‎เรือนจำกรุงมะนิลา ฟิลิปปินส์
‎หนึ่งในเรือนจำที่ประชากรล้นที่สุดในโลก
‎สงครามปราบยาเสพติดอันอื้อฉาวของรัฐบาล
‎ทำให้ประชากรนักโทษที่นี่แทบเป็นบ้า
‎ยา ยาอีกแล้ว ฆาตกรรม
‎- นายติดคุกมาสิบรอบแล้วเหรอ ‎- ใช่
‎ชายห้าพันคนถูกขังแออัดรวมกันในเรือนจำแห่งนี้
‎ซึ่งสร้างมารองรับแค่ 1,200 คน
‎ผมไม่อยากเชื่อสิ่งที่เห็นเลย
‎บอกตรงๆ ว่าผมพูดไม่ออก
‎ด้วยจำนวนผู้คุมเทียบสัดส่วนกับนักโทษ ‎แค่หนึ่งต่อ 400 คน
‎หลายส่วนของเรือนจำแห่งนี้ ‎จึงถูกแก๊งเรือนจำปกครอง
‎ผมไม่อยากให้ลูกๆ ผมเป็นเหยื่อคนพวกนี้
‎ผมชื่อราฟาเอล โรว์
‎ผมจะใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์ ‎อยู่ในเรือนจำแออัดแห่งนี้
‎กับแก๊งอาชญากรฉาวโฉ่ที่สุด
‎ที่เมื่อหกเดือนก่อนเพิ่งอาละวาดฆ่าคู่อริมา
‎สิ่งที่ผมเห็นมันเหมือนสงครามเลย
‎แต่นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ผมอยู่หลังกรงขัง
‎ผมเคยถูกตัดสินลงโทษที่อังกฤษ ‎ในคดีฆาตกรรมที่ผมไม่ได้ก่อ
‎และถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิต ‎โดยไม่มีสิทธิ์รับทัณฑ์บน
‎ผมต้องใช้เวลาถึง 12 ปีเพื่อล้างมลทิน
‎ปัจจุบันผมเดินทางทั่วโลก ‎เพื่อดูว่าชีวิตเป็นอย่างไร
‎ในโลกคุกสุดโหด
‎กรุงมะนิลา ฟิลิปปินส์
‎ประเทศนี้ต่อสู้กับการแพร่ระบาดของยาเสพติด
‎จนนำไปสู่คลื่นอาชญากรรมลูกใหญ่ ‎และสงครามแก๊ง
‎ลูกคุณเหรอ
‎ประธานาธิบดีโรดริโก ดูเตอร์เตได้อำนาจมา
‎ด้วยสัญญาเลือดว่าจะกวาดล้างปัญหายาเสพติด
‎ด้วยการฆ่าทั้งผู้ผลิต ผู้ค้า ผู้เสพ
‎ถ้าต้องยิง ยิงให้ตาย
‎นี่คือสิ่งที่พวกสิทธิมนุษยชนหน้าโง่ ‎พยายามร้องเรียน
‎คืนนี้ ผมจะไปบุกจับยาเสพติด
‎กับหนึ่งในหน่วยแนวหน้า
‎ที่ทำสงครามยาเสพติดให้ประธานาธิบดี ‎อย่างไร้ปรานี
‎ผมอยู่ในศูนย์บัญชาการ ‎กองปราบปรามยาเสพติดฟิลิปปินส์
‎อย่างที่เห็นอยู่หลังผม เจ้าหน้าที่กำลังเตรียมตัว
‎เพื่อออกไปปฏิบัติการ
‎เป้าหมายคือผู้ต้องสงสัยค้ายาเสพติด
‎ยาเสพติดเป็นปัญหาใหญ่แค่ไหนในฟิลิปปินส์
‎ก่อนประธานาธิบดีคนปัจจุบันจะเข้ามา
‎นี่เป็นปัญหาใหญ่ระดับชาติ
‎แต่ตอนนี้ ผมว่าเรากำลังจะชนะสงครามนี้
‎นั่นคือสิ่งที่เรากำลังทำ
‎งั้นคุณก็มองว่าเป็นสงคราม
‎ใช่ครับ นี่คือสงคราม
‎มันคือสงครามกับมวลมนุษย์ กับมนุษยชาติ
‎เป้าหมายอยู่ในสลัมยากไร้ที่มะนิลาตะวันออก
‎- ขวา ไปเลย ไป ‎- ไป ไปๆ
‎- ตรงไป ไปต่อเลย ไป ‎- ไปๆ
‎ไปเลยๆ
‎ผมว่าพวกเขามาถึงที่หมายแล้วนะ
‎ผู้ต้องสงสัยเป็นหญิงสาวตั้งท้องกับเด็ก
‎นี่ไม่ใช่ของฉัน นี่ไม่ใช่ของฉันนะ
‎เจ้าหน้าที่เพิ่งพบบางอย่าง
‎โปรดเมตตาฉันด้วย
‎ดูเหมือนจะมียาอยู่ในบรรจุภัณฑ์เล็กๆ ‎ผมสงสัยว่าจะเป็นยาไอซ์
‎ฉันไม่ใช่คนขายยานะ
‎ยาไอซ์คริสตัล ยากระตุ้นประสาทชนิดแรง
‎คือยาที่ชาวฟิลิปปินส์ยากจนหลายคนเลือก
‎เพื่อใช้ทำงานล่วงเวลาเพื่อเอาตัวรอด
‎เธอหวาดระแวงสุดๆ
‎เธอร้องไห้ไม่หยุดเลย
‎คำเดียวที่ผมฟังเธอรู้เรื่องคือ "ลูก"
‎เธอคงรู้ว่าลูกจะต้องถูกพาตัวไป
‎ผู้หญิงคนนี้คือผู้ต้องสงสัยค้ายาเสพติด
‎รู้ชะตาตัวเองว่าต้องติดคุก
‎ผู้หญิงคนนี้ เช่นเดียวกับคนอื่นนับไม่ถ้วน ‎ที่ถูกจับในคดียาเสพติดที่นี่ทุกวัน
‎จะถูกส่งไปยังหนึ่งในเรือนจำของมะนิลา
‎ส่วนผมจะมุ่งหน้าไปยังเรือนจำที่โหดที่สุด ‎เรือนจำกรุงมะนิลา
‎ไปเป็นนักโทษหนึ่งสัปดาห์
‎ตั้งแต่ได้ตำแหน่งมาเมื่อปี 2016
‎รัฐบาลอ้างว่าสงครามยาเสพติดของดูเตอร์เต
‎ได้ยึดของกลางยาเสพติด
‎มูลค่ามากกว่า 500 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ‎จากตามถนน
‎และจับกุมคนมากกว่า 160,000 คน
‎การกวาดล้างอันเข้มงวดนี้ทำให้ประชากร
‎ในเรือนจำที่ล้นอยู่แล้วอัดแน่นจนถึงจุดแตกหัก
‎ที่ผมกลัวเหนือสิ่งอื่นใด
‎คือการที่มีผู้คุมต่อนักโทษแค่หนึ่งต่อ 400 คน
‎คุณจะปกป้องนักโทษจากภัยความรุนแรงได้ยังไง
‎ผมทราบมาว่านักโทษต้องปกป้องกันเอง
‎ผมไม่รู้ว่าต้องคาดหวังอะไร ‎ตอนเข้าไปในเรือนจำนี้
‎เรือนจำกรุงมะนิลาถูกสร้างมาเพื่อ ‎รองรับนักโทษ 1,200 คน
‎แต่ตอนนี้แออัดด้วยนักโทษเกือบ 5,000 คน
‎ที่นี่เหรอ
‎- ชื่ออะไร ‎- ผมชื่อราฟาเอล โรว์
‎ยื่นมา
‎ยกมือขึ้น แบบนี้
‎นี่เป็นครั้งแรกที่ผมถูกค้นตัวกลางแจ้ง
‎ประทับตราไปทำไม
‎- เพื่อระบุว่าเป็นพีดีแอล ‎- พีดีแอลเหรอ
‎บุคคลสิ้นอิสรภาพ
‎ตราประทับนี้ระบุว่าผมเป็นบุคคลสิ้นอิสรภาพ
‎นิ้วชี้ข้างขวา
‎พวกเขาเก็บประวัติร่างกายผม
‎เชิญไปได้ค่ะ
‎เป็นสีที่เด่นชัดมากเลยนะ
‎สำหรับ "เปลี่ยนชีวิต สร้างชาติปลอดภัย"
‎ผมอยากรู้ว่าจริงๆ มันหมายความว่าอะไร
‎เมื่อผ่านระบบของเรือนจำแล้ว
‎ผมก็ถูกส่งตัวต่อให้นักโทษ ‎ไม่ใช่ผู้คุมที่พาไปดูห้องขัง
‎มันเยอะมาก ‎คนใส่เสื้อเหลืองแบบผมเยอะมากเลย
‎เหมือนรังผึ้งเลย
‎มันแออัดมาก
‎ไม่ใช่แค่นักโทษ แต่มีครอบครัวที่มาเยี่ยมด้วย
‎ผมจะถูกส่งไปหอสี่
‎ที่นักโทษใหม่ทุกคนจะถูกส่งไปประเมิน
‎ก่อนจะได้รับห้องขังของตัวเองเป็นลำดับสุดท้าย
‎มีคนพาผมขึ้นบันไดไปหาห้องใหม่
‎ผมไม่อยากเชื่อสิ่งที่เห็นเลย
‎บอกตรงๆ ว่าผมพูดไม่ออก
‎ถึงเรื่องพื้นที่ที่ผมอยู่ กับจำนวนคนที่แออัดอยู่ที่นี่
‎เพราะที่นี่ประชากรเกินอย่างเรื้อรัง
‎เป็นอะไรที่ผมไม่เคยเห็นมาก่อน
‎ที่นี่เหรอ
‎ผมถูกส่งไปหลังแดน คืนนี้ผมต้องนอนที่นี่
‎และพบเพื่อนร่วมห้องขังคนใหม่
‎- เป็นไงบ้าง ฉันราฟาเอล ‎- ฉันเจอาร์ แล้วก็็…
‎- ทีเจ ‎- ทีเจ ฉันราฟาเอล
‎- อาดิง ‎- อาดิง
‎นายโดนจำคุกข้อหาอะไร
‎ยา
‎แล้วนายติดคุกนานแค่ไหน
‎เจ็ดเดือน
‎เคยติดคุกมาก่อนไหม
‎ฉันมาที่นี่ครั้งแรก
‎ยาที่นายชอบคืออะไร
‎- ไอซ์ ใช่ ‎- ไอซ์
‎นายเคยเข้าคุกเพราะถูกจับได้ว่าเสพยาไหม
‎- เคย ‎- ไม่ได้ขายเหรอ
‎- เพราะนายกำลังขาย… ‎- ไม่ได้ขาย
‎- แค่เสพเหรอ ‎- แค่เสพ
‎ฉันไม่รู้สึกว่าอยู่ในเรือนจำเลย ‎เหมือนอยู่ในคอกวัวควายมากกว่า
‎ตอนนี้เราทำอะไรไม่ได้ ‎นอกจากทนกับสถานการณ์ไปก่อน
‎หอพักแออัดนี้มีผู้ชาย 400 คน
‎ผมจะพึ่งพาเจอาร์ให้แนะนำที่นี่ให้
‎ช่วยพาทัวร์หน่อยได้ไหม ‎ฉันอยากรู้ว่าที่นี่เป็นยังไงบ้าง
‎ได้ โอเค ตามมาเลย
‎เราเดินไปไหนก็ได้ เราอยากคุยกันตอนนี้ก็ได้
‎ใช่
‎มองไปทางไหนก็เจอแต่นักโทษ
‎ไม่มีที่ว่างเลยสักนิด
‎นี่คือกฎลายลักษณ์อักษรของหอสี่
‎จะเห็น "ปาตาการานัง หอสี่"
‎แปลว่า "จงเคารพชนชั้นในหอสี่"
‎พัศดีเหรอ
‎ไม่ นักโทษ
‎นักโทษระดับสูงสินะ
‎- ใช่ ‎- ได้เลย โอเค
‎- นี่คือกฎที่เขียนไว้ ‎- ใช่ นี่แหละกฎ
‎แล้วกฎที่ไม่ได้เขียนไว้ล่ะ
‎ถ้านายเดินชนกับผู้มาเยี่ยม
‎นายจะถูกไม้พายโบย 50 ที
‎- ไม้อะไรนะ ไม้พาย ไม้แท่งๆ เหรอ ‎- ไม้พาย ใช่
‎หมายถึงผู้มาเยี่ยมเดินอยู่ แล้วนายชนแบบนี้เหรอ
‎- ใช่ ‎- บังเอิญล่ะ
‎บังเอิญก็โดน ห้ามถามอะไรทั้งนั้น
‎โอเค 50 ทีนะ
‎มันเป็นไม้แบบนี้น่ะ
‎ตีหลังขาเหรอ แรงแค่ไหน
‎โอเค
‎- ห้าสิบที ‎- ห้าสิบที
‎- นักโทษตีเองเหรอ ‎- ใช่
‎เมื่อกี้เจ็บนะ
‎มันน่าแปลกใจที่กฎไม่ใช่นักโทษเขียนเอง
‎แต่นักโทษลงโทษกันเองด้วย
‎สี่ทุ่มแล้ว ทุกคนก็ถูกขังให้เข้านอน
‎แออัดกันอยู่ในหอเหมือนปลากระป๋อง
‎เราจะนอนกันยังไง
‎ในที่ที่ไม่ใหญ่พอสำหรับคนเยอะขนาดนี้
‎ที่ถูกขังไว้ที่นี่
‎นอนลงไป
‎นอนกันแบบนั้นแหละ
‎แบบนี้เหรอ
‎ทำไมนายเอาขาพาดเขาล่ะ
‎เพื่อให้มีพื้นที่…
‎ถ้าจะเอาตัวรอด นายต้องหัดเข้ากับคนอื่น
‎ผมช็อกกับสถานการณ์
‎กับการที่นักโทษยอมรับได้
‎พวกเขาว่า "เราต้องเอาตัวรอด"
‎พวกเขาว่า "เราไม่มีทางเลือก"
‎แล้วความเป็นจริงก็คือไม่มีจริงๆ
‎ขอแค่มีหนึ่งหรือสองคนบอกว่า "พอกันที
‎ฉันจะไม่ทนกับอะไรแบบนี้ เราต้องก่อจลาจล
‎เพราะเราไม่ควรถูกปฏิบัติแบบนี้
‎ไม่ว่าจะทำผิดอะไรมาก็ตาม"
‎นั่นแหละที่ผมข้องใจ
‎(วันที่สอง)
‎วันที่สองของผมในเรือนจำ ‎ที่ประชากรล้นที่สุดแห่งหนึ่งในโลก
‎ผมถูกจับไปทำงานกับทีมกวาดถนนทันที
‎ซึ่งเป็นกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ ‎ในเรือนจำล้วนๆ
‎ที่เลือกจะทำงานนี้ด้วยกัน
‎ชุมชนแอลจีบีทีๆ
‎- ไง ‎- ไง ผมราฟาเอล
‎- ผมถูกสั่งมาว่า… ‎- ฉันอากาชิ
‎- ชื่ออะไรนะ ‎- อากาชิ
‎อากาชิ
‎อากาชิ ผมถูกสั่งให้มาทำงานกับคุณ ‎และแก๊งทำความสะอาดของคุณวันนี้
‎คุณนำทาง ผมจะตามไป
‎คุณกวาดพื้นไปนะ
‎- กวาด… คนเดียวเหรอ กับใคร ‎- กวาดพื้นได้เลย
‎- ถึงตรงนั้นเหรอ ‎- สาวๆ ที่เหลือ ตั้งแถว
‎กวาดพื้น
‎คุณอยู่ในนี้มานานแค่ไหน
‎- ฉันติดคุกมาสามเดือน ก็ไม่หนักนะ ‎- ข้อหาอะไร
‎ฉันมีส่วนค้ายาน่ะ
‎คุณถูกตัดสินโทษแล้ว หรือคุมตัวไว้
‎- รับโทษครั้งแรก ‎- ใช่ รับโทษครั้งแรก
‎รับโทษครั้งแรก
‎- คุณล่ะ ครั้งแรกเหมือนกันเหรอ ‎- ใช่
‎- ใช่ นางด้วย ‎- กี่ปี
‎สองปี
‎- อยู่มาสองปีแล้วเหรอ ‎- ใช่
‎แล้วใครเป็นคู่หูคุณ
‎- ฉันขอเพื่อนสาว ‎- คุณเป็นคู่หูกันเหรอ
‎นางก็เหมือนฉัน สวย มั่น มีหัวใจ
‎- ใช่ ‎- แบบนั้นแหละ
‎ให้ผมเอานี่ไปคืนใครดี
‎ขอบใจนะ
‎กวาดพื้นเสร็จแล้ว ผมก็ถูกเรียกตัว ‎ไปพบที่ปรึกษา แฮนนาห์ นาริโอ-โลเปซ
‎เธอต้องเลือกหอให้ผมย้ายไป ‎ในฐานะที่เป็นนักโทษใหม่
‎ตลอดช่วงเวลาที่อยู่ที่นี่
‎ไง ราฟาเอล ฉันแฮนนาห์
‎อย่างแรก เธอถามถึง ‎เครือข่ายสนับสนุนของครอบครัวผม
‎ฉันอยากรู้เรื่องครอบครัวคุณให้มากขึ้น
‎คุณโตมากับพ่อแม่ไหม
‎ความสัมพันธ์กับพี่น้องเป็นยังไง
‎ผมโตมากับพ่อแม่ ผมมีพี่น้อง
‎ความสัมพันธ์ของเราราบรื่นดี
‎- ครอบครัวรู้ไหมว่าคุณอยู่ที่นี่ ‎- รู้ครับ ว่าผมอยู่ที่นี่
‎ปกติแล้ว นักโทษยอมตอบคำถามพวกนี้ไหม
‎เพราะผมคิดว่าการสืบประวัติคน
‎มันทำให้คนรู้สึกร้อนตัวน่ะ
‎เราเข้าใจเรื่องนั้นค่ะ
‎เราถามประสบการณ์เกี่ยวกับอดีตของพวกเขา
‎ระดับการศึกษา
‎ปัญหาการใช้ยาเสพติด
‎ข้อมูลนี้น่าจะช่วยให้ทางเรือนจำ
‎เลือกการบำบัดที่เหมาะกับผมได้
‎ดูจากการที่เรือนจำนี้คนล้นมากๆ
‎ผมจะมั่นใจได้ยังไงว่าสิ่งที่ผมขอไป
‎คุณจะหามาให้ได้
‎เราพยายามขอความช่วยเหลือ ‎จากภายนอกเต็มที่ค่ะ
‎นั่นคือปัญหาอย่างนึง
‎เพราะเจ้าหน้าที่ที่นี่มีน้อยเกินไปมาก
‎พวกเขาต้องใช้การปกครองร่วมกัน
‎กับความเข้าใจที่เรามี
‎กับเหล่าพีดีแอล
‎งั้นนักโทษก็คุมนักโทษคนอื่นได้เหรอ
‎นั่นเหรอ การปกครองร่วมกัน
‎ฉันไม่เรียกว่าควบคุมนะ
‎มันคือความรับผิดชอบมากกว่า
‎แต่ละหอจะมี "มายอเรส"
‎หรือหัวหน้าแก๊ง หัวหน้า "ปังกัต"
‎แต่ที่ฟิลิปปินส์ "ปังกัต" หรือแก๊ง
‎จริงๆ เป็นสิ่งที่ดี
‎ในการใช้โครงสร้างการปกครองทางเลือก
‎พวก "มายอเรส" ดูแลให้แน่ใจ
‎ว่าทุกคนทำตามกฎของเรือนจำ
‎แต่ก็ใช้อำนาจในทางที่ผิดได้ใช่ไหมล่ะ ‎ถึงจะเป็นนักโทษ
‎- ใช่ค่ะ แน่นอน ‎- คุณมอบอำนาจให้นักโทษ...
‎- เพื่อควบคุม ‎- เราไม่ปฏิเสธ แต่ตอนนี้เราทำอะไรได้ล่ะ
‎ความร่วมมือระหว่าง ‎นักโทษกับเจ้าหน้าที่สำคัญมาก
‎เพราะเราขาดกำลังคนมากจริงๆ
‎ทันทีที่นักโทษหรือพีดีแอล
‎ก่อความวุ่นวายบางอย่างเข้า
‎- ก็อาจกระตุ้นให้เกิดเรื่องใหญ่กว่า ‎- อาจกระตุ้นให้เกิดเรื่องใหญ่
‎ผมช็อกไปเลย
‎ผมไม่เคยได้ยินเรือนจำไหน
‎ที่ให้นักโทษปกครองกันเองอย่างเป็นทางการ
‎แก๊งพื้นเมืองจะมีลำดับชั้น
‎เป็นเจ้าพ่อ หัวหน้า มาเฟียตัวหลัก
‎แล้วคุณก็จะมียศต่างๆ ลงมา
‎ผมสงสัยว่าเรื่องที่เกิดที่นี่
‎คือทัศนคติแก๊งกับวัฒนธรรมตามธรรมเนียม
‎หรือเป็นอย่างอื่นที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง
‎หลังงานประจำวันเสร็จแล้ว
‎นักโทษก็เข้าสังคม ทำมาหากินได้ตามต้องการ
‎เพื่อซื้อของจำเป็น
‎เช่น เพิ่มอาหารเอาชีวิตรอด
‎นักโทษบางคนถึงกับมีธุรกิจเล็กๆ
‎พวกเขาดูจะขายทุกอย่างเลย
‎แม้แต่เสื้อผ้าบนพื้นก็ขาย
‎พวกเขาขายถ่านก้อน
‎ซึ่งผมว่านักโทษน่าจะใช้เผาหรือปรุงอาหาร
‎เพราะศาลงานล้นมือกับกองคดียาเสพติด
‎นักโทษส่วนใหญ่ในจำนวน 5,000 คน
‎จึงมาควบคุมตัวรอไต่สวน
‎หลายคนต้องติดคุกหลายปีก่อนจะได้ขึ้นศาล
‎แฮนส์อยู่ในกลุ่มที่ถูกตั้งข้อหา ‎ทำร้ายเพื่อนนักศึกษาจนตาย
‎จากความผิดพลาดในงานรับน้อง
‎ก่อนที่ผมจะถูกขัง ผมเป็นนักศึกษานิติศาสตร์
‎นั่นสินะ
‎- คุณใช้เวลาส่วนใหญ่ในนี้… ‎- ใช่
‎คุณอยู่หอนี้มานานแค่ไหนแล้ว
‎เกือบสองปีแล้ว
‎สองปีเหรอ
‎- งั้นคุณก็ยังไม่ได้ถูกตัดสินโทษ ‎- ยังไม่ตัดสิน
‎แล้วผมก็เป็นผู้บริสุทธิ์
‎ทำไมถึงยังไม่ได้ไต่สวน
‎จริงๆ คดีของเราดำเนินเร็วกว่ามาก
‎ถ้าเทียบกับคดีธรรมดา
‎สองปี ผมไม่เรียกว่าเร็วนะ
‎"มายอเรส" คนก่อนอยู่ที่นี่ 14 ปี
‎สุดท้ายก็ถูกถอนฟ้อง
‎- เขาอยู่ในคุก 14 ปี ‎- ใช่
‎ครอบครัวเชื่อไหมว่าคุณไม่เกี่ยว
‎ครับ ครอบครัวมาเยี่ยมผมแทบทุกสุดสัปดาห์
‎ครอบครัวมาเยี่ยม เอาอาหารมาฝาก
‎อย่างน้อยผมก็ยังได้กินของนอกคุกบ้าง
‎- คุณมีส่วนกับวัฒนธรรมแก๊งที่นี่ไหม ‎- ไม่
‎ผมถูกตราหน้าว่าเป็น "เควร์นา"
‎ถ้าบอกว่าพีดีแอลเป็นเควร์นา
‎เควร์นาคือคนที่ไม่เกี่ยวอะไรกับแก๊งไหน
‎ครับ โอเค
‎ข้อดีของการเข้าแก๊งมีอะไรบ้าง
‎คุณจะมีระบบสนับสนุน
‎แต่ผมเชื่อว่าตัวเองไม่ต้องการ ‎การสนับสนุนแบบนั้นจากแก๊ง
‎สำหรับคนที่ไม่มีครอบครัวเอาอาหารมาเยี่ยม
‎และมีเงินหรือของมาช่วย
‎ก็จะได้รับการช่วยเหลือจากสมาชิกในแก๊ง
‎มันเหมือนการเข้ากลุ่มชุมชน
‎ภายในแก๊ง พวกเขา… คุณเรียกว่าอะไรนะ
‎พวกเขามีกองทุนของตัวเอง
‎พวกเขามีโครงการ โปรเจกต์ของตัวเอง
‎สมาชิกแก๊งถูกคาดหวังให้ทำอะไรบ้าง
‎พวกนั้นถูกคาดหวังให้ทำอะไร ‎เพื่อแลกรางวัลตอบแทนไหม
‎ใช่ครับ
‎แก๊งมีมหากฎบัตรของตัวเอง
‎พวกเขามีกฎของตัวเอง
‎ถ้าคุณทำตามกฎพวกนั้น คุณก็จะได้รางวัล
‎แล้วถ้าไม่ทำ คุณก็จะถูกลงโทษทางวินัย
‎บทลงโทษทางวินัยที่ร้ายแรงที่สุดล่ะ
‎- ผมบอกได้ไหม ‎- แล้วแต่นะ ถ้าอยากบอก
‎โอเค จากที่ผมสังเกตมา
‎คุณจะถูกซ้อม
‎ถ้าเพื่อนสมาชิกในแก๊ง
‎ไปทำเรื่องเลวร้ายกับสมาชิกแก๊งอื่น
‎เราก็จะลงโทษทางวินัยกับ…
‎งั้นก็ลงโทษเขา แทนที่จะไปทำสงครามกับแก๊งอื่น
‎ในแง่นึง นั่นเป็นวิธีรักษาความสงบในเรือนจำ
‎โอเค
‎แฮนส์โชคดี
‎เขามีเงิน เขาเลยไม่ต้องพึ่งพา ‎การสนับสนุนของแก๊ง
‎แต่ทุกอย่างที่ผมได้ยินมาบ่งชี้ไปที่ความจริง
‎ว่าพวกแก๊งเป็นผู้ควบคุมเรือนจำตัวจริง
‎ไม่ใช่ผู้คุม
‎พรุ่งนี้ ผมจะถูกย้ายไปห้องขังใหม่
‎แล้วผมก็กังวลกับสิ่งที่รอผมอยู่
‎ถึงวันย้ายแล้ว
‎ซึ่งเราจะถูกย้ายไปห้องขัง
‎ที่จะไปอยู่ตลอดการรับโทษที่เหลือ
‎- เป็นไงบ้าง สบายดีไหม ‎- นายล่ะ
‎ทุกคนรอให้ผู้คุมมาบอกว่าต้องไปไหนเหรอ
‎ใช่
‎ฉันมีสัญลักษณ์ แก๊งบาฮาลานา
‎ถ้าได้ไปหอของแก๊งบาฮาลานาก็โอเค
‎นายหวังจะไปที่นั่นเหรอ
‎ใช่
‎ฉันรู้จักคนเยอะแยะในแก๊งบาฮาลานา
‎หลายคนเป็นเพื่อนสมัยเด็กของฉัน
‎นายเข้าเป็นสมาชิกแก๊งครั้งแรกตอนไหน
‎ตอนถูกจับ วันที่ 20 มกราคม
‎ฉันเจอนักโทษคนนึงที่สถานีตำรวจ
‎ฉันรู้จักเขา เขาเป็นเพื่อนบ้าน
‎เพื่ออภิสิทธิ์ในเรือนจำ ฉันเลยเข้าแก๊ง
‎- พวกนั้นดูแลนายสินะ ‎- ใช่
‎นายต้องทำอะไรแลกมา
‎ถ้ามีคนมาเยี่ยม แล้วมี…
‎อาหาร เงิน ฉันก็ให้พวกนั้น
‎บาฮาลานาเป็นหนึ่งในสี่แก๊งอาชญากรรม ‎แก๊งใหญ่ของฟิลิปปินส์
‎มีกิจการทั้งในและนอกเรือนจำ
‎ถึงแม้เจอาร์จะเข้าแก๊งเพื่อความคุ้มครอง
‎ก็ไม่มีอะไรรับประกันว่า ‎เขาจะได้ไปอยู่หอที่แก๊งนั้นควบคุม
‎เอาของของนายไปด้วย
‎มือขวา ไหล่ขวา ตามไปเลย
‎เจ้าหน้าที่เรือนจำต้องตัดสิน ‎ว่านักโทษจะถูกส่งไปห้องขังไหน
‎แต่คนที่มารับเราคือหัวหน้าแก๊ง ‎ที่เรียกว่า "มายอเรส"
‎จากหอใหม่ของเรา
‎โอเค นั่งลง เป็นแถว
‎นั่งนี่
‎หอแปด ราฟาเอล โรว์
‎- ราฟาเอล โรว์ ‎- ครับ
‎กอร์เดโรๆ
‎ผมถูกส่งไปหอแปดที่แก๊งบาฮาลานาควบคุม
‎แต่ดูเหมือนเจอาร์จะไม่ได้มาด้วย
‎คุณต้องมาดูสีหน้ากังวลของเขา ‎เพราะเขายังไม่ถูกเรียกชื่อ
‎ไม่ได้ไปหอแปดเหรอ
‎เขาไม่เรียกนายเหรอ
‎- ฉันว่ายังนะ ‎- ยังเหรอ
‎- ไม่รู้สิ ‎- โอเค
‎- โชคดีนะ เพื่อน ‎- โชคดีนะ เพื่อน
‎ไปเลย ไปได้แล้ว
‎ผมถูกพาไปหอแปด
‎บ้านของแก๊งบาฮาลานาอันฉาวโฉ่
‎ที่เป็นตัวก่อคดียาเสพติดส่วนใหญ่ ‎ซึ่งทำให้หลายคนต้องมาอยู่ในนี้อย่างย้อนแย้ง
‎พอเข้ามาข้างในแล้ว ‎หัวหน้าแก๊งก็จะบอกกฎของแก๊งกับนักโทษใหม่
‎เพื่อนพ้อง สิ่งเดียวที่เราขอจากนายคืออะไร
‎ทำตัวให้เป็นคน เราจะได้ไม่มีปัญหากัน
‎ถ้านายมีปัญหาหนักกับเพื่อนพ้องเราหรือกลุ่มอื่น
‎ต้องแจ้งฉัน เพราะฉันคือมายอเรส
‎แล้วเราจะดำเนินการเอง
‎เข้าใจไหม เพื่อนนักโทษ
‎ความรัก ความเป็นพี่น้อง ‎แค่นั้นแหละที่สำคัญในนี้
‎ผมไม่เคยเจอแบบนั้นมาก่อน
‎พวกเขาถูกมอบหมายให้รับผิดชอบควบคุมกันเอง
‎แล้วพวกเขาก็พูดแต่เรื่องความเคารพและวินัย
‎ซึ่งเป็นเรื่องที่พวกเขาคิดขึ้นมาเอง
‎หอนี้ไม่มีผู้คุมเรือนจำ
‎ตัวกฎดูจะสื่อว่า "เราคือพี่น้อง
‎และที่นี่มีแก๊งควบคุมอยู่"
‎ผมยังไม่ทันได้มีโอกาสไปดูห้องขังใหม่
‎อาร์เซนิโอก็ส่งผมไปทำงานซะก่อน
‎ไง สวัสดี ฉันชื่อโรเจอร์
‎ไปช่วยงานในครัวฉันหน่อยได้ไหม
‎โอเค
‎ผมเข้าร่วมทีมคนครัวของโรเจอร์
‎พวกเขาไปรับอาหารให้หอแปด
‎จากครัวกลางของเรือนจำวันละสามครั้ง
‎ผมไปรับข้าว และดูเหมือน ‎จะมีการควบคุมปริมาณอย่างเข้มงวด
‎นับสำหรับหนึ่งคนนะ 300 กรัม
‎สามร้อยกรัม อะไรอีก
‎มื้อเที่ยง…
‎ข้าวกับไก่หนึ่งชิ้น
‎โอเค
‎นายช่วย…
‎ฉันต้องยกของหนักสินะ แหงอยู่แล้ว
‎ให้ตายสิ หนักมากเลยนะ
‎เรายกอาหารกลับไปให้นักโทษทุกคนที่รออยู่ที่หอ
‎ตอนผมยกข้าวเดินมา สิ่งเดียวที่ผมคิด
‎ไม่ใช่น้ำหนัก แต่เป็นการล้มแล้วทำหก ‎จนไม่มีใครได้กิน
‎ผมกังวลมากเลยล่ะ
‎มีจำกัดงบสำหรับปรุงอาหารไหม
‎คนละ 75 เปโซ
‎ก็ประมาณ 1.20 ดอลลาร์ต่อคน ทุกวัน
‎ทุกวัน
‎ด้วยอาหารน้อยนิดกับคนมหาศาล
‎เราต้องชั่งน้ำหนักอย่างระมัดระวัง
‎จะได้ไม่มีใครถูกทิ้งให้อดอยู่ท้ายแถว
‎เกิน
‎- เกิน ‎- สามร้อยกรัม
‎ดีแล้ว
‎โอเค
‎ผักอยู่ไหนล่ะ
‎- ช็อปสุย ‎- ไหนล่ะ
‎โอเค
‎โอเค ยินดีช่วย
‎ขอบใจนะ
‎- ขอบใจนะ สหาย ราฟาเอล ‎- ได้เลย
‎เมื่อเสิร์ฟข้าวแล้ว ‎ผมก็ไปหาอาร์เซนิโอ หัวหน้าห้องขัง
‎เพื่อถามว่าจริงหรือไม่
‎ที่แก๊งของเขาเป็นผู้ควบคุมที่นี่ ไม่ใช่ผู้คุม
‎ที่นี่ดำเนินการยังไง
‎เพราะคุณไม่มีผู้คุมเลย
‎เรารักษาวินัยที่นี่ เพราะคนอื่นทำตามกฎของเรา
‎หัวหน้าแก๊งต้องเชื่อฟังฉัน
‎มีกฎและข้อบังคับในหอนี้
‎ถ้าไม่ฟังล่ะ
‎เราจะคว่ำบาตรพวกมันซะ
‎เราคว่ำบาตรได้หลายอย่าง ‎ทั้งการทำความสะอาด
‎เริ่มตั้งแต่เช้ายันเย็น
‎ถ้าไม่ทำตามกฎ ก็จะโดนคว่ำบาตร
‎ถ้าไม่เชื่อฟัง…
‎เราเอาไปส่งออฟฟิศสำนักงานบริหารเรือนจำได้
‎โอเค
‎แล้ว…
‎ทางนั้นจะจัดการให้เอง
‎นั่นเป็นองค์กรที่จะจัดระเบียบให้คนๆ นั้น
‎แต่แก๊งอาชญากรที่นี่ก็ไม่ได้ขึ้นชื่อเรื่องความปรานี
‎ต่อสมาชิกที่ไม่ทำตามกฎ
‎นักโทษคนอื่นๆ กลัวหัวหน้าแก๊ง ‎เพราะความรุนแรงสินะ
‎อาจจะเป็นหัวหน้าแก๊งในอดีตนะ
‎เราช่วยกัน โดยเฉพาะเวลามีความเกลียดชัง
‎หรือมีปัญหาเรื่องครอบครัว
‎แล้วเราก็ช่วยเรื่องการเงินด้วย
‎แม้แต่ข้างนอก เพื่อนนักโทษหรือเพื่อนในแก๊ง…
‎ก็ช่วยเรา
‎ผมเริ่มจะได้ค้นพบว่าบริบทของแก๊ง
‎ต่างไปอย่างมาก ณ ที่แห่งนี้
‎ไม่มีผู้คุมเรือนจำคอยดูแลหอนี้
‎คอยควบคุม หรือรักษาระเบียบในหมู่นักโทษ
‎นักโทษทำกันเอง
‎แต่ก็เพราะการควบคุมนี้แหละ
‎ที่นักโทษไม่มีที่ให้หลบซ่อน
‎ถ้าจะมีผล มันอาจทำให้ยาก ‎ยิ่งกว่าตอนเจ้าหน้าที่ควบคุมเสียอีก
‎พรุ่งนี้ ผมจะได้รู้ว่านักโทษทั่วไป
‎ใช้ชีวิตกันอย่างไรในเมื่อแก๊งเป็นราชา
‎ใกล้สี่ทุ่มแล้ว
‎ได้เวลาที่ผมจะกลับห้องขัง
‎เหมือนกับหอแรกของผม ‎ทุกคนที่ไม่มียศหรือไม่มีเงิน…
‎สำหรับซื้อที่นอนก็ต้องนอนบนพื้น
‎ฉันนั่งนี่ได้นะ
‎จานาร์ดเป็นยามกะกลางคืน
‎เขาทำงานนี้ให้อาร์เซนิโอ
‎เพราะเขาไม่มีเงินจะจ่ายให้แก๊ง
‎ใครจะนอนที่ไหนก็ได้ที่อยากนอนเหรอ
‎หรือทุกคนอยู่ในที่ของตัวเอง
‎ฉันคือคนที่ตัดสินว่าใครนอนที่ไหน
‎พอจะมีที่ว่างบนพื้นให้นักโทษใหม่ไหม
‎ก็ยังว่างหลายที่นะ
‎ดูเหมือนพื้นที่ทุกตารางนิ้วมีคนนอนพื้นยึดหมดแล้ว
‎แต่นายไม่ได้นอนพื้น
‎ฉันเฝ้าทุกคนกับข้าวของ
‎ฉันแค่คอยดูว่าทุกคนปลอดภัย
‎แล้วทุกอย่างก็จะปลอดภัยเมื่อมีเหตุฉุกเฉิน
‎ตอนกลางคืน นายเห็นมีเรื่องอะไรบ้าง
‎ที่ไม่ควรจะเกิดขึ้น
‎บางครั้งก็มีของหาย
‎หรือคนไม่มีที่จะนอน
‎ผมไม่อยากเชื่อสายตาตัวเองเลย
‎มันบ้าบอสุดๆ
‎ทุกพื้นที่บนพื้น ชั้นบน ชั้นล่าง ทุกมุม
‎มีชายฉกรรจ์พยายามนอนเบียดกันอยู่
‎ก่ายข้ามกัน เพื่อจะนอนหลับ
‎มันก็ดีกว่าหอสี่
‎แต่ก็ยังแคบจนน่ากลัว
‎เรื่องเล็กๆ ที่เราไม่เห็นคุณค่า
‎ถูกพรากไปจากคนเหล่านี้
‎โดยเฉพาะสิ่งที่เราหวงที่สุดอย่างนึง ‎ความเป็นส่วนตัว
‎(วันที่สี่)
‎นี่เป็นวันแรกที่ผมจะได้อยู่หอ ‎ของแก๊งบาฮาลานาเต็มๆ วัน
‎ผมทึ่งกับความเป็นระเบียบของที่นี่
‎เมื่อคิดว่านักโทษบริหารที่นี่กันเอง
‎แต่ผมอยากรู้ว่ามันเป็นยังไง ‎สำหรับนักโทษธรรมดา
‎ที่อยู่ใต้การควบคุมของแก๊งอาชญากร
‎มีเพื่อนนักโทษเสนอตัวช่วยพาผมไปดู
‎- เป็นไงบ้าง ฉันราฟาเอล นายชื่ออะไร ‎- ฉันจิน เรแกน
‎จิน เรแกน
‎นายอยู่เรือนจำนี้มานานแค่ไหน
‎แปดเดือน อ๋อ เก้าเดือนได้
‎- เก้าเดือนเหรอ ‎- ใช่
‎- ติดคุกครั้งแรกเหรอ ‎- เปล่า
‎ไม่เหรอ เคยติดคุกมาก่อนเหรอ
‎เคย สิบครั้งแล้ว
‎- นายติดคุกสิบครั้งแล้วเหรอ ‎- ใช่
‎- ทำไมล่ะ ‎- เพราะ… คดีแรกก็ฆาตกรรม
‎นายเคยติดคุกข้อหาฆาตกรรมแล้วเหรอ
‎แล้วคดีที่สองก็ปล้น
‎สามกับสี่เป็นยาเสพติด
‎คดีที่ห้า ปล้น วิ่งราว
‎ทุกคดีมียามาเกี่ยว ทุกคดีเลย
‎นายฆ่าใครตาย
‎มาเฟียสองคน
‎คู่อริสินะ
‎มาเฟียคู่อริ ใช่ ขับรถประกบยิงตาย
‎จินเสนอตัวพาผมไปดูว่า ‎เงินกับยศซื้ออะไรในหอนี้ได้บ้าง
‎เริ่มจากห้องของหัวหน้าแก๊ง
‎นี่คือห้องของ "มายอเรส"
‎โอเค ขอเข้าไปดูได้ไหม
‎เขาเป็นเหมือนพ่อที่ดูแลแก๊งบาฮาลานา
‎นี่มันดีที่สุดที่ผมเคยเห็นในเรือนจำนี้เลย
‎นี่มันวังชัดๆ
‎เขามีทีวีส่วนตัว
‎มีที่พอสำหรับเตียงคู่เล็กๆ
‎เขาได้รับการตอบแทนดีมาก
‎ทำไมเขามีสิ่งนี้ คนอื่นไม่มีล่ะ
‎เราเลือกเขาเพราะเขาเป็นเพื่อนที่ดี ‎เขาไม่เคยทอดทิ้งเรา
‎เขาคือคนที่เราเลือก ‎เราให้เขาอยู่ในนี้ เราโหวตเลือกเขา
‎เหล่ามือขวาที่ได้รับความไว้วางใจในแก๊ง ‎ก็ได้รับรางวัลเช่นกัน
‎เป็นห้องที่ดีกว่านักโทษคนอื่นๆ มาก
‎นี่คือสิ่งที่เราเรียกว่า "กูบอล" ‎ห้องขังพวกนี้อยู่ได้แค่สิบคน
‎แล้วทำยังไงถึงจะได้เข้าห้องนี้
‎เราได้รับมอบจากหัวหน้าแก๊งที่คุมที่นี่
‎บาย
‎และเพราะเรือนจำขาดพนักงานอย่างมาก
‎แก๊งจึงเปิดคอร์สสอนสมาชิกกันเอง
‎- ที่นี่เหรอ ‎- นี่ห้องเรียน
‎คนที่อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้
‎ให้มาเข้าคอร์สนักโทษสอนเองที่นี่
‎หนึ่งในนักโทษดาวเด่นของหอแปด ‎ที่ได้รับการสอนจนอ่านออกเขียนได้
‎โดยเหล่าสมาชิกแก๊งคือซูซูกิ
‎- หนึ่งในแร็ปเปอร์ชื่อดังในคุก ‎- โอเค
‎หลายคนบอกคุกคือนรก ‎นักโทษคือมนุษย์ที่ก่อกรรมเยี่ยงปีศาจ
‎มันเจ็บปวด มันยอมรับยาก ‎คนที่นี่ ที่ที่ต้องมาอยู่ มันมีเยอะมาก
‎ไม่ช้าฉันคงจะกลายเป็นฝันร้าย ‎ปลุกให้แกตื่นจากฝันสลาย
‎สุดยอด
‎ฉันเรียนอ่านเขียนได้โดยมีเพื่อนนักโทษช่วย
‎นายอยู่เรือนจำมะนิลามานานแค่ไหน
‎ฉันเข้าๆ ออกๆ บ่อย แต่รอบนี้ก็เดือนนึงแล้ว
‎นายพูดเหมือนชอบที่ได้เข้าๆ ออกๆ นะ
‎ช่วงที่ได้ออกจากที่นี่คือพักร้อน ‎เรือนจำคือบ้านจริง
‎กล้าพูดว่าเรือนจำคือบ้าน
‎ได้ยินแล้วมันเศร้านะ
‎แน่นอน นายมีชีวิตข้างนอกที่ดีกว่าในนี้ได้
‎ไม่มีใครช่วยเราหรอก ‎บ้านฉันไม่มีเงิน เมียฉันไม่มีเงิน
‎แล้วนายหาเงินในนี้ยังไง ‎นายหาเงินในนี้ได้เหรอ
‎ใช่ ฉันมีธุรกิจปล่อยกู้
‎ธุรกิจนี้นายได้กำไรดีไหมล่ะ
‎บางทีมันก็น่าหงุดหงิด ‎เพราะบางครั้งคนไม่มีเงินจ่าย
‎แล้วเกิดอะไรขึ้นเวลาคนไม่มีเงินจ่ายคืน
‎เราก็ทำอะไรไม่ได้ นายทำร้ายเขาไม่ได้ ‎เพราะทำร้ายเขาไปก็มีปัญหา
‎ขอบใจที่มาแร็ปให้ฟังนะ มันเจ๋งมาก
‎ยินดีที่ได้รู้จัก พวก
‎แต่เอาทักษะนั่นไปใช้ข้างนอกซะ ไม่ใช่ในนี้
‎ฉันไม่สัญญานะ
‎ผมช็อกแล้วก็เศร้า
‎นี่คือที่ที่ซูซูกิเรียกว่าบ้าน
‎แต่เขาอยู่ข้างนอกไม่ไหว
‎แต่เขาก็ภูมิใจมาก ‎กับเรื่องที่ได้เรียนอ่านเขียนในเรือนจำ
‎เขาจะได้ออกไปพร้อมสิ่งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยมี
‎ผมว่านั่นคือประเด็นสำคัญที่สุด
‎พวกเขาร่วมมือกันเพื่อเอาตัวรอด
‎เพื่อหาความรู้ใส่ตัว
‎มันน่าประทับใจนะ
‎แม้จะดูเหมือนเรือนจำสงบดี
‎แต่แก๊งบาฮาลานาก็เป็น ‎หนึ่งในหลายแก๊งอาชญากรในนี้ที่เป็นคู่อริกัน
‎และเช่นเดียวกับที่อื่นทุกที่ในโลก
‎เวลาแก๊งขัดแย้งกัน ความรุนแรงจะเกิด
‎หกเดือนก่อน เกิดสงคราม ‎ระหว่างสองแก๊งคู่อริในเรือนจำนี้
‎นักโทษบาดเจ็บ 32 คน
‎แล้วแก๊งสปุตนิกก็ฆ่า ‎สมาชิกแก๊งบีซีเจตายไปสองคน
‎ฉันราฟาเอล เป็นไงบ้าง
‎- นายอยู่แก๊งบีซีเจเหรอ ‎- ใช่แล้ว
‎สองคนในแก๊งของไรอัน บีซีเจ
‎ถูกคู่อริแก๊งสปุตนิกฆ่าตายในการจลาจล
‎นี่คือสปุตนิก
‎สปุตนิก การวิวาทเกิดที่นี่แหละ
‎- ตอนนี้ทุกอย่างเรียบร้อยแล้วเหรอ ‎- ตอนนี้เรียบร้อย
‎บางทีมันก็รุนแรง แต่เราแก้ไขได้ทันท่วงที
‎แล้วจะเกิดอะไรขึ้นถ้ามีความก้าวร้าว
‎เราจะสื่อสารกัน
‎เรารีบจัดการ เราคุยกัน ‎แล้วก็พยายามหาทางออกทันที
‎โอเค พาไปหามายอเรสข้างบนหน่อย
‎ไรอันชวนผมไปเข้าประชุมสามัญ
‎กับหัวหน้าแก๊งสปุตนิก เฟอร์ดี้กับโจนาธาน
‎เรื่องที่เกิดวันนั้น เล่าอะไรให้ฟังได้บ้าง
‎สิ่งที่ผมเห็นมันเหมือนสงครามเลย ‎ผมหยุดเพื่อนพ้องไม่ได้
‎แก๊งบีซีเจมาล้างแค้นให้สองคนที่ตายไปไหม
‎ไม่ครับ ไม่แล้ว
‎ตอนที่เกิดเรื่อง เราดูแลญาติคนตายให้
‎จัดงานศพ ค่าใช้จ่ายที่ต้องรับผิดชอบให้
‎ตอนนี้ทั้งสองกลุ่มตกลงกันได้แล้ว ‎เราเป็นพี่น้องกัน เรื่องนั้นเป็นบทเรียน
‎เพราะแม้แต่ปัญหาเล็กๆ เราก็คุยกัน ‎แม้แต่ความเข้าใจผิดเล็กๆ เราก็แก้
‎พวกเขาต้องรับผิดชอบแก้ปัญหาให้เพื่อนพ้อง
‎พวกเราก็เหมือนกัน
‎โอเค ขอบคุณที่เล่าให้ฟัง
‎การตายของนักโทษทั้งสอง ‎เป็นเครื่องย้ำเตือนที่ชัดเจน
‎ว่าสภาวะแบบนี้…
‎มีแนวโน้มเดือดได้ง่าย
‎ภัยคุกคามมีอยู่เสมอ
‎ภัยคุกคามมีจริงเสมอ
‎เรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อหลายเดือนก่อน
‎ที่มีคนเสียชีวิตไปสองคน
‎อาจจะเกิดขึ้นอีกก็ได้
‎บ่ายวันนี้ ผมมาคุยกับเพื่อนร่วมหอ จิน
‎หนึ่งในปัญหาของคนล้นเรือนจำ
‎คือไม่มีพื้นที่ให้นักโทษได้ระบายอารมณ์
‎แต่แก๊งบาฮาลานามีทางแก้ปัญหานี้
‎ทุกสัปดาห์ พวกเขาเปิดคลาสสอนออกกำลังกาย
‎และทั้งแดนก็มาร่วมด้วย
‎ปรบมือ
‎ปรบมือ เอาเลย
‎สนุกกันไหม
‎สนุก
‎มีความสุขไหม
‎มี
‎ผมไม่เคยเห็นผู้คุมเรือนจำ ‎เต้นในเวลางานมาก่อนเลย
‎มีความสุขไหม
‎มี
‎เอาล่ะ
‎ขออีก
‎ผมพอแล้ว ไม่ไหวแล้ว พอ
‎ชุมชนฟิลิปปินส์จงเจริญ
‎มันช่วยให้เราลืมปัญหาในเรือนจำ
‎ซุมบาทำให้เรามีแรงบันดาลใจ ‎ช่วยให้เลิกกังวลเรื่องครอบครัว
‎ช่วยให้ไม่คิดถึงคนรัก
‎โอเค เพื่อน ดีใจที่ได้เจอกันอีกนะ
‎ในสถานที่ที่มักจะเครียดและหดหู่
‎มันน่าทึ่งที่ดนตรีนิดๆ บรรยากาศหน่อยๆ
‎กับการมีส่วนร่วมเล็กน้อยช่วยได้ขนาดนี้
‎มันทำให้สภาพแวดล้อมเสี่ยงต่อการปะทุน้อยลง
‎(วันที่หก)
‎วันที่หกของผมในเรือนจำที่ประชากรล้นที่สุด ‎แห่งหนึ่งของโลก
‎วันนี้ผมสลับฝั่งมาหาผู้คุมบ้าง
‎เพื่อไปตรวจค้นห้องขัง ‎กับเจ้าหน้าที่อาวุโสฮาคาเบ
‎และหัวหน้าฝ่ายความปลอดภัย ‎สารวัตรมาลามาตา
‎คุณหวังจะเจออะไรในการตรวจค้น
‎ของลักลอบนำเข้าผิดกฎหมาย ยา
‎นักโทษส่วนใหญ่อยู่ในระบอบการปกครองร่วมกัน
‎เรื่องนั้นจะ…
‎มีผลยังไงกับการเข้าตรวจค้น
‎หลักๆ คือเรามอบอำนาจให้หัวหน้าห้องขัง
‎เป็นการปกครองร่วมกันกับเรา เป็นหุ้นส่วนเรา
‎พวกนั้นจะได้เป็นคนบริหารห้องทั้งหมด
‎ขวาหัน
‎ที่นี่ขาดเจ้าหน้าที่หนักมาก ‎จนทางเรือนจำต้องเกณฑ์ผู้คุมฝึกหัด
‎มาช่วยให้พวกเขาได้เข้าตรวจค้นอย่างปลอดภัย
‎เด็กใหม่จะมาทำการตรวจค้นที่นี่วันนี้
‎พวกเขาดูเป็นทหารมากๆ
‎คงจะเป็นสัญญาณเตือนนักโทษทุกคนได้
‎เวลาเห็นเจ้าหน้าที่เดินแถว
‎ใส่เสื้อยืดสีดำ กางเกงคอมแบตบุกเข้าหอ
‎ว่าการตรวจค้นกำลังจะเริ่มขี้น
‎ก่อนอื่น นักโทษถูกสั่งให้ออกมาข้างนอก
‎ค้นตัวนักโทษก่อนออกจากหอ
‎เพื่อให้แน่ใจว่าไม่พกของเถื่อน
‎ที่เจ้าหน้าที่มาค้นหาออกไปข้างนอก
‎เหลือเชื่อที่เหล่าผู้คุมต้องขออนุญาต ‎จากที หัวหน้าแก๊ง
‎เพื่อทำการตรวจค้นหอ
‎ดูเหมือนว่าความรับผิดชอบ
‎ในการดูแลไม่ให้ของเถื่อนเข้าเรือนจำ ‎เป็นความรับผิดชอบร่วมกัน
‎มีแบบนี้บ่อยไหม
‎ที่ผู้คุมเข้ามาค้นหอน่ะ
‎ก็บ่อยนะ ปกติก็เดือนละสองสามครั้ง
‎พัศดีบอกว่าพวกเรามายอเรส
‎ต้องดูแลหอให้สะอาด
‎มายอเรสทุกคนได้รับความรับผิดชอบ
‎ให้กวาดล้างเรือนจำเมืองให้ปลอดยาเสพติด
‎แล้วคุณรู้สึกยังไงกับเรื่องนั้น นักโทษรู้สึกยังไง
‎ผมกังวลเล็กน้อย ‎เพราะพวกเขาอาจเจออะไรบางอย่าง
‎กังวลเหรอ หมายความว่าไง
‎ผมเป็นคนที่ต้องเสี่ยงในฐานะมายอเรส
‎มันเป็นความรับผิดชอบของผม ‎ไม่ควรมีใครขัดคำสั่งผม
‎ถ้ามีคนที่ไม่ทำตามที่ผมบอก
‎ผมก็จะส่งตัวให้ผู้คุมของเรือนจำ
‎การตรวจค้นจบแล้ว ‎แล้วผู้คุมก็ประเมินของที่ค้นมา
‎เรือนจำแห่งนี้ไม่ธรรมดามากๆ
‎หัวหน้าแก๊งอาชญากร ไม่ใช่ผู้คุม
‎ที่เป็นผู้ดูแลหอให้ปลอดของเถื่อน
‎- นี่คือของที่ค้นมาได้ ‎- ใช่
‎คุณว่าชิ้นไหนเป็นของเถื่อนที่ผิดร้ายแรงที่สุด
‎ปากกาเล็กๆ นี่แหละ
‎ห้ามนำปากกาเข้าเหรอ
‎ใช่ เพราะสามารถใช้แทงกันได้
‎ครับ โอเค
‎พวกเขาจะได้ไม่…
‎คุณมองว่าปากกาเป็นอาวุธอันตรายเหรอ
‎ครับ เพราะพวกเขาใช้เป็นอาวุธถึงตายได้
‎- แต่นี่ ผมขอจับได้ไหม ‎- ครับ
‎แต่นี่มันอันตรายกว่าปากกาแน่นอน
‎- ใช่ๆ นี่ก็อันตราย ‎- โอเค
‎การค้นตัวนักโทษเป็นเรื่องทั่วไป ‎ในเรือนจำทั่วโลก
‎ผมคุยกับหัวหน้าหอแล้ว
‎เขาบอกว่าตัวเขาเองกับทีม
‎ทำการค้นตัวนักโทษกันเอง
‎ไม่เคยได้ยินมาก่อนเลย
‎เขากังวลกับผลที่ตามมา
‎หากมีการค้นเจออะไรเข้า
‎ไม่ว่าจะเจอที่เขาเองหรือเจอในหอ
‎มีเดิมพันหลายอย่างสำหรับหัวหน้าหออย่างที
‎ถ้าล้ำเส้น ผู้คุมจะหาคนมาแทนเขา
‎นั่นแปลว่าเขาจะเสียอภิสิทธิ์ทุกอย่าง ‎ที่มาพร้อมกับยศ
‎แม้จะขาดเงินอย่างรุนแรง
‎แต่ทางเรือนจำก็จัดทำคอร์สบำบัด
‎เพื่อช่วยให้นักโทษหลุดพ้น ‎จากอาชญากรรมยาเสพติด
‎- เป็นไงบ้าง ‎- ไง สบายดี ขอบใจนะ
‎คอร์สนี้ดูแลโดยผู้คุมอาชาเปโร
‎นี่คือสิ่งที่เราเรียกว่าโครงการเลี้ยงชีพ
‎พวกเขาจะทำการนวดบำบัด
‎แล้วพอปล่อยตัวออกจากเรือนจำ
‎พวกเขาจะมีรายได้เพิ่ม
‎แล้วก็กลายเป็นประชาชนที่เคารพกฎหมายด้วย
‎คุณครับ เชิญนั่งก่อนครับ
‎- โอเค ‎- ถอดเสื้อออกครับ
‎ถอดเสื้อออก
‎นี่คือกดเย็นนะครับ
‎- รู้สึกเหมือนมีฟอง ‎- ใช่
‎เป็นปมเล็กๆ
‎- คุณทำมานานแค่ไหนแล้ว ‎- ห้าวัน
‎คุณอยู่เรือนจำมานานแค่ไหน
‎- เกือบปีแล้วครับ ‎- เกือบปีเหรอ
‎โดนข้อหาอะไร
‎ยาเสพติดครับ
‎ยาอะไร
‎ชาบู
‎ชาบู ยาไอซ์น่ะเหรอ
‎ทำไมถึงโดนจับล่ะ
‎เพราะโควตาครับ
‎มีข้อกล่าวหาในวงกว้างว่าตำรวจฟิลิปปินส์
‎ต้องทำการจับกุมคดียาเสพติด ‎ให้ได้ถึงขั้นต่ำในทุกๆ วัน
‎ทำให้เจ้าหน้าที่ทุจริตจัดฉากใส่ความผู้บริสุทธิ์
‎เราถูกตำรวจเรียกจอดครับ ‎เราขี่มอเตอร์ไซค์มาเฉยๆ
‎- คุณพกยาเสพติดเหรอ ‎- เปล่าครับ
‎ตำรวจไม่ได้ยึดอะไรเรา แต่ยัดของให้
‎ตอนผมโดนจับ เขาก็บอก "สารภาพไปซะ
‎จะได้โดนจำคุกแค่หกเดือน"
‎คนบริสุทธิ์อย่างคุณถูกจับมาจากถนน ‎มาไว้ในเรือนจำเหรอ
‎ใช่ครับ หลายคนโดนคดีแบบนี้เลย
‎ถึงเราจะโกรธไป เราก็ติดอยู่ที่นี่ ‎เราได้แต่ต้องยอมรับ
‎- คุณคิดว่างานนี้จะมอบโอกาสให้คุณอีกครั้ง ‎- ครับ
‎ถ้าผมไปประเทศอื่น ผมก็ใช้ทักษะนี้ได้
‎เอาล่ะ แป้งนะครับ
‎ดีมากเลย คุณเรียนรู้เก่งนะ
‎เรื่องราวของคุณน่าเศร้ามาก ถ้าจริง
‎ได้ยินแล้วเศร้ามาก
‎- โชคดี ขอบคุณที่นวดให้ ‎- ขอบคุณครับ
‎ถ้าตำรวจยัดยาให้ประชาชนจริงๆ
‎เพื่อจับกุมให้ได้ตามเป้าอย่างที่เอดิสันกล่าวหา
‎มันก็ไม่แปลกที่เรือนจำนี้จะเต็มมากๆ
‎แล้วการบำบัดด้วยเจตนาดีแบบนี้
‎ก็จะแทบไม่มีผลต่อประชากรล้นเรือนจำ
‎พรุ่งนี้ ผมจะออกไปแล้ว
‎แต่อีกหลายพันคนยังไม่ได้ออก
‎วันสุดท้ายของผมที่เรือนจำกรุงมะนิลา
‎ด้วยความที่ประชากรล้นมาก ‎และทรัพยากรก็น้อยมาก
‎ผมจึงอยากเข้าใจว่าอนาคตเรือนจำนี้ ‎จะเป็นอย่างไรต่อไป
‎ครับๆ
‎- สวัสดีครับ ‎- พัศดีลาโตซา ยินดีที่ได้รู้จัก
‎ผมมาพบผู้อำนวยการเรือนจำ พัศดีลาโตซา
‎จากที่ผมเห็นมา มันชัดเลย
‎ว่ามันมีปัญหาประชากรล้น
‎ถ้าจะให้ดี ที่นี่ควรขังแค่ 1,200 คน
‎แต่ตอนนี้เรามีเกือบ 5,000 คน ‎นั่นเป็นความท้าทายของเรา
‎คน 72 เปอร์เซ็นต์ที่ถูกขังที่นี่โดนข้อหายาเสพติด
‎มีผู้กระทำผิดซ้ำ 40-50 เปอร์เซ็นต์ ‎นั่นเป็นปัญหาใหญ่ของเรา
‎เพราะบางครั้ง เวลาคนที่ไม่รู้จัก ‎การมีครอบครัวข้างนอก
‎พอเข้ามาข้างใน พวกนั้นจะ…
‎"ฉันอยากก่อความผิด ‎ฉันไม่ต้องทำอะไรเพื่อเอาตัวรอด"
‎"ฉันยังก่อความผิดได้ ‎เพราะถ้าโดนจับ ฉันก็กลับไปติดคุก"
‎"ครอบครัวฉันอยู่ในนั้น ฉันมีแก๊งในนั้น"
‎มันเป็นวงจรอุบาทว์ของคนที่ติดคุก
‎- เป็นสภาวะที่น่าเศร้ามาก ‎- เศร้ามาก ใช่
‎การปกครองร่วมกันเป็นสิ่งที่ผมได้ยิน ‎ในเรือนจำแถวนี้บ่อย
‎มันเกิดขึ้นได้ยังไง ทำไมถึงจำเป็น
‎จริงๆ คอนเซปต์การปกครองร่วมกันในเรือนจำนี้
‎เป็นแค่กลการรับมือ ‎กับความไม่เพียงพอของทรัพยากรที่เรามี
‎เราไม่มีคนพอจะไปบริหารทุกหอ
‎เรามี 14 หอ
‎ถ้าเราจะส่งเจ้าหน้าที่หรือพนักงานเข้าไป
‎เราก็ไม่มีผู้คุมให้ส่งตามหอคอยเลย
‎แล้วถ้านักโทษปีนรั้วหลบหนีไปล่ะ
‎แล้วคุณทำทำไม
‎งานในสภาวะสุดขั้วแบบนี้
‎สุดท้ายแล้ว ทุกคนก็เป็นมนุษย์
‎คนเหล่านั้นก็เป็นเหยื่อ ‎บางคนก็จากความอยุติธรรมทางสังคมข้างนอก
‎การมีส่วนร่วมของผมในฐานะคนคนนึง
‎คือทำให้คนเหล่านี้รู้ไว้ว่า ‎ถ้าผมช่วยให้ใครเริ่มชีวิตใหม่
‎หรือมีลักษณะแบบนี้
‎พัฒนาขึ้น แล้วพอพ้นโทษออกไป
‎พวกเขาจะไม่ก่ออาชญากรรม
‎ผมไม่อยากให้ลูกๆ ผมเป็นเหยื่อคนพวกนี้
‎- ขอบคุณมากครับ มันน่าสนใจมาก ‎- ครับผม
‎- โชคดีกับสิ่งที่ทำอยู่นะครับ ‎- ครับผม
‎มันเห็นได้ชัดว่าพัศดีอยากทำได้มากกว่านี้
‎แต่ด้วยปริมาณมหาศาลของนักโทษ ‎กับงบที่จำกัด
‎เรือนจำนี้ก็เลยล้น
‎หมดเวลาของผมที่เรือนจำกรุงมะนิลาแล้ว
‎ผมเห็นชัดเลยว่าประธานาธิบดีดูเตอร์เต
‎กับสงครามยาเสพติดของรัฐบาล ‎ที่ไม่มีการผ่อนปรน
‎ทำให้ปัญหาคนล้นเรือนจำรุนแรงขึ้น
‎ในเรือนจำที่หนาแน่นที่สุด เงินทุนขาดที่สุด
‎และป่าเถื่อนที่สุดแห่งหนึ่งที่ผมเคยเห็น
‎แต่ถึงจะบริหารแบบนี้ ‎เหล่าแก๊งและประชากรนักโทษ
‎ดูจะรับมือได้ด้วยวิธีการปกครองร่วมกัน
‎การที่สภาพแวดล้อมจะดีขึ้น ‎และการบำบัดจะได้ผล
‎ที่นี่ต้องการเงินทุนและทรัพยากรอย่างมากครับ
‎คำบรรยายโดย วรากรณ์ จันทา