Nasza nienawiść jest konkretna, a wróg oczywisty.
To Iblis, to chrześcijanin.
A jak mówi Koran,
wypełnię piekło...
WYSTĘPUJĄ
MUZYKA
ZDJĘCIA
SCENARIUSZ
NOWY PAPIEŻ
REŻYSERIA
ZAKAZ WSTĘPU
Ty wiesz, jaka jestem słaba i tępa.
Maryjo zawsze dziewico... ja się nie nadaję,
nie potrafię istnieć sama na tym świecie
Jeśli ona odejdzie,
pozwól mi umrzeć z nią.
Dzień dobry, tu Radio 103,
wybiła 6.00, czas na „Pytania dnia”,
gdy odczytujemy pytania, które nie dawały wam zasnąć.
Wybraliśmy te najczęściej zadawane. Zaczynamy.
Pierwsze: jak umarł Franciszek II?
Drugie: czy ktokolwiek wierzy w jego nagłą chorobę?
Trzecie: czy tak samo nie było z Janem Pawłem I?
Czwarte: czy nie jest prawdą, że Jan Paweł I
przysparzał wiele problemów wyższym kręgom Watykanu?
Piąte: czy historia się powtarza?
Szóste:
kto zostanie nowym papieżem?
Chodź tu.
Na kolana.
Tylko mnie nie ubrudź.
Muszę się przebrać.
Idę.
Wróć z nowym papieżem w kieszeni.
Mówią, że Brannox jest bardzo atrakcyjny.
Wykorzystam swój bezwstydny urok, by go namówić.
Bo znów się podniecę.
Mam dla Brannoxa wiele projektów.
Masz tylko jeden projekt, Tomas.
Dawać mi rozkosz.
NOWY PAPIEŻ NIE ŻYJE
Voiello,
niejeden artykuł insynuuje, między wierszami, rzecz jasna,
że mogłeś przyłożyć rękę do śmierci Franciszka II.
Nie dziwię im się.
Na ich miejscu też bym siebie podejrzewał.
- Denerwujesz się? - Zawsze.
Nie jestem letnim człowiekiem.
- Co cię denerwuje? - Pośpiech.
Zgadzam się. Pośpiech doprowadził nas do wątpliwego wyboru:
Franciszka II.
Musimy przekonać Brannoxa, zanim wrócimy do Rzymu
- na pogrzeb Franciszka. - Czemu potrzebujesz jego zgody?
Nie możemy zagłosować na niego, żeby potem, być może, odmówił.
Jest takie ryzyko. Podobno to trudny człowiek,
wątpiący i wyniosły.
Chcę nowego papieża w 1. głosowaniu.
Sir John jest kapłanem najwyższej klasy.
Prawdziwy ojciec, mądry i wyważony.
Spędziliśmy wiele owocnych dni niezmąconej nauki, razem,
podczas synodu dla Europy.
Mówią, że miewa skłonności do depresji.
A zna Eminencja księdza bez takich skłonności?
W każdym razie, to zdumiewające,
ilu anglikanów nawrócił na katolicyzm. Mnóstwo.
Nie przybył na poprzednie konklawe.
Moim zdaniem to nie uchodzi.
Nie mógł przybyć,
bo opiekował się starszymi, chorymi rodzicami.
A propos, napisał do mnie poruszający list
na 36 stronach, który chciałbym wam odczytać.
Proszę!
Co powiedziałby Pius XIII?
Zapomnieliśmy o Piusie XIII.
Nie zapomniałem o nim, Gutierrez.
Przeciwnie, staram się oddać mu hołd.
Nasz kochany Lenny rozpoczął pontyfikat
w duchu nieprzejednania, ale pod koniec zmiękł.
Szukał drogi środka.
I dlatego jedziemy do sir Johna Brannoxa.
Wielkiego teoretyka drogi środka.
Najpierw sumienie, potem nieomylność papieża.
Najpierw miękkość kompromisu, potem dogmat.
Oto, z grubsza, filozofia sir Johna.
Jedyna, która może złagodzić
skandale erotyczne, groźby terrorystów,
dryf do bałwochwalczego kultu Piusa XIII
i potworne podejrzenia w sprawie śmierci Franciszka II.
Jesteśmy oblężeni. Czy to rozumiecie?
Dlatego wskazany jest pośpiech.
I dlatego w grę wchodzi tylko jeden kandydat:
sir John Brannox.
Słynny posąg kardynała Newmana. Słyszałem o nim,
ale nigdy go nie widziałem.
- Kto to? - Jak to?
Filozoficzny i duchowy mentor sir Johna.
To on.
To nie on.
Jesteśmy delegacją z Watykanu. Jego Eminencja nas oczekuje.
Jak mawia Jego Eminencja, wszyscy jesteśmy oczekiwani.
Mówiłem, że ma skłonności do depresji.
Jego Eminencja prosi o wybaczenie, ale był zmęczony,
a nigdy nie kładzie się po 22.30. Zobaczy się z państwem jutro.
Zaprowadzę państwa do pokojów...
Koniecznie musimy widzieć się z nim teraz.
Zamierzaliśmy wyjechać z samego rana.
Impossibile.
Sir John nie zmienia przyzwyczajeń, nawet w obliczu śmierci.
- Są tu duchy? - Tak.
Nagle poczułem się samotnie.
Ale gdybym cię wpuścił...
poczujemy się jeszcze samotniej...
potem.
Słuszna decyzja.
Rozkosz prowadzi do cierpienia.
- Co to za muzyka? - To chyba on. Sir John.
- Widziałaś go? - Jeszcze nie. Był zmęczony.
- To klawesyn? - Nie, harfa.
- Mylisz się, klawesyn. - Dość.
Arystokracja na mnie patrzy.
Liż mnie.
John, nigdy się nie rozstaniemy, prawda?
Nigdy, Adamie.
Tutaj. Nareszcie Eminencję znalazłem.
Siedzą tak bez ruchu
od godziny i dziesięciu minut.
Czy to jakiś proces balsamowania?
Nie. To rozpacz nie do zniesienia.
Ten w grobie to ich syn?
Brat bliźniak sir Johna, Adam.
Minęło 40 lat,
ale książę i księżna przesiedzą tak jeszcze 8 godzin.
Aż o zachodzie słońca księżna Brannox westchnie, tylko raz.
Dla służby to znak, że czas wracać do pałacu.
Eminencja niech też wraca.
- Sir John czeka. - Nareszcie.
Wie pan, gdzie znajdę sir Johna?
Znalazłeś go, Eminencjo.
I oto stoimy w obliczu
przerażającego trudu konwersacji.
Niestety, nie wynaleziono
lepszego sposobu na zawarcie znajomości.
Bzdura.
A miłość od pierwszego wejrzenia i namiętność, milcząca i dzika?
Z tym czułbym się niezręcznie,
więc pozostańmy przy staroświeckiej konwersacji.
- Jestem... - Jesteś...
gwiazdą.
Wszyscy znają Jego Eminencję kardynała Angela Voiello.
Wiesz, ile razy czytałem twojego rozkosznego „Człowieka za kulisami”?
- Ile? - Raz.
Bo powiedziałem sobie:
„Jeśli przeczytam to znów, istnieje spora szansa,
że stanę się zdecydowanie zły”.
A więc, jak mnie znajdujesz?
Powiedziałbym, że dobrze, Eminencjo.
Frapujące. Tylko inni wiedzą, jak mam się naprawdę.
Wyobrażam sobie, że wyobraża sobie Eminencja powód naszej wizyty.
Nie mam wyobraźni, Eminencjo.
Zatem, by wieść znośną egzystencję,
nauczyłem się redukować pytania.
- Zatem pozwolę sobie powiadomić... - Widziałeś moich rodziców?
Zdaje się, że mi przemknęli.
Miałeś wielkie szczęście.
Niełatwo jest ich przechwycić,
mieszkają w drugim skrzydle, północnym,
skrupulatnie unikając mojego widoku.
Dynamika rodzinna bywa uciążliwa.
Wszystko bywa uciążliwe.
Pogoda, jedzenie, monotonia, Londyn.
Wiesz, czemu rodzice nie chcą mnie nigdy widzieć?
Dlaczego?
Bo ich zdaniem zrobiłem za mało, by ocalić życie mojego bliźniaka Adama,
ich ulubieńca, pewnej zimowej nocy w 1985 r.
Przykro mi.
Teraz już nie ma czego żałować.
Moi rodzice robią tylko to, co pozostali ludzie:
zwalają wszystko na innych.
Ale my, katolicy, przynajmniej zwalamy wszystko na Boga.
Raczej przypisujemy mu całą zasługę.
A to nie to samo?
Powiedz...
jaką część życia sekretarz stanu
- poświęca zdobywaniu wiedzy? - Całość.
Zdobywam wiedzę, nawet gdy się modlę.
Ten żart jest strasznie śmieszny, chociaż się nie zaśmiałem.
Jak się ma nasz ukochany Pius XIII?
Stabilnie, niestety wciąż w śpiączce.
Był wielkim papieżem.
Rozpłakałem się na wieść, że jego stan jest nieodwracalny.
Jak płakałem...
Płaczesz, Eminencjo?
O wiele za często.
Częściej niż oczekiwano by po sekretarzu stanu.
Co cię porusza?
Hollywoodzkie romanse i cierpienie przyjaciół.
A Eminencja nad czym płacze?
Nad niewyczerpaną niedoskonałością świata.
Bycie Eminencją nie może być łatwe.
Nie jest.
Chcę, by jedno było absolutnie jasne,
od początku.
Kochałem mojego brata.
Sir John... kiedy się znów zobaczymy?
Pytanie, jakie zadałby kochanek, Eminencjo.
Zeszłej nocy, w pokoju, czułem wyraźną obecność Piusa XIII.
Sądzisz, że jaką jest kobietą?
Proszę mi wybaczyć wulgarność,
ale jest przepiękna.
Dlaczego wczoraj nie przyniosłeś mi szkatułki?
Przyniosłem, sir.
Zostawiłem na stoliczku nocnym, jak zawsze.
Nie mogłem jej znaleźć.
Ale i tak zdołałem zasnąć.
Może to znak?
Może.
Wracają wcześniej.
Dziwne.
A zatem, Eminencjo... przyczyna naszej wizyty...
Jak właściwie zmarł Franciszek II?
- Na zawał. - Jak Jan Paweł I?
Właśnie.
Jeden z powtarzalnych cykli historii Giambattisty Vico.
Twoja bezczelna skłonność do uproszczeń jest niepokojąca.
Bolało mnie, gdy Wielka Brytania wybrała brexit.
Kolejny mały krok ku dechrystianizacji Europy.
Eminencja już mówi jak papież.
A Eminencja jak aspirujący sekretarz stanu.
Powiedz, Gutierrez, jaka jest pogoda w Rzymie?
Ostatnio byłem tam za młodu,
jako student Uniwersytetu Gregoriańskiego.
- Nieustająco łagodna, Eminencjo. - Tu nie.
Tu pogoda jest udręką,
a życie dostosowuje się do pogody.
Rzym jest inny, radosny.
I życie dostosowuje się do Rzymu.
Jak duży jest wasz majątek, Eminencjo?
Nie mam pojęcia.
Sądzę, że jakieś 1000 hektarów.
Watykan ma tylko 43.
Jest o wiele łatwiejszy w zarządzaniu.
Jestem zdumiony metodą,
jaką obraliście do złożenia mi takiej propozycji.
Jakbyście oferowali mi fotel prezesa.
Udają nieświadomych kolosalnej duchowej wagi,
jakiej ta misja wymaga.
Pontyfikat, Eminencjo, to męczeństwo.
Po Piusie XIII to ciężar.
A po Franciszku II...
podejrzenia.
Dziękujemy za cenną pomoc, Gutierrez,
ale papiestwo to nie męczeństwo.
To ogromny zaszczyt.
Jestem zdumiona wynikami Eminencji.
Tylu anglikanów przechodzących na katolicyzm.
- Jak to się robi? - Rozmowami o innych sprawach.
Przez lata te pokoje były świątynią lekkich spotkań.
Od kapłanów ludzie oczekiwali rozmów o religii,
ale wiedziałem, że religia objawiona musi być poetycka.
Więc rozmawiałem z nimi o golfie, Holderlinie, Montale,
klubie piłkarskim Arsenal
i o tym, jak kobiety krzyżują nogi.
Poezja.
I przekonywali się, że bycie katolikiem
oznacza bycie wszystkim, albowiem wszystko mieści się w łasce Bożej.
Słyszałem swoje słowa
i zrozumiałem, że gram rolę.
Dobry aktor wie, że w pewnym momencie
trzeba zejść ze sceny.
Ale wielcy aktorzy umierają na scenie,
bo nie przestają się uczyć.
I rozwijać, wiem.
„Rozwój stanowi jedyny dowód życia”, mawiał kardynał Newman.
Ale odwieczne pytanie to: czy chcę się rozwijać?
Czy pragnę żyć?
Chcecie, żeby został papieżem.
Kościół jest nagi
i wierzycie, że najwłaściwszą dla niego szatą
jest moja słynna droga środka.
Ale skoro już jest nagi,
przed ubraniem go na powrót
musicie go zbadać, niczym lekarz.
Zdiagnozowanie Kościoła jest kolosalnym przedsięwzięciem,
Voiello, którego wielce nie doceniasz.
Kluczowym jest rozróżnienie,
co jest fizjologiczne,
a co patologiczne...
- w łonie Kościoła. - Proszę.
Jego Eminencja właśnie wyłożył wam
podstawową zasadę drogi środka.
Czy wstąpisz znów na scenę, sir Johnie?
Nie wiem.
Nie wiem...
Zanadto upraszczasz, Voiello.
Dziś po raz pierwszy od dawna
nie byłem w stanie rozmawiać z Bogiem.
Nasuwały mi się wstrętne słowa.
Wstrętne?
Jak?
Fałszywe.
I tak po prostu,
kwiat rozkwitł na moich oczach.
Przyłożyłam dłoń do brzucha i szepnęłam:
„Czuję je, Ojcze Święty. Czuję”.
A Pius XIII...
nie patrząc na mnie, zamknął oczy i powiedział,
głosem przepełnionym łaską:
„Też je czuję, Ester.
Tak, jesteś brzemienna i urodzisz ślicznego chłopczyka.
Ale proszę, nie nazywajmy tego cudem.
Niechaj tajemnica pozostanie tajemnicą”.
Piękne.
To piękne, Ester.
Twoja opowieść niesie radość.
Przywraca nam nadzieję.
Tak... nadzieję.
200 euro? Miało być 500.
Nie bądź upierdliwa, i tak się spóźniam.
200 to góra.
Poza tym pieprzyłaś już o tym cudzie tysiąc razy,
w każdej TV na świecie.
Podoba ci się?
Przychodzisz tu się modlić czy pić?
Najpierw pije, a potem modli się, by Bóg pomógł mu przestać.
Barolo Anversano.
Za Brannoxa.
Jesteście pewni, że będzie nowym papieżem?
Mam źródło wewnątrz. Bardzo zaufane.
- Kogo? - Moją żonę.
Tomas, twój plan jest genialny.
Przywracasz blask pojęciu „kombinator”.
Nadal nie rozumiem skąd pewność, że wkradniecie się w łaski Brannoxa.
Guicciardini, spokojnie.
Jestem ministrem gospodarki i finansów. Wiecie, jak się wystawiam?
Więc nie uspokajaj mnie, bo to mnie tylko denerwuje.
Guicciardini, rzecz w tym...
że to nie ja będę zabiegał o łaski Brannoxa.
To Brannox, nowy papież,
będzie chciał wkraść się w moje.
- Nie rozumiem. - W Watykanie, kto zna sekret papieża,
faktycznie staje się papieżem.
A teraz...
zgadnij, kto jako jedyny zna niewysłowiony sekret papieża?
Ty?
Szybko się uczysz. Jak na populistę.
Co to za sekret?
Widzi Eminencja te zdjęcia na zapalniczkach,
breloczkach, popielniczkach?
Wyobrażam sobie ładną sprzedaż papieskich gadżetów. A Eminencja?
Myślę o większej skali.
Wyobrażam sobie ładną wymianę dusz.
Na końcu powiedział „Nie wiem”.
Dla mnie „nie wiem” znaczy „tak”.
Ale jest tak czujny, nieprzystępny.
Bada nas.
Przecież to my mamy badać jego.
A co tu badać? Ma wszelkie cechy wielkiego papieża.
Kojący spokój, doskonale zharmonizowany z pulsem Watykanu.
Charyzmę, by ludzie zapomnieli o niedawnej przeszłości.
Równowagę moralną, by rozbroić teraźniejsze turbulencje.
- A przyszłość? - Aguirre, nie bądź naiwny.
Kościół nie ma czasu martwić się o przyszłość.
Ponadto jest przekonujący, uwodzicielski... spowija cię.
Jakby był zrobiony z aksamitu.
Co Eminencja sądzi?
Sądzę, że musimy się śpieszyć.
Mamy niewiele czasu.
Musimy postawić pytanie wprost. Pozwólcie, że ja będę mówić.
Proszę pani, Eminencje.
Sir John pragnie z wami porozmawiać.
Eminencjo, mogę prosić na słówko?
Na osobności?
Opiekuję się sir Johnem, odkąd był dzieckiem.
To wspaniały człowiek,
ale też... kruchy... delikatny.
Jak z porcelany.
Piękny, lśniący, ukształtowany przez wielkich artystów, ale...
jednak z porcelany.
Zaznał w życiu przytłaczającego bólu
i ogromnych rozczarowań.
Nie będziemy kolejnym.
Sir John zostanie papieżem w pierwszym głosowaniu.
Będzie to najżwawsze konklawe w historii, obiecuję.
Jestem człowiekiem kruchym i delikatnym.
To prawda. Jak porcelana. Mam rację?
Piękna porcelana.
Być może potrzebujecie człowieka ze stali.
Nie. Tego potrzebują rządy laickie i głupi ludzie.
My jesteśmy Kościołem, sir Johnie.
Naszym obowiązkiem jest miłość.
- Wiesz, czego pragnę? - Czego?
Byś mówił mi o tej miłości.
Cóż...
będę całkiem szczery.
W tym temacie jestem dosyć słaby.
Mógłbym wszystko zepsuć.
W takim razie może prałat Gutierrez opowie mi o miłości.
Miłość to pojęcie abstrakcyjne...
ale konieczne.
Jak szczęście, jak inteligencja...
Jak Bóg.
Kiedy byłem chłopcem...
wykorzystywał mnie mężczyzna.
Gdy to robił...
mówił:
„Bóg nie istnieje”.
A ja odpowiadałem, za Boga:
„Nawet, jeśli nie istnieje...
rozpaczliwie potrzebujemy wierzyć, że jest”.
A czym jest miłość dla Eminencji?
Włóczęga umiera na ulicy.
Rząd mówi mu: pomogę ci.
Lekarz mówi: uleczę cię.
Jego córka mówi: dam ci pieniądze.
Przyjaciel mówi: podzielę się z tobą winem.
A Kościół nie mówi mu nic.
Kościół o nim myśli.
Przyjmiesz, Eminencjo?
Dziś poszukam odpowiedzi ukrytej w moim sercu.
Dziś Kościół myśli o włóczędze.
A ja będę myślał o Kościele.
Nasza nienawiść jest konkretna, a wróg oczywisty.
To Iblis, to chrześcijanin.
A jak mówi Koran,
wypełnię piekło wami i wszystkimi po was.
Wersja polska na zlecenie HBO Start International Polska
Tekst: Michał Kwiatkowski