Onze volgende gast is een free solo-klimfenomeen.
Applaus voor Alex Honnold.
Het volgende begrijp ik niet.
Eén klein foutje, één vergissing en je valt dood.
Ja, dat heb je goed begrepen.
Ik denk dat iedereen in principe elke dag dood kan gaan.
Soloklimmen maakt dat gevoel veel urgenter en aanweziger.
Is het anders om daarboven te zijn zonder lijn?
Zonder lijn zijn de gevolgen veel groter.
Je bent meer gefocust. Het is een andere ervaring.
Het is niet zo dat ik alsmaar doorga...
...tot er iets vreselijks gebeurt. Zo bekijk ik het niet.
Maar misschien zit ik er te dicht op om te weten dat ik op een afgrond afsteven.
ALLEEN OP DE BERGWAND
Risico is iets anders dan een gevolg.
Bij moeilijke beklimmingen stel ik me voor...
...dat de kans dat ik val klein is, al zijn de gevolgen groot.
Dat is het aantrekkelijke, dat je je veilig voelt bij iets heel gevaarlijks.
Denk je dat bergbeklimmer zijn...
...positief is geweest voor je datingleven?
M'n datingleven? Over het algemeen niet, denk ik.
Ik reis te veel en ik woon in een auto.
Laten we wat van je klimavonturen doornemen.
De free solo-beklimming van Moonlight Buttress.
Toen gold die als baanbrekend en extreem.
MOONLIGHT BUTTRESS 290 METER
Voor mij voelde het vrij makkelijk en veilig.
Daar hield je niet op, want daarna beklom je de Half Dome.
Half Dome was twee keer zo hoog als alles wat ik solo had gedaan.
HALF DOME 586 METER
Free solo-klimmen is zo riskant dat nog geen één procent...
...van de klimmers het probeert.
Alex heeft ruim duizend beklimmingen gedaan, maar nog nooit zo'n moeilijke.
Ik was soms bang en dan raak je een beetje in paniek.
Dan moet je weer rustig worden.
BOVEN YOSEMITE ALS NOOIT TEVOREN
Wat is de volgende stap in free solo-klimmen?
Ik denk al jaren na over El Cap.
Elk jaar kijk ik ernaar en denk ik: 'dat is echt eng.'
Ik heb het nooit echt gewild. Of wel gewild, maar het is me te eng.
Ik ben op weg naar het mooiste dal ter wereld.
Ik was als kind in Yosemite.
M'n vader had een koelbox achterin met koekjes en koude melk.
We gingen boven Tunnel View zitten, waar je het prachtigste uitzicht had.
Zodra je El Cap ziet, denk je: 'o, daar is hij. Heel opwindend.'
Het is de meest indrukwekkende bergwand die er is.
LENTE 2016
Ik ben heel graag in de bus.
Ik voel me er op m'n gemak omdat ik er al negen jaar in woon.
Ik heb ooit de minivan van m'n ouders gestolen.
M'n vader stierf toen ik 19 was. Ik ging van school.
Er was wat verzekeringsgeld. Net genoeg voor een zwerversbestaan.
Ik woonde op een parkeerplaats en at elke avond voor 88 cent.
In een bus wonen is super...
...maar op een gegeven moment is het wel fijn om te kunnen douchen.
Je hebt nu een vriendin, hè? -Zo'n beetje.
Ze steunt me wel, zo van: 'Je moet je eigen ding doen.'
We zullen zien.
Maar ja, er zullen genoeg vriendinnen in m'n leven zijn...
...als het gaat om het grote klimmen.
Met onderscheidingen voor al je prestaties.
Ik zal altijd het klimmen verkiezen boven een dame.
Tot nu toe was dat zo.
Hoe vaak heb je El Cap beklommen? -Ik denk een stuk of 40 keer.
Ook free solo? -Nee, niemand.
Waarom nog niet?
Kijk er eens naar. Het is ontzettend eng.
Ik weet niet. Ik denk er al over sinds 2009.
Elk jaar sinds 2009...
...denk ik: 'dit is het jaar'. En elk jaar beklim ik hem en denk ik:
'Dit is niet het jaar. Dit is ziek.' Dus ik heb zoiets van...
Maar ik zal nooit tevreden zijn als ik het niet geprobeerd heb.
En als ik dan nog denk: 'dit gaat echt niet'...
...is het niks voor mij. Misschien voor een volgende generatie.
Of voor iemand die niks heeft om voor te leven.
Toen ik jaren geleden over El Cap nadacht...
...had ik heel veel vraagtekens.
Ik wist van veel etappes niet hoe ik ze moest doen.
Er waren allemaal dingen die me behoorlijk heftig leken.
Als het de ultieme droom is om El Cap solo te beklimmen...
...moet ik een goed overzicht hebben van wat daarvoor nodig is.
Een beeld van wat de moeilijke gedeelten zijn...
...waar ze zijn en wat ervoor nodig is.
Als ik het ga doen, lijkt Freerider me de beste route.
FREERIDER-ROUTE YOSEMITE, CALIFORNIË, 975 METER
O, hoi. -Hoe is het?
Misschien haak ik hem wel direct aan m'n harnas.
Ga jij voorop bij de Freeblast, of ik?
Ik denk hetzelfde als voorheen, dus dat jij voorop gaat.
TOMMY CALDWELL PROFESSIONEEL KLIMMER
Dus ik ga gewoon zo ver als ik kan.
Tommy is hier net en ze nemen de Freerider.
Oké. -Ik ga proberen deze etappe te filmen...
...en de traverse, en dan ga ik als een dolle klimmen.
Hebben we boven genoeg lijn om dit te doen?
Ik ga met Tommy Caldwell El Cap op...
...om de route te leren kennen.
Om te zien wat eng aanvoelt en wat niet.
We gebruiken vaste lijnen, de eerste keer.
Tommy was al een held van me toen ik jong was.
Ik had geen posters van hem hangen...
...maar ik vond hem wel geweldig. Tommy was m'n held.
Tommy liet zien wat er mogelijk is aan het klimmen op El Cap.
Hij verkende elk aspect van de bergwand...
...en de meeste routes zijn nooit herhaald...
...omdat ze gewoon te moeilijk zijn.
Uiteindelijk heeft hij de Dawn Wall beklommen, zijn meerjarenproject...
...allicht de moeilijkste wand die er is.
WITTE HUIS TROTS OP CALDWELLS BEKLIMMING
MODERNE VERKENNERS
Ik ben al jaren geobsedeerd door El Cap.
El Capitan is ongelooflijk groot, niet te bevatten zo groot.
Het is een blok graniet van 975 meter hoog.
Als je ernaar kijkt, lijkt hij onmogelijk te beklimmen.
Ik begrijp waarom Alex geobsedeerd is.
Hele generaties klimmers waren geobsedeerd door El Cap.
Ik geloof dat hij in 1958 voor het eerst is beklommen door Warren Harding.
Het kostte ze 46 dagen, verspreid over 16 maanden. Ze konden niet doorklimmen.
Ze moesten bouten in het graniet boren en zichzelf omhooghijsen.
En sinds die tijd...
...is het het centrum geweest van de bergbeklimmerswereld.
Ik beklim El Cap al 20 jaar, maar ik zou het nooit doen zonder lijn.
Je mag geen enkele fout maken.
Stel je voor dat je een prestatie levert waar je 'n gouden medaille voor krijgt...
...en als je die medaille niet krijgt, ga je dood.
Daar komt een solobeklimming van El Cap op neer. Je moet het perfect doen.
Vandaag neem ik een heel aantal scenario's door.
Ik denk na over de bewegingen, de lichaamshoudingen.
Vooral denk ik aan hoe het zou voelen om het te doen zonder lijn.
Er zijn veel dingen die je kunt doen aan een lijn.
Maar zonder touw denk je: kan ik die richel wel vertrouwen?
M'n voeten doen zo'n pijn. M'n spieren zijn verzuurd en m'n hand doet zeer.
Ik voel me uitgekakt. Dit is heel hard werken.
Een aantal jaar is een lange tijd om een idee te overwegen...
...zonder het met iemand te bespreken. Zeker met iemand als Tommy.
Toen ik over de traverse klom, keek ik naar beneden...
...dacht ik: 'man, wat eng.' Je staat er zo bloot aan de elementen.
Maar daar heb je tenminste houvast.
Op de Freeblast zijn er momenten waarop je leven afhangt van één richel.
Soloklimmen is zo'n rare persoonlijke activiteit.
Je praat niet over projecten.
Ik doe het zonder iemand in te lichten, want ik wil geen extra druk.
Interviewers vragen altijd of ik El Cap wil beklimmen.
Dan zeg ik altijd: Misschien, wie weet.
Maar stiekem denk je: ja, echt wel.
Ik was een heel moeilijke eter.
Tussen de 20 en 24 vond ik dat ik groente moest gaan eten.
Ik ben systematisch aan groenten begonnen, één voor één.
Dat werkte best goed. Nu eet ik zowat alles.
Ik ben 3 à 4 jaar geleden gestopt met vlees eten vanwege het milieu.
Toen ik gestopt was, ben ik ook wat meer in de ethiek gedoken.
Eens zien hoe dit wordt.
Genoeg mensen zullen dit afschuwelijk vinden, chili uit blik en eieren.
Vroeger hield ik niet van raar eten, niet van insecten. Ik had dwangneuroses.
Ik was nogal een verlegen kind.
Een duistere ziel, denk ik. Melancholiek is het juiste woord.
Ik weet nog dat ik graag met Lego speelde, en games.
Toen ik begon met klimmen, was ik altijd op de klimmuur.
Maar ik had niet veel hobby's of interesses.
Ik was zeker niet cool.
Ik ben opgegroeid in Sacramento en op de highschool waar ik zat...
...waren wij de intellectuele kinderen.
Het was prima dat ik een loner was. Daar was 't hele programma op gericht.
Op een gegeven moment ging ik meer buiten klimmen en meer reizen.
Ik durfde niet met vreemden te praten, dus klom ik veel solo.
Ik kende niemand en wilde met niemand praten.
Het is superlekker. Ik heb mezelf overtroffen.
Die chili voegt echt iets toe.
Als kind klom ik graag in bomen en op gebouwen.
Hier op school klom ik ook op de daken.
ONDERSCHEIDEN DOOR DE STAAT CALIFORNIË
Het is best eng om dit te doen.
Ik vond het vroeger doodeng om de klas toe te spreken.
Maar je went eraan en op den duur raak je meer op je gemak.
Er is een vraag.
Hoe vind je het dat je beroemd bent geworden met iets wat je hobby was?
Dat is zoiets moois, dat je geld kunt verdienen met wat je het liefst doet.
Het is fijn dat ik er nu betaald voor krijg.
Hoeveel geld heb je? -Nu?
Ik heb 40 dollar in m'n portemonnee.
Nee, maar aardig wat.
Ongeveer zoveel...
...als een redelijk succesvolle tandarts.
Mr K?
Kun je iets vertellen over je stichting?
Ik heb sinds vier jaar een non-profitorganisatie.
Laten we naar deze video kijken om een indruk te krijgen.
Ik kan nu over de hele wereld reizen en heb gezien hoe mensen leven.
Een miljard mensen hebben geen elektriciteit.
Ik heb die stichting opgericht om dat wat gelijk te trekken.
Ik geef een derde van m'n inkomen via de stichting aan milieuorganisaties.
Aan zonne-energieprojecten...
...dingen die armoede bestrijden en de aarde helpen.
AANKOMSTHAL BAGAGE OPHALEN
Stap jij maar uit.
Ik heb Sanni ontmoet op een boektour in Seattle.
En sindsdien trekken we samen op.
Dit was onze eerste date in Las Vegas. We deden een makkelijke beklimming.
Ik nam haar mee op een hoge route omdat ik wist dat ze versteld zou staan.
Is ze een klimmer?
Een klein beetje.
Ze klimt nog maar kort. Ik zou haar nauwelijks een klimmer noemen.
Recht vooruit zie je een hartvormig dal.
Ja. -Links daarvan is Freerider.
Dit is het hele dal. Wij rijden hier.
Dit is het dal, van hier tot hier. De grootste rotspartijen zitten ertussen.
Misschien moet ik dit eens lezen.
Alex hield een praatje in Seattle, in december vorig jaar.
Ik wist niets van hem en ik kwam daar.
Op de helft van die foto's draag je hetzelfde shirt.
Niemand helpt me met m'n kleding.
Toen hij m'n boek signeerde, gaf ik hem m'n nummer.
Dat was half als grapje, maar het had een vervolg.
Ik vond hem heel leuk, maar ook pijnlijk eerlijk.
Dat vind ik aantrekkelijk.
Die ligt op scherp.
Maar hij is ook grappig en raar.
Hij is een gekke vent en dat vind ik interessant.
Gaan we de boomhouding doen? Hij wiebelt echt wel.
Voor jou dan.
Ik wacht.
Als je opgevreten wordt door de muggen, mag je ook gaan klimmen.
Ik wacht wel. -Wat je prettig vindt.
Een vriendin in de bus is geweldig. Ze is leuk en klein en fleurt de boel op.
Ze neemt weinig ruimte in. Het maakt het leven er in alle opzichten leuker op.
Alex, heb je me goed vast?
Dit is doodeng.
Toen ik Alex liet zakken, keek ik hoe hij van het laatste stuk ging...
...en de lijn schoot zo door de Grigri en hij viel op de grond.
Ik had het uiteinde niet in de gaten gehouden.
Ik dacht: 'Mijn god, wat heb ik gedaan?'
Op de röntgenfoto was niks te zien, op de CT-scan zag je twee breuken.
Maar ze focusten op de...
Kort daarna wilde ik het uitmaken.
Diep ademhalen.
Dit was slecht voor het klimmen.
Maar ze zei: 'Maakt dat je leven beter?' Ik zei: 'Waarschijnlijk niet.'
Dit is een onprettig gevoel.
Ik zei: 'Ik denk dat we dit doorstaan en dat jij alles kunt hebben.
Dat je naast het klimmen een vaste vriendin kunt hebben.
Adem uit.
Met een compressiefractuur bleek ik wel te mogen klimmen...
...als ik maar zorgvuldig omging met de pijn.
Maar je schrikt wel.
Ik ken wel mensen die een val in een boom hebben overleefd.
Ik denk niet dat ik dan ongedeerd zou zijn.
Als ik me voorstel dat ik van 50 meter hoog zou vallen...
...denk ik dat m'n lichaam zou exploderen.
ZOMER 2016
TAGHIA, MAROKKO
In 2012 was ik hier voor het eerst.
Dat was net voor m'n beste seizoen ooit in Yosemite.
Wat zeg je, Alex?
Je bent halverwege en de lijn ziet er goed uit.
Goede plek, dit.
Het klimmen in Marokko is een goede training voor El Cap.
Het zal hem sterk maken voor straks. Hij zal zich fit voelen.
Door de bergen heen gaan met Alex is verslavend.
Z'n houding tegenover risico's geeft je een onoverwinnelijk gevoel.
Dat is emotioneel aantrekkelijk, maar het lijkt me niet slim voor mij.
Klimmen met Alex is in zekere zin een ondeugd.
Het is zoiets als roken. Je denkt: 'Ik wil dit eigenlijk niet...
...maar ik sta het mezelf soms toe omdat het lekker is.'
Lees je logboek van vandaag eens voor.
'Bey-wand 7C+, één val op de crux, meer fitness nodig.'
Schrijf je ook wel eens: 'De grootste jeneverbes ooit gezien'?
Nee, niet in m'n klimlogboek. -'Ik mis m'n hond.'
'En mama.' Niet?
Jim gaat een stuk met jullie mee.
Clair pikt je op aan het begin van de greppel.
En dan filmen we jullie op de wand.
Dus als we jullie gepasseerd zijn, lopen jullie naar de top?
Jimmy en ik werken al tien jaar samen. We hebben overal geklommen.
We doen ook de triple link-up, toch?
Als we in Yosemite zijn, zijn we supergespierd.
Jimmy heeft beroepsklimmers gezocht, de beste mensen voor dit project.
Ik vind het geweldig. Ik mag klimmen met al m'n vrienden.
We moeten hier iemand hebben. Als je naar voren leunt, zie je de hele route.
Doe de 100 meter daar en de 240 meter daar.
Ik ken Alex al sinds hij in Yosemite klimt.
2008 of 2009.
Ik heb Alex gefilmd tijdens een paar free solo-klimpartijen.
We zaten een paar winters samen in Zuid-Amerika.
Dat is een hele tijd.
Ik trek veel met hem op. Ik ben bang, want ik wil niet dat hem wat overkomt.
Daarom heb ik bijna nee gezegd tegen deze klus. Jimmy zei ook:
'Willen we hier echt aan meedoen?'
Ik heb hier altijd reserves bij. Free solo-klimmen is zo gevaarlijk.
Je ziet voor je hoe Alex solo een extreem gevaarlijke wand beklimt...
...wat jij filmt, waarmee je hem onder druk zet...
...waardoor hij een fout maakt en doodvalt.
Je moet beseffen dat je alleen dingen moet doen waar je mee kunt leven...
...als het helemaal misgaat.
Mensen die iets van klimmen weten, zeggen:
'Hij zegt dat hij het kan. Het is veilig.'
En mensen die precies weten wat hij doet, zijn doodsbang.
M'n vader zei altijd: 'Ik wil niet dat je op ijs klimt, of free solo.'
Ik vraag me af... -Op mijn leeftijd...
...had hij al 20, 30 vrienden verloren in de bergen.
Ik heb nu al 30 of 40 vrienden verloren. -Zo veel?
Ja, ik heb ze pas geteld.
Nou ja, mensen in het wereldje. -Zoals Kyle Dempster.
Er is nog niemand overleden met wie ik heel close was.
Ik weet niet.
Iedereen voor wie free solo-klimmen heel belangrijk was, is nu dood.
John Bachar was een pionier in het free solo-klimmen.
Hij viel deze week dood op 52-jarige leeftijd.
Met leedwezen berichten we over de dood van Sean Leary.
Sean werd een paar dagen geleden gevonden.
Derek Hersey is zaterdag gevonden in Yosemite Valley.
Hersey klom zoals altijd alleen en zonder lijn.
De meeste mensen die baanbrekend bezig zijn, hebben zo'n mentaliteit...
van: 'wat gebeurt, gebeurt.'
Al dat soloklimmen heeft z'n geest getraind.
Hij wordt er niet emotioneel door beïnvloed zoals veel mensen.
Dat heeft meer te maken met je verleden dan dat het iets genetisch is.
Er wordt veel gespeculeerd over hoe ik omga met angst bij 't free solo klimmen.
Mensen zeggen: 'Hij moet een adrenalinejunkie zijn.'
Toen die schrijver me vroeg om een MRI te doen, vond ik het wel cool...
...om te zien wat er gebeurt.
Je hersenen scannen en zien of het er allemaal zit.
BEPERKTE TOEGANG
We gaan nu beginnen. Druk op de knop...
...zodra je een nieuw plaatje ziet.
Misschien komt er wel uit dat ik een afwijking heb.
Ex-vriendinnen zeggen dat ik een persoonlijkheidsstoornis heb.
Er zou iets mis zijn met me.
Emotioneel stabiel. Ja.
Ingenieus, een diepe denker.
Nee.
Zeer kritisch naar anderen. Een beetje.
Een berg beklimmen zou ik eng vinden.
Moeite om impulsen onder controle te houden. Gedeprimeerd.
Zjin m'n hersenen intact?
Ja, en het is heel interessant.
Die twee stipjes bovenin zijn de amygdala.
AMYGDALA ANGSTCENTRUM
Het interessante is...
...dat daar geen activiteit is.
Er gebeurt sowieso niet veel in m'n hersenen.
Denk je dat m'n amygdala niet werken of zo?
Ze werken wel...
...alleen heb je een veel grotere prikkel nodig.
Dingen die de rest van ons stimuleren...
...werken niet bij jou.
Misschien zijn ze gewoon moe nadat ze jaren stijf hebben gestaan.
HERFST 2016
ETAPPE 6 FREEBLAST-WAND
Ik voel me fit, maar bij free solo- klimmen is het mentale ook belangrijk.
De grote opgave is om je geest te beheersen.
Je onderdrukt niet je angst. Je probeert eruit te stappen.
O, nee. Sorry, Alex.
Mensen zeggen dat ik m'n angst onderdruk...
...maar ik probeer m'n comfortzone te vergroten...
...door alsmaar op de techniek te oefenen.
Ik werk door de angst heen tot het niet eng meer is.
Het is zo glad.
Maar Freeblast heeft me jarenlang de kriebels gegeven.
Je staat op piepkleine richeltjes, kleine variaties in structuur.
Als je wegglijdt, houden je handen het niet.
Die twee kleine contactpunten voorkomen dat je valt.
En als je omhoogstapt, is het er maar één.
Het ziet er vandaag zoveel beter uit dan gisteren, maar we zullen zien.
Ik ben negen meter gevallen.
We zijn daarboven...
...Sanni zekert me en ik val gewoon. Ik weet niet.
Ik weet niet eens hoe het ging.
Laat eens zien hoever je kunt bewegen. -Zo ongeveer.
Dit lijkt me gewoon een verstuikte enkel.
Zo noemen we dat, maar het is eigenlijk een gescheurde gewrichtsband.
Kan ik wel wandelen?
Ik kan het goed inpakken en dan gaan wandelen.
Je moet die eerste dagen door. Daarna kun je gaan revalideren.
Kan ik het erger maken door activiteit?
Je kunt wel te snel te veel doen.
Ik kan me erge zorgen maken...
...maar als hij dit niet doet, krijgt hij spijt.
Als Alex en ik kinderen zouden krijgen...
...zou ik me veel meer uitspreken over wat ik aanvaardbaar risico vind.
Hij had z'n schoen moeten dragen.
Koppig.
Ik dacht dat je nu al liep. Ik dacht dat het in orde was.
Je moet doorzetten van de dokter. -Wil jij geen watermeloen?
Maar goed dat je een privéslaaf hebt. -Daar ben ik ook heel blij mee.
Hoe ik het ook doe, je zegt toch altijd:
'Waarom doe je het zo?' -Ik wil gewoon meloen.
Ik nam het Sanni wel kwalijk. Ik heb zeven jaar geen blessures gehad...
...en nu ik omga met haar, raak ik steeds geblesseerd.
Alsof je een boom omhakt.
'Actief herstel' wil niet zeggen dat je voortdurend moet gaan lopen.
Ik zou blij zijn als hij niet free solo zou klimmen.
Ik waardeer het dat hij het nooit van tevoren vertelt.
Ik kan zeggen: 'Dat moet je niet doen' en hem van me vervreemden.
DIERDRE WOLOWNICK ALEX' MOEDER
Het is z'n lust en z'n leven.
Hij voelt dat hij leeft als hij free solo klimt.
Dat hij het meest voelt.
Hoe kun je ook maar denken om iemand dat af te nemen?
Dan kan ik niet.
DRIE WEKEN NA DE BLESSURE
Ik kan op één been staan terwijl ik m'n harnas en schoenen aantrek.
Ik draag voor het eerst m'n klimschoen.
Zo opgezwollen, zo beurs.
Helaas heb je in een spleet je enkels nodig.
En Freerider is één en al spleten.
Iedereen die z'n enkel ernstig verstuikt heeft, zegt dat het een half jaar duurt.
Als het komende maand niet lukt, moet ik wachten tot volgend jaar.
Een paar jaar geleden vertelde hij me...
...dat hij nog nooit onverwachts gevallen was.
Nu is het twee keer gebeurd in een maand.
Als je zulke dingen hoort, ga je je toch dingen afvragen.
De avond voordat hij belde, droomde ik...
...dat hij bij ons binnenkwam en ging huilen.
Daar schrok ik van, want Alex huilt niet. Hij zei dat hij gevallen was...
...en liet me al z'n verwondingen zien.
Hij stroopte z'n mouw op...
...en er viel een bot uit z'n arm. Hij was helemaal kapot.
Het was een heel levensechte, superbizarre droom.
De dag daarop vertelde hij van z'n ongeluk.
Hoi, Ingrid.
Hallo, hoe is het?
Hoi. -Hoe is het, Fitz?
Hoi Tommy, hoi Fitz. Ga je een pompoen snijden?
Mooi, heel goed.
Alex zei: 'Ik wil er niets mee te maken hebben. Ik haat feestdagen.'
Ik wil niet plezier hebben omdat het daar tijd voor is.
Hou je haar goed vast?
Pas op of ik laat je vallen.
Waarom wil hij niet... -Ik maak maar een grapje.
Je moet haar hoger houden.
O man, wat moet jij bang zijn.
Ik voel veel onrust.
Niemand omhelsde elkaar in onze familie toen ik klein was.
Ik heb mezelf leren omhelzen toen ik 23 was.
Ik dacht: 'Ik moet maar mensen gaan omhelzen.' Toen ben ik gaan oefenen.
Nu kan ik het best goed.
Zie je dat die pompoen een bus is?
Ja, dat is een mooie bus. -Is het een kat?
Ik heb de kat gemaakt.
Kijk eens. -Helemaal zelf.
Hij ziet er angstaanjagend uit.
Het punt met het L-woord, het onderwerp liefde...
...is dat niemand in m'n familie dat woord ooit gebruikte.
M'n moeder sprak alleen Frans met ons.
Ze geeft Frans, dus ze zei: 'Je t'aime'. En m'n vader praatte nooit ergens over.
Niemand had een band met Charlie.
Nu zou je hem een Asperger noemen.
Charlies obsessie, iedereen noemde het monomanie, was reizen.
Hij leefde voor het reizen.
Als hij niet op reis was, was het niet goed.
Als Alex iets deed, gaven we hem bijnamen.
'Hé figuur, doe eens niet.' Vernederende dingen.
Als je dat al zo vroeg meekrijgt, denk ik niet dat dat overgaat.
Ik weet daar niets meer van.
M'n vader kleineerde niemand. Hij was net een teddybeer.
Maar hij was best chagrijnig.
Na de scheiding leken ze gelukkiger, maar de zomer daarop stierf hij.
Helaas heeft hij niet kunnen zien hoe het heeft uitgepakt.
Hij heeft zoveel energie gestoken in het klimmen.
Maar wie zal het zeggen?
Misschien vond mama dat hij ons afremde...
...of niet pushte om eruit te halen wat erin zat, snap je?
M'n moeder zei altijd: 'Presque ne compte pas.'
'Bijna telt niet,' of 'Goed genoeg is niet goed genoeg.'
Hoe goed ik iets ook doe, heel goed is het niet.
KLIMMEN DENK GROOT
De diepte van de zelfverachting.
Dat is beslist de motivatie voor soloklimmen.
Daar zijn we dan.
Ik begrijp nog steeds niet goed wat er gebeurde toen je viel.
Ik weet niet waarom ik viel, wel dat m'n huid hard en droog was.
Het regende en het was winderig.
Vreemd dat hij niet weet wat er gebeurde.
Hij zegt: 'Opeens viel ik.' Dat verbaast me, hij is altijd zo alert.
Maar misschien niet altijd.
Alex zegt dat hij zich wapent als hij solo klimt.
En als vriend of familielid moet je je ook wapenen.
Toen dat gebeurd was, werd ik meer dan anders wakkergeschud.
Normaal denk ik: 'hij redt zich wel. Hij is zo goed.' Maar...
...ik ben er niet helemaal gerust op.
Kijk, ik wil ook niet doodvallen...
...maar het is bevredigend om jezelf uit te dagen.
Dat is nog sterker als je de dood in de ogen staart. Je mag geen fout maken.
Free solo-klimmen komt dicht in de buurt van perfectie.
Het voelt goed om je perfect te voelen, eventjes.
Als ik omkom bij een ongeluk zullen m'n vrienden zeggen: 'O, wat erg'...
...maar het leven gaat door.
Meisjes zeggen vaak: 'Ik geef om je.' Dan zeg ik: 'Niet waar.'
Als ik doodga, vind je wel een ander. Zo'n punt is dat niet.
Ik weet niet.
Misschien is dat te hard.
VIJF WEKEN NA DE BLESSURE
M'n voet wordt beter, maar hij zwelt nog steeds op.
Lijn.
Geweldig abgeseild.
We gaan op en neer over de wand.
Het is erg leuk om te doen.
Objectief gezien zijn er zo'n zes etappes op El Cap die me echt zorgen baren.
Net boven de grond is een lastig stuk.
Dan heb je etappe 6 van Freeblast, waar ik gevallen ben.
ETAPPE 6 FREEBLAST
Dan de tocht naar de Hollow Flake.
ETAPPE 14 HOLLOW FLAKE
En dan de Monster Offwidth, een heel moeilijke klimstijl.
ETAPPE 19 MONSTER OFFWIDTH
In de Monster Offwidth wordt altijd een deel van je tegen de berg aan gedrukt.
Stel je de ergste Pilates-les ooit voor...
...waarbij iemand je geselt, je huid bewerkt met schuurpapier...
...en je laat doorgaan tot je moet kotsen. Als je je positie loslaat, ga je dood.
De Enduro Corner...
ETAPPE 26 ENDURO CORNER
...zou de moeilijkste klim zijn die ik ooit solo heb gedaan.
Er zijn geen richels voor je voeten.
Je duwt ze tegen de wand aan met je handen.
Hoe harder je trekt, hoe meer grip ze hebben.
Dat is het zwaarste stuk voor je armen.
En je hebt al 760 meter geklommen om daar te komen...
...dus je bent aardig moe.
Ik heb me altijd het meest zorgen gemaakt om de crux, het lastigste stuk.
Daar kom je langs via de Boulder Problem of de Teflon Corner...
ETAPPE 23 BOULDER PROBLEM ETAPPE 23 TEFLON CORNER
...op 600 meter hoogte...
...en van beide ben ik vaak af gevallen.
De Teflon Corner, een loodrechte hoek van glas...
...die ultraglibberig is, vervult me van angst.
Je duwt tegen de twee wanden met je voeten en handpalmen.
Ik schuif kleine stukjes omhoog om m'n evenwicht in het midden te houden.
Dat er 760 meter lucht onder me is...
...is een bizarre gedachte.
Dan is er de Boulder Problem...
..met een stuk van drie meter dat bizar moeilijk is.
Het is heel complex.
Rechts hou je een crimp vast, links een side pole...
...en dan zet je je voet op een kuiltje.
Met rechts pak je een omlaagwijzende crimp, je linkervoet zet je op een dish.
Dan duw je met links omhoog naar een thumb press.
Dat is de slechtste hold van de route. Je halve duim past erin.
Dan rol je met twee vingers over de duim en wisselt je voeten om.
Je linkervoet gaat op een heel slechte, schuine black foothold.
Je wisselt je duimen.
Dan reik je links naar een grote broodvormige hold.
Dan doe je een karatetrap of 'n double- dyno naar de tegenoverliggende wand.
Het is logischer om een grote sprong te doen.
Er is een goede richel waar wat te pakken valt.
Maar springen zonder lijn is waanzin. Als je misgrijpt, is het afgelopen.
Met een karatetrap voelt het alsof je tegen die muur valt...
...en ook dat is waanzin.
Het was eigenlijk...
Ik voelde me best sterk toen ik m'n voet erop zette.
Ik dacht: 'Dat ziet er niet slecht uit.'
Het is niet krankzinnig. We zullen zien.
Heb je Ibuprofen ingenomen?
Ik ga het nu ook doen. -Voor je enkel?
Ik vind het eng als hij solo gaat klimmen omdat hij al veel voor me betekent.
Ik zeg vaak tegen Alex dat ik van hem houd en hij laat het vaak zien.
Maar ik zeg ook dat ik het ook wel eens wil horen.
Daar werken we aan.
Over het communiceren van emoties moet Alex nog veel leren.
Ik zeg tegen hem: 'Soms vertel ik je wat ik voel...
...en wil ik van jou horen: 'Het is heel logisch dat je dat voelt.'
Hij zei: 'Ja, ik kan begrijpen waarom je dat zo voelt.'
Ik dacht: 'Volgens mij niet, maar ik ben blij dat je je best doet.'
Onze teamvaardigheden zijn perfect. -Dat nog niet...
...maar het gaat goed. -Ik vind het super gaan.
Ik ben heel blij voor Alex en Sanni dat het zo goed gaat...
...en ik ben onder de indruk van hun relatie...
...maar als je free solo-klimt, heb je een mentaal pantser nodig.
Een romantische relatie is schadelijk voor dat pantser.
Je moet focussen en een intieme relatie...
...verzwakt dat pantser. Het gaat niet samen.
Iets moet je het vertrouwen geven om een route free solo te doen.
Soms komt het doordat je je superfit voelt.
Soms komt het door voorbereiding en oefening.
Iets maakt dat je er klaar voor bent.
Het is zinvol om eerst een aantal stukken solo te klimmen.
Dit levert best stress op.
Het is ongelooflijk.
Hoezeer ik Alex en z'n systematiek ook vertrouw...
...als je de grenzen opzoekt, vind je ze uiteindelijk ook.
Sommige dingen moet je ver doordrijven omdat ze gewoon cool zijn.
En El Cap is heel cool.
Er zijn op allerlei gebieden kleine vorderingen...
...maar zo nu en dan volgt er een grote stap.
Als hij solo El Cap beklimt, is dat zo'n stap.
Je kunt je nauwelijks indenken dat je dat doet zonder lijn.
Van al die grote rotsen hier begrijp ik het wel.
Hoe vaak heb je ze solo gedaan?
Astroman drie of vier keer, de Rostrum...
...wel 50 of 60 keer.
Je hebt de Rostrum 50 of 60 keer solo gedaan?
Het hoorde bij het circuit. Ik deed het minstens twee keer.
Ik klampte me eraan vast.
Niet uit angst, maar zo... -Omdat je zo strak staat.
Dat is zo mooi. -M'n voetenwerk wordt goed.
Precies. -Voor anderen werkt dat niet.
Dat geldt alleen voor mij. Na Astroman zeiden ze: 'We willen je daar filmen.'
Ik zei: 'Totaal niet geïnteresseerd.'
Ik wilde dit per se om de juiste redenen doen.
Ik denk dat ik dat nog steeds doe...
...en ik ben opgetogen, maar buitenstaanders...
...zullen zeggen: 'Hij heeft een filmploeg. Het is me wel duidelijk.'
Het slechtste aan een filmploeg is als het iets verandert...
...aan je instelling.
Ik denk dat Alex bijna klaar is.
Hij wil alleen nog een paar keer oefenen.
En wij denken na over al onze cameraposities.
Bij een solobeklimming heb je zo weinig speelruimte.
We willen het goed filmen, maar je moet hem ruimte geven...
...en hij moet de gewenste beleving krijgen.
Het allerergste zou zijn dat wij iets doen waardoor hij omkomt.
Door de drone, een lijn, of dat er door ons toedoen een steen valt.
Ik probeer te vermijden dat ik val, maar het is wel oké als ik alleen ben.
Maar ik wil niet vallen waar m'n vrienden bij zijn.
Waar is het voor jou prettig dat wij zijn?
Nou, je hebt natuurlijk...
De traverse erheen?
En dan gewoon een camera boven de Boulder Pitch.
Dat leidt af.
Het leidt niet alleen af, maar het is ook...
Niemand wil dat zien.
Ik weet niet.
Het is beter om dat niet te doen.
Soms denk je...
Zal ik de plannen concreet gaan maken?
De maan komt om 4.50 uur op achter de bergkam...
...en om 8.05 uur valt de zon op de crux.
Het moet niet zonnig zijn op de crux.
Het kost vier uur om bij de Boulder Problem te komen.
Om de zon voor te zijn moet je in het donker beginnen.
Ik denk dat ik om vier uur begin.
Ik begin opgewonden te raken.
De weg erheen is het vredigste. Dan doe je gewoon je ding.
Er is geen stress meer, geen zenuwen of angst.
Je gaat en je doet het.
Ik heb m'n strakke schoenen aan gedaan. Het is heel spannend.
Het is alsof een samoerai z'n favoriete zwaard pakt.
Dat je denkt: 'O jeetje.'
Nu denk ik: 'Tijd voor m'n allerbeste zwaard.'
Ik ben zo blij.
Het hoort bij dat Jedi-ding, de samoerai met...
Ik neem Ibuprofen in. Ik heb er ijs op gedaan, m'n voet werkt wel goed mee.
Wat zei Sanni toen je het met haar besprak?
Ik heb niet veel met haar gepraat. Ze stelt veel vragen.
Ik heb niet echt... Ik zei alleen: 'We zullen zien.'
Hoe minder mensen ervan weten, hoe beter.
Ik droomde dat je mank liep.
Je had precies dezelfde val gemaakt en was weer op je enkel geland.
Dat is leuk, zeg.
Het was zo tragisch. -Dat hoor ik graag.
Ik dacht: 'Als dat maar niet gebeurd is.' -Dat is heel leuk.
Nemen ze spullen mee voor jou en Peter? -Voor mij, voor morgen waarschijnlijk.
Voor op de berg? -Op de top, ja.
Gaan jullie hem helemaal doen? -Nee, Peter is er een paar dagen niet.
Met wie klim je morgen dan?
We zien wel.
Denk je erover om solo te gaan, aangezien je me niet vertelt met wie?
Ik verzwijg niks, maar inderdaad.
Hoe voel je je?
Ik ben opgewonden. -Dat is heel spannend.
Is het dat... -Je gaat meteen weer lezen.
Nee, ik zit niet te lezen.
Wanneer heb je dat besloten? -Gisteren of eergisteren.
Ik denk na.
Ik wil meer jouw holistische instelling...
...zo van: 'We gaan toch dood, doe wat je wilt en doodgaan is niet erg.'
Maar ik vind dat je mij ook tegemoet moet komen...
...en ook aan mij te denken als je solo klimt.
Is er een vraag? -Die komt nog.
Als je mij erbij zou betrekken, zou je dan een ander besluit nemen?
Als ik verplicht ben om m'n levensduur te optimaliseren...
...moet ik het soloklimmen opgeven. -En zie je dat nu als je plicht?
Maar ik waardeer je bezorgdheid en ik respecteer het.
Maar ik voel me daar niet toe verplicht, nee.
Om je levensduur te optimaliseren. -Nee. Ik weet niet.
Als jij zegt: 'Leef veiliger,' zeg ik: 'Dat kan ik niet.'
Ik doe al m'n best.
Als ik dingen niet doe, zit je met sluimerende wrok...
...omdat dat wat je het liefst doet, niet meer mag. Snap je?
Hoe laat is het? -Half vier.
Ik werd wakker één minuut voor m'n wekker. -Voor of na?
Eén minuut ervoor.
Het gaat altijd om perfectie.
Zo ben ik ook opgevoed. Je moet presteren.
Het is ook heel leuk, want je doet iets wat niemand heeft gedaan.
Hopelijk is er weinig zwaartekracht.
Dag, Huck. Tot op de grond.
Tot daar. -Ik zie je.
ETAPPE 6 FREEBLAST-VLAKTE
Dit is waardeloos.
Ik wil hier niet zijn.
Ik heb geen zin meer.
Wat is er gebeurd? -Ik heb net vals gespeeld.
Laat het maar weten.
Wil je hem spreken?
Het is te genant.
Wie daar ook is, hier Alex.
Ik denk dat ik het afkap.
Zeg dat nog eens?
Ik geloof dat hij het afkapt.
Dat klopt.
Het is best schokkend.
Ik vraag me af wat het was.
Ik denk niet dat ik het kan als iedereen kijkt. Het is te eng.
Ik kan het niet echt proberen.
O, mijn god. -Goeiemorgen.
Wat doe je? -Ik heb het afgekapt.
Afgekapt? -Ja, het is ijskoud.
Het is koud, oké.
Hoe is het? -Er gaat niks gebeuren.
Wat is er?
Ik ging naar de Free Blast en ik dacht: 'Ik doe het niet.'
Goed zo.
Nou ja, het is een beetje raar.
Er zijn gewoon te veel willekeurige mensen bij.
Ik heb een halve etappe gedaan...
...en toen dacht ik: 'Ik weet het niet.' En m'n voeten.
Het was het perfecte besluit. -Ik weet het niet.
Nu gaat alles langer duren.
Je bent nooit verplicht om te gaan. Je kunt gewoon...
Er moet een eind aan komen.
Ja, al dat...
Je snapt me wel. -Het circus eromheen.
Ik vraag me af of hij zenuwachtig werd.
Is dat mogelijk?
Ik begrijp zoveel dingen niet aan hem. -Ja, ik weet het.
In zekere zin zou het een opluchting zijn dat Spock zenuwen heeft.
Dit is voor het eerst dat ik iets niet laat doorgaan.
Maar het is ook voor het eerst dat ik iets echt ga doen en iedereen kijkt.
In m'n eentje had ik doorgezet.
Misschien ben ik een eikel.
Maar in elk geval heb ik het geprobeerd.
DRIE MAANDEN LATER
Fijn dat het weer kon.
Er hangt hier een bepaalde lucht.
Ik vraag me af of dat de verf is. -Ja, dat is de verf.
Eetkamer, waarschijnlijk ook met boekenplanken.
Waar teken ik voor?
'Koper keurt inspectie goed.'
Ik mag van Alex één vraag over meubels per dag stellen.
Ik heb altijd een huis willen kopen, maar ik had er niet de energie voor.
Ik denk dat Sanni het super vindt en er valt rond Vegas zoveel te klimmen.
Een groot wandmeubel...
...met een stoel, of een bank en twee stoelen.
Mogelijkheid tot een bar.
Ik zou op de vloerbedekking slapen.
Alex keek toe hoe ik worstelde met het rolmaatje...
...en had commentaar op hoe ik eruitzag...
...bood niet aan om te helpen en deed niets productiefs.
Dus nu is het allemaal verkeken.
Ons huiselijk geluk is er op dit moment even niet.
Ik zie al een lachje.
Je ziet geen lachje.
Ik ben nog steeds boos. -Ik voel het.
Ik ga niet lachen. -Je bent niet zo boos. Je lacht.
Ik lach niet.
Ik ben vastbesloten om je te haten.
O jeetje.
Die is heel groot en breed.
Die lijkt me heel diep.
Laten we wat kleinere zoeken.
Deze is 400 dollar. Dat is hem.
Die is eigenlijk perfect.
Precies wat we nodig hebben.
We hebben een ijskast. -Succes.
Is dat mogelijk?
We hebben het moeilijk gehad sinds Yosemite.
Alex is niet heel goed in benoemen hoe hij zich voelt.
Dan zegt hij: 'Ja, ik ben chagrijnig, maar ik ga niet nadenken waarom.'
Ik ben geduldig, maar ik heb zelfrespect. En zodra ik boos word, gaat het van...
Hoe maak je koffie? Je hebt een filter nodig.
M'n relatie met Sanni is de gezondste en stabielste die ik ooit heb gehad.
Kijk, het enige wat er staat.
Zeker communicatiever.
Zelfs Sanni zegt na anderhalf jaar: 'Je bent echt opgebloeid.'
Niet veelbelovend.
Denk je dat hier de koffie in moet?
Ik weet niet... -O jeetje.
Als je huiseigenaar bent, wordt er dan ontbijt voor je gemaakt?
Ik begrijp niet hoe...
Gaat hier de koffie in? -Het is ingewikkeld.
Maar zij ziet dingen anders.
Voor Sanni is geluk de zin van het leven.
Bij mensen zijn die je een bevredigend gevoel geven.
Bij mij draait het om presteren.
Iedereen kan het gezellig hebben.
Er komt niets goeds voort uit gezelligheid.
Niemand bereikt iets groots met gezelligheid.
Je wilt nooit iemand in de weg staan om z'n doel te bereiken.
En ik vind het moeilijk te begrijpen waarom hij dit wil.
Maar het is zijn droom en hij wil het nog steeds heel graag.
Ik wil een krijger zijn.
Het gaat niet zozeer om het doel zelf.
Je moet je glansrijk van je taak kwijten.
Je ziet je angst onder ogen, want dat is nodig.
Dat is de spirit van de krijger.
De mentaliteit van free solo-klimmen komt daar dichtbij.
Je concentreert je volkomen omdat je leven ervan afhangt.
LENTE 2017
ETAPPE 6 FREEBLAST
De stap waarbij ik het opgaf in de herfst was die naar dit randje hier.
Ik moest op één voet staan en het vertrouwen.
Ik dacht: 'ik laat niet m'n leven afhangen van die voet op dat randje.'
Maar misschien kan het anders.
Ik denk dat dit de kern van de zaak is.
Wat interessant is, want aan een lijn is het dat niet, maar zonder wel.
Dat is m'n variatie.
Ik weet het niet.
Ik denk dat hij alleen durft te klimmen met een camera erbij...
...of met andere mensen erbij, als hij heel zelfverzekerd is.
En dat is het dilemma van deze hele productie, al van begin af aan.
Onze aanwezigheid verandert alles.
Het grote verschil was dat hij vorig jaar omkeerde.
Hij vond niet dat hij het moest doen omdat we er waren.
En dat zegt mij heel veel.
Het betekende veel.
Is dat wat je zou willen, dat we het niet filmen?
Ik vind het veel belangrijker dat ik het doe...
...dan dat het gefilmd wordt.
Je kunt altijd op je strepen gaan staan. -Dat weet ik wel.
Als ik wil, zeg ik het tegen niemand.
Dat is natuurlijk een optie.
Maar dan zou ik jullie een loer draaien.
Als je morgen wakker wordt en denkt: 'Laat ook maar.
Ik vind het niet belangrijk genoeg...'
Ja, natuurlijk. Dat kan ik doen, maar dat wil ik niet.
Met al die mensen erbij heb ik meer voorbereiding en vertrouwen nodig.
Ik moet zo goed getraind zijn...
...dat het niet uitmaakt of er een heel stadion toekijkt, zo goed kan ik het.
Etappe één, boven links blijven, dat voelt zekerder.
Etappe twee, vertrouw op de voeten, hand naar de ondergreep.
Acht, snel zijn.
Negen, buiten blijven bij de klim omlaag.
26, achteroverleunen...
...links pinchen, rechtervoet op lagere richel.
Linkervoet tegen de wand.
Linkerhand om het grote vaasding, voeten wisselen, linkervoet in de spleet.
Rechterhand omlaag naar de vaas, links naar die greep...
...met vuist of hele hand zo in die greep beuken.
Afzakken, rechts naar ondergreep, naar opzij trekken.
Rechtervoet naar platte richel, linkervoet erdoor...
...rechts stapt heel hoog zodat je de hoek om komt zonder slingeren.
Linkervoet naar grote hoorn, rechts naar vingerpocket.
Linkervoet naar richel om de hoek.
Helemaal tot in de hoek duwen, omlaagtrekken naar een crimp.
Linkerhand naar de ondergreep en door de kruiken grijpen. Dan ben je er.
Bij de crux: hard trekken, vertrouwen op voeten.
'Vertrouwen.' Onderstrepen, twee uitroeptekens.
Automatische piloot.
UELI STECK STERFT DOOR VAL BIJ EVEREST
Het is niet verrassend dat Ueli is omgekomen.
Hij deed heel gevaarlijke dingen, maar ik dacht dat hij het zou overleven.
Ueli sprak over beklimmingen die hij nooit had geoefend.
Ik heb dat altijd vermeden.
Maar toen ik hem sprak over Freerider...
...zei ik: 'Misschien is dit zo'n route die ik er één keer uit pers.'
UELI STECK OVERLEDEN OP 30 APRIL
Hij had duidelijk z'n dag niet.
Het was wel interessant hoe snel Alex Ueli's dood wegredeneerde.
Hij haalde gewoon z'n schouders op en zei: 'Ja, kan gebeuren.'
Ik heb hier heel lang over gepraat met Alex.
Ik zei: 'Stel nou dat je sterft, net zoals Ueli.'
Ueli en z'n vrouw Nicole...
...hadden een prachtige relatie, en ze klommen samen.
Alex zei op een gegeven moment: 'Wat had ze dan verwacht?'
Ik zei: 'Hoe bedoel je, wat had ze dan verwacht?
Ik ben Nicole, Alex. Ik verwacht dat ook niet.'
Zoveel mensen zijn omgekomen en Alex loopt de meeste kans om te sterven.
Maar hij gaat het toch doen.
Dus ik wil hem helpen bij z'n voorbereiding.
Als hij stierf en ik had hem niet geholpen, zou ik dat moeilijker vinden.
Ik ben een van de mensen die dat het best kunnen, dus moet ik het doen.
Hij zegt dat hij het voelt tintelen. Het is zover.
Er is een kans dat hij morgen gaat.
De camera's hebben afstandsbediening. Alex moet goed zicht hebben.
Je weet wat je moet doen als het misgaat.
Josh, even ter bevestiging, wie moet Mikey bellen?
Het makkelijkst is 911.
Dan komen die in actie. Je vertelt ze wat je weet.
Een klimmer.
Oké. Geen fouten morgen.
Ik ben bang dat het morgen gaat gebeuren.
Weet je wel. Dat het afgelopen is met Alex.
Ik dacht: 'Ik moet daarop voorbereid zijn.'
Ik moet me realiseren dat dat een mogelijkheid is.
Je zou toch opstaan om gedag te zeggen?
O, is het zover?
Kom in elk geval rechtop zitten.
Je had me gewoon kunnen dumpen. -Nee, ik ga nooit weg.
Oké, goede reis.
Ciao. Tot ziens.
Ik heb haar niet gevraagd om te gaan. Dat zou ik nooit doen.
Maar ik denk dat ze wel begrijpt...
...dat het zo makkelijker is voor me.
Dat hele afscheid. Ik zie haar waarschijnlijk over vijf dagen weer.
Het is maar een afscheid voor een paar dagen.
Ik heb gewoon zo'n raar gevoel van:
'Laat dit niet onze laatste knuffel geweest zijn.'
Ik weet dat ik dat niet moet denken, zo van...
'Stel dat er wat gebeurt.
Stel dat ik hem nooit meer zie.'
En: 'Waarom wil je dit eigenlijk?
Het is een volkomen belachelijk doel.'
Jimmy, hoor je me?
Jimmy hier.
Hij is net vertrokken.
ETAPPE 6 FREEBLAST, 146 METER
Het is daar zo glibberig.
Hier is hij gestopt.
Mikey, hoor je me? Jimmy hier.
Jimmy, hier Mikey.
Kun je het zeggen als hij van het vlakke deel af is?
Hij is er al vanaf.
Nu al?
Hij nadert de Half Dollar.
Hij gaat snel.
Ja, hij ligt voor op schema.
Hoever is hij van Mammoth af?
Hij zit nu op de Half Dollar.
ETAPPE 9 KLIM OMLAAG ETAPPE 6 FREEBLAST-VLAKTE
6.21 uur, hij klimt omlaag naar Heart Ledge. Er is een ploeg bij Porter Ledge.
Ze zijn wakker en er is... Ze zien hem.
Ze zeggen: 'Daar komt Honnold.'
Een gast in een konijnenpak.
Hij staat nu op.
Nee, hij heeft een staart. Of het is een kippenkop...
...of een konijn. -Een eenhoorn.
Kom op, wie doet zoiets? Ik heb dit nog nooit gezien op El Cap.
Wauw. En Alex is weg.
Hij gaat de Hollow Flake op om 6.49 uur.
Hij is net omlaaggeklommen en is nu op de Hollow Flake.
ETAPPE 14 HOLLOW FLAKE, 300 METER
En het punt met Freerider is...
...dat van onderaf de Hollow Flake één scheur is tot aan de top, 600 meter.
Het is de meest majestueuze scheur op aarde.
ETAPPE 14 HOLLOW FLAKE
Doug, hier Jimmy.
Weet je of ze hebben gemeld dat hij al bij de Monster is?
ETAPPE 19 MONSTER OFFWIDTH
Ja, hij is er nu.
Hij is er bijna doorheen.
Hij komt nu omhoog.
We zien hem nu ter hoogte van de spits.
Maar jullie zijn er klaar voor?
Ja, Sam en ik zitten onder aan de wand.
Ik gok dat hij over een kwartier op de Boulder Problem is.
ETAPPE 23 BOULDER PROBLEM, 625 METER
Hij deed de karatetrap.
Hij is er.
Echt te heftig.
O, mijn god. -Het is hem gelukt.
ETAPPE 23 BOULDER PROBLEM
Hij is voorbij de Boulder Problem.
ETAPPE 26 ENDURO CORNER
Hij moet zo blij zijn.
Dat hij de vlaktes en de Boulder Problem voorbij is, is fenomenaal.
Dit is de Enduro, toch?
Ik snap niet dat je kijkt.
Ik wil het niet, echt niet.
ETAPPE 27 TRAVERSE, 762 METER
Daar hang je echt open en bloot.
Als je daaromheen stapt. dat is de gevaarlijkste plek van de hele El Cap.
Eén stap naar opzij en alles valt weg.
Jawel.
Alex beleeft de dag van z'n leven.
Ik weet het niet. Ik niet.
Ik ben hier klaar mee. Dit hoef ik nooit meer te doen.
ETAPPE 31 LAATSTE ETAPPE
Het is klaar.
O god, hij is er.
Ik kan niet geloven dat ik dit net heb gezien.
Goed je te zien.
Ik ben zo opgetogen.
Dat voelde goed. Niet te geloven.
Alsof er een enorme last van m'n schouders valt.
Ik moet toegeven...
Zo opgetogen.
Wat een belevenis.
Ik kan niet geloven dat na acht jaar dromen...
San-san belt me.
Ja, ik ben zo blij.
Je bent blij. Dat is zacht uitgedrukt.
Ik heb nog nooit zo lopen lachen.
Zeg niks... -Ik wil je zien.
Ik wil die glimlach zien.
Ja, ik weet het.
Ik heb nog nooit zo hard gehuild en ik zag het niet aankomen.
Ik hoor je praten en ik...
Ja, ik denk dat ik straks ook loop te huilen.
Ik ben heel emotioneel.
Niet huilen, dan ga ik ook huilen.
Claire zegt: 'Huil maar.'
Dan wordt de film beter, maar ik wil het niet.
En ook weer wel, maar...
Ik ben zo blij.
Ja. -Ik ben zo blij.
Nou, ik zie je over een uur of zes.
Ik zie je gauw.
Ik hou van je. Dank je wel, ik ben blij met je.
Ik hou ook van jou en ik ben blij met je.
En ik ben heel trots op je.
Ik vond de berg niet zo eng vanochtend.
Hij ziet er hetzelfde uit en alles voelde hetzelfde...
...alleen had ik geen rugzak om. Ik was m'n lijn en harnas vergeten.
Het voelde zo goed. Ik ben blij dat het zo was als ik gehoopt had.
Ik heb geen compromissen gemaakt.
Dat voelde goed.
Oké, wat ga je nu doen, Alex?
Ik ga hangboarden.
Een normaal iemand zou een middag vrij nemen.
OP 3 JUNI 2017 DEED ALEX DE EERSTE FREE SOLO-BEKLIMMING VAN EL CAPITAN.
HIJ DEED ER 3 UUR EN 56 MINUTEN OVER.
Nogmaals bedankt voor alles.
Ik ben zo trots op je. Goed van je dat niet doodgevallen bent.
Fijn dat het voorbij is.
O god, je bent er.
Ik ben zo blij voor je. Het is je gelukt.
Sommige van je voorgangers zijn niet gestopt toen ze vooropliepen.
Misschien hoef ik niet meer verder.
Ergens leest nu een jongen dat iemand solo El Cap heeft gedaan en die denkt:
'Wat is nog cooler?'
Hij gaat iets bedenken en dat zal nog cooler zijn.
Maar ik weet niet of ik dat zal zijn. Misschien, ik weet het niet.
TER NAGEDACHTENIS AAN FRANK TAIPING CHIN, ANN KRCIK, UELI STECK
Ondertiteld door: Arno Zeeman