NETFLIX BELGESEL DİZİSİ
BENTONIA, MISSISSIPPI 9:57
BENTONIA BLUES FESTİVALİ ÜCRETSİZ GİRİŞ - 18 HAZİRAN
Kesin şunu.
İşte böyle. Böyle olur.
Mutlu ve aç bir adam
Dolaşıyor dere tepe demeden
Anlamaya çalışıyor
Makarna, domuz, tavuk, kuzu sanatını
Size arabayla gelecek
Size uçarak gelecek
Sizin için şarkı söyleyip
Sizin için dans edecek
Sizinle gülecek
Ve sizinle ağlayacak
Karşılığında istediği tek bir şey var
Birileri doyursun
Birileri Birileri doyurur mu Phil'i?
Birileri doyursun onu hemen
Bu sezon gidecek bir yer arıyorduk
ve biraz araştırma yapmaya başladık.
herkes Mississippi Deltası'na bakmam gerektiğini söyledi.
Söylemezsem olmaz, yemekler harika görünüyordu,
tarihi harika, müziği harika
ve insanları harika görünüyordu.
Mississippi Deltası teknik olarak
Memphis, Tennessee'deki Peabody Oteli'nin lobisinde başlayıp
Vicksburg, Mississippi'ye uzanıyor.
İşte geldik.
Hanımlar, baylar;
Güney'in büyük oteli Peabody Memphis'e hoş geldiniz.
Bay Phil Rosenthal'la bir alkış alalım.
Hayatımda şahane şereflere nail oldum…
…ama en büyük şerefimi bugün yaşamış olabilirim.
Hanımlar, baylar; dünyaca ünlü Peabody ördeklerinin yürüyüşü.
Aynen öyle.
Bu otel 20'lerde açıldığında
birkaç adam ördek avına çıkıp sarhoş olmuş.
Vurup öldürmeniz için diğer ördekleri çekecek ördekler getirmişler.
"En iyisi ördekleri otelde tutalım." diye düşünmüşler.
Çatıda küçük bir dairede yaşıyorlar.
Çok güzel, ördekler.
Hoşça kalın ördekler!
KOKTEYLLER
KAFE
Güney mutfağının özü
ucuz ve burada yetiştirilen şeyleri alıp
memleketten teknikler kullanarak leziz yemekler yapmaktır.
Çok güzel bir örneği de barbekü.
Baharat ve sos eklenebilmesi için sert eti yumuşak ete dönüştürerek
enfes kılan, Karayiplerden gelen, yavaş pişirme tarzı.
Güney klasikleri her yerde.
Buna rağmen hiç denememiş insanlar olduğunu öğrenseniz şaşırırsınız.
Desiree sen misin?
-Evet. -Sıcacık bir köşen varmış.
Teşekkür ederim.
Bu, Desiree Robinson.
Burayı uzun yıllardır o işletiyor.
Bir şey sorabilir miyim?
Bir çayı tatlı çay yapmak için kaç şeker gerekiyor?
Bunu kendime yapıp mutlu olmak isteseydim…
-Mutlu olmak isteseydin, evet. -En az üç yemek kaşığı şeker atardım.
Çok tatlı.
Tatlıyı tatlı, acıyı acı, sıcağı sıcak severim.
-Ekşiyi ekşi, baharatlıyı baharatlı. -Evet.
Evet… Ne?
Aman Tanrı'm. Merhaba.
Etine sos koymayı sever misin?
-Her şeyi severim. -Bunlar sosla daha güzel olur.
Bu hafta yemek yemeseydim keşke.
İsli, güzel.
Beğenmene sevindim.
Bayıldım.
Demek tüm ailen burada. Yardım ediyorlar mı?
Şu an başında en büyük torunum var.
Torununun çocuğu olduğunu duydum.
Torunumun çocuğu şurada.
-İsmi ne? -Alexander. Kendisi…
Gelsene Alexander.
Bir yerde kocamın fotoğrafı var
ama kocama kocamın kendisinden çok benziyor.
Selam genç adam. Aç mısın?
Evet.
Masada sevdiğin bir şey var mı?
O ne?
Hangisi, bu mu? Cornish tavuğu.
-İster misin? -Tavuk mu o?
Küçük tavuğa benzer ama neredeyse tavuktan güzeldir.
Süper tavuk gibidir.
Tavuk istiyorum.
-Denemek ister misin? -Evet.
Budu kır.
Yardım edeyim mi? İşte böyle.
Evet. Şuna bak.
Kendi sapı var.
Çok güzel, değil mi? Ye hadi.
Sevdim.
Burnuna bile girmedi.
Beğendim.
Bayıldım. Burada kaburga yedin mi?
-Hiç yemedim. -Ne?
Denemek istiyorum.
Ye. Hem ailedensin hem de bunu daha önce yemedin mi yani?
Bunları denemeyi hiç istemedi mi?
-Hayır. -İnanılmaz, değil mi?
Beğendim.
-Ben de beğendim. -Beğenmenize sevindim.
En sevdiğin yemek hangisi?
Sosis.
Ne bekliyoruz Alexander?
Çocukluğumda sosisli sandviç yemem demek
anne, babamın beni pek takmadığı
anlamına gelirdi.
Ama burada sosis kocaman, kalın bir et,
kızartılıyor, soslanıp coleslaw'la leziz ekmeğin arasına konuluyor…
İnsan anne, babasını tokatlamak istiyor.
Şuna bak, sandviçin tüm yarısını vereceğim.
-Nasıl? -Ne?
Evet, al bakalım dostum. Hepsi senin.
-Tamam? -Sağ ol.
-Birlikte ısıralım, hazır mısın? -Evet.
Tüm sandviçi.
Ben sosisi seviyorum.
Sandviç kısmını değil de sadece sosisi mi istiyorsun?
-Evet. -İstediğini yap.
Tüm peyniri çıkaracağım.
Hayır, onu seversin. Coleslaw o.
Hazır mısın?
Bir…
İki, üç!
-Leziz. -Leziz.
Ekmek ve coleslaw'la dener misin?
Tıpkı benim çocuklarım gibisin.
-Şuradaki ne? -Patates salatası, sever misin?
Patates salatası.
-Patates salatası mı? -Hiç yedin mi?
-Hayır. -Denemek ister misin?
Evet.
-Ye biraz bebeğim. -Evet dedi.
-Evet mi dedi? -Denemeye hazırmış.
Soğuk, kremamsı, tatlı ve enfes.
Dur, soğuk mu?
Bu hep soğuk olur.
Soğuktan nefret ederim.
Hayır, etmezsin.
-Ederim. -Etmezsin.
-Nasıl mı biliyorum? -Nasıl?
Dondurma seversin çünkü.
Dondurmayı yalayabiliyoruz.
Bunu dişlerimle ısırmam gerekecek ve…
Bana bir iyilik yap. Çatalına küçük bir parça al.
Hazır mısın?
Gördüğüm en dikkatli insansın.
-Güzel. Güzel olduğunu biliyorsun. -Sevmedim.
Nesini sevmedin?
-Soğukluğun tadı geliyor. -Soğukluğun tadı geliyor.
-Onu sürekli yaparım. -Yüzümdeki pislikten
annem bugün ne yaptığımı anlar.
Burası beş peçeteli bir yer. Öyle değil mi?
Birçok yer sahiplense de rock and roll müziğinin doğum yeri
burası, Sun Studios, yani R&B plak şirketidir.
Kaydettiği efsaneler arasında BB King, Roy Orbison, Johnny Cash
ve elbette Elvis adında birinin ilk albümleri var.
Bugün erkeklerin yemek yarışmasına jürilik etmek için
Mississippi Bulvarı Hristiyan Kilisesi'ne davet edildim.
Herkese selam. Merhaba.
Sanırım farklı jüriler farklı yemekleri değerlendiriyor.
-Öyle mi? -Evet, bunlar başlangıç.
Evet, başlangıçlarla aram iyidir. Kim sevmez ki?
Yemek yarışmalarında pek jürilik etmedim ama bunu çok ciddiye alacağım.
-İsmini söyle. -Ben Marian.
-Merhaba, ben Phil. -Phil, memnun oldum.
Ben de Marian. Hayatın boyunca burada mı yaşıyorsun?
Alabama'da doğdum, orada büyüdüm.
Ama evim Memphis çünkü 89'dan beri buradayım.
-Evet. -Buraya bayılıyorum.
Bir şey diyeyim.
Buraya geleli iki gün bile olmadı ve şimdiden bayıldım.
Bayılırsın.
-Evet. -Bak, geldi.
Tamam, notları karşılaştıralım mı? Önce tortilla'lı çorba deneyeceksin.
-Tortilla'lı çorba. -Deniyorum.
-Güzel. -Gerçekten öyle.
Ne dersin? Sence tuzu fazla mı kaçmış?
-Biraz tuzlu. -Biraz tuzlu, değil mi?
Seni etkilemek istemiyorum.
Tamam, brokoli ve peynirli mısır ekmeğini deneyelim.
Brokoli ve peynirli mısır ekmeği.
Beğendim.
Evet, ben de beğendim. Çok güzel.
-Sırada ne var? Çin böreğine benziyor. -Bu Soul böreği.
Soul böreği.
-Marian, biraz tatlı. -Tatlı olmasını beklemiyordum.
Ben de. Devam ediyorum.
-Peynirli sosis. -Peynirli sosis. Onu beğeniriz.
Ne düşünüyorsun?
Bence kazanan, mısır ekmeği.
Şu ana dek.
Tavuk salatasını deneyelim.
İçinde elma var. İğrenç.
Rüşvet vermeye çalışan oldu mu?
Hayır, daha olmadı.
-Rüşvet almayı umuyorum. -Evet, güzel olur.
Affedersiniz, o tavuk nasıl?
-Enfes. -Söylemiyor.
Lezizdi.
-Görüyorum. Bir şey demene gerek yok. -Enfesti.
-Siz ikiniz. -Dediğinden.
-Bence ancak tanıdığın olunca… -Başlangıçlara bakarsın.
Başlangıçlara bakarsın. Evet.
Güzelmiş. Bu ne? Tacolu çorba.
Beğendim.
Buna mısır ekmeği doğrarsak güzel olur.
-Marian, iyi gidiyorlar. -İyi gidiyorlar.
İkisine takım olarak…
…ödül versek, bundan sonra birlikte çalışmaları gerekse?
-Kural bu. -Aynen, işte böyle.
-Evet, çorbaya batırıyorum. -Gördün mü?
-Güzel değil mi? -Evet! Marian!
Marian'la mısır ekmeğine oy verdik.
Artık büyük odaya geçip diğer her şeyi yemekte serbestiz.
Bana ana yemek ver
Tekrar söyle.
Bana ana yemek ver
Sana plak sözleşmesi ayarlayacağım.
Hindi, evet!
Bu koca budu sevdim. O büyük budu elinden alsam?
-Tamam, öküz kuyruğu. -Öküz kuyruğu.
İyi iş çıkardık, değil mi?
Sanırım kazanan belli oldu. Umarım bizimkidir.
-Umarım. -Bizim sevdiğimiz, değil mi?
Çünkü beğenmediğimiz kazanırsa
masaları ters çeviririm.
Bu arada brokolili mısır ekmeği kazandı.
BLUES CITY CAFE BB KING'İN BLUES KULÜBÜ
ELVIS PRESLEY "ROCK-N-ROLL'UN KRALI"
Beale Sokağı 19. yüzyıldan beri bu şehrin canlı müzik sahnesinin kalbidir.
BLUES'UN EVİ
İzleyiciler blues dinlemek için haftanın her gecesi hâlâ burada toplanır.
Burada çok güzel vakit geçiyorum. Bunu mahvedecek sadece bir şey var.
Mutlu yıllar sevgili Richard
Mutlu yıllar sana
Ne yapıyorsun? Üflemen lazım.
-Bunu daha önce yapmış mıydın? -Gel, tamam.
İnanabiliyor musun? 68 yaşında.
Ekibe ver, hadi.
-Hadi ekip. -Alın.
-Arkadaşlarınla paylaşır mısın? -Sağ ol.
Tamam, hadi bakalım.
Brian! Sağ ol.
Bunu aradan çıkardığımıza göre işte pek bilinmedik bir şey.
Burası ev. Herkese merhaba.
-Merhaba. -Selam, ben Phil. Nasılsın?
Harika.
Selam, memnun oldum. Merhaba.
Bayıldım.
Selam Talbert.
Selam dostum. Nasılsın?
Talbert Fleming, Memphis'deki Jim and Samella's'ın sahibi ve şefi.
Adı da büyükanne, büyükbabalarından geliyor.
Aman Tanrı'm.
Asıl tatlı bu.
Talbert, büyükannesinin yemekleriyle büyümüş,
ona mutfakta yardım etmiş.
Sonra oturduğu evin karşısındaki evi alıp
tam teçhizatlı restorana çevirmiş.
İnanamıyorum. Bu, kahvaltı.
Bizde işler böyle yürür.
Bende de böyle yürümeye başlamalı.
Ortak bir masaya oturursunuz.
-Selam, nasılsın? -Sabah dozumuzu alıyoruz.
Bence sen zaten ünlüsün
çünkü bir dergide burası hakkında yazı gördüm,
-senin fotoğrafın vardı. Öyle mi? -Doğrudur.
-Restoranın kraliçesi sen misin? -Evet.
-Kralın var mı? -Var, işte o.
Kafa buluyor sadece.
-İşine karışmıyordum. -Önemli değil.
Gezmenin en iyi yönü bu olabilir.
Yeni tanıştığınız insanlarla oturup onlarla yemek yemek.
-Çok kalabalık, gürültülü eğlenceli. -Öyle, evet.
-Sürekli. -Sürekli mi?
-Evet. -Hafta içi de mi?
Hafta içi 8.30'da gelsem…
Burada olur.
Özellikle bu şahıslar.
Sokağın karşısından komşular.
Duyduğuma göre Jim ve Samella aslen buralıymış,
karşıda onlar otururmuş.
-İki ev aşağı. -Sizin yanınızda.
-Arkadaş mıydınız? -Evet.
Merhaba.
Aman Tanrı'm. Güzel görünüyor.
Çok güzel.
Tamam, dua etmeliyiz.
Tanrı'm, bu yemek için, İsa bedenlerimizi doyurduğu için
sana şükrediyoruz, amen.
-Şimdi yiyebilirsiniz. -Amen!
Merhaba.
Üzerine karamelize elma var gibi.
Bir de Crown Royal şurubu yapıyor.
Crown Royal şuruplu elmalı waffle mı?
Alayım lütfen.
Pekâlâ.
İşte böyle.
Hadi.
-Değil mi? -Bunu anlatacağım.
-Crown Royal sosu. -Crown Royal sosu.
Tamam, tadına bakalım.
-Evet. -Şu parçayı ye, evet.
Benim evimde buna kugel deriz. Kugel'ı duydunuz mu?
Yahudi geleneği gibidir.
Çok güzel.
Güzelmiş.
Dediklerimi unutun. Kugel'la alakası yok.
Phil, bu, karidesli yulaf lapası.
Teşekkürler.
Karidesli yulaf lapası.
Karşılıklı söyleyip söylemediğimizi bilemedim.
-Gravy sosunu içmem yanlış mı olur? -Hayır.
Bence o yüzden bardağa koydular.
-Istakoz. -Bayıldım. Merhaba.
-Demek bu… -Kızarmış ıstakoz kuyrukları.
Başta şöyle düşündüm, "Istakoz kuyruğuna bunu niye yaparsın?"
Kızartmış tavuk gibi bulamaca bulanmış, yani…
Tavuk gibi kızarmış ıstakoz.
Bilmiyorum, ıstakoz kuyruğu tavuk gibi kızartılır mı?
Her şeyi tavuk gibi mi kızartmalıyız? Ama…
İnanın bana, bu, yediğim en güzel yemeklerden.
Bu çıkar çıkmaz hayatımdaki her şeyi unuttum.
Bunu başka bir yerde gördünüz mü?
-Selamlar, her şey nasıl? -Enfes.
Talbert! Kızarmış ıstakoz hayranı oldum. Bunu yememiştim.
Istakoz bulamacın altında çok yumuşak
ve sulu, yani…
…sansasyonel
Beğeniyor musun Phil?
-Istakozu artık böyle yemeyi seviyorum. -Artık böyle yemeyi seviyorsun.
Şimdi doğruyu söyle. Günün kalanında
pek fazla kıpırdamayacaksınız.
Hayır, bir daha kıpırdamam.
Hiç kıpırdamaz ama ben gideceğim.
Yaşım 77. Her gününden zevk aldım.
-İşte bu. -Evet.
58 yıllık mutlu evliliğin sırrını söyle. Sırrı ne?
Diz çök. Dua et.
Ben de oraya yakın sayılırım.
Bu deneyimi asla unutmayacağım. Kesinlikle çok güzeldi.
Ağırladığınız için sağ olun.
Bizim için zevkti.
Talbert'a bir alkış alalım millet!
Güney misafirperverliğinin…
Seni seviyorum.
…en güzel hâli gibi.
-Seni seviyorum, dikkat et. -Ben de.
Umarım geri gelirsin.
İple çekiyorum, şaka mı bu? Dönmeyi iple çekiyorum.
Memphis, çok güzel.
Güney'in güzel misafirperverliğini deneyimledim,
şimdi yollara çıkıyoruz.
Yolculuk filmi olduk.
Hiç yapmadığım bir şey yapıyorum.
Mississippi'ye gidiyorum.
MISSISSIPPI'YE HOŞ GELDİNİZ
Kırsal alandan geçmeyi istemezdim. Neden mi? Belimin ağrıyacağını sanırdım.
Neyse ki yol üstünde bir sürü küçük kasaba var.
Otoban 61'deyiz.
Memphis çıkışı ilk durağımız Clarksdale, Mississippi.
Clarksdale'da mutlaka gidilmesi gereken yer Abe's.
Abe's 1924'te Lübnan göçmeni tarafından açılmış
ve Güney barbeküsüne kattığı yorum işte bu.
Tam benlik bir yer.
Saçmalığın olmadığı bir yer.
Yemek güzel olacak. Güzel olacağını biliyorum.
-Kendimi bildim bileli buradayım. -Evet.
Ve Clarksdale'dan geçip de
barbekü için Abe's'e uğramamak olmaz.
Bayıldım.
Dünyanın en güzel aksanına sahip bu adamın adı Hank Burdine.
Kendisi yazar, küçük bir çiftçi ve Delta tarihçisi.
Bak, çift katlı. Barbekünün Big Mac'i gibi görünüyor.
Nasıl?
Hadi ama. Yok, kusursuz gibi.
Çok keskin tadı yok mu?
Bak, sende benim gibi bıyıklar yok. Bunu yerken çok peçete lazım oluyor.
Peçete lazım.
-Güzel. -Çok güzel.
Başka nesi ünlü?
Sıcak tamale ülkesinin kalbindesin.
Hatta Greenville dünyanın sıcak tamale başkentidir.
Bilmiyordum.
Bu, farklı ulusların çoklu harmanıdır.
Meksika göçmeni çiftçiler tamale'yi Mississippi Delta'sına
20. yüzyılın başlarında getirmiş.
Kısa sürede vazgeçilmez olmuş.
Burada lüks yemek diye buna deriz.
-Sen Pat'sin, değil mi? -Evet.
Büyükbabam Lübnanlı, buraya 1914'te gelmiş.
Neden burası?
Anne, babası onu iki küçük kardeşiyle bir tekneye bindirmiş.
-Evet? -Ona "Git" demişler.
Clarksdale'e nasıl geldiğini bilmiyorum.
Bence etkilerin, kültürlerin nasıl ve nereye yerleştiğini anlatan
-müthiş bir hikâye. -Evet.
Birlikte bir şeyler yaparız, birlikte çok çalışıp birlikte yemek yeriz.
Oturduğumuz yerden bir sürü müzik çıkmış.
Mississippi, Amerika müziğinin doğduğu yerdir.
-Evet. -Elvis Presley var.
-Evet. -Kendini blues'la geliştirdi.
Muddy Waters'ın dediği gibi,
"Blues'un bebeği oldu, ona da Rock and Roll dediler."
Yani ne tür müzik dinlersen dinle
burada, Delta'da kökü vardır.
Evet.
Ve şu an Clarksdale, blues'un evidir.
Otoban 61 "Blues Otobanı" olarak bilinir.
Evet.
Arkamızda çok özel bir yer var,
Otoban 49 ve 61 kavşakları. The Crossroads.
Ve söylenene göre Robert Johnson blues öğrenmek için
ruhunu şeytana burada satmış.
Hayatta bir sürü insanın karşısına kavşak çıkar.
-Herkesin karşısına çıkar. -Mississippi Delta'sında ıssız bir yolda
gece yarısı olmak zorunda değildir.
Efsane bundan devam ediyor, insanlar kendini bulabiliyor.
Her şey güzel mi?
Her şeyi bitirmeyi canıgönülden istiyorum ama ölürüm.
Mutlu ölürsün ama.
Logonuz bu olabilir. "Mutlu ölürsünüz."
Sıradaki durağımız Clarksdale'in 65 kilometre ötesi.
Burası Cleveland, Mississippi. İsmini Başkan Grover Cleveland'den alır.
Blues Trail üzerinde bir durak, yükselen bir kültürel merkez
ve Grammy Müzesi'nin şubesi var.
Bugün geleceğin ödüllü dansçılarıyla tanışıyoruz.
Bunlar Delta Arts Alliance'ın çocukları.
Burası topluluk merkezi, çocuklar dans ediyor, resim çizip şarkı söylüyor.
Muhteşem.
Bravo!
Her çocuk bu fırsata erişmeli.
Hiç lider olmuş muydun?
-Ne? -Lider olmuş muydun?
40 yıldır olmadım.
Tamam.
Aslında sana gösterebileceğimiz çok güzel bir hip-hop hareketimiz var.
-Cidden mi? -Evet.
Çocuklar, burada böyle başlıyoruz ya. Bacaklarımızı çıkarıyoruz.
Güzel, dönüp ineceğiz.
Şimdi hoplarken bacağımızı kaldırıyoruz.
Buradan…
Şimdi Phil, tamamen yürümeye çalış,
tıpkı böyle.
Şimdi döndüğünde geri yat ve kıpırda.
Benimle dans edemiyorsun.
Uyu da düzel.
Benim gibi birini ayıltmanın tek bir yolu var.
Daha fazla yemek.
Neyse ki sokağın hemen aşağısında Delta Meat Market var.
Cole Ellis dünyanın bu bölgesine yeni tarz yemekler
getirmiş.
Restoran 2013'te açılmış,
aynı sene arkadaşı Matty Bengloff sokağın hemen karşısında
Delta Dairy'yi açmış.
Tamam, burada patatesli salatamız var.
Başından beri Delta Meat spesiyalidir.
Üzerine ev yapımı tereyağlı sosumuzu, sarımsaklı tatlı acı sos,
domates, domuz pastırma, küflü peynir koyarız.
Çoğu et restoranı patatesine benzer ama biraz yorum katarız.
Karşımızda tamamen yerel malzemelerle yeni tarifler kullanan biri var.
Bu, nohutlu, naneli ve ballı balkabağı çorbası.
Balkabağı Flora, Mississippi'deki arkadaşımızdan geliyor.
Gerçekten enfes.
Burada ham madde çiftçiliği vardır.
Tarlaların yanından geçerken hayvan yemi olmak, işlenmek için
mavnalara gönderilen mısırı görürsün.
Yani benim "insan yemeği" dediğim mahsulleri yetiştiren birkaç tarla var.
Onlara destek olmak için elimizden geleni yaparız.
-Müthiş. -Teşekkürler.
Mutfak eğitimini anlat.
Büyükannemin ocağında yıllar geçirdim. Farklı şeyler öğrenip kaptım.
"Bu işte iyi olabilirim. Geçimimi bundan sağlayabilirim." dedim
ve Magnolia's, Hominy Grill ve birkaç başka
Charlestone pazarında çalışarak bu işi kaptım.
Ve 2013'te karımla karar verdik, kızlarımızı burada yetiştirmek istiyorduk
ve buraya taşınıp Delta Meat Market'ı açtık.
Şimdiden hayranı oldum.
Çorbadan üç kaşık aldım ve salatayı bitiriyorum.
Evet.
Belki de bitirmem.
-Evet. -Umarım yer bırakmışsındır.
Evet, biraz yer bıraktım.
Zanaatçının elinden hindili sandviç
ve tatlı patates geliyor.
-Evet, şimdi… -Heyecanlandım.
Gravy soslu kızartma üzeri çok güzel bir pançeta eti…
Karşındaki, kötü namlı pançeta kızartmamız.
-Çok lüks. -Orası doğru.
Bir yemeğe Fransız kelime ekleyince lüks olur.
Mantar ve diğer saçmalıklar yerine
Hoover Sosu'nu kullanırız. Hoover Lee; Anguilla, Mississippi'den çıkma.
Bunu daha önce tatmıştım.
Güzel.
Aman Tanrı'm, devam etmek istiyorum. Tamam, edeyim.
Bu tür bir yemeğe insanların verdiği tepkiyi
merak ediyordum.
İnsanlar alıştıkları şeyi sever.
Cole'un yemeklerinin en sevdiğim yönü farklı yemekleri çekici kılması.
Bir zihni nasıl açtığın önemli değil, değil mi?
-Evet. -Bazen önce ağızları açmalısın.
-İşte böyle. -Zihin de peşinden gelir.
Yolun biraz aşağısında Greenville Kasabası'nı bulacaksınız.
Güçlü şehir merkezi ve Pulitzer Ödüllü gazetesiyle
bir zamanlar eyaletin en büyük ve en kozmopolit şehrinde
limanın taşınmasıyla alt tabaka Greenville'den çekilmiş
ve AVM'ler Main Street'i yok etmiş.
Neyse ki birkaç dükkân hâlâ burada.
ADİSYON
Buyur. Teşekkürler.
Nasılsınız?
Jim's Cafe. 1909'dan beri açık
ve Evelyn, babasının, ondan önce de büyükbabasının,
on yıllar boyunca yaptığı gibi burayı işletiyor.
-Selam Phil. -Phil, nasılsın?
Selam, bana dediler ki Jim's'e gelirsem
Bilgi Masası diye bir şey bulabilirmişim.
-Doğru. -Evet.
Tanıştığıma memnun oldum.
Keyif almaya geliyoruz.
-Aynen. Bunun için geliriz. -Ve öğrenmeye.
Ama çoğumuz her şeyi biliyor, yani bir şey öğrenmemiz zor.
Bilgi Masası'nda siyasi farklılıklarınız oluyor.
Her gün.
Bana buradaki tek liberal diyorlar.
Ama hepiniz arkadaşsınız, her gün birlikte öğle yemeği yiyorsunuz.
Fikir ayrılıklarımızı kabul edip öyle anlaşıyoruz.
Güzel. Böyle olmalı.
-Şuna bak. -Şuna bakın.
-Kirli burger bu, değil mi Frank? -Neden kirli?
-Evelyn'e sorman lazım. -Adı neden kirli burger?
Çünkü oğlumun lakabı Kirli Brown, o sandviçi o buldu.
Şimdi de ona neden kirli diyorlar sorusu doğuyor.
Sormadım.
-Kirli Brown. -Öğrenmek istemedim.
Peki, biz öğreniriz.
Bilgi Masası bulur.
Hepiniz Greenville'de mi doğup büyüdünüz?
-Ben. -Bazılarımız.
Burada doğmadım, epeydir buradayım.
Çoğumuz 50, 60 yıldır burada.
O kadarcık mı?
Burada ailen var mı? Torunların var mı?
-Burada değiller. -Değiller mi?
Çocuklarımızın çoğu başka yerlere gitti.
Taşındılar.
-Çünkü pek fazla fırsat yok. -Anlıyorum.
Ne umut ediliyor? Sence nereden geliyor?
Yeni çatı katları, kasaplar görüyorum.
Bir blok öteye 14 milyon dolarlık federal mahkeme salonu yapılacak.
Daima umut vardır.
-Benjy, soğan halkası ister misin? -Şuna bak, soğan halkasında bunu istersin.
-Sırf bunlar için gelirim. -Enfesler.
Bu masaya "Aptallar Masası" mı diyorsunuz?
Evet, aynen.
Aynen.
-Affedersiniz. -Merhaba.
Dirty geldi.
-Öyle mi? Konuşalım. -Biraz gelsene.
Selam, ben Phil.
-Jerred Brown. -Selam Jerred.
Bilgi Masası için bir soru.
Bu masada oturuyorum. Her şeyi bilmiyorlar.
Sana neden Kirli dediklerini bilmiyorlar.
Lakabı lisede, futbolda aldım.
Futboldan.
Gerçek hikâye bu mu?
Her anlattığım hikâye bu.
-Buyur. -Teşekkürler.
Büyük bir toplantıdayım. Mümkünse sonra ara. Teşekkürler.
Çok iyi hallettin.
Karım arayınca bunu aklımda tutmalıyım.
Eğlenceliydi arkadaşlar. Şimdiden daha zeki hissediyorum.
Tamam, şimdi özel bir yere gidiyoruz.
Burası evlerin içindeki ara sokak sadece.
Bloktaki evlerden bir tanesi.
Merhabalar millet.
Ne bekleyeceğimi bilmiyordum.
Gelip buralarda genelde ne yenirse onu yiyeceğimi sandım.
Onlar inanılmaz güzeldir.
Kızarmış tavuk, kaburga, barbekü.
Ülkedeki en güzel
et restoranlarından birine girdiğimi bilmiyordum.
Dominic "Big Doe" Signa burayı 1941'de açmış
ve torunu Baby Doe hâlâ burada et pişiriyor.
Ve gördüğünüz ilk şey bu devasa etler
ve eşiğin arkasında
sizi belki de Tanrı'nın yarattığı en güzel nimetlerden biri karşılıyor.
-Merhaba. -Merhaba.
Sen Flo olmalısın.
-Evet. -Ben Phil.
Phil, tanıştığımıza çok memnun oldum. Yok, biz sarılırız.
Bayıldım.
-Evet, sarılırız. -Seni sevdim.
Kimseyle tokalaşmam. Herkese sarılırım.
Bu, Flo Hala.
-Memnun oldum. -İyi ki gelmişim.
Kendi evimde böyle karşılanmıyorum.
-Öyle mi? -Hayır, benimle yaşasan olur mu?
-Olur, yaşarım. -Tamam.
Hoşça kal Doe, gidiyorum.
Eve gidiyorum.
Güzel bir teklif aldım.
Şu güzel salata kâsene bak.
-Bu ünlü salata kâsesini duydum. -Evet.
Çok güzel. Bu ünlü "Islak Salata".
Gizli malzemeyi söyleyeyim mi?
-Sevgi mi? -Her şeyi biliyor.
Malzemenin bu olduğunu sana bakınca anladım.
Onun yanına taşınıyorum. Hadi.
-Hadi gidelim, aynen. -Hoşça kal Monica!
-Program bitti millet. -Onun yanına taşınıyorum.
Hoşça kalın millet.
Ama birlikte kaçmadan önce yemeklerini deneyebilirim.
İşte Julia,
Delta'ya gelmemin asıl sebebi.
-Selam. -Merhaba.
New Orleans bölümünü izleyenler
Julia Evans Reed'le tanıştı.
Kendisi harika bir öykücü, sosyete üyesi ve müthiş bir yazardır.
Ayrıca Güney'in, özellikle de
Mississippi Deltası'nın elçisidir çünkü buralı.
Tencere budur.
Yani bu bir sanat eseri.
Yaklaşık 60 sene sürdü.
Hank tekrar bize katılıyor.
Hadi alkol gerçekten… Hadi ama! Ne?
-Güzel içki. -Bunu öylece masada bırakıyorlar.
-Yok, sarhoşlar getirmemi seviyor. -Sen mi getirdin?
Mecbursun.
-Bu eyalette 1966'a kadar alkol yasaktı. -Biliyorum.
Alkol ruhsatı almakla uğraşmadılar
çünkü niye alsınlar? Şarabını getirirsin. Yani çok kaliteli şeyler içebilirsin.
Kaliteli şey verebilir miyim?
Yok, ucuzundan içerim, müthiştir.
-Ne içiyorsun? -Biraz daha gerek. Üstünü tamamlamalısın.
-Tanrı'm. -Üstünü tamamlamaktır.
Salatanla tamale'yi sonuna kadar öneririm.
-Bunlar çok güzel değil mi? -Çocukluğumda yediğim ilk gerçek yemekti.
Sıcak tamale verip sustururlardı.
İşe yaramamış.
Rahim içinde yemek yerdim.
Annemin bana sekiz aylık hamileyken ön basamaklarda
yemek yediği fotoğrafı var.
-Sıcak tamale olarak doğmuşsun. -Öyle olması gerekiyordu.
Hank birlikte büyüdüğünüzü söyleyerek övünüyordu.
Hank benden biraz büyük.
-Ama bilirsin… -Şey…
-Flo, salatana bayıldım. -Bayıldın mı?
-Evet, enfes. -Güzel.
-Patronuma söyle de belki zam alırım. -Evet.
Burada çalışmaya ne zaman başladın?
Kocamla evlenmeden burada çalışırdım.
-Mankafa. -Mankafa, aynen.
Asıl sahibin kardeşiymiş.
-Doe'nun mu? -Doe'nun.
Şurada durdum, onun durduğu yer var ya,
-patates kızartıyor. -Evet.
Patates kızartırdım, kocam şu pencere arkasında istiridye açardı.
Ona baktığım için patates kızartmalarını
yakardım.
Belki de karım bu yüzden mutfakta pek iyi değildir.
Florence, yanıma oturmalısın.
-Ben mi? -Evet.
Salatayı yaptın, işin bitti dostum.
Tamam.
-Efsane olmuş. -Aman Tanrı'm.
Kâğıt üzerinde bu salata
-hiç güzel olmamalı. -Aynen.
Bu, sırılsıklam, vıcık vıcık görünen bir salata.
Ta ki yiyene dek.
Bu salatada havalı bir şey yok. Sadece tadı muhteşem.
Şuna bakın, bu müthiş sosta ızgara karides.
Birden devasa sarımsaklı ekmek parçaları sosu emiyor,
sonra kızarmış karides giriyor.
Ülke genelinde kızarmış karides üzerine aslında gayet resmî
bir anket yaptım.
-En iyisi bu mu? -Evet.
Yanlış bir şey mi yaptın?
Phil'e Mankafa'yı, kocanı anlat.
Dikkatini dağıtan şahsı.
İlk randevunuz nasıldı?
Kocamla ilk randevumuzda Cadılar Bayramı gecesi
Amerikan futbolu maçına gittik.
Kaç yıl önceydi?
Evlendiğimizde ben 23 yaşındaydım,
şu an 39 yaşındayım.
Tamam mı? Hesabı sana bırakıyorum.
Maçı hatırlıyor musun?
Yok, sadece mısır yiyip onu izliyordum. Çok yakışıklıdır.
Doe's Eat Place efsanevi bir yer, sadece yerel halk arasında da değil.
-Liza Minneli de geldi. -Ne?
-Annesi de geldi. -Judy Garland…
Willie Nelson şurada oturuyordu.
Johnny Cash geldi. Willie Nelson geldi.
Gelip geçtiler.
Sebebini görmek kolay.
Şuna bakın.
Bu tabak bir kişilik değil.
Bifteklerin büyüklüğüne bakın!
Doğal olarak bu büyüklükte bir bifteğin masaya olduğunu düşündüm.
Aman Tanrı'm.
Banaymış. Bana dev bir biftek.
Bakın, ne kadar yumuşak. Nasıl pişmiş, baksanıza. Harika.
-Hadi ama. -Şimdi doğru parçasındasın.
Şimdi doğru parçasındayım.
-Çok kötü parçasının aksine. -Dostum, et dediğin budur.
-Ne düşünüyorsun? -Güzellik abidesi.
Bunlar patates kızartması mı? Şuradaki antika tavalarda kızart.
-Bu havalı bir biftek kızartma. -Aynen.
Tavayı kaybettiklerinde her şey biter.
İnanılmaz bir şey bu.
Şarabımız bitti mi?
-Hayır, şarabımız bol. -Öyle mi?
Kahretsin.
Evet. Merhaba.
Saçını mı kestirdin?
Gitmeden kestirdim.
-Pek fazla saçın kalmamış. -Konuşana bakın.
Orası Memphis mi?
Mississippi Deltası; Memphis, Tennessee'de başlıyor,
sonra Otoyol 61'den büyük Mississippi'ye ulaşıyorsun.
İnsanlar çok sıcakkanlı görünüyor.
Ne diyeceğim? Kesinlikle haklısın. En iyi kısmı o.
Büyük bir çeşitlilik var
ve herkes birbiriyle anlaşıyor.
Jim's Cafe'ye gittim,
kaldığım yerin sokağında.
Şeydeydim… Bu, hoşuna gider baba.
Altı yaşlı adam oturmuş, her öğle yemeğinde buluşuyor
ve masalarında gerçekten bir yazı var,
"Bilgi Masası."
Her gün mü?
Evet, az çok. Her gün.
Masadaki adamların bile farklılıkları var
ama arkadaşlıklarına engel olmasına izin vermiyorlar.
Bunun nasıl olabileceğini öğretti.
TV'de gördüklerimiz kötünün de kötüsü.
Ama gerçek hayatta tam tersini görüyoruz.
Çünkü çoğu zaman işler… İnsanlar iyi kalpli.
Bunu konuşmak pek heyecan verici değil.
Bugün ne oldu, biliyor musun? O iki taraf bir araya gelince,
zıt kutup iki taraf karşılaşınca ne oldu? Birlikte öğle yemeği yiyip anlaştılar.
Değil mi? Orada işler nasıl? Ne var ne yok?
İlginç bir sabah geçirdik, yumurtalarımız,
tüm yumurtalar…
Dört yumurtadan bahsediyorum.
Hepsi çift sarılı çıktı.
Ne? Turnayı gözünden vurmuşsun.
Baba, Noel, Yeni Yıl ve Hanuka'yı
birlikte yaşamışsınız.
Turnayı gözünden vurmuşuz.
-Bir şey daha söyleyebilir miyim? -Ne?
Dün pencerenin dışında
bir uğur böceği gördük
ve pencereyi açtık,
sonra başka bir uğur böceği içeri uçtu ve onu da aldık.
-Sadece çift sarılı yumurta değil. -İki uğur böceği.
Çift uğur böceği. Millet…
-Bunun bir anlamı olmalı. -Anlamı ne?
-Çok manevi bir olay. -Peki.
-Başka ne var ne yok? -Evet.
Baba, dünyama hoş geldin.
Çok ilgi çekici.
"Büyüleyici bir kadınsın." Böyle mi düşünüyorsun.
Evet, tam da onu…
Ne?
Böyle hikâyeleri daima dinliyorum.
Başka ne var ne yok? Password oynadınız mı?
Kelimeyi Max buldu.
Oynamak istemedi ama size kelime vermek istedi.
-Bir… -Ekip biçmek.
…ekip biçmekti.
Çok zor bir şifre.
Bence fazla zordu ve bulamadık,
sonra "Cümlede kullanacağım." dedin.
Hadi Max.
Dün otobüs bekliyordum
ama otobüs beni öyle ekip biçti ki metroya bindim.
Yani Password'le çile çekmek zorunda kaldınız.
Kimse kelimeyi bulamadı
ve meğerse bunu yazmasının tek sebebi bu espriyi yapmakmış.
Başka?
Eskort.
Eskort. Cümlede kullandın.
Korta atlamam gerekiyordu ama beceremedim
ve "Pes kort." dedim.
-Tamam. -Bu… Tamam.
Süper bir program oluyor. Söylemeliyim.
Sen gelince programım çok güzel oluyor.
İyi eğlenceler.
Hoşça kalın.
Hoşça kal Richard.
Sanırım Bilgi Masası için bir adayım var.
Burası Greenville'in biraz güneyindeki Highland Club
ve yol boyu tanıştığımız güzel insanlarla
burada tekrar bir araya geleceğiz.
Dan diye biri bize
Kedi balığı kızartacak.
Çoğu kişi deltanın en iyisi olarak görür.
Bebeğim rıhtımdan giderse Ben de rıhtımdan giderim
Bugünkü müziği Ferd, Raymond ve Valley çalıyor.
Hank burada. Elbette Julia burada.
Delta Meat Market'tan Cole Ellis geldi.
Jim and Samella's'tan eski dostum Talbert.
Bebeğim rıhtımdan giderse Ben de rıhtımdan giderim
Henry, bir şey yiyecek misin?
Kızartma verebilir miyim? Otur.
-Evet. -Güzel.
Köpekçik.
Sen Hush Puppies'in reklam yüzüsün.
Tamam, başlayın.
-Çekinmeyin. -Hadi.
Bir kere söylemen yeter.
Aman Tanrı'm.
Ne aldın?
Rotisserie tavuğu ve lahana salatası.
-Sen ne aldın? -Crowder bezelyesi ve chow chow.
Evet, işte bu. Patates salatası.
-Bu, timsah mı? -Evet.
Ne kadar büyüktü?
Bu sanırım 2,9 metreydi.
-Aynen. -Deniyorum.
Timsah, millet.
Yanına birazcık timsah sosu.
Şu kedi balığına bakın.
Sence bu güzel bir tabak mı?
Her şeyi tatmalıyım, değil mi?
Muhteşem bu. Bezelye, timsah, chow chow.
Evet, timsahın tadına baktın mı?
-Evet, aman Tanrı'm. -Bayıldım.
-Deniyorum. -Timsah.
Güzel.
Baharat ve bu sos. Bunu yiyince havalara uçarım.
Pekâlâ.
Timsah eti yumuşak değil. Sert.
-Evet, doğru. -Ama güzel.
Ne diyeceğim, böyle olmasını istiyorsun.
-Çünkü timsahlar doğada serttir. -Evet.
Böylece tüm gücünle ısırıp tadını alman gerek.
Aynen, seninle güreşeceği gibi senin de güreşmen gerekiyor.
İşin püf noktası timsah seni yemeden onu yemektir.
Aynen öyle.
İşte bu!
-Timsahta güzel iş çıkardın. -Öyle mi?
Timsahın yanındaki sos Mississippi'ye has.
-Adı comeback sosu. -Evet, anlıyorum.
Evet, boom boom sosu yapıyorlarmış. O da comeback sosuna çok benzer.
Evet, çok acıydı. Boom boom sosu…
Batırdığınız anı diyorum… Bum bum oluyor.
Sonra olanları biliyorsun.
-Orada da iki kez bum oluyor. -Evet.
-Sadece Bana öyle gelmiyordur. Bu, müthiş. -Sana öyle gelmiyor.
Çok hafif ve hiç yağlı değil.
-Çamurumsu tadı yok. -Evet dostum.
-Dan'le tanışabilir miyim? -Tabii.
Kedi balığını yedim, dört, beş parça yedim.
-Güzel. -Elini sıkmak istedim.
Çok teşekkürler.
Phil, bir ustayla yemek yersen asla hüsrana uğramazsın.
Hüsran ustası.
Bu o.
Buradaki çoğu yemek buraya özgü. İnsan etrafında ne varsa onu yemeli.
Ama o yemekleri yapmanın sanatı bir ömre bedel.
-Hoşça kalın. -Her zaman gel. Kesinlikle.
Misafirperverlik için sağ olun, dostlarım.
Ne bekliyordum bilmiyorum.
Burada olmak çok güzeldi!
Ama şu insanlara bakın.
Beni tanımıyorlar, beni otomatikman sevmek zorunda değiller
ama sadece ben değil, birbirlerini gerçekten seviyor gibiler.
Yabancıları sevip onlara kucak açıyorlar.
Dünya işte böyle olmalı.
-Hoşça kal Phil. -Bak, bir köpek var.
-Hank! -Hadi Phil.
-Bu kim? -Boudreaux bu.
Boudreaux!
Hank beni eve götürmeye gönüllü oldu, nehir üzerinden.
GÜZEL VAKİT GEÇİRME BAKANLIĞI
İşte burada, büyük Mississippi.
Nasıl kıvrıldığına bakın.
Boudreaux, kaptan sensin.
Edith Wharton'ın bir sözü var. "Gezmenin güzel yönlerinden biri de
kaç nazik, iyi kalpli insan olduğunu öğrenmektir."
Konu Mississippi Deltası olunca bu söz hiç olmadığı kadar doğru.
Burada ne tür bir vahşi doğa var? Nehirde timsah var mı?
Timsah. Biz buradayken yanımızdan geçti muhtemelen.
Hayır, aklıma bir fikir geldi. Hadi dönelim.
Gelin, oturun masasına
Eğer mutluysanız, açsanız, niyetiniz varsa
Ekmeği paylaşmanın
Bir yabancıyı Arkadaşınız yaptığını görmeye
Size arabayla gelecek
Size uçarak gelecek
Sizin için şarkı söyleyip
Sizin için dans edecek
Sizinle gülecek
Ve sizinle ağlayacak
Karşılığında istediği bir şey var
Birileri doyursun, birileri doyursun
Birileri Birileri doyurur mu Phil'i?
Birileri lütfen doyursun Birileri lütfen doyursun Phil'i
Birileri doyursun onu hemen
Alt yazı çevirmeni: Özgür Gencer