María Gordillo ang pinakamatandang sweet shop sa Guatemala,
pinakamasarap siguro.
Nagsimula 'to no'ng 1872.
- Excuse me. Hi. - Hi.
Pwede n'yo bang sabihin sa 'kin kung ano'ng mga paborito n'yo?
Oo naman, sige.
Matagal na silang bumibili dito. Baka marami silang alam.
Pinapagsama nila 'yong mga matatamis na milk-based saka prutas.
Tingnan mo. Isang buong candied orange?
Oo, nilagyan ng coconut na may condensed milk.
Gusto ko 'to.
Ano'ng pangalan n'yo? Ako si Phil.
- Ano'ng pangalan mo? - Alexandra.
Alexandra.
Alexandra, napakaganda. Ano'ng pangalan mo?
Daniela.
Daniela? Ikaw?
- Monica. - 'Yan ang pangalan ng asawa ko.
- Di nga, talaga? - Ako rin.
- Ikaw naman? - Ako si Esteban.
May nagsabi sa 'kin na tikman ko 'yong fig na may coconut.
- Tama ba? - Oo.
Sige, titikman ko.
Natikman mo na ba 'yong fig na may coconut sa loob, Daniela?
Ayan.
Gusto n'yo 'tong tikman?
- Diyos ko. - Oo.
Nagustuhan ko lahat. Original at masarap lahat.
Ang ganda!
- Squash 'yan. - Talaga?
- Oo. - Candied squash.
Sugar mountain 'to.
Oo.
Tatandaan kita, candied squash.
Babalikan kita.
May lalaking masiyahin at gutumin
Nilalakbay niya lahat Ng karagatan at lupain
Sinusubukang maintindihan
'Yong art ng pasta, pork, chicken, at lamb
Magda-drive siya papunta sa 'yo
Lilipad siya papunta sa 'yo
Kakanta siya para sa 'yo
Sasayaw siya para sa 'yo
Tatawa siya kasama mo
Iiyak para sa 'yo
- May hinihingi lang siyang kapalit - Somebody please, somebody please
Pwede bang somebody
Somebody feed Phil?
Pakainin mo na siya
First impressions ko sa Guatemala?
Magandang bansa
na may civilization simula pa no'ng 4,000 years sa mga Mayan,
niyanig ng 37 na bulkan.
Lahat ng lumalabas sa volcanic soil, hahanga ka.
Coffee, corn, at alam n'yo ba, dito nanggaling ang chocolate?
Oo. Ba't ba hindi pa ako nakapunta rito dati?
Baka mapansin n'yo, parang Mexican food ang cuisine,
na may point naman.
Magkahati sa border ang dalawang bansa pati sa Mayan traditions.
Pero kakaiba at magandang cuisine na 'to mismo.
Bibisitahin natin ang napakaganda at makulay na siyudad ng Antigua,
pati capital ng bansa, ang Guatemala City,
na pinakamalaking capital sa Central America.
Una, Guatemala City.
Wala akong masyadong alam tungkol sa Guatemala.
Ang alam ko lang, 'yong mga natutunan ko sa yaya
at close friend namin ng mahigit 25 years na, si Claudia,
na tumulong sa pag-aalaga kay Ben at Lily.
Nakakabalita ako tungkol do'n, nakakatikim ng pagkain
pag nagluto si Claudia para sa 'min.
Pero di ko naisip na susuwertehin ako na makasama siya sa Guatemala.
Ngayon, dadalhin ako ni Claudia sa lugar na pinupuntahan niya no'ng bata pa siya.
Ito ang Central Market ng Guatemala City.
Wow. Pang-araw-araw na buhay 'to, di ba?
Isa 'to sa mga pinakamalalaking palengke sa buong Central America.
Claudia, pakitaan mo ako.
Ito ang main food section.
- Candy, beans, rice. - Oo.
Teka, ito 'yong mga binibili mo para kay Lily.
Iba't ibang klase 'yan ng candies.
- Tamarind ba 'to? - Tamarind.
May alam ako.
May alam ka.
- Tingnan mo, mga tumpok ng magagandang... - Tingnan mo lahat ng magagandang gulay.
- Di pa ako nakakita ng ganito kataas. - Lahat. Oo.
- Ano'ng tawag dito? - Atole blanco.
Gawa sa corn, lagyan mo ng beans, paghaluin mo.
Kinakain namin 'to dati tuwing Linggo ng umaga.
Parang nakakagaan.
Di ba?
Sobrang sarap.
Dito muna kami sa Doña Mela,
na nandito na ng 70 years.
Nagpupunta dito si Claudia kasama ng lola, nanay niya.
- Phil. - Mucho gusto.
Si Carmen 'to, nagpapatakbo ng stall kasi nanay niya ang nagpapatakbo dati.
Nanay niya si Doña Mela.
Anak niya 'yan.
Maganda, nakikita ko nga.
- May paborito ka bang dapat kong tikman? - Oo.
- Alin? - Chile relleno, isa sa mga paborito ko.
Mukhang masarap 'yan. Ito 'yong chile relleno?
Ito 'yong chile relleno. Magugustuhan mo...
- May kasamang tortilla gaya niyan. - Oo.
Baka magkalat ako.
Oo. Kasi maraming sauce.
Okay, eto na. Claudia.
Dapat mag-happy dance tayo.
Nagha-happy dance na 'ko!
May happy dance tayo.
Napakasarap.
Nagbago na ba simula no'ng bata ka pa?
Parehas pa rin.
- Ang galing, di ba? - Ang ganda.
Isa sa mga pinakamagagandang lugar 'to sa Guatemala.
Nandito tayo sa maliit na puwesto. Nasaan ang kusina?
Sa bahay.
Araw-araw, bumabangon sila ng 2:00 o 3:00 ng umaga,
niluluto lahat ng dishes na nakikita n'yo,
dinadala sila sa palengke.
- 'Yan... - Plantains na may mole.
May mole.
Wow! Gusto ko 'to.
- Tingnan mo'ng itlog. - Magugustuhan mo 'to.
Oo naman. Tingnan mo 'yong kulay.
Kunin mo nang buo, kainin mo nang ganito.
- Hindi. - Oo.
- Talaga? - Magkakalat ka siguro.
Pero gano'n dapat kainin.
Lakihan mo ang buka ng bibig mo.
Imposible 'yan.
Pinakamasarap talaga 'to.
Okay, ngayon, ikaw naman sa kabila.
Kumagat ka, Claudia.
Ayos, proud ako sa 'yo. Ayos, Claudia!
- Gano'n dapat. - Gano'n dapat.
Mga isang oras sa labas ng Guatemala City,
makikita mo ang Antigua, dating capital ng bansa.
May magulo 'tong kasaysayan,
nawasak 'to, itinayo ulit limang beses pagkatapos ng lindol.
Ang huling beses, no'ng 1700s,
na makikita mo sa napakagandang architecture nito.
Ang daming pwedeng gawin at makita dito.
Pati makakain.
Ngayon, kakain ako ng lunch sa resto na laging nagbabago ang menu.
May mga special na isang araw lang, minsan, di na nauulit.
- Hi, ako si Phil. - Nice to meet you, pare.
Dahil sa lalaking 'to, si Chef Mario Godínez.
Excited ako kasi medyo nabasa ko 'yong tungkol sa barriga llena, corazón...
"Contento." Oo.
- "Ang busog, masaya ang puso." - Oo. Sasaya ka.
Tingnan natin kung gaano ako mabubusog.
Sige, simulan na natin.
Mukhang bar ang Barriga Llena,
bar talaga 'to, ibig sabihin, makikita mo ang napakasarap na comfort food
na ginagawa sa harap mo.
Ang suwerte kong nandito ako no'ng nagse-serve sila ng twist sa chucos,
klase ng street food na karaniwang gawa sa hotdog.
Bale smoked sausage ang ginagamit namin,
tapos gumagawa kami ng sarili naming sauerkraut.
Bale white corn 'to, black corn, yellow corn.
- Mario. Hay, pare. - Excited na 'ko para dito.
Ito ang maganda.
Maiisip mo agad na hot dog with everything siya.
Oo.
Pero may masarap na smoky sausage siya.
- Oo. - Titikman ko bawat isa.
- Masarap, di ba? - Mario!
Grabe!
Gusto ko 'yong sauerkraut, gusto ko 'tong sausage.
Ito ang pinakamasarap na sausage sa buhay ko. Grabe.
- Dumplings? - Dumplings.
May mix tayo ng pork.
May Chinese chimichurri tayo.
Gusto mo ng spicy, di ba?
Gusto ko lahat.
Subukan mo na may ganito.
Matcha chili crunch 'yan na gawa sa Guatemalan dried chilies.
Gusto namin ng comfort food, at 'yon ang ginagawa namin dito.
Comfortable talaga ako.
Wow, happy place 'to.
Di ko alam kung paano pa mas sasaya...
Fried chicken namin 'to, marinated sa buttermilk ng 24 hours.
Ganito ang paborito ko.
Local resto na may flavors kung saan 'to sine-serve,
pero fusion.
- Oo. - Walang rules.
Ginawa ang rules para labagin.
- Isasawsaw ko? - Oo.
Gumagawa kami ng sariling black garlic mayo.
Yayakapin ba niya ako?
- Oo. - Ayos 'yan.
Masarap ba?
Isa sa mga pinakamasarap na natikman ko!
Crispy, maganda, juicy.
Mario, yayakapin pa sana kita pero gusto ko pang kumain ng chicken.
Ito ang Casa Santo Domingo.
Malaking kumbento 'to mahigit 300 years na ang nakakaraan,
nasira 'to no'ng huling malakas na lindol.
Ang ganda.
Ano'ng nakikita mo, Philip?
May mga nakikita akong kalansay.
Di pa ako nakakita ng ganitong lugar. May parte na hotel at archaeological site.
Uy, ang ganda.
Mahiwaga at masayang lugar 'to.
Mahahawakan ko kaya?
Sana maayos na ang pakiramdam mo.
Kailangan namin ng guide sa bawat lugar para tulungan kami sa production.
Liaison namin sila sa pagitan namin at kung saan kami nando'n.
Ang laki ng nakuha naming suporta.
Si Greg 'to, leader ng team, si Harold, si Rebecca.
Sa inyo, mga kaibigan.
Nakakatuwa, masaya.
- Welcome. - Gusto ko kayong katrabaho.
The best kayo.
- Maraming salamat. - The best.
Gusto ko silang i-treat ng masarap dito sa bayan nila.
Ito ang Hugo's Ceviche.
Ito naman si Hugo.
Nagsimula ng negosyo si Hugo Sr., ang tatay niya, sa likod ng truck.
Ito naman 'yong truck.
Nasa patio na 'to ngayon,
nando'n 'yong dalawa niyang resto,
binuo niya ang menu simula sa mga ceviche.
Saka masarap din ang beer.
- Malaking sandwich 'to. Ano'ng nasa loob? - Chuco.
Para 'yang hot dog.
May special version ako ng chucos kanina,
pero oras na ngayon para sa tunay.
- Classic street food 'yan dito. - Classic street food.
Alam mo kung gaano ko kagusto? Nasa menu 'to no'ng kasal ko.
- Paborito ko 'to. - Gusto ko 'yan.
- Ang sarap talaga. - Oo. Okay.
Hugo!
Chuco na ang pangalan mo ngayon.
Kaya sinama mo sa kasal mo. Sino'ng aayaw?
Di ba!
Ano 'to...
- Wow! Fried fish 'to. - Oo.
Mukhang masarap.
May pizza ka pa. The best na food truck 'to sa mundo.
Oo.
Pwede ka bang pumunta sa bahay ko?
Ano'ng nasa pizza?
- Chapina. - Pizza chapina 'to.
Marami 'tong ingredients na gusto namin, beans, marinara...
Chorizo saka cheese.
Guatemalan pizza. Sige, magugustuhan ko 'to.
Di siya kumakain ng isda kaya nagganyan kami.
- Oo. - Ano?
Para akong bata kumain.
Kaya pizza at chucos ang menu no'ng kasal ko. Oo.
Ang galing.
Naging magkatrabaho na kayo dati?
- Maraming beses. - Maraming beses na.
Boss siya, di ba?
Oo nga.
Ibig sabihin ko, nakikita kita pag traffic.
- Ang tapang mo. Ang tapang niya. Ingat ka. - Oo. Tingin ko nga...
Wag nating kalimutan ang specialty ng resto.
Wow.
Saturday ang ceviche day dito sa Guatemala.
- Special na Saturday. - Para sa 'yo.
- Para sa 'kin? Lahat? Todo? - Oo.
- Wow.
Welcome sa Guatemala.
- Kainin mo kasama ng cracker. - Ang suwerte ko. Okay, eto na.
Sobrang sarap.
Gusto mo?
'Yong lime, Worcestershire, 'yong fresh seafood.
Happy food 'to. Kahit ayaw mo ng seafood,
magugustuhan mo 'to. Ang daming flavors.
Titikman ko nga.
Ayos. Tikman mo lang.
Para sa 'kin, ayos 'yan.
Tingnan natin ang sasabihin ni Rebecca.
Wag mong iluwa.
- Nabago mo'ng tingin ko sa seafood. - Yehey!
Yehey! Panalo 'to.
Panalo ulit tayo, di ba?
Mas masarap talaga sa inakala ko.
Mas masarap talaga.
Titikman mo rin ba 'yong fried fish, Rebecca?
- Diyos ko. - Ano?
- Gusto mo! Gusto mo na ng isda ngayon. - Masarap. Oo nga.
Napakain mo ng isda si Rebecca.
Di maniniwala ang pamilya ko.
Makikita nila 'to, magiging proud sila.
Magagalit sila kasi napakain mo ako ng isda sa isang araw.
Sinubukan nila buong buhay nila, kaya... Oo.
Sabihin mo, nagpunta ka sa doktor, ngayon magaling ka na.
Breakfast na.
Pupunta tayo sa "The Big Comal," El Comalote.
Malaki at flat na skillet ang comal,
do'n niluluto lahat ng magagandang tortilla na 'to.
Pupunta ako dito kasama ng magaling na food journalist sa Guatemala,
si Lucia Barrios.
- May food magazine ako. - Ano'ng pangalan? Sabihin mo sa mga tao.
Nixtamal 'yong pangalan.
Dino-document ko lahat ng bagong restaurants
na nagpabago sa food scene sa Guatemala.
Lahat ng nangyari, nangyari sa 'ting lahat bilang generation.
Oo.
Ten years ago, walang heirloom corns na mabibili.
Ang nakikita lang namin lagi sa mga supermarket,
puro corns na isang klase lang ang mga ini-import.
Pero ang nakikita natin sa likod, sa pader,
makikita mo'ng heirloom corns, magkakaiba.
Bihira gamitin ang native corn na 'to, karamihan sa Guatemalans, di 'to alam.
Pero naniniwala ang chef at owner na si Gabriela Perdomo
na di ka makakagawa ng totoong Guatemalan food kung wala nito.
'Yong lasa, amoy, texture, kakaiba talaga.
'Yong mga ibang tortilla, 'yong amoy...
- Wala na. - Wala na.
'Yong amoy, lasa, character, wala na.
- Wala nang sustansya. - Sustansya.
May masustansyang breakfast ako ngayon.
- Oo. - Mismo.
Ano'ng dapat unahin ko?
Tingin ko pwede kang magsimula sa classic na tortilla.
Isa 'yan sa mga traditional na meryenda.
Malasa 'yong corn, sabi nga niya.
- Malasa 'yong corn. - Wow.
Ito... Para siyang corn na may corn sa loob.
Baka potatoes sa loob?
Philip, parang knish.
Parang may smoky...
Sabi ni Richard, parang knish. Alam mo kung ano 'yong knish?
Hindi, ano 'yong knish?
Jewish food sa New York.
Okay.
Richard, ininsulto mo 'to no'ng tinawag mong knish.
Sobrang sarap.
Ngayon, parang empanada 'to.
- Doblada. - Doblada.
Wow.
Saka 'yong smoked chorizo.
Gusto ko'ng sinabi mo no'ng umpisa na lumaki ka sa gastronomic shift.
Kasi no'ng bata pa ako,
lahat ng mga restaurant na kinakainan namin,
puro mga steakhouse, Italian restaurants, o McDonald's.
Sa pagpapalit ng shift 'to, kung paano natin nakikita ang sarili natin.
Madalas, pinakamura ang bayad sa mga babae na gumagawa ng tortilla.
Ito 'yong unang lugar na nagpabago ng image nila.
Tama.
Kasi dati, di nila nakikita na importante 'to.
Kailangan natin 'tong pagkain na 'to.
Wow.
Ayos ba'ng ginagawa ko?
Kinain mo lahat ng corn.
The best.
Pag kumain ka ng heirloom corn, mabubusog ka nang sobra.
Sinasabi mo, bagalan ko?
Masama ba pag sinabi sa 'yo ng owner ng resto na bagalan kumain?
Mas masarap talaga 'to kaysa Egg McMuffin.
May bulkan do'n na tinatawag na Volcán de Fuego.
Napaka-active na bulkan.
Nagpapakawala ng lava kada kalahating oras.
Pero simula no'ng dumating kami, medyo maliliit lang ang pagsabog.
Para lang, alam mo 'yon...
Gano'n ang itsura.
Pero sa gabi, makikita mo ang lava.
Pupunta tayo sa maganda, modern Guatemalan restaurant
dito sa Antigua.
Ito ang Nanik.
Dadalhin ko si Monica,
si Lily, ang fiancé niyang si Mason,
pinsan naming si Jeremy,
at mahal namin na si Claudia.
Kay Ms. Claudia.
Hindi lang natin special guest si Claudia sa dinner,
special guest siya ng pamilya natin.
- Mahal ko kayo. - Love you, Claudia.
Salamat sa pagdala sa 'kin dito, sa hometown ko.
Salamat sa pagpunta.
- Hi. Tingnan mo 'to. - Hi!
Ang chef na si Fernando Solis ang nagdala ng unang dish namin
kasama ng business partner niya na si Nalu Díaz.
Lahat ng niluluto namin dito, tungkol sa mga product dito mismo.
Dito sa plate, may esquites.
Gawa 'yan sa corn.
Oo.
May konting chancol cheese.
Local cheese pero ginawa naming smoked.
Konting beetroot, cilantro.
Naku.
Wow.
- Naiiyak ka ba? - Oo.
- Pinapaiyak mo ako. - Claudia!
Oo.
- Isang tikim pa lang. - Wow.
Wow, agad-agad.
- May nangyayaring magic, tama? - Oo.
Naaalala ko 'yong kabataan ko.
Ginagawa 'to ng nanay mo dati?
Kinikilabutan ako. Ang galing.
Uy, alam mo? Dapat uminom ka nito.
Oo, Claudia, cheers.
Itong drinks, Christmas ang naaalala ko dito,
ngayon ginawa nila 'tong cocktail.
Masasabi mo ba, mas masarap pag may alcohol?
Mas masarap, talagang mas masarap!
Susunod, galing sa lupa, pupunta tayo sa dagat
sa sea bass tartare na may cilantro at beets.
Wow.
- Ilang taon na ba'ng nakalipas? - Six years old si Lily.
No'ng dumating ka para magtrabaho sa 'min?
- Oo. - Nagustuhan ko si Claudia.
Sumasayaw kami sa kusina,
ang tawag ko sa kanya, mi reina, queen ko.
E, ikaw?
Princesa.
Tama nga naman.
Pero president din siya ng Phil Rosenthal fans club.
Pag nagrereklamo ako kay Philip, sasabihin niya, "Pero napakabait niya."
Ano'ng nirereklamo mo?
- "Ang guwapo niya." - Oo!
Salamat sa Diyos, Claudia.
Nag-enjoy din kami, saka...
Maliban ngayong gabi na umiiyak siya.
Next course natin.
Uy! Gusto ko 'yong presentation.
Meron tayong paborito kong plate dito.
Mashan 'yong dahon na ginagamit sa paggawa ng tamales.
Nakapatong sa ibabaw, 'yong dila ng baka, pepper rocato, at onions.
Claud, ano'ng gagawin natin?
Ilagay n'yo 'yong kanin sa loob.
Wow.
Diyos ko, 'yong flavor sa kanin.
- Wow, ang sarap nito. - Wow.
Mason, naiisip mo ba 'yong mga pwede mong gawin pag-uwi mo?
Opo, nakaka-inspire 'to.
- Nakaka-inspire. - Ang galing. Panalo.
- Ano sa tingin mo, Jeremy? - Magaling.
Hanga lang ako na sa unang tikim pa lang ng pagkain,
naalala agad ni Claudia 'yong kabataan niya,
nakuwento rin niya 'yong istorya kung ano 'yong Guatemalan food.
Oo, sobrang lakas no'n.
Di pa ako nakakita ng pagkain na nakapagpaiyak.
Ako, naiiyak ako sa luto ni Monica.
Claudia?
- Ano'ng sinasabi mo sa kanya? - Nakakatawa, di ba?
Hindi!
Ito ang Finca El Tempixque,
taniman ng kape na pupuntahan natin para subukan ang isa pang magandang crop,
sugarcane, na iba't ibang klase.
Isa na diyan ang fermented at distilled, rum.
Zacapa ang pinakasikat, gawa dito sa Guatemala.
Araw ng rum tasting.
Siyempre, nandito ang mahal kong asawa
kasi mahilig siya sa sugarcane!
- Hi, welcome! - Si Monica 'to.
- Welcome sa Guatemala, welcome. - Wow!
Dinalhan kita ng fresh na sugarcane.
Masuwerte tayo na kasama natin si Vanessa at master blender na si Lorena.
Gusto ko siya. Makikita n'yo kung bakit.
Gaano katagal ka nang master blender?
Wow. Forty.
Grabe.
Mukha kang 40.
Sa January, 70 na ako.
Gusto n'yong tikman ang sugarcane juice?
- Gusto kong gawin lahat. - Okay.
Ito ang unang step sa paggawa ng rum. I-extract ang juice.
- Okay, kilos. Okay! - Wow!
Sayaw.
Sige!
- Wow, tingnan mo'ng ginagawa ko. - Sige, Phil!
- Gagawin ba natin 'yong buong stick? - Oo naman.
May nakukuha bang juice?
Oo, magaling.
Fresh juice ng sugarcane.
Salamat, Lorena.
Phil? Ano'ng lasa?
Wow, nakakatuwa talaga.
- Sobrang sarap. - Di ba, masarap?
Ipapaliwanag namin 'yong aging process.
- Okay. - Okay? Halika.
Solera method ang ginagamit ni Lorena,
hinahalo niya sa iba't ibang bariles ang mga rum na iba't iba ang age.
Ang unang cask, American oak, ex-American whiskey.
- Bale may whiskey diyan. - Mismo.
Nagbibigay 'yon ng konting flavor sa rum.
- Mismo. - Sige.
Sa aging process, lulutuin sa uling 'yong nasa loob ng cask
kasi kailangan natin ng mas aroma at flavor.
Ang hirap ng proseso na 'to.
Gusto ko na... Na-meet natin ang gumawa nito.
Ngayon, may finished product na tayo.
Mismo!
Halika na.
Rum at snacks 'tong nasa roof na may napakagandang view.
May Zacapa XO ako.
- Ang ganda. - Oo.
Ang Zacapa XO, mix 'to ng ten hanggang 25 years.
- Oo. - Handa ka nang tikman?
- Handa na akong tikman. - Okay.
I-swirl mo nang mabagal.
Katulad ng kanta.
Okay?
Okay, perfect.
'Yan ang Latin passion. Dapat may Latin passion ka.
- Sige. - Okay. Konting higop.
- Konti lang? - Oo.
Wow.
- Ayan. - Tikim lang.
- Kita mo, Lorena? Kuha na niya. - Wow.
Okay, tandaan mo.
Cheers.
- Salamat. Salud. - Salud.
- Masaya 'yong bulkan. - Ulit.
- Cheers, bulkan. - Cheers.
- Carolina. - Hi, Phil.
Hello.
Si Carolina Escobar Sarti ang nagpapatakbo ng Alianza.
Shelter 'to na tumutulong sa mga babaeng naabuso.
Sinasanay sila sa lahat ng klase ng practice.
Ligtas na matutuluyan 'to sa kanila sa malupit na mundo.
Para 'tong sanctuary sa maraming babae.
Pinoproteksiyonan namin sila dito.
Iniiwas namin sila.
May access sila sa hustisya.
Malaki 'to.
May mga dorm kayo, may bakery, may kusina.
- Mga workshop sa taas. - Medical care.
- Oo. - Lahat na.
Baka pwede tayong umakyat, magpunta tayo sa bakery.
- Ang ganda. Okay. - Bale...
Nga pala, lahat ng mukha ng mga babae na nakikita n'yo sa camera ngayon,
hindi sila at risk, kaya pinapakita namin sila.
- Hola. - Hi!
Hello, ako si Phil.
- Hi, ako si Jennifer. - Jennifer.
- Angelica. - Angelica.
- Daniela. - Daniela.
- Julita. - Julita.
- Rutilia. - Rutilia. Wala pa 'kong narinig na ganyan.
Napakaganda.
- Hello. - Carla.
Carla.
Phil.
- May mga empanada tayo. - Oo?
Na may manjar. 'Yong manjar, sobrang tamis no'n.
Ilang taon na siya?
"Seventeen years old." Oo.
Three and a half years na namin siyang kasama.
- Ito naman 'yong... - Manjar.
- Oo.
Ang galing talaga.
Mahilig kayong magluto lahat?
- Sí. - Oo.
Mahilig akong kumain.
Gusto mong mag-practice?
Hindi, pinapanood ko kayo. Gusto ko... Oo. Ayokong sirain.
Ang galing! Dalhin natin 'to sa oven.
Kaya ko 'tong bitbitin. 'Yan, kaya ko 'yan.
Pagkatapos isalang sa oven saglit,
nakahain na ang lunch.
Tingnan mo 'yong loob.
Salamat.
Mahirap i-enhance kung gaano ka-effective ang program na 'to.
Sobrang sarap.
Pero hahayaan kong ipaliwanag nila 'to mismo.
Para sa 'kin, todo ang suporta ng La Alianza sa 'min.
Ang laki ng suporta nila sa 'min emotionally.
Hindi ko alam kung paano...
Nagpapasalamat ako sa lahat.
Di ko naisip na maa-achieve ko 'yong ganitong kalayo.
Di ko rin na-imagine ang sarili ko na magsasalita sa harap ng maraming tao.
Dapat magsalita ka sa harap ng mas maraming tao.
Kasi napakagaling mo. Oo.
Para 'tong home.
Pamilya kami, magkakasama kaming lahat.
Di ba, lahat, deserve magka-home?
Ligtas, may pagmamahal, at masaya?
Pwedeng maging marahas ang mundo.
Maraming masasamang nangyayari. Wag tayong magpanggap na wala.
May mga bagay na di natin makokontrol.
Pero makokontrol natin ang ginagawa natin.
Minsan, nasa mga tao 'to para itama ang mga bagay.
'Yon ang ginawa ni Carolina dito.
Proud akong napuntahan ko'ng lugar na 'to.
Proud akong nakilala ko'ng mga babaeng 'to at mga taong nagpapatakbo sa Alianza.
Kasama na sila sa buhay ko ngayon
at sana samahan n'yo ako
sa pagtulong sa mga deserving talaga na mga taong 'to.
Oras na para bumalik sa Guatemala City para ma-meet si Chef Pablo Díaz.
Specialty niya ang modern Guatemalan cuisine,
tinuturing siyang expert dito.
Pinakamagaling daw ang restaurant niya sa buong Latin America.
Ito ang Mercado 24.
Sasamahan ako ngayon ng magandang si Lily Rosenthal,
kilala n'yo na siguro siya, at ang nakakatuwa rin niyang fiancé.
Chef Pablo, ito si Chef Mason.
Madalas, may eksena ako kasama si Lily sa show.
Unang beses 'to na nagsama siya ng fiancé.
A, sana nga.
Chef Pablo, sikat ka sa seafood.
Oo.
Ang niluluto lang namin, 'yong nahuli ngayong araw, bale may red snapper ngayon.
- Ang ganda ng isda. - Wow.
- Ang ganda.
Gagawin ko 'yong sikat na tortilla.
Ang dami mong nilagay na red snapper.
Aceite cortado, o oil na nilagyan ng coriander seeds, garlic,
konting soy sauce.
Ayos.
Oo, super nice. Saka...
- Lily. - Salamat.
Welcome.
- Salamat. - Oo, welcome.
Wow.
- Kumusta? - Diyos ko.
- Gusto ko. - Super nice.
- Oo. - Ang perfect ng mayo. Ang galing.
Maraming salamat, Chef.
Dapat yata, malaman ng mundo kung paano kayo nagkakilala.
- Magandang kuwento. - Related sa pagkain.
- Tama? - Isa sa mga paborito kong kuwento.
Nagma-manage ako ng pop-up resto.
Inalok ko siya ng oysters,
na tinanggihan niya.
Makinig ka. Nahirapan akong kumain ng oysters, ilang beses na.
A, oo.
Oo, Tito.
Parang murder scene.
Diyos ko.
- Isasama natin 'to. - Wag n'yong isama.
- Isasama natin. - Tito?
Nasira buhay ko.
Kaya nag-alok siya ng iba sa 'kin.
No'ng tinanggihan niya 'yong oysters, inalok ko siya ng caviar.
Na sigurado, alam n'yo, isa sa mga paborito niyang pagkain.
Oo, gusto niya 'yon no'ng two years old yata siya.
Tapos no'ng nag-propose siya?
Galing sa caviar tin.
Naman.
Ang ganda talaga. Kaya may amoy pa rin 'yong singsing.
Dahil diyan, naalala ko... Isang araw, nagpunta si Mason sa bahay.
Gusto niya kaming makausap.
Nagpunta siya, sinabi niya 'yong magaganda tungkol sa 'yo.
- Oo. - Tungkol sa pamilya.
Hiningi 'yong basbas namin.
Sabi ko, di niya kailangang gawin 'yon pero napakalambing niya para gawin 'yon.
May sinabi kayo sa 'kin na malalim talaga no'ng araw na 'yon.
Sana isang araw, ma-experience ko 'yong na-experience n'yo mismo.
Umaasa talaga ako na mangyayari 'yon balang araw.
Wag mo ako paiyakin, Mason.
Buwisit na Mason 'to.
Ayos!
Tingnan n'yo. Isang buong red snapper.
- Wow. - Super nice.
'Yan ang hero character mo, "Super Nice".
Super nice.
Kulang ang nice.
- Dapat super nice. - Tama.
Naku.
- Fish taco. - Sa Guatemala, di taco ang tawag diyan.
- Ano'ng tawag? - "Tortilla with fish" ang tawag namin.
- Oo. - O "tortilla with beans".
- Hindi taco. - Pero para 'tong taco.
Taco nga 'yan. 'Yan din 'yon.
Oo.
Chef Pablo, gusto kita.
Salamat.
Wow!
Nice.
Super nice.
Tingnan mo, may isa pa. Para kanino kaya 'yan?
Pakibigay sa asawa ko. May kasama siyang ibang lalaki sa bar.
May kasamang lalaki?
Di ko nga kilala 'yong lalaking 'yon.
Fan n'yo ako.
Sabihin mo, nandito pa ang asawa niya.
Uy, Phil.
- Ayan siya. - Oo. Ayan na tayo.
Si Jimmy O. Yang.
Pare, kumusta ka?
Ayos lang ako. Nasa Boston ako ngayon.
Nasa gitna ka ng apat na show, tama?
Oo nga. Ang galing. Sobrang saya.
Alam mo kung saan ako tumatawag.
- Nasaan ka? - Guatemala.
- Talaga? - Talaga.
Nagpunta sila sa best bakery sa Guatemala City,
binilhan nila ako ng mga 'to.
Ano 'yan? Blueberry croissant?
Danish yata ang tawag dito.
Mahilig ako sa Danish.
Kahit anong glazed at layered, gusto ko.
Ibig mong sabihin, ganito?
Diyos ko.
Ipadala mo dito. Ipadala mo sa Boston.
Nag-perform ka sa Carnegie Hall!
- Oo. - Di natin napag-usapan.
Oo. Nakadalawang show kami. Sold out 'yong dalawang show sa Carnegie Hall.
Ang galing. Ang busy mo.
Isa 'yon sa nag-iisang building na alam at gusto ng parents ko.
- Oo. - 'Yon, saka Sydney Opera House.
Ang daming mga Chinese na dumating.
Maraming mga taga-Hong Kong Cantonese na nagpunta.
'Yong first line ko sa Carnegie Hall, di ko alam kung pwede kong sabihin dito.
Sabihin mo na.
Cantonese, sabi ko, " Diu nei lou mou," ibig sabihin, "P ina n'yo" sa Cantonese.
Sigawan 'yong audience.
'Yan na ang opening lines ko sa shows ko mula ngayon.
Oo, dapat. Payag ako.
Bagay sa image ko 'yan.
Mahilig kang mag-travel, mahilig ka din kumain.
Gusto ko 'yan.
Sabi ko sa agent ko, nagpupunta lang ako sa may masarap na pagkain.
Pero alam mo'ng isa sa mga paborito ko? Vancouver.
Oo. Masarap ang Chinese food sa Vancouver.
Diyos ko. Grabe. Magsisimula ako ng second family ko sa Vancouver.
Wala akong first family, pero ready akong magka-second family sa Vancouver.
Jimmy, oras na ngayon
para mag-joke ka para sa papa ko.
Okay. Tamang tama sa 'tin 'to.
May Asian at Jewish na lalaki, kumakain sila sa restaurant.
Nag-order ng miso soup 'yong Asian na lalaki.
Sabi ng Jewish na lalaki, "Ang galing.
"'Yan ba'ng kinakain mo no'ng bata ka?"
Sabi ng Asian na lalaki, "Hindi, Chinese ako, Japanese ang miso soup."
Sabi ng lalaking Jewish, "Chinese, Japanese, Vietnamese.
"Magkakapareho lang kayo."
Di sumagot 'yong Chinese na lalaki.
'Yong Jewish na lalaki naman, nag-order ng wedge salad.
Sabi ng Chinese na lalaki, "'Yan ba'ng kinakain mo no'ng bata ka?"
Sabi niya, "Hindi, iceberg lettuce lang 'to."
Sabi niya, "Oo, iceberg, Goldberg, Eisenberg.
"Magkakapareho lang kayo."
Good job.
- Effective ba? Hindi pwede! - Effective.
Magugustuhan ng papa ko'ng joke na 'yan.
Ang galing.
- Jimmy O. Yang. - Nakakatuwa. Salamat.
Salamat. Salamat, guys. Salamat sa lahat.
Oras na para sa reunion,
pupunta kami sa napaka-special na resto. Diacá ang tawag do'n.
Ibig sabihin ng Diacá, "galing dito".
Lahat ng pagkain, galing sa mga farm dito sa Guatemala.
- Pablo! - Hi, Pablo.
Hola.
Wow, superstars.
Tulad ng mga napuntahan namin, magkakakilala lahat ng mga chef.
Magkakaibigan silang lahat. Ang sarap tingnan.
Sa inyong lahat, salamat.
- Salud. - Salud.
Salud.
- Salud. - Cheers.
Ito si Chef Debora Fadul.
Expert siya sa Mesoamerican cooking techniques,
at gumagawa ng creative talaga na mga dish,
tulad nito, na may chilacayote, klase ng kalabasa,
na nasa ibabaw ng di ko alam.
Teka nga muna.
Lasang whitefish.
Hindi.
Smoked grapes 'yan.
- Smoked grapes? - Oo.
Pag na-smoke 'yong grapes, may mga gano'ng profile flavor sila.
- Ang galing. - Makakatipid tayo sa whitefish.
Tingnan mo 'to. Maizotto 'to.
Hindi risotto. Maizotto.
Kasi 'yong "M," para sa maiz.
Gawa 'yan sa hen na niluluto namin ng 28 hours.
May chorizo 'yan na gawa sa shrimp,
Parmesan cheese, at chipilín.
Kumuha ka ng plato, Phil, isipin mo, bahay mo 'to.
- Parang bahay ko 'to? - Oo.
- Paghaluin mo lahat. - Paghaluin?
Wow.
Salamat.
May mahabang kutsara ako kaya mahahalo ko.
- Mahabang braso din. - Oo.
Bawat isa sa mga pagkain na 'to, bago talaga sa 'kin.
Diyos ko.
'Yong flavors, textures, creative na paggamit ng ingredients.
Exciting na panahon 'to para magpunta sa Guatemala.
Gaya ng mismong lupain,
nasa panahon ng renewal ang sinaunang kulturang 'to.
Mararamdaman mo 'yong creative energy kahit saan.
Kaya mong gawin nang di tumitingin. Kabisado ng kamay mo.
Matagal ko na dapat ginawa 'tong trip na 'to.
Inabot nang matagal bago ako nakapunta dito.
Medyo nakaka-guilty kasi tama lang na makilala 'to.
Proud ako sa bagong generation.
Ang saya-saya ko, 'yong hirap na ginagawa n'yo.
Oo.
Masaya akong makabalik sa Guatemala.
Amen.
Welcome back, Claudia.
Okay, madalas, dito namin tinatapos ang show,
pero may ipapakita pa kami sa inyo.
Nagkataon na nandito kami sa simula ng Christmas season
na kasabay ng Burning of the Devil Festival.
Sinisindihan ng mga community sa buong bansa
itong nakakatakot na mga estatwa sa bonfires
para palayasin ang mga masasama at salubungin ang bagong taon.
Labas, bad energy, good vibes, pasok.
Magpapaalam na muna kami, Guatemala.
Babalik kami.
Nagsalin ng Subtitle: Redelyn Teodoro Juan