Είμαι άσος του γκολφ τώρα.
Ωραία βολή εξάσκησης.
Θα σκοτώσω κανέναν.
Είναι περίπου 270 μέτρα.
Χρειάζομαι κασκαντέρ.
Ωραίο, Ντέιβ!
Ορίστε.
-Μπορείς και με το αριστερό χέρι. -Ναι.
Καταπληκτικό.
Είσαι αμφιδέξιος;
Είμαι πρεσβυτεριανός.
ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Χαίρομαι πολύ που είμαι εδώ.
Εδώ και πολύ καιρό τον κυνηγάω,
κι όσο πιο πολλά μαθαίνω γι' αυτόν, τόσο θέλω να του μοιάσω.
Θέλω να σας παρουσιάσω κάποιον που γνωρίζετε.
Κι αν τον γνωρίζετε, τον αγαπάτε. Ο αληθινός μετρ της τέχνης του,
ο Ντέιβιντ Σαπέλ, κυρίες και κύριοι.
Οχάιο!
Πώς είσαι, αδερφέ;
-Χαίρομαι που σε βλέπω. -Τέλεια. Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ που ήρθες.
-Απόψε το κοινό μου είναι σικέ. -Δεν πειράζει. Είμαι ενθουσιασμένος,
γιατί πληροφορήθηκα για σένα και τη ζωή σου
και μόνο σεβασμός
μου έχει δημιουργηθεί για σένα.
Είμαι ενθουσιασμένος που είμαι εδώ. Και ξέρεις τι άλλο;
-Σε λίγο θα σ' αφήσω να μιλήσεις. -Δεν πειράζει.
Σχεδόν πριν από 27 χρόνια,
πρωτογνωριστήκαμε.
-Στο σόου σου. -Στο σόου μου.
Ναι, και η πλάκα είναι
πως την πρώτη φορά που θα εμφανιζόμουν,
δεν είχα κουστούμι.
Φορούσα τζιν και μπλουζάκι.
Κι έτσι με απέρριψαν.
-Είχαν ενδυματολογικό κώδικα; -Γι' αυτό έβαλα κουστούμι απόψε.
Είπα πως δεν θα ξανακαθίσω μπροστά στον Λέτερμαν.
-Δεν θα σε διώξει κανείς από δω. -Ναι, δεν…
Πώς ήταν η ζωή σου πριν από 27 χρόνια;
Πρέπει να ήμουν στα 19.
Είχα τελειώσει το λύκειο ενάμιση χρόνο.
Ζούσα στη Νέα Υόρκη.
Η πρόσκληση στην εκπομπή σου τότε ήταν το ζενίθ για έναν κωμικό.
Εμφάνιση στον Λέτερμαν, δεν υπήρχε τίποτα ανώτερο.
Και το πέτυχα.
Κυρίες και κύριοι, υποδεχτείτε τον Ντέιβ Σαπέλ. Ντέιβ!
Θυμάσαι πώς τα πήγες εκείνη τη βραδιά;
Αρκετά καλά.
Δίνω μεγάλη προσοχή στη φυλετική ιστορία.
Στη Ν. Υόρκη έχει πολλά αξιοθέατα.
Το πάρκο της πλατείας Ουάσιγκτον. Ενδιαφέρον.
Υπάρχουν δυο μεγάλα δέντρα όπου κρεμούσαν τους εγκληματίες.
Αλλά κρεμούσαν τους λευκούς
και τους μαύρους
σε διαφορετικό δέντρο.
Σιγά μη μας πληγώσει αυτό.
Η τηλεόραση είναι διαφορετικό πράγμα. Θεωρώ τον εαυτό μου κωμικό των κλαμπ.
Είμαι κωμικός των κλαμπ που εμφανίζεται
και στην τηλεόραση, αλλά η ατμόσφαιρα,
για το στιλ που έχω αναπτύξει, ήταν πιο επιεικής
από ό,τι στην τηλεόραση, τότε και τώρα.
Είμαι 100 χρονών.
Όταν άρχισα να κάνω κωμωδία,
σου έδιναν μόνο πέντε λεπτά εμφάνισης στο The Tonight Show.
Και τώρα,
είναι εντελώς διαφορετικά.
Όλοι έχουν συμφωνίες για ωριαία σόου κωμωδίας.
Πρώτον, η ιδέα να μαζέψεις τόσο υλικό… Το βρίσκω εξοντωτικό.
Αλλά είσαι πολύ παραγωγικός.
Πόσες ώρες έχεις τώρα
στις πλατφόρμες αυτού του πλανήτη;
Όταν εγκατέλειψα το Chappelle's Show, πήγαινα συχνά στο Σαν Φρανσίσκο.
Και κατέγραψα όλα μου τα σετ. Τα ηχογράφησα.
Κυριολεκτικά εκατοντάδες ώρες ταινίας.
Μερικά έχουν ενσωματωθεί σ' αυτά που κάνω τώρα, αλλά…
είχα κάπως προβλέψει ότι ήταν ξεχωριστή εποχή
για την καλλιτεχνική μου ανάπτυξη, και την έχω καταγράψει.
Εκείνη τη στιγμή, νόμιζα ότι κατέστρεψα την καριέρα μου.
-Όταν έφυγες από την τηλεόραση; -Δεν είχα δει κάτι καλό μέχρι τότε.
Γιατί μόλις παρεκτραπείς, σου λένε
"Στο καλό. Έχουμε άλλους που προηγούνται".
-Και τέρμα. -Ναι.
Κι όταν έλειψε το άγχος της επιτυχίας,
και το έκανα μόνο για το μεροκάματο, κι επειδή το αγαπούσα,
έγινα καλύτερος κωμικός. Έγινα πιο θαρραλέος κωμικός.
Το χειρότερο που μπορείς να φανταστείς, όταν τα σκέφτεσαι,
είναι πως θα τα χάσεις όλα, αλλά, όταν το αντιμετωπίσεις, δεν είναι το παν.
Απόψε είμαι ενθουσιασμένος για διάφορες ιδέες.
Η μία ήταν ότι εγκατέλειψες το σόου.
Το ξέρεις αυτό,
επειδή υπάρχει ένα ιστορικό βίντεο και γραπτά ντοκουμέντα,
να πηγαίνεις από εκπομπή σε εκπομπή και ν' απαντάς στην ερώτηση,
"Τι σ' έπιασε; Άφησες ένα τεράστιο… Τι έγινε;"
Συμπλήρωναν μόνοι τους τα κενά,
τόσο απελπισμένοι ήταν.
Κι όσο πιο πολύ το σκεφτόμουν,
τόσο καλύτερο μου φαινόταν επειδή
τι καλύτερο, άνετο, ζόρικο πράγμα από το να πεις
"Καληνύχτα σε όλους!"
Και μετά, αντιός.
Πόσο ωραίο είναι αυτό;
Αρχικά ήταν απαίσιο.
Ναι.
Φοβόσουν; Πρέπει να φοβήθηκες πολύ.
Φυσικά. Τρομοκρατήθηκα.
Υπήρχαν και νομικά θέματα της αποχώρησης από ένα τέτοιο σόου.
Και προφανώς δεν είχα τα χρήματα για να στηρίξω μια τέτοια απόφαση.
Στην αρχή ήταν όπως γίνεται με όλα.
Αντιμετωπίζεις τους φόβους σου.
Μερικούς τους αντιμετώπιζα καλύτερα, αλλά ήμουν αποφασισμένος, καταλαβαίνεις;
Δεν ήθελα να κάνω τέτοια επιλογή και μετά…
-Και μετά να γίνω παράδειγμα προς αποφυγή. -Βέβαια.
Έτσι, έπρεπε να βρω…
Αλλά υπό τη σημερινή οπτική, μήπως το βλέπεις και σκέφτεσαι
ότι ήταν ωραίο;
Θεέ μου, ναι. Τώρα που ο Λέτερμαν ήρθε στο Οχάιο…
όλα πήγαν καλά.
Αλλά πριν πάνε καλά, ήταν τρομακτικό.
Δεν ξέρω τι νομίζετε ότι συμβαίνει όταν παρατάς ένα πετυχημένο σόου.
Θα σας πω τι δεν συμβαίνει.
Δεν λένε "Καλή τύχη στα μελλοντικά σου εγχειρήματα".
Δεν συμβαίνει αυτό.
Μου φέρθηκαν ψυχρά.
Διάβασα επανειλημμένα, τότε που εγκατέλειψες το σόου,
πως υπήρξε ένα επεισόδιο, που δεν εξηγήθηκε ποτέ,
ότι κάποιος από την ομάδα σου γέλασε
με ένα σκετς που έκανες
και θεώρησες ότι το γέλιο ήταν σαρκαστικό.
Θυμάσαι τι έγινε;
Ναι, θυμάμαι.
Μου δημιούργησε ένα ενδιαφέρον ερώτημα,
με το οποίο πάλευα ήδη.
Ξέρεις, μ' αρέσει να είμαι επιθετικός.
Εκείνη τη στιγμή στην καριέρα μου,
ένιωθα ότι κινδύνευε να λήξει,
οπότε υπερέβαλα κάπως.
Υπάρχουν στιγμές που το παρακάνεις. Παίζεις με δυνατά θέματα.
Αστεία για τον ρατσισμό και διάφορους -ισμούς και…
Το έβλεπα ως επαγγελματικό κίνδυνο, αλλά συνειδητοποίησα
πως είχα υπερβεί τα όρια της άνεσής μου.
Δεν εμπιστευόμουν τις συνθήκες…
Ότι ήμουν και τόσο σπουδαίος.
Θυμάσαι με τι γέλασε εκείνο το άτομο
και το διέγνωσες ως… αυτό είναι κακό;
Ναι, αλλά πιο ζωντανά θυμάμαι
την αίσθηση. Το πώς ένιωσα.
Υπάρχει κάτι στο επεισόδιο που δεν θέλεις να συζητήσεις;
Ήταν τόσο κακό που παράτησα το σόου.
Δεν ήταν ο μόνος λόγος,
αλλά οπωσδήποτε έπαιξε μεγάλο ρόλο.
Είπα πως δεν το χρειάζομαι αυτό. Δεν θέλω ν' ανησυχώ γι' αυτό.
Είχα… Και μετά θα το παρατήσω…
Δεν πειράζει.
Είχα περιέργεια για το ποιο ήταν αυτό το υλικό.
Το σκετς δεν ήταν τόσο κακό. Ήταν αστείο, μάλιστα.
Ήταν ένα ξωτικό. Εγώ, μασκαρεμένος σαν καρικατούρα μαύρου
που πεταγόταν όποτε κάποιος ένιωθε στο πετσί του ρατσισμό.
Που είναι δύσκολο να το πετύχεις.
Δεν ήταν κακό σκετς, αλλά ακούγοντας το λάθος γέλιο,
ενώ είσαι ντυμένος έτσι,
νιώθεις ντροπή.
-Αυτό ήταν. -Δίκαιο. Ναι.
Παρεμπιπτόντως, έχω πολλά κότσια αφού το συζητάω.
Εγώ όχι; Αφού εγώ έκανα την ερώτηση.
Το καλύτερο όταν παράτησα το σόου ήταν ότι γύρισα εδώ.
Εδώ ξεκίνησα να συνειδητοποιώ την αξία του να είσαι μέλος μιας κοινότητας.
Έρχονταν άνθρωποι από τα ΜΜΕ ή από άλλα μέρη να με βρουν,
και οι άνθρωποι εδώ με προστάτευαν. Δεν ήμουν ο διάσημος που έπεσε.
Ήμουν ο γείτονάς τους.
Κι αυτό σε βοηθάει να επιβιώσεις…
Είπες ότι "έπεσες", αλλά δεν έπεσες.
Αν το σόου είχε ακυρωθεί, αυτό θα ήταν πτώση.
Αν ο Ίβελ Κνίβελ είχε αποτύχει να πηδήξει 12 αυτοκίνητα, θα ήταν πτώση.
Και οι απόπειρες για αυτά τα αστεία είναι σαν κόλπα του Ίβελ Κνίβελ.
-Ελπίζω να πετύχουν, αλλά… -Ναι. Αλλά επίτρεψέ μου να πω…
Θα μπορούσα να παρατάξω όλα τα σόου που παράγονται σήμερα,
και θα ήταν μια χαρά,
αλλά όταν βλέπω εσένα,
ως άτομο που μοιράζεται σκέψεις και το γράψιμό του…
-Πολύ πιο συναρπαστικό. -Πω πω.
Όσο κι αν συνέβαλε στην απόφαση, και ξέρω ότι συνέβαλε,
είσαι πολύ καλύτερα τώρα.
Μπορείς να κάνεις και σόου με σκετς, αν θέλεις.
-Χαίρομαι μ' αυτό που έκανα… -Ναι.
Εκ των υστέρων.
Ήταν το πιο σημαντικό γεγονός της ζωής σου εκτός απ' τη γέννηση των παιδιών σου.
Ήταν ένα γεγονός πολύ αποφασιστικό
ή μια σειρά γεγονότων. Δεν ήταν μόνο ένα.
Αλλά αν είχα ολοκληρώσει το σόου,
νιώθοντας όπως ένιωθα, δεν θα ήμουν ποτέ πια ίδιος.
Παρεμπιπτόντως, πες μου, πού είμαστε;
-Εδώ; Τώρα; -Ναι.
Είμαστε στα περίχωρα του όμορφου Γέλοου Σπρινγκς στο Οχάιο.
Ορίστε.
ΧΩΡΙΟ ΓΕΛΟΟΥ ΣΠΡΙΝΓΚΣ
ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ
Γέλοου Σπρινγκς.
-Το καλύτερο! -Πολύ ωραία.
Απαράλλαχτο εδώ και 100 χρόνια.
Αλλά διαφέρει από τότε που ήσουν παιδί, ε;
-Αισθητικά σχεδόν απαράλλαχτο. -Πλάκα κάνεις.
Εδώ αγόραζα τρόφιμα, περπατούσα με τον μπαμπά μου.
Εκεί ήταν εστιατόριο με άλλο όνομα.
Εκεί ήταν τράπεζα με άλλο όνομα.
Και απέναντι από το χωράφι με το έλατο, ένα ωραίο μαγαζί,
-το γαλακτοπωλείο Γιανγκ. -Το είδαμε μπαίνοντας.
Είδαμε και το Κολέγιο Άντιοχ.
Το Κολέγιο Άντιοχ ήταν πολιτιστικό μεγαθήριο, ειδικά στη δεκαετία του '60.
Εδώ σπούδασε η Κορέτα Σκοτ Κινγκ.
Ο πατέρας του Τζον Λίθγκοου ήταν καθηγητής. Εδώ μεγάλωσε ο ηθοποιός.
Η οικογένειά σου συνδέεται με το Άντιοχ;
Ο πατέρας μου ήταν καθηγητής εκεί, νομίζω ότι έγινε και διευθυντής.
Εδώ μεγάλωσες;
Εν μέρει. Χωρισμένοι γονείς.
Γεννήθηκες στην Ουάσιγκτον.
Έζησα εκεί πολλά χρόνια, αλλά ο πατέρας ζούσε εδώ.
Από το '76, χριστουγεννιάτικες διακοπές. Εδώ τελείωσα το δημοτικό.
Ποια είναι η σταθερά που κρατά σταθερό αυτό το μέρος;
Νομίζω ότι η γοητεία της ζωής σε μικρή πόλη είναι
ότι οι μέρες είναι πιο προβλέψιμες. Τα πρόσωπα οικεία.
Με ξέρουν και τους ξέρω. Όταν είσαι διάσημος,
σε ξέρουν όλοι, εσύ δεν ξέρεις κανέναν.
-Εδώ όλοι είναι διάσημοι. -Δεν είναι τυπική μικρή πόλη.
Έτσι είμαστε εδώ.
Δεν είναι κάτι καινούργιο.
Εδώ υπάρχει από παλιά.
-Θεέ μου, ναι. -Η αφύπνιση. Ο ακτιβισμός.
Διαβάζοντας για το Γέλοου Σπρινγκς,
υπάρχει μια μοναδική συσχέτιση αυτής της κοινότητας
και της δουλείας.
Η σχέση δεν ήταν ξεκάθαρη,
αλλά υπήρχε και έδειχνε να είναι βιώσιμη,
και βοήθησε πολλούς ανθρώπους να εγκαταλείψουν τη δουλεία.
Ξέρεις κάτι σχετικά μ' αυτό στην ιστορία της πόλης;
Βέβαια. Το Οχάιο ήταν στις πολιτείες που ήταν κατά της δουλείας.
Η δουλεία ουδέποτε ήταν νόμιμη εδώ, στην πολιτεία του Οχάιο.
Αλλά δεν είχαμε δικαίωμα ψήφου,
οπότε η ελευθερία ήταν παράνομη, όπως και η δουλεία για τους μαύρους.
Ο ποταμός Οχάιο ήταν το σύνορο. Στο Κεντάκι είχαν δουλεία.
Πολλοί εδώ ήταν κουάκεροι και μενονίτες και τα παρόμοια,
αλλά ήταν αντίθετοι με τη δουλεία, κι αυτή η πόλη ήθελε την κατάργησή της.
Μερικά παλιά σπίτια έχουν περάσματα
όπου κρύβονταν σκλάβοι, είναι μέρος της τοπικής ιστορίας.
Φέτος, λόγω COVID δεν έγινε,
αλλά παραδοσιακά την 4η Ιουλίου,
βλέπουμε τα πυροτεχνήματα στο λεγόμενο πάρκο Γκοντ.
Το πάρκο Γκοντ δωρήθηκε στην πόλη
από τον Αφροαμερικανό Γουίλινγκ Γκοντ,
που ήταν σκλάβος,
και ο "κύριός" του του επέτρεπε να δουλεύει με αμοιβή.
Όταν τελείωνε τη δουλειά στα χωράφια, πήγαινε να δουλέψει σε άλλη φυτεία
επί πληρωμή. Έτσι κατάφερε να εξαγοράσει την ελευθερία του.
Όλης της οικογένειάς του. Πέντε άτομα.
Έγινε εδώ κτηματίας, συνέβαλε στην ίδρυση
του ιστορικού μαύρου πανεπιστημίου Γουίλμπερφορς, εδώ κοντά.
Όταν πέθανε, δώρισε το πάρκο στο Γέλοου Σπρινγκς.
Είναι από τα αγαπημένα μου μέρη.
Την 4η Ιουλίου,
έρχονται λευκοί από παντού
γιατί έχουμε τα καλύτερα πυροτεχνήματα.
Κάθονται πάνω σε μια γη που δωρήθηκε από έναν μαύρο,
που αγόρασε την ελευθερία του,
και τιμούν την υπόσχεση για το τι μπορεί να είναι αυτή η χώρα.
Είναι από τις ομορφότερες ειρωνείες.
Μάλιστα, νομίζω πως κάθε μήνα ή σίγουρα κάθε χρόνο,
οι χήρες της πόλης, από το κληροδότημά του,
παίρνουν μισό κιλό ζάχαρη και αλεύρι. Η χήρα του πατέρα μου το παίρνει ακόμα.
Εκπληκτικό.
Ο πατέρας μου κι οι φίλοι του ξεκίνησαν κάτι
που λέγεται Αφροαμερικανική Εβδομάδα Πολιτισμού.
Τιμούν τη μαύρη κουλτούρα σε μια κωμόπολη του Οχάιο.
Είχα εμφανιστεί την πρώτη φορά. Τα πήγα χάλια.
-Χάλια… -Χάλια. Ξέρεις,
το έκανα για τον μπαμπά μου.
Αλλά ήταν μια βδομάδα με ομιλητές και καλλιτέχνες.
Συνεχίζεται σήμερα κάποια εκδοχή της;
Ναι. Αυτά που κάνω ανήκουν σ' αυτήν την παράδοση.
-Ναι. -Κάνουμε ένα πάρτι
στον στάβλο του γείτονά μου, The Juke Joint.
Καλλιτέχνες απ' όλον τον κόσμο έρχονται και παίζουν σ' αυτόν τον στάβλο.
Τέλειο!
Είναι υπέροχο.
Ο πατέρας μου με μεγάλωσε έτσι.
Τα πολιτικά είναι ντόπια, η κοινότητα είναι το παν, τέτοια πράγματα.
Δεν αλλάζεις τον κόσμο, μπορείς να ομορφύνεις μια γωνιά.
-Ναι. -Τέτοιου τύπου ηθική. Και μ' αυτή ζω.
-Σημαία ουράνιου τόξου. -Οι γκέι είναι ευπρόσδεκτοι.
Όλα τα γράμματα της αλφαβήτου είναι ευπρόσδεκτα εδώ.
Θέλουμε να νιώθουν όλοι ασφάλεια και άνεση.
Μια επιγραφή στην είσοδο της πόλης λέει "Καλοσύνη", που είναι το τοπικό σύνθημα.
Αλλά ανέκαθεν μου άρεσε εδώ. Κάτι που μου άρεσε
ήταν ότι ιστορικά ήταν ριζοσπαστικά φιλελεύθερη πόλη.
Είναι κάτι σαν νησί του Μπέρνι Σάντερς μέσα στη θάλασσα του Τραμπ.
Κι αυτό που μ' αρέσει περισσότερο απ' όλα
είναι η λαχτάρα για συντροφικότητα.
Γνωρίζω τα πρόσωπα όλων, ξέρουν τα παιδιά μου,
κι η διασημότητα ξεχνιέται μόλις σε συνηθίσουν.
Νομίζεις ότι ήρθαν εδώ να δουν εμένα. Εμένα με ξέρουν. Για σένα ήρθαν.
Είναι ζεστό μέρος για να ζεις.
-Το έβρισκες αυτό και ως παιδί; -Πάρα πολύ.
Και μάλιστα, θεωρούσα δεδομένο το πόσο ασφαλής ένιωθα εδώ.
Υπήρξαν πολλοί άνθρωποι εδώ που με δίδαξαν και με φρόντισαν,
με τρόπους που δεν ήξερα να εκτιμώ μέχρι που μεγάλωσα.
-Πόσο είναι τα παιδιά σου τώρα; -Ο μεγάλος είναι 19 στα 20.
Πώς πάει;
Το παιδί είναι φοβερό. Είναι ο καλύτερος. Ο καλύτερος. Τον λατρεύω.
Τα νέα μοντέλα είναι καλύτερα από τα παλιά.
Σε εμπνέει ο τρόπος σκέψης τους.
Είναι πιο θαρραλέος απ' ό,τι ήμουν στην ηλικία του,
που μοιάζει ειρωνεία, αλλά ισχύει, κοινωνικά και…
Ο τρόπος που παίρνει ήδη κρίσιμες αποφάσεις για τον εαυτό του τώρα
ή για το μέλλον του.
Η ειλικρίνεια και η οξυδέρκεια αυτών των παιδιών που βομβαρδίζονται
με πληροφορίες… Δύσκολο να τα κοροϊδέψεις σήμερα.
-Πες μου για τα άλλα. -Ο αδερφός του,
ο Ιμπραήμ, είναι αστέρι στον αθλητισμό.
Είναι αστείο παιδί. Βασικά, είναι ο μόνος απ' τα παιδιά μου που δοκίμασε stand-up.
Το δοκίμασε στο Comedy Cellar και τα πήγε τέλεια.
-Πολύ αστείος. -Πολύ καλός.
-Ναι, και ήταν πολύ γενναίος. -Άνοιξε αυτή η πόρτα γι' αυτόν;
Δεν το ανέφερε ξανά, νομίζω ότι απλώς ήθελε να εκτονωθεί.
Ναι.
Αλλά μ' άρεσε ότι ασχολήθηκε,
-το βρήκα υπέροχο. -Ναι.
Τόλμησε να το αγγίξει και πήγε καλά.
-Υπάρχει και τρίτο. -Η κόρη μου. Η δίδυμή μου.
Το αξιολάτρευτο κοριτσάκι που θα μπορούσα να είμαι.
-Τι γλυκό. -Ναι.
Όταν τα παιδιά ήταν μικρά, η γυναίκα μου σήκωνε όλα τα βάρη.
Εγώ έγραφα το σόου. Δούλευα.
Πώς το λένε;
Μητέρα είναι το όνομα του Θεού στις καρδιές των παιδιών. Ήταν τα πάντα.
Εγώ το μόνο που έκανα, και όχι ασήμαντο,
φρόντιζα να ενισχύω στο μυαλό των παιδιών μου την πεποίθηση
ότι είμαι ο πιο κουλ καριόλης που θα γνωρίσουν ποτέ.
-Λοιπόν… -Ήταν μακρύ παιχνίδι επειδή…
Παιδιά, ο μπαμπάς έχει να σας πει κάτι.
Τους έλεγα παλαβομάρες για το πόσο κουλ είμαι.
Και ότι μπορούν να μ' εμπιστεύονται. Δεν περνιέμαι για αυθεντία,
είμαι σαν βιβλίο αναφοράς.
Αν μου κάνεις τις σωστές ερωτήσεις, έχω πολλά να σου πω.
Αυτό ήταν παρόμοιο με τη σχέση που είχες με τον πατέρα σου;
Απόλυτα.
Ο πατέρας μου δεν μου έλεγε ποτέ τι να κάνω,
που είναι μάλλον παράξενο στιλ ανατροφής.
Πρέσβευε ότι πρέπει να μπορείς να παίρνεις αποφάσεις,
που φαίνεται αντιδιαισθητικό, και το θεωρούσα βλαβερό για μένα.
Αλλά όσο μεγαλώνω, καταλαβαίνω γιατί με μεγάλωσε έτσι.
Με βοηθούσε να τακτοποιήσω τα κομμάτια, αλλά δεν μου συναρμολογούσε το παζλ.
Σου έλεγε ότι σ' αγαπά;
-Συνέχεια. -Συνέχεια.
Έχουμε μια συνήθεια στην οικογένειά μας.
Δεν αφήνω ποτέ τα παιδιά μου χωρίς να τους πω ότι τ' αγαπάω,
γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα συμβεί.
Είναι το πιο σημαντικό πράγμα,
νομίζω, για σταθερότητα.
Δεν βλέπεις ποτέ κακοποιημένο παιδί με τέτοια αυτοπεποίθηση.
Ή παραμελημένο παιδί με τέτοια αυτοπεποίθηση.
Μερικές φορές, όταν ξέρεις ότι κάποιος νοιάζεται,
αυτό σου εμπνέει τη δύναμη να είσαι θαρραλέος.
Έχουν επίγνωση της σύγκρισης της ζωής τους έναντι της πλειονότητας των παιδιών
και της ζωής εκείνων;
Η δουλειά μου δεν νομίζω ότι λειτούργησε ως παράγοντας
όσο θα πίστευε ο κόσμος. Δεν ζούμε στο Χόλιγουντ.
Δεν υπάρχουν παπαράτσι να τα φωτογραφίζουν.
Η κοινότητα τα προστατεύει σ' αυτό το θέμα.
Και τον περισσότερο από τον καιρό που είμαι εδώ,
η καριέρα μου πήγαινε χάλια. Άρα ποιος να σκοτιστεί; Καταλαβαίνεις;
Μόλις τώρα έβγαλα μερικά λεφτά.
Το συνηθίσαμε όλοι μαζί, σαν κοινότητα.
Ήμουν το μωρό. Ξεκίνησα στα 14.
Όταν πήγα στη Νέα Υόρκη, κάποιοι με πρόσεχαν και φρόντιζαν
να μην πάρω πολύ στραβό δρόμο.
Και θα το εκτιμώ πάντα, αλλά θυμάμαι, πριν έναν χρόνο ίσως,
πέθανε ένας κωμικός στη Νέα Υόρκη, ο Ουίλιαμ Στίβενσον.
Πήγα στο μνημόσυνό του επειδή ήθελα να ξέρει η οικογένειά του
πως ήταν σημαντικός άνθρωπος στο σινάφι μας.
Κοιτώντας γύρω μου, έβλεπα κωμικούς που γνώριζα,
νέους, γέρους, απ' όλα τα χρόνια,
και συνειδητοποίησα ότι είχαν
τόση επίδραση πάνω μου όσο οι κοινότητες όπου έζησα.
Είναι μια αλλόκοτη λέσχη οι κωμικοί.
Είναι ενδιαφέρον. Έχω φίλους που ξέρω από το δημοτικό,
κι έχω φίλους που ξέρω από την Καλιφόρνια,
όταν ξεκίνησα το κλαμπ κωμωδίας.
Και αυτή η ομάδα, όσο κι αν αγαπώ τους παλιούς μου φίλους,
Μ' αυτήν την ομάδα…
-Μιλάμε την ίδια γλώσσα. -Καταλαβαίνω γιατί οι αστυνομικοί…
-Ναι. -…κάνουν παρέα μεταξύ τους.
Είναι το ίδιο φαινόμενο.
-Είσαι μουσουλμάνος; -Ναι.
-Πότε έγινες μουσουλμάνος; -Στα 17 μου.
-Υπό ποιες συνθήκες; -Δεν ξέρω. Επειδή πίστευα στον Θεό;
Δεν είμαι, ξέρεις…
Αρχικά πρέπει να πω ότι δεν είμαι καλός σ' αυτά.
Όταν ήμουν 17 ετών, ζούσα στην Ουάσιγκτον,
και υπήρχε μια πιτσαρία απέναντι απ' το σπίτι μου.
Υπήρχαν κάτι μουσουλμάνοι που δούλευαν εκεί
και πήγαινα και κάναμε πλάκα.
Ήμουν επίσης περίεργος από τη φύση μου,
και ρωτούσα για τη θρησκεία τους.
Ο τύπος ήταν τόσο παθιασμένος, που ήταν πολύ πειστικός.
Μ' άρεσε η οπτική του
και νομίζω ότι πήρα την απόφαση
ότι θέλω να έχω μια ζωή με νόημα.
Πνευματική ζωή.
Όχι μόνο ό,τι είναι χειροπιαστό, αλλά πάντα είχα την ιδέα
ότι πρέπει να σημαίνει κάτι. Ακόμα και τώρα,
καθόμαστε σ' αυτό το χωράφι στη μέση του πουθενά,
αλλά τους τελευταίους μήνες, έχουμε κάνει 26 σόου εδώ.
Είναι δαπανηρό και δύσκολο, και πολλά άτομα δουλεύουν σκληρά,
αλλά όσοι δουλεύουν στο σόου είναι ντόπιοι ή συνδέονται με την κοινότητα.
Πολλοί ήταν σε διαθεσιμότητα. Δεν είχαν δουλειά.
Και επειδή εγώ έκανα stand-up, μπορέσαμε να σταθούμε στα πόδια μας.
Για μένα είναι πολύ σημαντικό.
Κάνω χιλιάδες σόου,
αλλά τα τελευταία 26 είναι τόσο σημαντικά για μένα,
επειδή είναι η προσφορά της κοινότητάς μου στον κόσμο.
-Κάτι τρέχει με τη μηχανή του. -Όχι, καλά είναι.
Περιμένω πίτσα.
Τώρα είναι οικολογικό ινστιτούτο, αλλά πες μου πώς ήταν ως κατασκήνωση.
Στην έκτη τάξη κάναμε κατασκήνωση. Πήγαν και τα παιδιά μου.
Κάναμε πεζοπορίες,
μας έδειχναν τα διάφορα πουλιά.
Εκείνη την εποχή, ζούσα στην Ουάσιγκτον με τη μαμά μου.
Ήμουν εδώ περίπου έναν χρόνο και μου μπήκε η ιδέα της φύσης.
Δεν αντιστάθηκες καθόλου στην αλλαγή.
-Την καλωσόρισες, βασικά. -Το λάτρεψα.
Κάτι που λάτρεψα, ο μπαμπάς μου είχε συνδρομητική τηλεόραση
κι αυτό μου άλλαξε τη ζωή.
Το MTV και όλα αυτά που έβλεπα. Ήταν η χρυσή εποχή της κουλτούρας.
-Ναι. -Ξενυχτούσα βλέποντας τηλεόραση
τα Σαββατοκύριακα.
Είχες γύρω σου την ομορφιά της φύσης και συνδρομητική TV.
-Ήταν τέλειο. -Τι άλλο χρειάζεται ένα παιδί;
Κατευθυνόμαστε στις πηγές που έδωσαν στο χωριό το όνομά του.
Ακριβώς. Γέλοου Σπρινγκς.
Ο κόσμος πίστευε ότι είχαν μαγικές θεραπευτικές ιδιότητες.
Και ο ντόπιος θρύλος είναι πως, αν πιεις από την πηγή,
θα γυρίζεις πάντα σ' αυτό το μέρος.
Ήπιες ποτέ από την πηγή;
Προφανώς ήπια πολύ.
-Ναι, υποθέτω. -Δεν έφυγα καν.
Αν πιστεύεις τον θρύλο, φαίνεται λογικό.
Καθώς διάβαζα ότι είσαι μουσουλμάνος, αναφέρθηκε κάτι που με γοήτευσε.
Το Πηγάδι του Ζαμζάμ.
Πηγάδι που λέγεται Ζαμζάμ, στη Σαουδική Αραβία.
Και ο μύθος λέει
πως μια οικογένεια διασχίζοντας την έρημο πέθαινε από δίψα
κι εμφανίστηκε ένα ανεξάντλητο πηγάδι. Μπορούμε να πάμε να το δούμε.
Εγώ μπορώ να πάω. Εσύ πρέπει να κάνεις μερικά τηλεφωνήματα.
Έχεις πάει;
Ναι.
Μόνο μουσουλμάνοι μπορούν να πάνε. Δεν είναι τουριστικό μέρος.
Και δεν πρέπει να είναι. Ήταν ο προφήτης Αβραάμ κι η γυναίκα του.
Η λέξη "ζαμζάμ", εσείς μιλάτε αραβικά,
σημαίνει "σταμάτα, σταμάτα", επειδή
όταν εμφανίστηκε το πηγάδι, το νερό πετάχτηκε με τόση δύναμη
που η γυναίκα φώναξε "Σταμάτα, σταμάτα!" γιατί ήταν συγκλονιστικό.
Και λένε ότι είναι ανεξάντλητο πηγάδι.
Αυτό που με παρηγορεί
είναι η ιδέα ότι όλα αυτά προέρχονται από μια μοναδική πηγή.
Αυτή η πηγή είναι καλοπροαίρετη
κι ακόμα κι αν δεν καταλαβαίνουμε τις προθέσεις της,
όλοι συνδεόμαστε και δεσμευόμαστε.
Δεν είναι όπως παρουσιάζεται στον δημόσιο χώρο.
Είναι πολύ στενή και απορριπτική άποψη μιας θρησκευτικής πίστης.
Είναι όμορφη θρησκεία. Όμορφη θρησκεία.
Και οι ιδέες αυτής της θρησκείας υπάρχουν σε όλα τα αβρααμικά δόγματα.
Βλέπεις αυτές τις ιδέες στον Χριστιανισμό ή τον Ιουδαϊσμό.
Αλλά η ιδέα είναι πως αυτό το μέρος σημαίνει κάτι.
Ένα μέρος όπου έρχεσαι να μάθεις, να γνωρίσεις.
Φτάνεις με μηδέν γνώσεις, μαθαίνεις πολλά πράγματα και συνεχίζεις.
Τι είναι αυτό;
Είναι η πηγή.
Ντέιβ, θα πιεις;
-Εγώ θα πιω. -Θα πιω όταν πιεις εσύ.
-Ειρωνεία. -Είμαι καλά.
Ωραία ήταν.
Είναι υπέροχα.
Θέλω λίγο ακόμα. Συγγνώμη.
Σίγουρα θα ξανάρθεις.
Όχι μόνο θα ξανάρθω, θ' αγοράσω γη.
Όταν ο σημερινός πρόεδρος λέει
"Θα κρατήσουμε τους μουσουλμάνους έξω από τη χώρα",
πώς σε κάνει να νιώθεις;
Δεν περιμένεις απαραίτητα πολλή ενσυναίσθηση ή συμπόνοια
ή πολιτιστική οξύνοια από έναν τέτοιο τύπο.
Αλλά σε λυπεί που ο θώκος δεν έχει περισσότερη ανθρωπιά.
Αλλά μήπως είχε ποτέ ανθρωπιά αυτός ο θώκος;
Ο Μπάιντεν αποκάλεσε τον Τραμπ τον πρώτο ρατσιστή πρόεδρο στην ιστορία.
Προφανώς, δεν είναι αλήθεια.
Οπότε, πώς νιώθω όταν ακούω έναν λευκό να λέει μια βλακεία;
Ξέρω ότι οι πλούσιοι λευκοί αποκαλούν τους φτωχούς λευκούς σκουπίδια.
Και μόνος λόγος που το ξέρω είναι επειδή έβγαλα τόσο πολλά λεφτά πέρυσι
που οι πλούσιοι λευκοί μου το αποκάλυψαν σ' ένα πάρτι.
Και δεν τα γουστάρω αυτά.
Στήθηκα μαζί τους στην ουρά, όπως απαιτείται απ' όλους σε μια δημοκρατία.
Κανείς δεν παρακάμπτει την ουρά.
Και τους ακούω.
Τους ακούω να λένε αφελή πράγματα, οι φτωχοί λευκοί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα πάει στην Ουάσιγκτον
και θα πολεμήσει για μας.
Στέκομαι εκεί και σκέφτομαι "Ηλίθιε καριόλη".
Εσύ είσαι φτωχός.
Για μένα πολεμάει.
Σε κάθε σχέση,
ειδικά του πολίτη με τη χώρα του, η εμπιστοσύνη είναι το παν.
Νομίζω ότι έχουμε κρίση εμπιστοσύνης στη χώρα, και δικαιολογημένα.
Και το τρομακτικό είναι
πως δεν υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Δεν είναι κολακευτικό για τον ηγέτη
ότι ο κόσμος συσσώρευε χαρτί υγείας και σφαίρες στην αρχή της πανδημίας.
Είναι τρομακτικό.
Εδώ, όμως, προσπερνούσαν αδιάφορα το χαρτί υγείας,
γιατί ήξεραν ότι είχαν στο σπίτι. Στα ράφια μας δεν εξαντλήθηκε γρήγορα.
Προσπαθώ να σου πω ότι η κοινότητα είναι το παν
και η αμοιβαία εμπιστοσύνη είναι το παν.
Όταν διαφωνείς για τις λεπτομέρειες,
πρέπει να εμπιστεύεσαι ότι υπάρχει ένα βιώσιμο επίπεδο ευπρέπειας.
Ένα βιώσιμο επίπεδο ευπρέπειας. Αυτό είναι νιρβάνα.
Αλλά ανησυχώ. Πού πάει ο κόσμος;
Θα βγουν τανκς στους δρόμους;
Θα έχουμε πάλι εμφύλιο;
Καταλαβαίνεις; Ή το αναλύω υπερβολικά;
Επειδή εσύ πιστεύεις
πως θα υπάρχει ένα βιώσιμο επίπεδο ευπρέπειας.
Πιστεύω ότι ο Θεός έχει τον έλεγχο,
όσο κι αν ανησυχώ.
Μόνο οι προσπάθειές μου μου ανήκουν, τα αποτελέσματα δεν έχουν σχέση μ' εμένα.
Αλλά κάνω ό,τι θεωρώ καλύτερο.
Απλώς δεν ξέρω τι είναι καλύτερο, άνθρωπος είμαι.
Αλλά εμπιστεύομαι πως αυτή η Δημιουργία έχει έναν σκοπό.
Αποδεικνύει ότι υπάρχει κάτι τέλειο.
-Πρέπει να πιστεύουμε σε κάτι. -Σωστά.
Αλλιώς, γιατί να συνεχίζεις;
Αλλά συνειδητοποιείς πως αυτά τα πράγματα είναι εκτός ελέγχου σου.
Σε παρηγορεί αυτό;
Με παρηγορεί.
Μπορώ να κάνω μόνο ό,τι προτίθεμαι.
Ακόμα κι αν σκέφτομαι πολύ αυτό που κάνω.
Χρησιμοποιώ τη λέξη "κουλ" σχετικά μ' εσένα, αλλά δεν ζεις στη Νέα Υόρκη…
Έζησες πολύ καιρό στη Ν. Υόρκη. Δεν μένεις στο Λ. Άντζελες. Έζησες εκεί.
Πόσες ταινίες έκανες στο Λος Άντζελες; Δεκαοχτώ, 19;
Ναι.
Είναι τρελό! Άρχισες να κάνεις ταινίες…
-Πόσο ήσουν; 20; -Δεκαεννιά.
Και η πιο πρόσφατη ήταν το Ένα Αστέρι Γεννιέται;
Ναι, γνώρισα τον Μπράντλεϊ Κούπερ εδώ, στο Οχάιο. Ήρθε σ' ένα πάρτι μου
και μου ζήτησε να παίξω.
Έβλεπα το Half Baked.
Ναι.
Κι εσύ φοράς, νομίζω,
μια ολόσωμη φόρμα επιστάτη, σε σκούρο πράσινο.
Ήταν μπλε ελεκτρίκ.
Και τώρα σε βλέπω
σε σόου και σε διάφορα μέρη
με τη φόρμα.
-Έχει το όνομά σου πάνω. -Ναι.
Σε κανέναν δεν πάει η ολόσωμη φόρμα.
Αλλά για σένα σκέφτηκα "Του πάει η φόρμα".
Τώρα, τη βλέπω στην ταινία
και σκέφτομαι "Ορίστε.
Κράτησε την γκαρνταρόμπα".
Στα σπέσιαλ σόου, έχει πλάκα, δεν ξέρεις ποτέ τι να φορέσεις.
Βλέπεις σόου του Ρίτσαρντ Πράιορ και λες "αυτό με το κόκκινο κουστούμι".
-Ή "τα παπούτσια με τις πούλιες". -Ναι.
Ακόμα κι απόψε ήταν εφιάλτης το ντύσιμο.
Το ξέρω αυτό επειδή, όσο είχα την εκπομπή,
δεν ανησυχούσα για τα ρούχα.
Τώρα, δεν βρήκα τίποτα καλύτερο να φορέσω.
Συγγνώμη.
Όταν έκανες το Letterman,
τι ρόλο έπαιξε στη ζωή σου η διασημότητα; Ή ήσουν τόσο απομονωμένος στη δουλειά
που δεν τη βίωνες ποτέ;
Το δεύτερο.
Ξέρω ότι ακούγεται ανόητο, αλλά έτσι ήταν.
Επειδή, όταν ξεκινήσαμε, εγώ και το επιτελείο και το συνεργείο,
περιμέναμε να μας ακυρώσουν. Μου είχε συμβεί ήδη.
Έκανα πρωινή εκπομπή στο NBC που έπαιξε μόνο έξι βδομάδες.
"Πού θα πάω τη Δευτέρα;" "Δεν είναι δικό μας πρόβλημα".
Οπότε, εστιάζεσαι.
Έχω την αίσθηση ότι το καταλαβαίνεις.
Η εστίασή σου γίνεται όλο και πιο έντονη
γιατί νιώθεις την πίεση για συνεχή βελτίωση.
Είναι τρομερό που το λέω δημόσια, αλλά θα το πω.
Μ' αρέσει να είμαι διάσημος.
Μπράβο σου.
Όχι, εννοώ, πραγματικά…
Τρελαίνομαι. Δεν μ' αρέσει να είμαι σελέμπριτι.
Μ' αρέσει να είμαι διάσημος. Στέκει;
-Πες μας τη διαφορά. -Σελέμπριτι είναι ένας ρόλος.
Είναι να περπατάς στο κόκκινο χαλί και να ρωτάνε τι φοράς.
Αν είσαι γυναίκα, προβάλλεις το πόδι σου όταν σε φωτογραφίζουν.
-Δεν το κάνεις αυτό. -Δεν κάνω τίποτα απ' αυτά.
Δεν δίνω καν συνεντεύξεις. Αν δεν ήσουν εσύ,
δεν ήθελα να πω τίποτα σε κανέναν για όσα κάνω,
γιατί μου είναι βασανιστικό.
Κάθε δουλειά που σε κάνει να εξαρτάσαι από την επιδοκιμασία των άλλων
για το μεροκάματό σου είναι τρελή δουλειά.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ανησυχούν αν αρέσουν ή όχι.
Εμείς πρέπει να το σκεφτόμαστε.
Όσο πιο πολλά επενδύεις στον εαυτό σου ως σελέμπριτι,
τόσο λιγότερο σου ανήκει ο εαυτός σου.
Όλοι οι κωμικοί εδώ μέσα,
σας υπενθυμίζω κάτι. Σας ορκίζομαι, και το έλεγα ανέκαθεν,
έχουμε την καλύτερη δουλειά.
Δεν χρειάζεται να ξέρουμε πολλά πράγματα.
Κι όσα ξέρουμε είναι πολύτιμα λόγω της χρήσης που κάνουμε.
Μείνε πιστός στον εαυτό σου,
χέσε το παιχνίδι,
τα χρήματα θα έρθουν. Οι περισσότεροι δεν θα τα καταφέρετε.
Μιλούσα χθες μ' έναν κωμικό για σένα και είπε
"Το σπουδαίο με τον Ντέιβ είναι ότι έσωσε το stand-up.
Επειδή το υλικό του και τα αστεία του είναι στην κόψη,
ξεπερνούν τα όρια, είναι υπερβολικά,
κάποιοι προσβάλλονται, και δεν τον νοιάζει.
Πιστεύει στο δικαίωμά του
να λέει, να γράφει και να παρουσιάζει αυτό το υλικό".
Και είπε "Σώζει το stand-up".
Οπωσδήποτε δεν…
έχω απαραίτητα στόχο να προσβάλω κανέναν.
Ίσως η σκέψη να πληγώσω κάποιον
είναι οδυνηρή. Καταλαβαίνεις; Αλλά θα συμβεί στην πορεία της δουλειάς.
Είναι πιθανό.
Το έργο τέχνης έγκειται στον θεατή, εν πολλοίς,
για να το ερμηνεύσει.
Αυτήν την εποχή, τα δίνουμε όλα μασημένα,
κάνουμε υπερβολικά τη δουλειά του κοινού.
Κι αυτό το κοινό, με το διαδίκτυο,
είναι σαν μωρό που κυκλοφορεί με ένα γεμάτο όπλο…
Κάποιος πρέπει να πάρει το όπλο από το μωρό ή τουλάχιστον…
Να μη φοβάται το όπλο του μωρού, αλλά… Το κήρυγμα είναι δική τους ευθύνη.
Πρέπει να το δουλέψουν μόνοι τους.
-Είδα το Sticks & Stones. -Ναι.
Είναι δύσκολο να εκφράσω
αυτό που παρατήρησα βλέποντάς σε.
Είναι απόκοσμο.
Επικοινωνιακά, δεν έχω ξαναδεί τέτοιο πράγμα.
Ψυχαγωγικά, δεν έχω ξαναδεί τέτοιο πράγμα.
Δεν αξίζω τόσους επαίνους.
Όχι, το ακούς συνέχεια.
Αν ήσουν άντρας ή γυναίκα που το έκανε, και το υλικό ήταν…
Πού είναι η πλάκα;
Θέλω να δω αν θα μαντέψετε
ποιον μιμούμαι τώρα.
Θα μπω στο πετσί του ρόλου. Μαντέψτε ποιος είναι.
Εντάξει, πάμε.
Γεια.
Αν κάνεις κάποιο λάθος στη ζωή σου,
και το μάθω,
θα σου τα πάρω όλα. Δεν με νοιάζει πότε θα το μάθω.
Μπορεί να είναι σήμερα, αύριο ή σε 15-20 χρόνια.
Αν το μάθω, ξόφλησες.
Ποιος είναι;
Είστε εσείς.
Αυτό το σόου ήταν το δεύτερο αγαπημένο μου.
Και αυτό που μ' άρεσε αληθινά ήταν
ότι τότε ήταν δύσκολο να πω τέτοια πράγματα.
Βγαίνεις στη σκηνή, είσαι κουλ, δεν δίνεις δεκάρα, αλλά είναι βάσανο,
γιατί υπόκεισαι στην ερμηνεία τόσων πολλών ατόμων,
και καταλαβαίνω γιατί πολλοί προσβάλλονται, αλλά…
αξίζει να το εξερευνήσεις. Γίνεται με καλές προθέσεις.
Ίσως δεν έχω την απαιτούμενη εξυπνάδα για να το φτιάξω,
αλλά μαθαίνεις τίποτα χωρίς διαφωνία;
-Σ' αυτό το συγκεκριμένο; -Όχι, γενικά. Αν συμφωνούσαμε όλοι…
αν όλοι εδώ συμφωνούσαν σε όλα,
τι έχεις να διδαχτείς;
Ακριβώς έτσι.
Νομίζω ότι, με τόση ανάλυση και κριτική,
πρέπει ν' αφήσουν λίγο χώρο
για εξιλέωση.
Επιτρέποντας την εξιλέωση, αφήνεις χώρο για ειλικρίνεια.
Κι αν θέλεις να βρεις την άκρη σε αυτά,
τα θέματα που προκύπτουν συνεχώς,
θα χρειαστεί ειλικρίνεια και, σίγουρα, διάθεση άφεσης.
Σ' αυτήν τη φυλακή, κανείς δεν έκανε τίποτα,
όπως λέει το παλιό ρητό, αλλά όλοι έκαναν κάτι.
Κι αν το βάλουμε στο σωστό πλαίσιο,
μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ειλικρινά αυτά που κάναμε.
Μπορούμε να καταλάβουμε τι γίνεται, γιατί αυτά τα πράγματα διαιωνίζονται.
Θα φτάσουμε σε πιο εμπεριστατωμένη κατανόηση, αλλά αυτή η σχοινοβασία
σε κάνει να μη θέλεις να συλληφθείς.
Να σε ρωτήσω κάτι, εγώ το σκέφτηκα, οπότε ετοιμάσου.
Ο Μπομπ Ντίλαν, όταν ήταν παιδί…
Στα 20, 21, όσο ήσουν εσύ όταν ήρθες στην εκπομπή μου.
Συνέπεσε με το κίνημα ειρήνης,
το ελεύθερο σεξ, την ελευθερία του λόγου και το αντικυβερνητικό κίνημα,
κι αυτοί οι άνθρωποι κατάφεραν να τερματίσουν τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Όλοι υπέθεταν ότι αυτός ήταν εκπρόσωπός τους σε αυτό,
κι αυτός εξήγησε ξεκάθαρα
"Δεν είμαι. Απλώς τραγουδάω τραγούδια διαμαρτυρίας".
Μετά τον Τζορτζ Φλόιντ, συνέχισα να περιμένω.
Πότε θα μιλήσει ο Ντέιβιντ;
Στο δικό μου μυαλό, είναι ηγέτης.
Πόσο έξω έχω πέσει; Ή έχω πέσει διάνα;
Ή να γυρίσω στην Ιντιάνα;
Όχι, κοίτα.
Δεν είμαι ηγέτης.
Θέλεις να γίνεις;
Όχι.
Διασκεδάζω πολύ περισσότερο ως ό,τι διάολο είμαι
παρά να ήμουν κάποιος στον οποίο προσβλέπουν
για ηθική ή πνευματική καθοδήγηση,
οπότε θα πρέπει να ζω εντελώς διαφορετικά.
Δεν υπάρχει συνταξιοδοτικό για ηγέτες.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ πέθανε αδέκαρος. Ο Μάλκομ Χ το ίδιο.
Δεν θέλω να γίνει αυτό.
Μα αυτή είναι η δική σου άποψη.
Εγώ περιμένω να πεις κάτι.
Τι με κάνει αυτό; Οπαδό.
Εντάξει. Εγώ μίλησα γι' αυτό, ενώ άλλοι ήδη έπρατταν.
Ο σχολιασμός μετά το γεγονός ήταν πολύ δυνατός και εγκεφαλικός,
αλλά σοκαρίστηκα που κανένας δεν μιλούσε
για το πώς νιώθεις
όταν βλέπεις κάποιον να δολοφονείται έτσι
από έναν άντρα με στολή αστυνομικού.
Αυτό το σκεφτόμουν σε σχέση με τον Τζορτζ Φλόιντ.
Πριν από 55 χρόνια, τον Απρίλιο του 1965,
ο Τζον Λούις με φίλους και συναδέλφους του
περπατούσαν στη γέφυρα Έντμουντ Πέτους
στη Σέλμα της Αλαμπάμα, κι ένας αστυνομικός με γκλομπ,
λες κι έπαιζε μπέιζμπολ,
τον χτυπάει, του σπάει το κρανίο και σχεδόν τον σκοτώνει.
Σχεδόν τον σκοτώνει. Επιβιώνει και αφιερώνει τη ζωή του…
σ' αυτόν τον αγώνα.
Και προς το τέλος της ζωής του, σχεδόν συγχρόνως, ο Τζορτζ Φλόιντ,
που δεν ξέρω αν ήταν ποτέ ακτιβιστής με καμία έννοια,
σκοτώνεται,
δολοφονείται, λιντσάρεται
από ένα όργανο της τάξης.
Η σύγκριση είναι προφανής.
Και οι δύο θα αποτελούν στο εξής κομμάτι της κουλτούρας
ώστε να επιδιορθωθεί ό,τι χρειάζεται επιδιόρθωση.
Τι τραγική υποσημείωση
σε μια τραγική κουλτούρα.
Δεν το χωράει το μυαλό μου.
Νύχτες σαν αυτήν είναι,
νομίζω, σημαντικές.
Και μόνο ότι το συζητάμε.
Είμαστε συμπατριώτες. Όλοι μας. Ζούμε στην Αμερική,
έχουμε τα προβλήματά μας, τη διαμάχη μας. Τώρα είναι παράξενο επειδή
στο παιχνίδι "ποιος υπέφερε περισσότερο" παίζουν όλοι.
Και φέρονται σαν ο πόνος του καθενός να αποκλείει τον πόνο οποιουδήποτε άλλου.
Κι οι δυο ξέρουμε ότι αυτό δεν ισχύει.
Υπάρχουν πολλές οπτικές για να το προσεγγίσεις και να το δεις
και να διδαχτείς από τον άλλο.
Αλλά υπάρχει, και με προβληματίζει το μέγεθός του.
Δεν φαίνεται να είναι κάτι που λύνεται ή προχωράει προς εύκολη λύση.
Ο κόσμος λέει ότι είναι διαφορετικά τώρα. Επομένως, προβλέπουμε πραγματική αλλαγή.
-Έχεις τέτοια αίσθηση; -Δεν κάνω προβλέψεις.
Εννοείται ότι ελπίζω πως θα υπάρξει πραγματική αλλαγή,
και, παραδοσιακά, από την εμπειρία μου,
η αλλαγή δεν είναι ποτέ κάτι βολικό.
Είναι άβολο, πριν ξαναγίνει βολικό.
Θα είναι δύσκολη διαπραγμάτευση.
Αν το βλέπεις ως διαπραγμάτευση, πώς διαπραγματεύεσαι με τον Ντέρεκ Σόβιν;
Τι λέμε τώρα;
Αυτός ο τύπος…
Είναι αδιανόητο.
Είναι ενδιαφέρον. Λένε κάποιοι
πως αν δεν είχαμε κάμερες σώματος και κινητά,
δεν θα ξέραμε ότι συμβαίνουν αυτά,
και θα είναι τεράστιο αποτρεπτικό.
Εδώ δεν ήταν καθόλου αποτρεπτικό.
Σου δίνεται η αίσθηση… Κι αυτός είχε εκπαιδεύσει τους άλλους αστυνομικούς.
-Ακριβώς. -Εγώ λέω ότι κάνει φιγούρα στις κάμερες.
"Θα σας δείξω πώς γίνεται αυτό. Το έχω. Μπορώ να σκοτώσω κάποιον με το γόνατο".
Το κομμάτι που έκανα για τον Τζορτζ Φλόιντ,
για την αστυνομία στο Στάτεν Άιλαντ, να βλέπουν τους συναδέλφους τους
να σκοτώνουν και να μην τους επιπλήττουν, γιατί ήξεραν ότι κινηματογραφούνται…
Δεν είμαι εναντίον της κάμερας, αλλά δεν θέλω αναδρομική δικαιοσύνη.
Δεν θέλω να τους τιμωρήσετε αφού πεθάνω.
Θέλω να το σταματήσετε.
Στις δυο περιπτώσεις που συζητάμε τώρα,
τι λες γι' αυτούς που στέκονταν εκεί;
Δεν θέλω να εκφέρω κρίση.
Δεν μπορώ να φανταστώ κάτι τέτοιο.
Όλα αυτά είναι αδιανόητα. Είναι κατάσταση που δεν έχω βιώσει.
Δεν θέλω να τον κρίνω, μα εύχομαι να τον είχαν εμποδίσει.
Ασφαλώς. Όπως όλοι.
Ο Τζον Κρόφορντ,
ένας μαύρος που δολοφονήθηκε σε τοπικό μαγαζί, δεν έκανε τίποτα κακό.
Δολοφονήθηκε από αστυνομικό στο Μπίβερκρικ.
Σ' εκείνο τον δήμο,
έχουν γίνει μόνο δύο φόνοι από αστυνομικούς στην ιστορία του δήμου.
Ο ίδιος δράστης και στους δύο.
Ο πρώτος που σκότωσε ήταν λευκός.
Αν τον είχαν σταματήσει τότε, δεν θα ήταν καν ρατσιστικό θέμα.
Θα ήταν μόνο υπερβολικά επιθετική αστυνόμευση, με υπερβάλλοντα ζήλο.
Το θέμα είναι πώς τον εκπαίδευσαν.
Για κάποιο λόγο, ο τύπος σκότωσε δύο άτομα εν ώρα καθήκοντος.
Και δεν νομίζω ότι η ευρύτερη κοινότητα ικανοποιήθηκε με τις συνέπειες.
Ήταν ελάχιστες έως καθόλου.
Το "Οι ζωές των μαύρων μετράνε" είναι σημαντικό, αλλά απατηλό.
Αυτό το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά των Αφροαμερικανών.
Είναι δυσανάλογα μεγάλο, αλλά όχι αποκλειστικά δικό μας.
Και το άλλο είναι,
αν η Ρωσία εκμεταλλεύεται τις ρατσιστικές μας τάσεις
για να μας διαλύσει,
τότε πρέπει να δούμε τον ρατσισμό
ως θέμα εθνικής ασφάλειας.
Πρέπει να βρεις όλες τις τρύπες και να τις βουλώσεις.
Να βεβαιωθείς ότι λειτουργούμε σαν έθνος με συνοχή.
Αν αυτοί που επιβάλλουν τους νόμους γονατίζουν στον λαιμό ανθρώπων,
δεν έχεις χώρα. Πρέπει να το σταματήσεις αυτό.
Γι' αυτό ο κόσμος διαδηλώνει στους δρόμους.
Γιατί θέλουν να σώσουν τη χώρα τους, είναι λογικό.
-Τίνος είναι οι δρόμοι; -Δικοί μας!
Είχατε εδώ ποτέ φασαρίες με την αστυνομία;
-Φυσικά και είχαμε. -Εσύ, προσωπικά;
Κανείς δεν τα βάζει μαζί μου.
-Δεν σ' έχουν σταματήσει ποτέ; -Φυσικά, αλλά ποτέ δεν παρατράβηξε.
Κρατάω τα χέρια μου στο τιμόνι,
μιλάω με σεβασμό, αλλά εδώ είναι διαφορετικά.
Είναι μικρή πόλη.
Θα τους δω αύριο.
Όταν λένε "Έχετε άδεια και δίπλωμα", "Είμαι εγώ, ο Ντέιβ".
Δεν είναι τυπική συμπεριφορά της αστυνομίας.
Μ' έχουν σταματήσει
όταν ήμουν σε αμάξι άλλου και δεν ήξεραν ότι είμαι εγώ;
Έχει συμβεί. Αλλά κανονικά δεν μ' ενοχλεί κανείς.
Όλοι ξέρουν, είναι μικρή πόλη.
Αν έκανα καμιά παλαβομάρα, θα με σταματούσαν. Αλλά συνήθως όχι.
Αν έμενες σε μεγαλύτερη πόλη;
Ασφαλώς.
Μια φορά πήγε να με πνίξει αστυνομικός στη Νέα Ορλεάνη, όταν γύριζα ταινία.
Αλήθεια;
Και θυμάμαι να τρέχω από ένα κλαμπ σε άλλο, στο Γκρίνουιτς Βίλατζ,
και με σταμάτησε η αστυνομία επειδή έτρεχα,
που δεν είναι παράνομο. Είχα αργήσει.
Ο αστυνομικός έχωσε το χέρι του στην τσέπη μου.
Πολλές φορές πληρωνόμαστε με μετρητά.
Είχα πολλά μετρητά.
Ο αστυνομικός υπέθεσε ότι πουλάω ναρκωτικά κι άρχισε να βάζει τα λεφτά μου
στην τσέπη του.
Τέτοια πράγματα συμβαίνουν συνέχεια.
Δεν τρελαίνονται ξαφνικά οι άνθρωποι και θυμώνουν παράλογα.
Υπάρχουν αιτίες για την αίσθηση ότι οι αστυνομικοί είναι κακοί.
Οι ίδιοι έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη στον θεσμό.
Φέρονται σαν να μην τους αφορά ο θεσμός.
Και θυμάσαι εκείνο το επεισόδιο και σκέφτεσαι,
"Θα μπορούσε να έχει πάει στραβά και θα είχα πεθάνει".
-Το σκέφτεσαι ποτέ αυτό; -Ναι, βέβαια.
Όταν ήμουν στο λύκειο, στη διάρκεια της επιδημίας κρακ,
στα σχολεία της Ουάσιγκτον είχαμε μάθημα για τους νόμους.
Μας δίδασκαν για τις επαφές με την αστυνομία,
γιατί η επιδημία κρακ ήταν επικίνδυνη για τα μαύρα παιδιά.
Υπάρχει θέμα.
Είναι δική μας ευθύνη
να σώσουμε τη χώρα μας.
Και ξέρετε τι πρέπει να κάνουμε.
Είναι χρονιά εκλογών. Πρέπει να σοβαρευτούμε.
Κάθε αρτιμελής Αφροαμερικανός πρέπει να πάει να εγγραφεί
για νόμιμο όπλο.
Μόνο έτσι θα αλλάξουν τον νόμο.
Γράφεις πολύ τώρα;
-Εμπρός, άναψε. -Είσαι ο καλύτερος.
Καπνίζεις χόρτο, Ντέιβ; Πλάκα κάνω. Δεν έχω.
Είμαι μαστουρωμένος τώρα.
Μακάρι.
Πόσο συχνά καπνίζεις χόρτο;
Όχι όσο νομίζει ο κόσμος. Είμαι 46 ετών.
-Σε βοηθάει να γράφεις; -Όχι.
Σε βοηθάει στη σκηνή;
Όχι. Έχω τεράστιο άγχος.
Λόγω της δουλειάς μου. Κι έχει καταλαγιάσει, σε μεγάλο βαθμό.
Δεν υπάρχει ζωή χωρίς άγχος, αλλά είναι διαχειρίσιμο.
Να ρωτήσω για την πηγή του άγχους; Είναι απλώς η ζωή;
Νομίζω πως, μ' αυτήν τη δουλειά,
ο κόσμος θεωρεί δεδομένη την ψυχολογική φθορά που προκαλείται.
Νομίζω ότι πρέπει να διατηρείσαι ανοιχτός.
Όταν κοιτάς το τελικό προϊόν…
ένα από τα σπέσιαλ,
-έχεις ανάμιξη στο μοντάζ; -Πάρα πολύ.
Το βίντεο που κυκλοφόρησε
-μετά τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ; -Το έβγαλα με προειδοποίηση.
Ξέρω πως είναι ακατέργαστο,
αλλά αν το τελειοποιήσω, θα γίνει λιγότερο αυθεντικό.
-Ποια ήταν η αντίδραση; -Που εισέπραξα;
Οι περισσότεροι ανακουφίστηκαν,
γιατί άγγιξα κάτι που ένιωθαν οι άνθρωποι,
που δεν εμφανίστηκε στην ευρύτερη συζήτηση.
Σωστά. Αυτό ταιριάζει με τη δική μου οπτική, που ήταν
"Να το, ήρθε.
Το ήξερα ότι θα ερχόταν".
Και ήρθε, ορίστε. Απ' αυτήν την άποψη,
-ήταν θαυμάσιο. -Δικέ μου, ευχαριστώ.
Δεν ξέρω πώς να το πω χωρίς να ακουστεί περιττό,
αλλά όταν έχω δει τη δουλειά σου,
δεν έχω δει ποτέ κανέναν καλύτερο.
Δεν έχω δει κανέναν καλύτερο.
Αλλά εγώ κοιτάζω εσένα…
-Όχι, σταμάτα. -Όχι. Είναι σημαντικό.
Θυμάσαι όταν ήρθα στο σόου σου;
Όταν έφευγα… Το ξαναείδα σήμερα.
Για να θυμηθώ την αίσθηση.
Και όταν καθόμουν μαζί σου…
Ήμουν καχύποπτος. Έλεγα "Ίσως δεν με συμπαθεί".
Αλλά μετά το είδα… Και είπα "Με συμπαθεί πάρα πολύ".
Οι ερωτήσεις ήταν ευγενικές.
Ήταν λίγο τρομαχτικό να βγω στο σόου σου,
με τόσο υψηλή θεαματικότητα, αλλά ένιωσα σαν να ήταν πραγματική συζήτηση.
Και το γεγονός ότι κάποιος σαν εσένα…
Θυμήσου το τελευταίο σου σόου,
όλοι ξέραμε ότι φεύγεις.
Είχα την αίσθηση
"Μπορεί να μην καταφέρω να ξαναμιλήσω μαζί του σ' αυτό το πλαίσιο".
Δεν ήξερα πότε θα ξαναδώ τον Ντέιβιντ Λέτερμαν.
Ήταν σημαντικό που σου είπα "Χαίρομαι να σε βλέπω στην τηλεόραση.
Και εκτός τηλεόρασης. Να ξέρω ότι υπάρχεις".
Σκέφτομαι το σόου της δεκαετίας του '80.
Τότε ζούσα εδώ, όταν έκανες το Late Night στο NBC,
κι άρχισα να βλέπω το σόου και το ερωτεύτηκα.
Το γεγονός ότι είσαι εδώ τώρα είναι εκπληκτικό για μένα.
Σκέφτομαι τις συνεντεύξεις με τον Έντι Μέρφι, τον Άντι Κάουφμαν
κι όλους όσους θαύμαζα
και την πλατφόρμα που έδωσες σ' αυτό το είδος που λατρεύω.
Είναι εύκολο για μένα να κάνω πράγματα, αν τα έχω δει πριν.
Εξαιτίας της εκπομπής σου, πολλά από αυτά που έμαθα να κάνω
τα έχω δει κάπου.
Είσαι πολύ καλός.
-Είναι αλήθεια. -Ευχαριστώ.
Κάναμε αυτήν την εκπομπή, και δεν ξέρω πόσες έχουμε κάνει,
και το πρόγραμμα γίνεται με διαλείμματα και διακοπές,
όπως το πρόγραμμα όλων.
Και κάθε φορά,
νιώθω ικανοποίηση επειδή το πρόσωπο σ' αυτήν την καρέκλα
είναι πιο έξυπνο από μένα.
Και ομολογώ ότι τη θέση που έχεις κερδίσει
στην επιλεγμένη τέχνη σου την κατέχεις πανάξια, φίλε μου.
Θεέ μου. Σ' ευχαριστώ.
Ειλικρινά.
Ο Ντέιβιντ Σαπέλ.
Ο Ντέιβιντ Λέτερμαν.
-Τιμή μου, δικέ μου. -Όχι, δική μου. Δική μου τιμή.
Όλα αυτά είναι δικά σας. Ελάτε να τα πάρετε.
Υποτιτλισμός: Αλεξάνδρα Καρανικολού