúc ngắn ngủi ‎của hoàng gia
‎khi tất cả họ được ở nhà bên nhau.
‎Chế độ quân chủ đã biến ý tưởng ‎về gia đình này thành việc kinh doanh.
‎Và thành một việc kinh doanh ‎rất thành công. Đó là về cảm xúc.
‎Ta đều có thể liên tưởng đến hình ảnh ‎của một gia đình bình thường.
‎Giờ, chúng ta thấy cảnh này mỗi ngày.
‎Nó thuộc số ‎các thể loại truyền hình phổ biến nhất,
‎nhưng hoàng gia đã đi tiên phong ‎trong nhiều thập kỷ trước đó.
‎Lần đầu tiên, họ bắt đầu tổ chức ‎những thứ như đám cưới hoàng gia,
‎mừng thành viên hoàng gia chào đời, ‎tang lễ, như các sự kiện quốc gia.
‎Và toàn cầu nữa.
‎Ước tính lễ cưới ‎của Hoàng tử William, Hoàng tử Harry
‎được hơn một phần tư ‎số người trên Trái Đất theo dõi.
‎Tôi phải thú nhận là tôi đã xem ‎đám cưới của Hoàng tử Harry.
‎Đó là một dịp trọng đại.
‎Ở Jamaica, chúng tôi thực sự ‎chú ý tới các hoàng gia này,
‎nhưng là với kiểu chú ý mà ta dành cho ‎một người nổi tiếng ấy.
‎Sao tôi dõi theo hoàng gia ư?
‎Bởi vì với một ngàn năm tuổi, họ là ‎gia đình truyền hình thực tế dài nhất,
‎được chiếu liên tục trên khắp thế giới. ‎Và không bao giờ thiếu kịch hay.
‎Ký ức yêu thích của cháu
‎là khi nữ hoàng mặc đồ màu hồng
‎và khi Hoàng tử Harry ‎và Meghan hôn nhau ạ.
‎Khá là tuyệt ‎khi ở đó có truyền thống như vậy,
‎vì tôi coi mình là ‎người truyền thống thực thụ.
‎Tôi thích ảnh hưởng của nó.
‎Trong một nền dân chủ, ‎ta muốn nghĩ đến quyền lực thế này.
‎Bắt đầu từ người dân đến chính phủ.
‎Nhưng trong văn hóa của ta, ‎nó vẫn là hình tam giác cũ.
‎Hoàng gia đứng đầu,
‎nhưng thay vì Chúa ban cho họ ‎quyền lực, truyền thông lại làm thế.
‎Họ dùng nó và ta thì tin nó sái cổ.
‎Và giờ đó là chiến lược ‎của hoàng gia ở khắp mọi nơi.
‎Tất cả sự chú ý của truyền thông ‎mang tới nhiều quyền lực
‎và không ai hiểu điều ấy ‎rõ hơn Công nương Diana.
‎Bà là người hoàng gia đầu tiên ‎chuyển hướng sự chú ý đó
‎sang các vấn đề khác.
‎Công chúa là nguồn cảm hứng. ‎Bằng cách chạm, nói chuyện với bệnh nhân,
‎cô ấy làm giảm định kiến, kỳ thị ‎và sợ hãi bệnh AIDS.
‎Chuyến thăm này đã thuyết phục tôi ‎rằng tôi phải tiếp tục tham gia
‎vào chiến dịch cấm sử dụng bom mìn ‎đang diễn ra khắp thế giới.
‎Theo nhiều cách, ‎bà ấy đảm nhận vai trò mới.
‎Bà ấy thể hiện mình là một người nhân đạo.
‎Các con trai bà đã đi theo bước chân bà ‎với công việc từ thiện của họ.
‎Vấn đề với ta và người khác là ta phải ‎ưu tiên sức khỏe tinh thần của mình.
‎Nhưng với vài vấn đề, thật khó để thành ‎một người nhân đạo mà không gây tranh cãi.
‎Sự nổi lên của phong trào Người Da đen ‎Đáng được sống là thời khắc rất hệ trọng.
‎Với quá khứ thực dân của Vương quốc Anh,
‎Khối thịnh vượng chung, ‎và cả hoàng gia Anh,
‎nó tạo ra ‎một cuộc đối thoại thực sự rất khó khăn.
‎Tổ chức từ thiện của Kate và William ‎thể hiện ủng hộ trên Instagram,
‎nhưng đó không phải dưới tên của chính họ.
‎Vào lúc ấy, có hai người đã thực sự ‎lên tiếng là Harry và Meghan,
‎những người đã rời khỏi thể chế ‎từ trước đó.
‎Hoàng tử Harry đang thực hiện ‎sứ mệnh thay đổi xã hội.
‎Anh tập trung ‎vào phân biệt chủng tộc có hệ thống.
‎Anh đã chỉ ra các vấn đề ‎mà nhóm thiểu số đang đối mặt.
‎Chúng ta không thể nào tiến lên phía trước
‎trừ khi thừa nhận quá khứ.
‎Thế giới sớm biết được ‎vấn đề này mang tính cá nhân ra sao
‎khi, vào năm 2021, họ thực hiện ‎một cuộc phỏng vấn bom tấn với Oprah,
‎nói thêm rằng thể chế đó
‎đã bỏ lỡ mất một cơ hội.
‎Tôi không bao giờ hiểu nổi ‎lý do nó không được xem là
‎một lợi ích thêm vào,
‎và một sự phản ánh của thế giới.
‎Luôn là vậy, nhưng nhất là lúc này.
‎Ta đang có đây tài sản tuyệt vời nhất ‎đối với Khối thịnh vượng chung
‎mà gia đình có thể mong đợi.
‎Hoàng gia đã phản hồi với một tuyên bố.
‎"Các vấn đề được nêu ra,‎ ‎đặc biệt là ‎vấn đề chủng tộc, rất quan trọng.
‎Chúng đang được tiếp nhận nghiêm túc ‎và sẽ được giải quyết riêng bởi gia đình".
‎Nhưng với nhiều người ‎ở các nước Khối thịnh vượng chung,
‎những vấn đề này ‎không chỉ là vấn đề gia đình.
‎Nó đã gây ra cuộc tranh luận khác ‎ở Jamaica. Rằng một cá nhân "cai trị" ta
‎không có vẻ ngoài, tiếng nói như ta.
‎Ngay cả trước cuộc phỏng vấn với Oprah,
‎chỉ có 30% người Jamaica, ‎con số thấp kỷ lục,
‎muốn giữ nữ hoàng làm nguyên thủ quốc gia.
‎Và Barbados đã tuyên bố ‎sẽ chính thức loại bỏ bà ấy.
‎Các nước khác có thể sẽ làm theo.
‎Khác với hoàng gia Anh,
‎thiên hoàng Nhật Bản đã bắt đầu đối mặt ‎quá khứ đế quốc của nước mình.
‎Nhớ lại quá khứ với sự hối hận sâu sắc ‎về cuộc chiến trước đây.
‎Đó có thể coi là một động thái chính trị,
‎nhưng đồng thời, ‎nó là thứ giúp thu hút được
‎rất nhiều sự tôn trọng ‎từ chính người Nhật.
‎Câu chuyện cổ tích hoàng gia ‎luôn cắt bỏ các chương khác.
‎Thách thức thực sự ‎của chế độ quân chủ ở thế kỷ 21
‎là làm thế nào giữ vững sự trang nghiêm ‎và hào quang ấy.
‎Nếu ta mở cửa quá rộng, hào quang ‎sẽ mất, sự trang nghiêm cũng mất,
‎và ta sẽ chẳng khác gì ai cả.
‎Người ta muốn điều kỳ diệu ‎của các chế độ quân chủ.
‎Nhưng với một số hoàng gia, giữ vững ‎câu chuyện cổ tích đó là một gánh nặng lớn
‎có thể làm họ mất đi cái kết hạnh phúc.
‎Với người khác, rời bỏ hoàng gia ‎hóa ra lại là kết thúc có hậu.
‎Đối với hầu hết các hoàng gia, ‎duy trì câu chuyện cổ tích‎
‎có thể đồng nghĩa với việc ‎rốt cuộc đối mặt với toàn bộ câu chuyện.
‎Người châu Phi có câu nói rằng
‎tới khi sư tử kể chuyện, ‎ta mới được nghe cả câu chuyện,
‎vì theo truyền thống, chuyện ‎luôn được kể bởi thợ săn thay vì sư tử.
‎Và tôi nghĩ đã đến lúc ‎sư tử nên được kể chuyện rồi.
‎PHẦN KẾT ‎MẶT KIA CỦA CÂU CHUYỆN
‎Biên dịch: Joy Ng