ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
φυλακή υψίστης ασφάλειας του Νουκ, Γροιλανδία.
Άνοιξε πριν από τέσσερις μήνες
και φιλοξενεί τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες.
Κλιμακώθηκε γρήγορα.
Εκεί είπα "Πρέπει να πεθάνει".
Παλιότερα, οι χειρότεροι εγκληματίες της Γροιλανδίας φυλακίζονταν στη Δανία,
που υπήρξε αποικιοκράτης της.
Τώρα, για πρώτη φορά, θα εκτίσουν την ποινή τους
στην πρώτη, στα χρονικά, φυλακή υψίστης ασφάλειας της Γροιλανδίας.
Νιώθεις ότι τιμωρείσαι;
Σαν ξενοδοχείο είναι.
Είναι ένα τολμηρό, ανθρώπινο πείραμα.
Δεν θα βελτιωθεί η κατάσταση,
αν τους φυλακίζουμε εδώ για πάντα και τους ξεχνάμε.
Σ' αυτήν τη σφιχτοδεμένη κοινότητα,
γίνεται οι χειρότεροι εγκληματίες να κοντρολαριστούν από δεσμοφύλακες
με τους οποίους μεγάλωσαν μαζί;
Νομίζω πως φοβούνται τους κρατούμενους.
Φοβάσαι τους δεσμοφύλακες;
Πού είναι το αστείο;
Είμαι ο Ράφαελ Ρόου.
Θα περάσω μια βδομάδα σ' αυτήν τη φυλακή υψίστης ασφάλειας.
Δεν είναι η πρώτη μου φορά πίσω απ' τα σίδερα.
Καταδικάστηκα στο Ηνωμένο Βασίλειο για έναν φόνο που δεν διέπραξα
και καταδικάστηκα σε ισόβια χωρίς αναστολή.
Μου πήρε 12 χρόνια να καθαρίσω το όνομά μου.
Τώρα ταξιδεύω στον κόσμο για να δω πώς είναι πραγματικά η ζωή
σε μερικές από τις πιο σκληρές φυλακές του κόσμου.
Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.
Παρ' όλα αυτά, έχει μόνο 57.000 κατοίκους.
Παρά την ομορφιά της,
αυτή η αρκτική χώρα έχει ένα σκοτεινό παρελθόν.
Υπό την αποικιακή κυριαρχία της Δανίας,
οι ντόπιες παραδοσιακές κυνηγετικές κοινότητες
μετατράπηκαν σε πόλεις,
καταστρέφοντας τον τρόπο ζωής τους
και δημιουργώντας μια παρακαταθήκη κοινωνικών προβλημάτων.
H Γροιλανδία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά
βίαιων εγκλημάτων και σεξουαλικών αδικημάτων παγκοσμίως
με ποσοστό ανθρωποκτονιών διπλάσιο από την Αμερική.
Εντούτοις, μόνο 148 αστυνομικοί υπηρετούν σε ολόκληρη τη χώρα.
Είμαι στο Νουκ, μια μικρή κοινότητα
όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους.
Θα βγω για περιπολία με τους αστυνομικούς αυτής της στενά δεμένης κοινότητας.
Θέλω να δω πώς είναι να επιβάλλεις τον νόμο
όταν ξέρεις τους περισσότερους από αυτούς που αστυνομεύεις.
Θεέ μου.
Μόλις έφτασε μια αναφορά για βίαιη επίθεση.
Φαίνεται ξεκάθαρα ποιος είναι, παρόλο που φοράει κασκέτο…
Τον ξέρουμε. Θα πάμε να τον συλλάβουμε.
Οι αστυνομικοί ξεκινούν για να βρουν τον δράστη.
Τι το μοναδικό έχει το να είσαι αστυνομικός στη Γροιλανδία;
Τους ξέρουμε σχεδόν όλους.
Μπορεί να ήσασταν και συμμαθητές;
Ναι, συμβαίνει μερικές φορές.
Ενίοτε είναι καλό που τους ξέρεις,
γιατί συζητούν και ηρεμούν πιο εύκολα
όταν ξέρουν αυτόν που έρχεται να τους συλλάβει ή να τους μιλήσει.
Οι αστυνομικοί πρέπει να βρουν τον δράστη.
Σε αυτήν τη μικρή κοινότητα, δεν τους παίρνει πολύ χρόνο.
Όταν συλληφθεί, ίσως αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης.
Μέχρι σήμερα, η Γροιλανδία δεν είχε φυλακή υψίστης ασφάλειας.
Οι βίαιοι παραβάτες εξέτιαν την ποινή τους στη Δανία.
Τώρα έχει,
και τέτοιοι άνθρωποι, που διαπράττουν απρόκλητες επιθέσεις,
μπορεί να καταλήξουν στην καινούργια φυλακή
εδώ στο Νουκ, την πρωτεύουσα.
Θα περάσω μια εβδομάδα σ' αυτήν την υπερσύγχρονη φυλακή.
Έχει ανοίξει εδώ και τέσσερις μήνες
και φιλοξενεί τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες της χώρας.
Έχτισαν μια καινούργια φυλακή, εδώ, στη Γροιλανδία,
γιατί πιστεύουν πως οι Γροιλανδοί κρατούμενοι
θα πρέπει να εκτίουν την ποινή τους εδώ, στη χώρα τους,
στους κόλπους της κοινότητάς τους.
Είναι ένα μεγάλο στοίχημα.
Αυτή η χώρα, όπου δεσμοφύλακες και κρατούμενοι μεγάλωσαν μαζί,
είναι έτοιμη να αναλάβει τους πιο βίαιους παραβάτες της;
Βλέπω μόνο βράχια και χιόνι.
Και θάλασσα.
Είναι ένα όμορφο τοπίο που θα τους θυμίζει τι χάνουν.
Ειδικά σε εκείνους που θα μείνουν μέσα για πάρα πολύ καιρό.
Φτάσαμε στη φυλακή.
Εδώ είμαστε.
Η καρδιά μου χτυπά δυνατά.
Είμαι ελαφρώς ανήσυχος, γιατί δεν ξέρω τι να περιμένω.
Μέσα βρίσκονται επικίνδυνοι εγκληματίες.
Οι περισσότεροι δεσμοφύλακες είναι Γροιλανδοί
που μόλις βγήκαν από τη σχολή, αλλά όχι όλοι.
-Γεια σας. -Γεια.
Με υποδέχεται ο Κάρστεν,
ένας από τους λίγους έμπειρους δεσμοφύλακες εδώ.
Βγάλε τις χειροπέδες.
Πρέπει να γδυθείς εντελώς.
Άδειασε τις τσέπες.
-Σας δίνω το ρολόι μου; -Ναι.
Άνοιξε το στόμα. Βγάλε τη γλώσσα.
-Ναι, πολύ καλά. -Ναι.
Πέρασε.
Μπορείς να ντυθείς τώρα.
Τι ψάχνετε όταν ελέγχετε τα ρούχα ενός κρατούμενου;
Κινητά τηλέφωνα, όπλα, χασίς.
Το κυριότερο ναρκωτικό;
Ναι, είναι το κυριότερο.
Εντάξει.
Με αιφνιδίασες, όχι λόγω επιθετικότητας,
-αλλά επειδή μου έκανες χειραψία. -Ναι.
-Κι αυτό ήταν άβολο για μένα. -Ναι.
Με κάθε κρατούμενο που μπαίνει εδώ κάνουμε χειραψία.
-Γεια. -Γεια.
Αυτή η καινούργια φυλακή είναι χωρητικότητας 48 μόνο ατόμων.
Ωραία, ακολουθείστε με…
Οι περισσότεροι έχουν επιστρέψει από τη Δανία και είναι πολύ επικίνδυνοι.
Εντούτοις, με οδηγεί στο κελί μου ένας νέος δεσμοφύλακας
που δεν έχει ξαναδουλέψει σε φυλακή.
Ακολουθείστε με από εδώ…
Έχει ασανσέρ!
Λες και είμαι σε συγκρότημα διαμερισμάτων.
Και ήδη…
η ατμόσφαιρα αυτού του μέρους, ο σχεδιασμός του,
η όψη, η μυρωδιά, η μηδαμινότητα αυτού του μέρους
με έχουν αφοπλίσει.
Το αστείο είναι ότι φτιάχτηκε για να χαλαρώνει…
τους κρατούμενους που θα έμεναν εδώ.
Πηγαίνω στην πτέρυγα με τη μεγαλύτερη ασφάλεια: το τμήμα Α.
Εκεί φιλοξενούνται οι κρατούμενοι που κρίθηκαν ιδιαιτέρως επικίνδυνοι.
Εδώ θα μείνετε.
Αυτή είναι η πτέρυγα;
Ναι.
Και μπαίνω από εδώ;
-Ναι, μπαίνετε από εδώ. -Εντάξει.
Θεέ μου, δες εδώ.
Δεν μοιάζει με πτέρυγα φυλακής.
Τουλάχιστον όχι…
όπως την ξέρω εγώ.
Δεν ξέρω αν περίμενα να έρθω εδώ
με το στήθος προτεταμένο, έτοιμος για μάχη.
Εντάξει.
Εδώ θα μείνω;
Ναι.
Μέχρι στιγμής, ό,τι έχω δει είναι ολοκαίνουργιο.
Αν νιώσεις ανασφάλεια, ειδοποίησέ μας από εδώ.
Είναι το κουμπί επείγουσας ανάγκης.
Πάτησέ το μόνο αν νιώσεις ανασφάλεια.
Εντάξει.
Έχει τηλεόραση, λάμπα, ντουλάπια, ψυγείο, παράθυρο.
Ντους και τουαλέτα.
Θέλω να πω, αν είναι έτσι τα κελιά,
τι άλλο να ζητήσει κανείς;
Ίσως σκεφτείτε ότι όλα αυτά είναι υπερβολικά για έναν κρατούμενο
που διέπραξε ένα έγκλημα.
Γεια.
Είσαι ο νεοφερμένος.
-Ναι. Τι κάνεις; Ράφαελ. -Κάλι.
-Ράφαελ;
Ράφαελ, ναι.
-Από πού είσαι; -Απ' το Λονδίνο.
-Λονδίνο; -Ναι.
Κι εσύ; Από τη Γροιλανδία;
Ναι, γνήσιος Γροιλανδός.
-Εντάξει, κι είσαι σ' αυτήν την πτέρυγα; -Ναι, είμαι γείτονας. Μένω δίπλα σου.
Εντάξει. Νιώθω λίγο περίεργα από όταν ήρθα.
Η αίσθηση είναι πολύ διαφορετική από άλλες φυλακές…
Επειδή διαφέρει.
…όπου οι δεσμοφύλακες…
Όχι, εδώ είναι όλοι καινούργιοι.
Στην ουσία δεν ξέρουν τι κάνουν.
Γι' αυτό νιώσαμε έτσι όταν ήρθες, είπαμε "Τι;"
-Εντάξει. -Δείχνουν καλοί, αλλά…
-Ξενάγησέ με, φίλε, γιατί δεν… -Ναι.
Θα σου δείξω πρώτα…
Ξέρεις τι είναι αυτά;
Είναι καψίματα από τσιγάρα;
Όχι, χασίς.
Εκεί έστριβαν το τσιγαριλίκι;
Βασικά, εδώ έμενε ο αδερφός μου.
-Ο αδερφός σου; -Ναι, έμενε εδώ.
Όλα αυτά τα σημάδια…
Επειδή καθόταν εδώ και τα ανακάτευε.
Κι έπεφτε λίγο χασίς στο πάτωμα…
-Και καιγόταν. -…το πατούσε, κι έμενε σημάδι.
Ξαφνιάζομαι που οι συγκρατούμενοί μου μιλούν τόσο ελεύθερα για ναρκωτικά.
Πλένει ο καθένας τα ρούχα του ή είναι πόστο;
Όχι, είναι πόστο.
Βασικά, είναι η δουλειά μου να τα πλένω.
Άρα, είσαι ο πλύστης. Πλένεις τα ρούχα όλων.
Ναι.
Σου το ανέθεσαν από τη φυλακή και πληρώνεσαι.
-Ναι. -Πόσα παίρνεις γι' αυτό;
Παίρνω μόνο, τι…
δώδεκα κορόνες την ώρα.
Άρα…
αρκούν για ν' αγοράσεις ό,τι χρειάζεσαι.
-Όχι. -Όχι.
-Επιτρέπεται να σου στέλνουν χρήματα; -Ναι.
Αν θες να ζήσεις εδώ και να ζήσεις καλά,
θα πρέπει να διακινείς κάτι, καταλαβαίνεις;
Να διακινείς κάτι. Τι "κάτι";
Οτιδήποτε, από χασίς μέχρι…
-Οτιδήποτε μπορείς να διακινήσεις. -Καλώς.
Εδώ είναι ο κοινόχρηστος χώρος όπου κάθεστε, συζητάτε…
Ναι. Βλέπουμε τηλεόραση, καθόμαστε και τρώμε.
Όλα μοιάζουν πολύ χαλαρά,
όμως, αυτοί οι άντρες είναι εκρηκτικοί, επικίνδυνοι εγκληματίες,
χωρίς δεσμοφύλακες κοντά.
Σας αφήνουν εδώ… Δεν έχετε συνεχώς δεσμοφύλακα μαζί σας;
Όχι.
Δεν ασχολούνται μαζί μας.
Οι κρατούμενοι ενθαρρύνονται να μαγειρεύουν οι ίδιοι,
για ν' αναπτύξουν αίσθηση αυτοδυναμίας.
Ένας από αυτούς, ο Μάρσαλ, προσφέρθηκε να μου φτιάξει σάντουιτς.
Ναι.
Και για πόσο καιρό θα μείνεις μέσα;
Δεν ξέρω.
Για τι έγκλημα κρίθηκες ένοχος,
που δεν ξέρεις πότε θα βγεις;
Έδειρα έναν έμπορο ναρκωτικών.
Αγόραζα χασίς, κι ο έμπορος ήταν μαλάκας.
Πόσο άσχημα τον έδειρες;
Τον χτύπησα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, έπεσε αναίσθητος και σηκώθηκα κι έφυγα.
Έχεις ξανακάνει φυλακή;
Ναι.
Ναι, έχω δείρει αστυνομικούς,
δεσμοφύλακες και άλλους… Ναι.
Ναι.
Ο Μάρσαλ μεταφέρθηκε εδώ από φυλακή στη Δανία, πριν από έξι βδομάδες.
Θέλω να μάθω αν η επιστροφή στην κοινότητά του
του έκανε καλό.
Και σε έστειλαν πίσω ή εσύ ζήτησες να επιστρέψεις εδώ;
Με ρώτησαν αν ήθελα να επιστρέψω.
Είμαι Γροιλανδός, επομένως, φυσικά και είπα ναι.
Έχεις συγγενείς εδώ; Αδέρφια;
Έχω οκτώ αδέρφια.
Ο μικρός μου αδερφός είναι αστυνομικός. Οι άλλοι κάνουν άλλες δουλειές.
Έχεις αδερφό αστυνομικό;
Άρα, είστε τα άκρα αντίθετα.
Σε έχει συλλάβει ποτέ;
Όχι.
Πολλές φορές με καταδίωκαν όλοι οι αστυνομικοί στο Σισιμιούτ.
Ντυμένοι με τις στολές των ειδικών δυνάμεων.
Γιατί είσαι τόσο βίαιος;
Ίσως επειδή έφαγα πολύ ξύλο όταν ήμουν μικρός.
Κάθε φορά που έκλεβα χρήματα, έτρωγα ξύλο.
Φοβάσαι τους δεσμοφύλακες;
Όχι.
Οι δεσμοφύλακες εδώ διαφέρουν από αυτούς στη Δανία;
Φυσικά.
Πού είναι το αστείο;
Ναι, διαφέρουν πολύ.
Τους θεωρείς αφελείς;
Ναι.
Στην Δανία τους ήλεγχα,
αλλά εδώ δεν θέλω πια να το κάνω αυτό.
Η επιστροφή στη Γροιλανδία φαίνεται να αλλάζει τη στάση του Μάρσαλ
απέναντι στην εξουσία.
Όσο για εμένα, δεν ξέρω τι να συμπεράνω από αυτό το σκηνικό.
Δεν ξέρω πώς να το πάρω.
Δεν μοιάζει με πτέρυγα φυλακών.
Είναι…
Λέω συνεχώς "ανησυχητικό".
Παραείναι άνετο.
Και μετά γνώρισα τον Μάρσαλ.
Τόσο αυτός όσο και οι άλλοι κρατούμενοι έχουν χαρακτηριστεί "επικίνδυνοι".
Η Γροιλανδία παίρνει πίσω τους πιο επικίνδυνους κρατουμένους της
από τη Δανία,
κι είμαι στο επίκεντρο όλου αυτού.
Είναι 9:00 μ.μ., και οι πόρτες κλειδώθηκαν για τη νύχτα.
Μπορώ να πάω να κάνω ντους,
να πάρω αναψυκτικό από το ψυγείο,
αλλά δεν μπορώ να βγω έξω από το δωμάτιο μετά τις 9:00 μ.μ.
Είμαι σε ένα μέρος που μπορεί να σε τρελάνει…
εξαιτίας αυτών των περιορισμών.
2Η ΜΕΡΑ
Το πρώτο μου πρωινό,
κι έχω να πάω σε μια συνεδρία ψυχοθεραπείας.
Τι κάνετε;
-Ετοιμασίες. -Για τα Χριστούγεννα;
Εντάξει.
Και τι θα το κάνεις αυτό;
Θα το κολλήσω.
-Θα το βάλεις στον τοίχο; -Ναι.
Ποιος το οργάνωσε αυτό;
-Εσείς το οργανώσατε; -Ναι.
Είστε εξωτερικός συνεργάτης ή υπάλληλος;
Είμαι υπάλληλος.
Εντάξει. Κι εσείς το ίδιο;
-Ναι, κοινωνική λειτουργός. -Να φτιάξω γιρλάντες;
Ναι, μπορείς.
Ωραία, αυτό είναι καθαρά για διακόσμηση ή είναι και ψυχοθεραπεία;
Μπαίνουμε στο πνεύμα των Χριστουγέννων.
Μάλιστα. Είναι πολύ ανθρώπινο, σωστά;
Δεν ξέρω αν είναι καλό, γιατί συνειδητοποιείς τι χάνεις.
Είσαι πολύ ευγενικός. Ευχαριστώ, Κάλι.
Καίει.
Ναι, εντάξει.
Άρα, είσαι εθελόντρια;
Όχι. Είμαι δασκάλα.
Δασκάλα.
Διδάσκεις στη φυλακή ή εκτός… φυλακής;
-Εκτός. Ναι. -Μάλιστα.
Βασικά, ήταν δασκάλα στο σχολείο μου.
Ήταν δασκάλα… Τον γνώριζες μικρό;
-Ναι. -Όταν ήμουν ένα μικρό σκατό, ναι.
Είναι ακόμα μικρό σκατό;
Όχι. Είναι καλός.
Είναι απίστευτο, πάντως.
Τον ξέρεις από μικρό παιδί.
-Ξέρεις το παρελθόν του. -Ναι.
Πώς σου φαίνεται αυτή η φυλακή;
Μοιάζει με ξενοδοχείο.
Αυτό είναι καλό ή κακό;
Το θεωρώ καλό.
Η πρόθεση είναι σίγουρα καλή,
αλλά δεν είναι κανονική θεραπεία επανένταξης.
Η δυναμική είναι περίπλοκη,
όταν οι κρατούμενοι γνωρίζουν το προσωπικό από μικροί.
Βλέπω έναν κρατούμενο κι έναν δεσμοφύλακα να καπνίζουν μαζί
σαν παλιοί φίλοι.
Δεν έχουμε γνωριστεί. Ράφαελ. Χαίρω πολύ.
-Μίκαελ. -Μίκαελ.
-Εδώ είναι το καπνιστήριο. -Ναι.
-Δεν καπνίζετε στα δωμάτιά σας; -Όχι.
Δεν επιτρέπεται ο καπνός στο δωμάτιο.
-Μόνο στα κρυφά. -Δεν με πειράζει.
-Δεν καπνίζω μέσα. Δεν είναι καλό. -Εντάξει.
Πόσο καιρό είσαι στη φυλακή;
Επτά μήνες.
Κι έχω ακόμα έναν χρόνο και δέκα μήνες.
-Εντάξει. -Ναι.
Με ποια κατηγορία;
Για λαθρεμπόριο χασίς από Δανία σε Γροιλανδία.
-Διακίνηση. -Ναι.
Το αρνήθηκε.
Έχει ακόμα δύο εβδομάδες για να σκεφτεί αν θέλει να κάνει έφεση.
-Σωστά. -Εντάξει. Και θα το κάνεις;
Θα προσπαθήσω. Θα μιλήσω με τον δικηγόρο από τη Δανία.
-Όμως, είσαι διακινητής ναρκωτικών; -Όχι.
-Μερικές φορές, ίσως λίγο. Ναι. -Μερικές φορές.
-Ωραίο αυτό. -Ναι.
"Δεν είμαι έμπορος, αλλά μερικές φορές είμαι".
Ακριβώς.
Καλώς. Έχεις ξανακάνει φυλακή;
Ναι, για δέκα μήνες.
Για κοκαΐνη κι αμφεταμίνες.
-Άρα, ναρκωτικά πάλι. -Ναι.
-Διακίνηση. -Ναι.
-Διακινητής καριέρας. -Ναι.
Πώς είναι η φυλακή εδώ σε σχέση με τη Δανία;
Είναι μια νέα φυλακή.
-Το σύστημα δεν λειτουργεί τώρα. -Όχι.
Δεν είναι τόσο καλά όταν… οι δεσμοφύλακες είναι καλοί,
εξωτερικά είναι ωραία και το δωμάτιο καλό.
Καλύτερα στη Δανία.
Δεσμοφύλακες που κάνουν παρέα με κρατούμενους
δεν είναι κάτι σύνηθες στις περισσότερες φυλακές.
Πίσω στην κουζίνα, είναι ώρα φαγητού,
και θέλω να μάθω περισσότερα για τον γείτονά μου, τον Κάλι.
Πόσο καιρό είσαι εδώ;
Όταν ήρθα εδώ, ήμουν ήδη επτά χρόνια στη φυλακή.
-Μάλιστα. -Άρα…
-Στη Δανία; -Ναι.
Είσαι από τους κρατούμενους που μεταφέρθηκαν.
Ναι.
-Ήθελες να επιστρέψεις; -Ναι.
Είναι η γενέτειρά μου, η πατρίδα μου.
Ο αέρας είναι δικός μου.
Πώς ήταν η φυλακή στη Δανία;
Η άμεση διαφορά είναι ότι μας συμπεριφέρονται πολύ καλύτερα
στη Δανία από ό,τι εδώ.
Είναι περισσότερο ομιλητικοί στη Δανία. Θα σε φροντίσουν.
Αν περνάς δύσκολα, θα έρθει ο δεσμοφύλακας
και θα σου πει "Είσαι καλά; Θες να βγεις έξω; Πάμε λίγο έξω".
"Έχεις φάει;"
Θα σε φροντίσουν, αν έχεις κάποιο πρόβλημα.
Είναι έμπειροι κι εκπαιδευμένοι
-κι είναι η δουλειά τους. -Ναι.
Αν θυμώσω, θα με ρωτήσουν "Γιατί έχεις θυμώσει;"
"Πες μας, σε παρακαλούμε" και θα βοηθήσουν.
Οι δεσμοφύλακες δεν ασχολούνται μαζί μας.
Αν τους πω "Ελάτε να φάμε μαζί",
θα φοβηθούν. Δεν θα ξέρουν τι να κάνουν.
Θα στέκονται και θα λένε
"Δεν ξέρω αν επιτρέπεται",
και μετά θα φύγουν.
Κι αν τους πω "Δεν είμαι καλά σήμερα. Είμαι πολύ στενοχωρημένος",
είναι επικίνδυνο.
Ίσως με κλειδώσουν μέσα.
Στη Δανία, θα μου φέρονταν καλά.
Ποιοι βρίσκονται εδώ;
Οι περισσότεροι έχουν κάνει επιθέσεις.
Ληστείες.
Πολλά μικρότερα πράγματα και φόνους.
Βασικά, είμαι ο μόνος.
-Είσαι μέσα για φόνο; -Ναι.
Τι συνέβη;
Μεγάλωσα σε ορφανοτροφείο.
Ήμουν σε άσχημη φάση.
Και οι φίλοι μου πέθαιναν, ο ένας μετά τον άλλον.
-Πέθαιναν; -Αυτοκτονούσαν.
-Αλήθεια; -Ναι.
Είναι τεράστιο πρόβλημα στη Γροιλανδία.
Δεν ξέρω γιατί. Οι άνθρωποι πεθαίνουν συνεχώς εδώ.
Προσπάθησα να μιλήσω γι' αυτό,
αλλά ο γροιλανδικός τρόπος επιβάλλει να μη μιλάμε πολύ.
Δεν συζητάμε για πολλά.
Η γροιλανδική οικογένεια κυκλοφορεί και λέει
"Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα.
Είμαστε η καλύτερη χώρα. Η πιο όμορφη στον κόσμο".
Ναι, άντε γαμηθείτε!
Όχι, δεν είναι.
Ο κόσμος πεθαίνει.
Αυτοκτονίες, παιδική κακοποίηση…
Οι βιασμοί είναι τεράστιο πρόβλημα.
Ο φόνος έγινε από θυμό, από μίσος.
Από μίσος…
για τους δικούς μου, εκείνη την εποχή.
Σκεφτόμουν…
"Με εγκαταλείπουν συνεχώς όλοι,
είτε θα αυτοκτονήσω είτε θα σκοτώσω κάποιον άλλον".
Αυτόν που σκότωσες;
-Δεν τον γνώριζες. -Δεν τον γνώριζα.
Ήμουν σε ένα πάρτι με τους φίλους μου,
και συζητούσαμε… για πολιτική.
Ανήκω στους κομουνιστές.
Και…
Κλιμακώθηκε γρήγορα.
Εκείνη τη στιγμή αποφάσισα
"Είναι εχθρός του λαού μου. Πρέπει να πεθάνει".
Και τον σκότωσα.
Δεν ήξερα τι έκανα.
Ήμουν κυριευμένος από μίσος και οργή.
Δεν έβλεπα. Δεν σκεφτόμουν.
Το θέμα είναι πως όταν θυμώνω, όλα γύρω μου σκοτεινιάζουν.
-Δεν σκέφτομαι, δεν αισθάνομαι… -Πώς τον σκότωσες;
Τον χτύπησα και τον πέταξα από τη στέγη.
-Τον χτύπησες με τα χέρια σου; -Ναι.
Από εκείνη την ημέρα τρελάθηκα.
Δεν με ενδιέφερε τίποτα πια.
Είναι αλλιώς όταν το κουβεντιάζω τώρα.
Το εκτιμώ που μου μίλησες γι' αυτό.
Είσαι επτά χρόνια στη φυλακή, έχεις αποδεχτεί αυτό που έκανες,
αλλά το σημαντικότερο είναι, μετάνιωσες;
-Φυσικά. Κάθε… -Έχεις τύψεις;
Κάθε μέρα, θα κοιτώ τον εαυτό μου στον καθρέφτη
κι ένα ανθρωπάκι εδώ μέσα θα λέει "Είσαι δολοφόνος".
Για την υπόλοιπη ζωή μου.
Προς το παρόν, η φυλάκιση δεν έχει τέλος για τον Κάλι,
καθώς εκτίει ποινή αόριστης διάρκειας.
Φαίνεται πως έχει δρόμο ακόμα για να ξεπεράσει τους δαίμονές του.
3Η ΜΕΡΑ
Μπορεί να είναι μια φυλακή υψίστης ασφάλειας
με τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες της Γροιλανδίας,
αλλά για να βοηθηθεί η επανένταξή τους,
οι κρατούμενοι που έχουν καλή συμπεριφορά μπορούν να εργαστούν στην πόλη.
Θα συναντήσω έναν τύπο ονόματι Νικολάι,
που του επιτρέπουν να βγαίνει από τη φυλακή κάθε μέρα
για να δουλεύει έξω.
Με προσκάλεσε να πάω μαζί του στον χώρο εργασίας του.
Δεν είναι προοδευτικό; Θέλω να πω…
-Ο Νικολάι; -Ναι.
Γεια, είμαι ο Ράφαελ.
-Καλημέρα, είμαι ο Νικολάι. -Καλημέρα, χάρηκα.
Μου είπαν ότι μπορώ να σε ακολουθήσω στην πρωινή σου δουλειά.
-Είναι νωρίς το πρωί… -Φυσικά.
-Το κάνεις κάθε μέρα; -Το κάνω κάθε μέρα.
Κάθε πρωί ο Νικολάι περνάει τις πύλες αυτής της υψίστης ασφάλειας φυλακής,
για να δουλέψει σε ένα ναυπηγείο.
Πόσο καιρό εργάζεσαι εδώ;
Σχεδόν από τότε που καταδικάστηκα.
Πώς πήρες τη δουλειά;
Ο συνάδελφός μου είναι φίλος μου.
Κι είπα "Ξέρεις κάτι; Θα την πάρω".
-Κερδίζεις χρήματα; Πληρώνεσαι; -Πληρώνομαι.
Κι αρκετά καλά, μάλιστα.
Καλύτερα από τους δεσμοφύλακες.
-Αλήθεια; -Ναι.
Το ξέρουν αυτό;
Νομίζω ότι το ξέρουν.
-Δηλαδή, αξίζει τον κόπο η φυλακή. -Ναι, από ό,τι φαίνεται.
Λοιπόν, φτάσαμε.
Η φυλακή επιτρέπει στον Νικολάι να επισκευάζει σκάφη σε ένα βαφείο
για να μπορεί να βρει δουλειά όταν αποφυλακιστεί.
Δείχνουν τεράστια εμπιστοσύνη σε έναν κρατούμενο.
Το σκάφος το έχουμε εδώ στη γωνία.
Βλέπεις…
-Σε αυτό το σκάφος δουλεύεις; -Ναι, σε αυτό.
Οι αναθυμιάσεις εδώ είναι πολύ έντονες.
Ναι, γιατί μόλις άνοιξα αυτά. Τις έχω συνηθίσει. Δεν τις μυρίζω.
Μπορεί εσύ να μην τις μυρίζεις, αλλά εγώ μαστουρώνω λίγο.
Ξέρεις, απλώς…
-Ναι, δωρεάν ταξίδι. -Ναι.
Δεν ξέρω. Ο Νικολάι τρέχει πέρα-δώθε.
Βγαίνει από τη φυλακή κι εργάζεται.
Είναι ενδιαφέρον. Πόσα άτομα ξέρουν, εκτός από τους ανθρώπους εδώ…
Όχι μόνο εργάζεται εδώ, αλλά πάει και στην πόλη.
Δεν μοιάζει με εγκληματία. Οι εγκληματίες δεν μοιάζουν με κάτι.
Οπότε, περπατάει στον δρόμο όπως ο οποιοσδήποτε.
Στο τέλος της ημέρας, επιστρέφει στη φυλακή. Πολύ λίγοι το γνωρίζουν.
Πώς κατέληξες στη φυλακή;
Πιάστηκα προσπαθώντας να περάσω λαθραία τρία κιλά χασίς.
Από τη Δανία εδώ.
-Τι, είσαι έμπορος ναρκωτικών; -Ναι.
Ποια είναι η τιμή της πιάτσας για τόση ποσότητα χασίς;
Πάνω από εκατομμύριο.
Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου ένα εκατομμύριο λίρες σε τιμή πιάτσας.
Τιμή πιάτσας. Ναι.
Είναι πολλά λεφτά.
Τι ποινή σού επιβλήθηκε για τόση ποσότητα ναρκωτικών;
Δύο έτη και δύο μήνες.
Είναι η πρώτη σου φορά στη φυλακή;
-Όχι. -Μάλιστα.
Στη Δανία, ήμουν στη φυλακή για κλοπή αυτοκινήτων.
Μάλιστα.
Θα περιέγραφες τον εαυτό σου ως εγκληματία καριέρας;
Έκανα συχνά εγκλήματα, αλλά δεν έκανα φυλακή.
-Επειδή δεν σε έπιασαν; -Ακριβώς. Ναι.
Όμως, τώρα είμαι 35 χρονών, κι έχω δύο παιδιά που πρέπει να φροντίσω.
Όποτε, όταν τελειώσουν όλα αυτά, σταματάω.
-Σταματάς; -Ναι, σταματάω.
Ήταν πειρασμός; Ήταν απλώς…
Πτήσεις πρώτης θέσης, ωραία ξενοδοχεία, πολλές διακοπές.
-Αυτά φέρνουν τα ναρκωτικά. -Ναι.
Κι αυτά θα τα παρατήσεις τώρα;
Ναι, ακριβώς.
Πώς σε έπιασαν;
Ήταν στη βαλίτσα μου.
-Τόσο απροκάλυπτα; -Ναι.
Είναι ο τρόπος που τα πακετάρεις. Τα σκυλιά δεν τα μυρίζουν.
Είναι απλώς…
-Μη δώσεις πολλές λεπτομέρειες. -Δεν θα το κάνω.
Ξέρω.
Πώς είναι να εκτίεις την ποινή σου στη νέα φυλακή;
Γιατί ακόμα σε κλείνουν σε κελί τη νύχτα.
Δεν μπορείς να φύγεις από τη φυλακή μετά τις 6:00 μ.μ., σωστά;
Κλειδώνουν την μπροστινή πόρτα τη νύχτα.
-Μπορείς να μετακινηθείς εντός. -Εντός μπορώ, ναι.
Νιώθεις ότι τιμωρείσαι;
-Όχι. Καθόλου. -Δεν είναι σαν φυλακή;
Είναι σαν ξενοδοχείο.
Βγαίνω έξω, κοιμάμαι και πάω ξανά το πρωί.
Είναι ξενοδοχείο.
-Ευχαριστώ που είπες την ιστορία σου. -Παρακαλώ.
Θα σε δω αργότερα.
Εντάξει, μια χαρά. Θα επιστρέψω γύρω στις 5:00 μ.μ.
-Ωραία. -Αλλά θα ξαναβγώ στις 6:00 μ.μ.
Έχω ραντεβού απόψε.
-Ωραία. -Ναι.
-Είσαι καμάκι. -Έτσι είναι με τα κορίτσια.
Έτσι είναι. Ωραία, Νικολάι, θα σε δω μετά.
Ναι, θα σε δω μετά.
Φαίνεται άσκοπο να κλείνεις τον Νικολάι στη φυλακή τη νύχτα
με μεγάλο κόστος για το κράτος,
όταν μπορεί να έρθει και να φύγει όποτε θέλει.
Δεν έχω δει ποτέ κάτι παρόμοιο.
Αυτή η φυλακή τού έχει κάτσει καλά.
Μου είπε στο τέλος, καθώς έφευγα, ότι θα βγει ραντεβού απόψε.
Είναι κρατούμενος που εκτίει ποινή φυλάκισης, αλλά βγαίνει ραντεβού.
Η αναμόρφωση στη φυλακή είναι το κλειδί.
Όμως, την αντιμετωπίζει σαν μια κατασκήνωση.
Πίσω στην πτέρυγα Α με τον καταδικασμένο δολοφόνο Κάλι.
Δεν έχει ταξίδια για αυτόν στην πόλη.
Αντιθέτως, περνά άλλο ένα βράδυ στο κελί του.
Αυτό είναι το κελί μου.
-Γίνεται άνω κάτω όταν εγώ… -Μπορείς να έχεις τον χώρο σου όπως θες.
-Αυτή είναι η τηλεόρασή σου; -Ναι.
Λειτουργούν μόνο τρία κανάλια.
Στην τηλεόραση;
Ναι, είναι χάλια κανάλια. Δείχνουν σκατά.
Αυτό είναι το Blu-ray μου.
-Βλέπεις DVD; -Ναι, Blu-ray.
-Κι αυτό είναι το Playstation σου; -Ναι.
Γιατί κάποιοι θα πουν
"Θα έπρεπε να τιμωρείται. Δεν θα έπρεπε να του επιτρέπονται τέτοια πράγματα".
Αυτοί που σκέφτονται έτσι δεν ξέρουν τίποτα.
Γιατί…
η τιμωρία εφαρμόζεται ήδη αφαιρώντας μου την ελευθερία.
Κι ενώ ο Κάλι μού δείχνει το PlayStation, εντοπίζω ένα κινητό τηλέφωνο.
Δεν είναι έξυπνο κινητό. Είναι τηλέφωνο φυλακής.
Το παίρνεις από τη φυλακή;
Δεν μπορεί να βγάλει φωτογραφία. Δεν έχει ίντερνετ.
Είναι σαν ένα συνηθισμένο τηλέφωνο.
Αυτό πραγματικά με αφήνει άφωνο, γιατί το γεγονός ότι η φυλακή
σας παρέχει ένα κινητό τηλέφωνο
για να κάνετε κλήσεις
είναι κάτι που δεν έχω ξανακούσει.
Νομίζω ότι είναι τέλεια ιδέα.
Είναι περιορισμένο.
Δεν μπορείς να βγάλεις φωτογραφίες. Δεν έχει ίντερνετ.
Ποιον μπορείς να καλέσεις;
Την οικογένειά μου.
Το νούμερο που θέλω.
Ακούνε. Ξέρουν τι λες.
-Ελέγχουν τις κλήσεις σας. -Ναι.
-Μπορείς και να λαμβάνεις κλήσεις; -Ναι.
Να σε καλεί η οικογένεια;
-Οποιαδήποτε ώρα; -Ακόμα και τα μεσάνυχτα.
Ομολογώ πως έχω εντυπωσιαστεί.
Στην πραγματικότητα είναι σωτήριο.
Την ημέρα που ήμουν πεσμένος τα μεσάνυχτα,
δεν είχα κανέναν να μιλήσω εκτός από αυτό.
Τηλεφώνησα στη μαμά μου, στον αδερφό μου, στην οικογένειά μου.
Μπορώ να τους μιλήσω.
Κι αυτοί το ίδιο.
Είναι σίγουρα καλό να μπορείς να μιλάς με την οικογένειά σου.
Η διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία επανένταξη και στο ανέλπιδο μέλλον.
4Η ΜΕΡΑ
Είναι η τέταρτη ημέρα.
Οι κρατούμενοι του Α Τμήματος επιτρέπεται να βγουν έξω μία ώρα την ημέρα για άσκηση.
Οπότε βγαίνουμε για γυμναστική,
δηλαδή φτυάρισμα χιονιού, μιας κι είμαστε τόσο κοντά στην Αρκτική.
Καθώς αυτοί οι τύποι αγνοούν το πότε θα αποφυλακιστούν,
η εκπληκτική θέα της Γροιλανδίας τούς προσφέρει λίγη παρηγοριά.
Λοιπόν, Ραφ, πρέπει να καταλάβεις
ότι μας έχει λείψει αυτό.
Μπορούμε να δούμε σκάφη και φώκιες.
Μερικές φορές έρχονται φάλαινες.
-Αλήθεια; -Και μπορούμε να… Ναι.
Αυτό είναι πολύ καλό.
Κι επίσης, μερικές φορές, όταν το βλέπουμε,
σκεφτόμαστε τους προγόνους μας, πώς έφτασαν πλέοντας.
Εγώ τουλάχιστον.
-Είναι ωραία να βγαίνεις έξω. -Ναι.
Ναι, ακόμα κι αν κάνει κρύο.
Επίσης, παίζεις με το μηχάνημα.
Είναι η δουλειά του τεμπέλη.
-Είναι η δουλειά του γαμάτου. -Καλά.
Νόμιζα ότι ήταν εύκολο. Είναι δύσκολο!
Τράβα προς τα κάτω.
Άρχισε να δουλεύει.
Δεν είναι εύκολο.
Το κάνει καλά.
Θα απομακρύνω κι όλα αυτά.
Για τους Γροιλανδούς σαν τον Κάλι, που ήταν φυλακισμένοι στη Δανία,
αυτό είναι αναπόσπαστο κομμάτι τους.
Μου έλειψε αυτό. Είναι το σπίτι μου.
-Έτσι το θυμάσαι; -Ναι. Είναι καλό χιόνι.
Ήταν έτσι όταν ήσουν παιδί;
Ναι. Πάντα λάτρευα το χιόνι.
Ακούγεται σαν μια ειδυλλιακή παιδική ηλικία.
-Δεν ήταν. -Άρα υπήρξαν κάποιες ωραίες εμπειρίες;
Ναι, φυσικά, υπήρξαν.
Όμως, την πατήσαμε από το σύστημα.
Η οικογένειά μου βίωσε μια κρίση,
όταν ο μεγαλύτερος αδερφός μου πέθανε σε ατύχημα.
Τι συνέβη;
Πνίγηκε.
-Αλήθεια; -Ναι.
Οπότε…
όλα κατέρρευσαν.
Οι γονείς μου δεν μπορούσαν να μας φροντίσουν πια.
Μας πήγαν στο ορφανοτροφείο.
Πόσων χρονών ήσουν όταν πήγες στο ορφανοτροφείο;
Περίπου επτά.
Και τότε ήταν που άρχισες να εκτροχιάζεσαι;
Φυσικά, δηλαδή, μου έλειψε το σπίτι μου. Μου έλειψαν οι γονείς μου.
Υποτίθεται πως θα μας έπαιρναν.
Αλλά αργότερα…
το προσωπικό του ορφανοτροφείου μάς είπε
"Όχι, δεν σε θέλουν. Δεν σε αγαπούν".
-Αλήθεια; -Ναι.
Ήταν ψέματα. Φυσικά, η μαμά μου…
οι γονείς μου ήρθαν στο ορφανοτροφείο για να μας πάρουν,
αλλά τους απομάκρυναν.
Ποιος τους απομάκρυνε;
-Το προσωπικό. -Κι από πού ήταν το προσωπικό;
-Ήταν κι αυτοί Γροιλανδοί ή… -Το κράτος.
Ήταν το κράτος. Ήσουν…
Μάλιστα.
Την ώρα που ο Κάλι ήταν σε ίδρυμα,
γηγενείς Γροιλανδοί όπως οι γονείς του,
υφίσταντο διακρίσεις εις βάρος τους και θεωρούνταν ακατάλληλοι γονείς
από τις δανικές αρχές.
Τέτοιες αντιλήψεις έβλαψαν βαθιά τον Κάλι
και πολλούς άλλους ιθαγενείς Γροιλανδούς.
Τότε μίσησα την οικογένειά μου.
Ό,τι μου είπαν ήταν ψέματα, αλλά ως παιδί τα πίστεψα.
Και μας επηρέασαν για την υπόλοιπη ζωή μας.
Καταλαβαίνεις;
Να σου λένε ότι δεν σε αγαπάνε οι γονείς σου.
Αδιανόητο.
Έχεις σχέση τώρα με τους γονείς σου;
Ναι, με όλους τους.
Τους αγαπώ.
-Οι γονείς σου σε επισκέπτονται; -Ναι.
Έχεις συμφιλιωθεί με τον εαυτό σου.
Είσαι ένας βίαιος άντρας. Διέπραξες φρικιαστικό φόνο.
Κοίτα…
δεν θα με συγχωρήσω ποτέ για ό,τι έκανα.
Αυτήν τη στιγμή δεν ξέρω τι να κάνω με αυτήν την ενοχή.
Έχω δει άλλους κρατούμενους που διέπραξαν ίδια εγκλήματα να τρελαίνονται.
Δεν θέλω να τρελαθώ.
Γι' αυτό το αποδέχομαι.
Θα έλεγες ότι η φυλακή σε αναμόρφωσε;
Μόνος μου αναμορφώθηκα.
Ανεξάρτητα από όσα λέει ο Κάλι,
φοβάμαι πως αν επιστρέψει στην κοινωνία που νιώθει ότι τον έβλαψε τόσο,
θα δυσκολευτεί τελικά περισσότερο να επανενταχθεί σε αυτήν.
Μέχρι στιγμής, με εκπλήσσει τρομερά το πόσοι λίγοι δεσμοφύλακες υπάρχουν.
Σήμερα, θα περάσω χρόνο μαζί τους,
ξεκινώντας με τον Κάρστεν, τον επικεφαλής ασφάλειας.
Γεια.
5Η ΜΕΡΑ
-Εδώ είναι η αίθουσα ελέγχου; -Ναι.
Βλέπω ότι έχετε πολλές οθόνες.
Ναι.
Έχουμε κάμερες κατά μήκος της φυλακής.
Η πύλη ανοίγει από εδώ.
Μπορούμε να ανάψουμε τα φώτα της φυλακής.
Απ' έξω, βλέπουμε κάθε γωνία.
Νομίζω πως είναι η πιο προχωρημένη τεχνολογικά φυλακή στη Βόρεια Ευρώπη.
Αν και αυτό το σύστημα κλειστού κυκλώματος είναι εντυπωσιακό
και συνεπάγεται μικρότερο αριθμό δεσμοφυλάκων,
δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πολύτιμη στήριξη
που το προσωπικό μπορεί να παρέχει.
Η Λένε είναι μία παραδοσιακή Δανή δεσμοφύλακας,
συνηθισμένη στα να λειτουργεί με τον δανέζικο τρόπο.
Βρίσκει άβολο τον τρόπο προσέγγισης της νέας γροιλανδικής φυλακής.
Πώς συγκρίνονται τα όσα κάνουν σε αυτήν τη φυλακή
με το πώς τα κάνετε στη Δανία;
Δεν έχουν σύστημα εδώ.
Όταν φτάσαμε πριν από δύο μήνες, δεν υπήρχε απολύτως τίποτα.
-Καμία διάρθρωση; -Καμία.
-Καμία πειθαρχία; -Καμία.
Και μετά κάνουν χαζά πράγματα.
Καπνίζουν χασίς και κάτι τέτοια.
Αυτό που με εντυπωσιάζει
είναι η έλλειψη δεσμοφυλάκων.
-Αισθάνεσαι ένα κενό. -Ναι.
Συνήθως οι φυλακές έχουν πρόγραμμα.
Ξύπνημα στις 7:00 π.μ., να είμαστε στην πόρτα…
Αυτό μου αρέσει.
-Δεν το έχουν εδώ; -Δεν το έχουν. Κακώς.
Υποψιάζομαι πως σε τόσο μικρό πληθυσμό…
Ναι, δεν λειτουργεί,
γιατί οι συνάδελφοί μου μπορεί να είναι γείτονες
αυτών που μένουν εδώ.
Μπορεί να είναι ο μπαμπάς, η μαμά τους.
Πιστεύεις ότι αυτό…
κάνει τους δεσμοφύλακες να φοβούνται τους φυλακισμένους;
Έτσι πιστεύω.
Πιστεύω ότι φοβούνται τους φυλακισμένους…
γιατί αφού τελειώσουν από εδώ, θα πρέπει να ζουν κοντά τους.
Μια φυλακή δεν μπορεί να λειτουργήσει έτσι.
Όχι.
Θεωρείς ότι είναι λάθος;
Όλο το κτήριο αυτής της φυλακής
κι όλη η ιδέα είναι λάθος;
Όχι, θεωρώ ότι, σαν ιδέα, αυτή η φυλακή είναι μια χαρά.
Όμως, θεωρώ…
πώς αν έφερναν κάποιους φρουρούς από τη Δανία εδώ,
περισσότερους από τέσσερις…
Είμαστε μόνο τέσσερις.
-Αλήθεια; -Ναι.
Τότε, θα βοηθούσε πολύ.
Δεν μπορώ να πιστέψω τι μου είπε.
Το προσωπικό φοβάται τους φυλακισμένους, δεν υπάρχει πρόγραμμα, πειθαρχία.
Δεν πιστεύω ότι φταίει που οι φυλακισμένοι είναι σκληροί και επικίνδυνοι
και μπορεί να βλάψουν τους δεσμοφύλακες.
Περισσότερο είναι πως πρόκειται για μικρή κοινωνία, γνωρίζονται μεταξύ τους
και ξέρουν πώς να τους χειριστούν.
Ξέρουν πώς να είναι απειλητικοί χωρίς να απειλούν,
γιατί ίσως ο αδερφός τους να είναι γείτονας με τον δεσμοφύλακά τους.
Μένει μόνο να τους στραβοκοιτάξουν
ή να τους δώσουν κωδικοποιημένο μήνυμα τύπου
"Αν δεν μου δώσεις ό,τι θέλω, αν δεν κάνω ό,τι θέλω…"
Είπε ότι καπνίζουν χασίς και κανείς δεν τους σταματά,
το κάνουν χωρίς κανέναν έλεγχο.
Αν και είναι νωρίς,
το να είναι σεβαστοί οι δεσμοφύλακες και να έχουν εξουσία είναι σημαντικότατο.
Δύσκολο να συμβεί σε ένα μέρος όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους.
Το έρημο, παγωμένο τοπίο έξω από τους τοίχους της φυλακής
υπενθυμίζει συνεχώς τη θηρευτική κουλτούρα
που υπάρχει στην καρδιά της γροιλανδικής ταυτότητας.
Η φυλακή δοκιμάζει μια ριζοσπαστική προσέγγιση
για να διατηρηθεί η επαφή των φυλακισμένων με την παράδοση.
Επιτρέπει ακόμα και στους βαρυποινίτες να βγουν για κυνήγι.
Βγαίνω με τον Άκου, έναν φυλακισμένο,
δύο δεσμοφύλακες κι ένα κυνηγετικό τουφέκι για να ψάξουμε για φώκιες.
Τώρα θα πάρουμε το τουφέκι από το πορτμπαγκάζ του αμαξιού,
το οποίο επιτρέπεται να χρησιμοποιήσουμε οι φυλακισμένοι κι εγώ.
Έτσι ελπίζω.
Καλημέρα. Ράφαελ. Χαίρω πολύ.
Τζόνας. Χαίρω πολύ.
Πάμε προς το φιόρδ, σε περιοχή γνωστή για τις φώκιες.
Το κρέας της φώκιας είναι αγαπημένο φαγητό εδώ.
Αν χτυπήσουμε κάποια, θα σφαχτεί επιτόπου
και το κρέας θα μεταφερθεί στη φυλακή για δείπνο.
Συνήθιζες να κυνηγάς πριν να μπεις στη φυλακή;
-Ναι. -Αλήθεια;
-Ναι. -Κυνηγούσες φώκιες;
Ναι.
Φτάσαμε στο καλύτερο σημείο για φώκιες.
Το τουφέκι είναι γεμάτο και έτοιμο.
Το βεληνεκές του φτάνει τα 1.800 μέτρα.
Τώρα μένει να περιμένουμε.
Πόσο καιρό είσαι στη φυλακή;
Έναν χρόνο και οχτώ μήνες.
Και πόση είναι η ποινή σου;
Οχτώ χρόνια.
Για ποιο λόγο μπήκες στη φυλακή;
Σκότωσα έναν άντρα.
-Σκότωσες έναν άντρα; -Ναι.
Είχα πιει υπερβολικά.
Και σου επιτρέπουν ήδη να βγαίνεις. Πολύ φιλελεύθερο.
Κάποιοι θα το θεωρούσαν εξωφρενικό.
Εσύ τι πιστεύεις;
Μου κάνει καλό που βγαίνω.
Ήταν κάποιος που ήξερες; Κάποιος φίλος σου;
Ήταν άγνωστος, δεν τον ήξερα.
Πώς συνέβη;
Τον χτύπησα…
και τον έριξα στο νερό.
Τι έκανε που σε θύμωσε τόσο;
Δεν ξέρω, δεν θυμάμαι.
Ένας μάρτυρας είπε τι έκανα.
Πώς νιώθεις που σκότωσες έναν άλλο άντρα;
Κλαίω
και περνώ πολύ χρόνο έχοντας κατάθλιψη.
Ναι.
Πώς βλέπεις τον εαυτό σου τώρα, ως άνθρωπο;
Γιατί οι άνθρωποι στην τοπική κοινότητα θα σε βλέπουν ως δολοφόνο.
Ίσως αν ξεπεράσω το γεγονός ότι σκότωσα κάποιον
κι αν δείξω καλή διαγωγή, να πάνε όλα καλά.
Έτσι πιστεύω, ναι.
Είναι θαυμάσιο που μπορώ να βγω στη θάλασσα
και να κυνηγήσω.
Αυτό το μοναδικό προνόμιο είναι δυνατό
τώρα που οι φυλακισμένοι γύρισαν στη χώρα τους.
Κάνουμε την επανένταξη
ώστε ο κρατούμενος να μπορεί να ζήσει ξανά ανάμεσα σε ανθρώπους.
Δεν θα βάλουμε χαλινάρι στους ανθρώπους.
Δεν ήταν πετυχημένο κυνήγι φώκιας ή ψαριών, αλλά δεν ήταν αυτή η ουσία.
Η ουσία είναι ότι παίρνουν φυλακισμένους,
εν προκειμένω έναν φονιά που έχει εκτίσει ένα έτος
από τα οχτώ της καταδίκης του,
έξω από τη φυλακή, σε βάρκα, για να κυνηγήσει.
Οι βίαιοι φυλακισμένοι αντιμετωπίζονται διαφορετικά στη Γροιλανδία
από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο.
Όταν επέστρεψα στη φυλακή,
ο συγκρατούμενος Μάρσαλ είχε κάποιους ιδιαίτερους επισκέπτες:
τον αδερφό του, τη νύφη του και τον ανιψιό του.
Όταν εκείνος κι άλλοι Γροιλανδοί κρατούνταν στη Δανία, 3.200 χλμ. μακριά,
οι οικογενειακές επισκέψεις ήταν σπάνιες.
Τον Μάρσαλ επισκέφτηκε ο αδερφός του σήμερα,
που τυχαίνει να είναι αστυνομικός.
Τα δύο αντίθετα άκρα:
κακοποιός καριέρας, διώκτης του εγκλήματος.
-Απόλαυσε το επισκεπτήριο. Μαγείρεψες. -Ναι.
Ωραίο.
Η εγγύτητα με την οικογένειά του δείχνει να βοηθά αυτόν τον άντρα
με το βίαιο παρελθόν.
Όλα για την επανένταξη, σωστά;
Υπενθυμίζει όσα χάνεις, τα μικρά πράγματα.
Έφεραν τον Μάρσαλ από τη Δανία, πιο κοντά στην οικογένεια,
ελπίζοντας ότι στιγμές σαν αυτή θα αλλάξουν τη ζωή του.
Ο χρόνος μου σε αυτήν την τολμηρή, νέα, πειραματική φυλακή τελειώνει.
Θέλω να ρωτήσω τη διευθύντριά της, την Τίνα, για τις μελλοντικές προοπτικές.
Ποια είναι η φιλοσοφία αυτής της φυλακής στη Γροιλανδία;
Έχει δύο όψεις.
Έχουμε την υποχρέωση να προστατεύσουμε την κοινωνία,
αλλά εστιάζουμε κυρίως στην επανένταξη.
Αν θέλουμε να βελτιώσουμε τους ανθρώπους,
δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε κάγκελα, να τους τιμωρούμε
και να τους μιλάμε υποτιμητικά.
Πρέπει να τους αντιμετωπίζουμε ως ανθρώπους,
ώστε να μάθουν πώς να επικοινωνούν με άλλους ανθρώπους με θετικό τρόπο.
Και τι γίνεται με τα θύματα;
Πιστεύω ότι πολλά θύματα ξέρουν ότι έχουν φυλακιστεί.
Ξέρουν ότι πρέπει να προσπαθήσουν για να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι.
Είναι δύσκολο εδώ,
γιατί δεν μπορείς να αποφύγεις αυτόν που φέρθηκε παραβατικά απέναντί σου,
όταν αυτός απελευθερωθεί για να ζήσει στην ίδια πόλη.
Δεν μπορείς να τους αποφύγεις.
Το έχουμε συνηθίσει.
Έχουμε όλα αυτά τα κοινωνικά προβλήματα
που, για κάποιους, έχουν κρατήσει για δύο ή τρεις γενιές.
Τι επιφυλάσσει το μέλλον;
Ευελπιστούμε για καλύτερη επανένταξη
που θα μειώσει την εγκληματικότητα,
γιατί δεν πιστεύω ότι θα βελτιωθεί
αν τους φυλακίζουμε εδώ για πάντα και τους ξεχνάμε.
Η διευθύντρια έχει όραμα
για το πώς να αναδειχθεί το καλό που κρύβουν προβληματικοί κρατούμενοι.
Αν τελικά πετύχει, θα βοηθήσει πολύ
στην επανένταξη των πιο επικίνδυνων φυλακισμένων της Γροιλανδίας.
Οι αρχές θεωρούν ότι η επανένταξη είναι ο καλύτερος τρόπος
αντιμετώπισης των φυλακισμένων.
Το κλειδί στο να το καταφέρουν αυτό είναι να φέρουν τους φυλακισμένους
πίσω στην κοινότητά τους
και όχι να μένουν στη Δανία, 3.200 χλμ. μακριά.
Όμως, οι δεσμοφύλακες δυσκολεύονται να συνηθίσουν
τη νέα φυλακή και το νέο καθεστώς.
Οι αρχές θεωρούν ότι θα πετύχει, το ίδιο πιστεύω κι εγώ.
Υποτιτλισμός: Μαριάνθη Δουμάνη