Manila City Jail, de Filipijnen.
Een van de meest overvolle gevangenissen ter wereld.
De controversiële strijd van de regering tegen drugs…
…heeft geleid tot een overvolle gevangenis.
Drugs, nog eens drugs, moord.
Je zat tien keer vast. -Ja.
Er zitten vijfduizend man in deze gevangenis…
…die gebouwd is voor 1200 man.
Ik geloof mijn ogen niet. Ik kom woorden tekort, om eerlijk te zijn.
Met slechts één bewaker voor elke 400 gevangenen…
…worden delen van deze gevangenis geleid door criminele gevangenisbendes.
Ik wil niet dat mijn kinderen hun slachtoffer worden.
Ik ben Raphael Rowe…
…en ik zit een week in deze overvolle gevangenis…
…naast beruchte criminele bendes…
…die een half jaar geleden op moorddadige wijze rivalen vermoordden.
Wat ik zag was net als een oorlog.
Dit is niet m'n eerste keer achter tralies.
Ik werd veroordeeld voor een moord die ik niet had gepleegd…
…tot levenslang zonder voorwaardelijk.
Het duurde 12 jaar om mijn naam te zuiveren.
Nu reis ik de wereld rond om te ontdekken hoe het leven echt is…
…in de zwaarste gevangenissen ter wereld.
Manilla, de Filipijnen.
Dit land is in de greep van een drugsepidemie…
…die leidde tot 'n grote misdaadgolf en bendeoorlogen.
Is dat uw zoon?
President Rodrigo Duterte kreeg de macht…
…met een moorddadige belofte het drugsprobleem aan te pakken…
…door producenten, dealers en gebruikers te doden.
Als je moet schieten, schiet ze dan dood.
En dit is waar de mensenrechten-idioten over klagen.
Vanavond doe ik een drugsinval…
…met een frontlinie-eenheid…
…die genadeloos de strijd tegen drugs van de president vervolgt.
Ik ben in het hoofdkwartier van de drugsbrigade van de Filipijnen…
…en zoals je achter me ziet zijn hun agenten klaar…
…voor een operatie.
Hun doelwit: een vermoedelijke drugshandelaar.
Hoe groot is het drugsprobleem in de Filipijnen?
Voorafgaand aan de aanname van de president…
…was dit een groot nationaal probleem. Maar nu winnen we de oorlog.
Dat is wat we nu doen.
Je ziet 't als oorlog. -Ja, 't is een oorlog.
Het is een oorlog tegen de mensheid.
Het doelwit is in een armoedige sloppenwijk in Oost Manila.
Ga maar. Ga. -Ga.
Naar boven. Doorgaan. -Ga.
Kom op.
Ze zijn op de bestemming aangekomen.
De verdachte is een jonge zwangere vrouw met een kind.
Dat is niet van mij.
Ze hebben iets gevonden.
Heb alsjeblieft genade.
Het lijkt op drugs, in pakjes met wat ik vermoed meth.
Ik ben geen drugsdealer.
Crystal meth, een krachtig pepmiddel…
…is de favoriete drug voor veel arme Filipijnen…
…die het gebruiken om langer te kunnen werken.
Ze is compleet radeloos…
…en blijft maar huilen.
En het enige woord dat ik kan onderscheiden is 'baby'.
En ze moet weten dat haar kind meegenomen wordt.
Deze vrouw, een verdachte drugsdealer…
…weet dat haar lot… de gevangenis wordt.
Deze vrouw, net als velen die dagelijks worden gearresteerd voor drugs…
…gaat naar een gevangenis in Manila.
En ik ga naar de zwaarste van allemaal, de Manila City Jail…
…om er een week vast te zitten.
Sinds hij in 2016 aan de macht kwam…
…zegt de regering dat Dutertes strijd tegen drugs voor ruim 500 miljoen dollar…
…aan verdovende middelen van straat haalde…
…en meer dan 160.000 arrestaties heeft gedaan.
Deze bikkelharde zuivering heeft…
…de toch al overvolle gevangenis tot een breekpunt gebracht.
Wat me het meest beangstigt…
…is het feit dat er maar één bewaker is voor 400 gevangenen.
Hoe bescherm je gevangenen tegen de dreiging van geweld?
Ik begrijp dat gevangenen de gevangenen beschermen.
Ik weet niet wat ik kan verwachten in deze gevangenis.
Manila City Jail werd gebouwd voor 1200 gevangenen…
…maar zit nu propvol met bijna 5000 gevangenen.
Hier?
Je naam? -Ik ben Raphael Rowe.
Naar mij.
Handen omhoog. Zo.
Een primeur, visitatie in de buitenlucht.
Waar is de stempel voor?
Om je te identificeren als PDL. -Een PDL?
Personen wier vrijheid is ontnomen.
Deze stempels omschrijven me nu als een persoon wiens vrijheid is ontnomen.
Rechter wijsvinger.
Ze noteren mijn biometrie.
Je kunt verdergaan.
Het is een opvallende kleur…
…voor 'levens veranderen voor 'n veiliger land'.
Ik vraag me af wat dat betekent.
Eenmaal aangemeld…
…brengen gevangenen, niet bewakers me naar mijn cel.
Het is schokkend. Er zijn zoveel mannen in het gele T-shirts dat ik draag.
Een bijenkorf.
Het zit stampvol.
Niet alleen met gevangenen, maar ook met hun bezoekende families.
Ik word naar Dorm 4 gestuurd…
…waar alle nieuwkomers worden beoordeeld…
…voordat ze definitief een cel krijgen.
Ik word naar boven geleid naar mijn nieuwe verblijf.
Ik geloof mijn ogen niet.
Ik kom woorden tekort, om eerlijk te zijn…
…over de ruimte waarin ik ben en het aantal mannen dat erin is gepropt.
Want deze plek is chronisch overbevolkt.
Iets wat ik nog nooit heb gezien.
Hier?
Ik moet naar de achterkant van het blok waar ik vanavond slaap…
…en mijn celgenoten ontmoet.
Hoe gaat het? Ik ben Raphael. -JR, en…
TJ -TJ, Raphael.
Ading. -Ading.
Waarvoor ben je veroordeeld?
Drugs.
En hoelang is je straf?
Zeven maanden.
Zat je eerder vast?
Mijn eerste keer.
Wat is je favoriete drug?
Meth -Meth.
Zit je vast omdat je betrapt werd met drugsgebruik?
Ja. -Niet het verkopen van drugs?
Omdat je ze verkoopt… -Nee.
Gebruik. -Gebruik.
Het voelt niet of ik in de gevangenis zit. Het voelt alsof ik in een veekooi zit.
We kunnen niets anders doen dan onze situatie doorstaan.
Er zitten 400 man in deze drukke zaal…
…dus ik vertrouw op JR om me rond te leiden.
Kun je me rondleiden? Ik wil weten hoe het hier werkt.
Ja. Oké. Ja, kom maar.
We kunnen overal lopen waar we willen?
Ja.
Overal zie ik gevangenen.
Er is helemaal geen vrije ruimte.
Dit zijn de geschreven regels in Dorm 4.
Je ziet 'patakaranan ng Dorm 4'…
…wat betekent: 'respecteer de hiërarchie van Dorm 4.'
Gevangenisdirecteuren. -Nee, gevangenen.
Hooggeplaatste gevangenen.
Ja. -O, ja. Oké.
Dit zijn de geschreven regels? -Ja.
En ongeschreven regels?
Als je tegen de bezoekers opbotst…
…krijg je 50 klappen met de peddel.
Met wat? De peddel, een stok? -Peddel, ja.
Je bedoelt dat als een bezoeker loopt en je er zo tegenaan botst? Per ongeluk?
Per ongeluk. Je wordt ook… Geen vragen.
Oké, 50?
Net als dit soort hout.
En ze slaan tegen je benen. Hoe hard?
Vijftig? -Vijftig.
Door de gevangenen? -Ja.
Dat voelde ik.
Het is verbluffend dat de gevangen niet alleen de regels bepalen…
…maar ze delen ook de straffen uit.
Het is 10 uur 's avonds en ze sluiten ons op voor de nacht…
…als haringen in een ton in de slaapzaal gepropt.
Hoe kunnen we slapen…
…in een ruimte die niet groot genoeg is voor het aantal mannen…
…dat hier vastzit?
Ga liggen.
Ze slapen zo.
Zo.
Waarom je been eroverheen?
Om wat ruimte te krijgen met…
Om hier te overleven moet je leren omgaan met anderen.
Ik ben geschokt door de situatie…
…en de acceptatie van de gevangenen.
'We moeten overleven,' zeggen ze.
'We hebben geen keus.'
De realiteit is dat dat niet zo is.
Er hoeven maar één of twee mannen te zeggen: 'Klaar.
Ik laat dit niet toe. We moeten rellen…
…want zo moeten we niet behandeld worden…
…wat ik ook gedaan heb.'
Dat zit me dwars.
DAG 2
Het is mijn tweede dag in een van de drukste gevangenissen ter wereld.
Ik word meteen aan het werk gezet met de veegploeg…
…die volledig bestaat uit leden van de LHBTQ-gemeenschap…
…die dit werk samen willen doen.
LHBT-gemeenschap.
Hoi. -Hoi. Ik ben Raphael.
Ik hoorde… -Akashi.
Hoe heet je? -Akashi.
Akashi.
Akashi, ik moet vandaag met jou en je bende schoonmakers werken.
Laat zien. Ik volg.
Je veegt de vloer.
In m'n eentje? Met wie? -Je veegt de vloer.
Tot daar? -Andere meisjes, op een rij.
Veeg de vloer.
Hoelang zit je hier al?
Drie maanden. Niet slecht. -En waarvoor?
Drugsgerelateerd.
Bent je veroordeeld of heb je voorarrest?
Voor 't eerst veroordeeld. -Voor 't eerst.
Voor 't eerst.
Jij ook? Voor 't eerst? -Ja.
Ja, zij ook. -Hoelang?
Twee jaar.
Zit je hier twee jaar? -Ja.
Wie is je partner?
Mijn beshy. -Zijn jullie partners?
Net als ik, zelfverzekerd mooi met een hart.
Ja. -Zo.
Aan wie geef ik dit?
Bedankt.
Het vegen is klaar, ik ga therapeut Hannah Nario-Lopez ontmoeten.
Zij beslist in welke slaapzaal ik als nieuwkomer de rest van mijn tijd zit.
Hoi. Hé, Raphael. Ik ben Hannah.
Eerst vraagt ze naar de steun van mijn familie.
Ik wil graag meer weten over je familie. Ben je opgevoed door je ouders?
Hoe was je relatie met je broers en zussen?
Ik ben opgevoed door mijn ouders. Ik heb broers en zussen…
…en onze relatie is heel gezond en goed.
Weten ze dat je hier zit? -Dat weten ze.
Reageren gevangenen normaal gesproken op dit soort vragen?
Want ik neem aan dat hun geschiedenis doorspitten…
…ze vrij vijandig kan maken.
Dat begrijpen we.
Dus we vragen naar hun ervaring met hun verleden…
…hun opleiding…
…drugsmisbruikproblemen.
Met deze informatie kan de gevangenis…
…de juiste rehabilitatie voor me vinden.
Gezien het feit dat deze gevangenis zo vol is…
…hoe kan ik er dan zeker van zijn dat alles waar ik om vraag…
…geboden wordt?
We doen ons best om externe hulp in te schakelen. Dat is een van de problemen…
…want de agenten hier zijn ook zwaar onderbemand…
…en ze vertrouwen op gedeeld bestuur…
…en onze overeenkomst…
…met de PDL's.
Dus de gevangenen hebben controle over andere gevangenen?
Dat is gedeeld bestuur.
Ik noem het geen controle.
Het is meer verantwoordelijkheid. Elke zaal heeft een mayores…
…of bendeleider, hun pangkatleider.
Maar hier is de pangkat of de bende…
…eigenlijk een positieve uitvoering…
…van een alternatieve bestuursstructuur.
De mayores zorgen ervoor…
…dat iedereen de regels van de gevangenis volgt.
Maar dat kan misbruikt worden.
Ja. -De gevangene krijgt macht…
Dat ontkennen we niet. Maar wat kunnen we nu doen?
De samenwerking tussen gevangene en agent is belangrijk…
…omdat we zwaar onderbemand zijn…
…en het moment dat een gevangene, een PDL…
…onrust veroorzaakt…
Kan iets groters veroorzaken.
Ik ben verbaasd. Ik ken geen enkele gevangenis…
…die officieel afhankelijk is van de gevangenen die zichzelf bewaken.
De traditionele bendes hebben een hiërarchie…
…van de leider, de don, de gangster.
En dan heb je alle volgende rangen.
Dus ik vraag me af of wat hier gebeurt…
…de traditionele bendementaliteit en cultuur is…
…of dat er iets heel anders aan de hand is.
Nadat hun dagelijkse klusjes gedaan zijn…
…gaan de gevangenen met elkaar om en regelen ze het geld…
…om dingen mee te kopen…
…zoals extra eten om te overleven.
Sommige gevangenen hebben zelfs 'n bedrijfje.
Ze verkopen van alles en nog wat.
Zelfs deze kleren zijn te koop.
Ze verkopen brokken steenkool…
…die gevangenen gebruiken om mee te koken.
Doordat de rechtbanken overvol zitten door de stortvloed aan drugsdelicten…
…zijn de meeste van de 5000 gevangenen…
…hier in voorarrest.
Velen zullen jaren zitten voordat ze voor de rechter komen.
Hans zat bij 'n groep die werd beschuldigd van 't doodslaan van 'n medestudent…
…bij een ontgroening die misging.
Voor ik werd opgesloten, was ik rechtenstudent.
O, ja.
Je bent meestal in deze… -Ja.
Hoelang zit je al in deze zaal?
Bijna twee jaar.
Twee jaar?
Je bent niet veroordeeld. -Ik ben niet veroordeeld.
En ik ben onschuldig.
Waarom heb je nog geen proces gehad? -Onze zaak loopt eigenlijk veel sneller…
…dan een gewone zaak.
Twee jaar is niet snel.
De laatste mayores zat hier 14 jaar.
Hij werd later vrijgesproken.
Dus zat hij 14 jaar vast. -Ja.
Gelooft je familie in je onschuld?
Ja. Ze bezoeken me hier bijna elk weekend.
Ze komen hier en bezoeken me. Ze brengen eten mee…
…dus ik eet in ieder geval eten van buiten de gevangenis.
Hoor je bij de bendecultuur? -Nee.
Ze noemden me een querna.
Als je zegt dat een PDL een querna is…
… is querna iemand die niet bij een bende zit.
Juist.
Wat is het voordeel van een bende?
Je hebt een steunsysteem.
Maar ik heb geen steun van de bende nodig.
Dus degenen zonder familie die eten brengen…
…en geld en spullen om je te helpen, krijgen het van hun mede-bendeleden.
Het is alsof je bij een gemeenschap zit.
In een bende… Hoe noem je dit?
Ze hebben een eigen fonds.
Hun eigen programma's, hun eigen projecten.
Wat wordt er van die bendeleden verwacht?
Moeten ze dingen doen in ruil voor die beloningen?
Ja.
De bende heeft een eigen Magna Carta. Ze hebben eigen regels.
Dus als je je aan die regels houdt, krijg je beloningen.
En zo niet, dan krijg je straf van ze.
Wat is de ergste straf?
Mag ik dat zeggen? -Dat is aan jou, als je wilt.
Oké, ik zie dat…
…je geslagen wordt.
Als je mede-bendelid…
…een lid van een andere bende iets heeft aangedaan…
…geldt er een straf voor onze…
Hij krijgt straf om oorlog tussen de bendes te voorkomen.
Dus in zekere zin wordt dat een manier om de vrede hier te bewaren.
Hans heeft geluk.
Hij heeft geld, dus hij is niet afhankelijk van bendes.
Maar alles wat ik tot nu toe hoor, wijst erop…
…dat het de bendes zijn die deze gevangenis leiden…
…niet de bewakers.
Morgen word ik verplaatst naar een nieuw cellenblok…
…en ik ben nerveus voor wat komen gaat.
Ik ga verhuizen…
…we gaan naar de cellen…
…waar we de rest van onze straf doorbrengen.
Hoe gaat het? Goed? -Hoe gaat het?
Wacht iedereen op de bewakers die vertellen waar ze heengaan?
Ja.
Ik heb hier een symbool, Bahala Na-bende…
…dus ik mag naar de zaal van de Bahala Na-bende.
Wil je daarheen?
Ja.
Ik ken veel mensen in de Bahala Na-bende.
Velen zijn mijn jeugdvrienden.
Wanneer werd je lid?
Toen ik op 20 januari gepakt werd…
…zag ik een van de gevangenen in een politiebureau.
Ik kende hem. Hij was mijn buurman.
Dus om privileges in de gevangenis te krijgen, ging ik bij de bende.
Dus ze zorgen voor je. -Ja.
Wat moet je ervoor doen?
Als ik bezoek krijg met…
Dus ik geef ze eten en geld.
Bahala Na is een van de vier grote criminele bendes in de Filipijnen…
…die buiten en binnen de gevangenis opereren.
En hoewel JR misschien bij hen zit voor bescherming…
…is er geen garantie dat hij in hun zaal terechtkomt.
Neem je spullen mee.
Rechterhand, rechter schouder. Volg mij.
De gevangenisautoriteiten bepalen naar welke cellen ze worden gestuurd.
Maar de mannen die ons halen zijn bendebazen, bekend als mayores…
…van onze nieuwe zalen.
Oké, ga zitten. Op een rij.
Ga zitten.
Dorm 8, Raphael Rowe.
Raphael Rowe. -Ja.
Cordero. Cordero.
Ik ga naar Dorm 8, gerund door de Bahala Na-bende…
….maar JR gaat er blijkbaar niet heen.
Je moet de zorg op zijn gezicht zien dat hij nog niet is geroepen.
Ga je niet naar Dorm 8?
Je bent niet geroepen?
Ik denk het niet. -Nee?
Ik weet het niet.
Succes, man. -Succes.
We gaan. Laten we gaan.
Ik word naar Dorm 8 geleid…
…de thuisbasis van de beruchte Bahala Na-bende…
…die ironisch genoeg veel drugsmisdaden runde waardoor velen hier belandden.
Eenmaal binnen vertelt de bendeleider de regels aan nieuwe gevangenen.
Kameraad. Wat is het enige dat we van je vragen?
Wees menselijk, zodat we geen probleem hebben.
Als je een groot probleem hebt met onze kameraden of andere groepen…
…informeer je mij als mayores…
…en we lossen het op.
Begrijpen jullie, medegevangenen? Liefde, broederschap is 't enige wat telt.
Dat heb ik nog nooit meegemaakt.
Ze hebben de verantwoordelijkheid om elkaar te beheersen.
En ze blijven maar hameren op respect en discipline…
…iets wat ze zelf hebben bedacht.
Er zijn geen bewakers in deze slaapzaal.
De regels zeggen: 'We zijn een broederschap…
…en deze plek wordt gerund door een bende.'
Ik heb mijn nieuwe cel niet eens gezien…
…voordat Arsenio me aan het werk zet.
Hé. Goedenavond. Ik heet Roger.
Kun je me helpen in de keuken?
Ik ga bij Rogers team van keukenhulpen.
Ze verzamelen driemaal daags…
…eten voor Dorm 8 in de centrale keukens.
Ik pak de rijst en blijkbaar is er strikte portiecontrole.
Begin met tellen per persoon, 300 gram.
Driehonderd gram. En wat nog meer?
Voor de lunch…
…rijst en een stuk kip.
Kun je…
Ik moet het zware werk doen. Natuurlijk.
Dit is zwaar, man.
We dragen het eten terug voor alle gevangenen in mijn zaal.
Toen ik de rijst droeg, maakte ik me zorgen om…
…niet 't gewicht, maar vallen en 't verspillen zodat niemand wat krijgt.
Dus ik was best nerveus.
Is er een budget voor het koken?
Vijfenzeventig pesos, één persoon.
Dus dat is ongeveer een dollar, 20 cent. Per persoon. Elke dag.
Elke dag.
Met zo weinig eten en zoveel mannen…
…moeten we de porties zorgvuldig afwegen…
…zodat niemand aan het eind van de rij geen eten heeft.
Te veel.
Driehonderd gram.
Goed.
Waar is de groente?
Tjaptjoi. - Waar?
Graag gedaan.
Bedankt.
Bedankt, vriend, Raphael.
Nu de rijst opgeschept is, ga ik naar celbaas Arsenio…
…om te ontdekken of het echt waar is…
…dat zijn bende en niet de bewakers de baas is.
Hoe werkt deze plek? Want er zijn hier geen bewakers.
Wij zorgen voor discipline, omdat ze onze regels volgen.
Bendeleiders moeten me gehoorzamen.
Regels en voorschriften in deze zaal.
En zo niet?
We geven ze straf.
We hebben veel straffen, schoonmaken…
…van de ochtend tot de avond.
Als ze de regels niet volgen, volgt er straf.
Als ze niet gehoorzamen…
…kunnen we ze naar het gevangenismanagement brengen.
En…
…zij regelen het. Ze zullen… Zij zijn degene die hem straffen.
Maar bendes staan niet bekend om welwillendheid…
…tegen leden die de regels niet volgen.
Andere gevangenen zijn bang voor de bendeleiders vanwege het geweld.
Misschien voormalig bendeleiders.
We helpen elkaar, vooral als er haat is…
…als er een probleem is met hun familie.
We kunnen ook financieel helpen.
Zelfs buiten helpen onze medegevangenen of mede-bendeleden…
…ons.
Ik begin te ontdekken dat de context van de bende…
…hier heel anders is.
Er zijn geen bewakers in deze slaapzaal om deze gevangenen te bewaken…
…te controleren of te disciplineren.
Ze doen het zelf.
Maar juist door deze controle…
…kunnen ze zich nergens verstoppen.
Het kan moeilijker zijn dan wanneer de autoriteiten de leiding hebben.
Morgen wil ik weten wat het betekent…
…voor de gemiddelde gevangene als bendes de baas zijn.
Het is bijna 22.00 uur…
…tijd om naar mijn cel te gaan.
Net als in de eerste zaal slapen zij die geen benderang of geld hebben…
…op de grond.
Mag ik zitten?
Janard is de nachtwaker.
Hij doet dit werk voor Arsenio…
…omdat hij de bende niet kan betalen.
En kan iedereen slapen waar ze willen…
…of blijft iedereen op zijn eigen plek?
Ik ben degene die beslist waar ze slapen.
Is er ruimte voor een nieuw iemand op de vloer?
Er zijn nog wat plekken.
Elke centimeter ruimte wordt ingenomen door iemand die op de vloer slaapt…
…maar jij slaapt er niet.
Ik let op iedereen en hun spullen.
Ik kijk of iedereen veilig is…
…en of alles veilig is in geval van nood.
Wat voor dingen gebeuren er 's nachts…
…die niet mogen gebeuren?
Soms verdwijnen er dingen…
…of mensen hebben geen slaapplek.
Ik kan mijn ogen niet geloven.
Het is ongelooflijk.
In elke plek op de vloer, boven, beneden, in elke hoek…
…proppen volwassen mannen zich naast elkaar…
…over elkaar heen, om te slapen.
Het is beter dan Dorm 4…
…maar het is zo claustrofobisch.
De simpele dingen die we als vanzelfsprekend zien…
…zijn ze afgenomen…
…vooral ons belangrijkste bezit: privacy.
DAG 4
Het is m'n eerste volledige dag in zaal van de bahala Na-bende.
Ik ben verbaasd hoe georganiseerd deze plek is…
…aangezien 't door de gevangenen zelf wordt gerund.
Maar ik wil weten hoe het is voor gewone gevangenen…
…die leven onder de controle van een criminele bende.
Een medegevangene wil me rondleiden.
Hoe gaat het? Raphael. Hoe heet je? -Jin Ragan.
Jin Ragan.
Hoelang zit je hier al?
Acht maanden? Negen maanden. Negen maanden.
Is het je eerste keer? -Nee.
Nee. Zat je eerder?
Ik zat… tien keer.
Ja zat tien keer vast? -Ja.
Waarom?
Omdat… Eerste zaak, moord.
Je zat al vast voor moord?
En de tweede zaak, overval.
En dan de derde, vierde, drugs.
Vijfde, overval, diefstal.
Het draait allemaal om drugs.
Wie heb je vermoord?
Twee gangsters.
Een vijand.
Vijandelijke gangster. Ik reed langs en vermoordde 'm.
Jin wil me laten zien wat geld en rang kan kopen in deze slaapzaal…
…te beginnen met de vertrekken van de bendebaas.
Dit is de kamer van de mayores.
Mag ik even kijken?
Hij is de leider van de Bahala Na-bende.
Dit is het beste dat ik hier ooit heb gezien.
Dit is een paleis.
Hij heeft zijn eigen tv…
…genoeg ruimte voor een klein tweepersoonsbed.
Het gaat hem goed.
Waarom heeft alleen hij dit?
We kozen hem omdat hij een goede vriend was. Hij gaf ons niet op.
Onze keuze. We wilden 'm daar. We stemden op 'm.
En de eerste luitenanten van de bende worden ook beloond…
…met veel betere cellen dan alle andere gevangenen.
Dit noemen we kubol. Deze cellen zijn voor tien mensen.
En hoe verdien je deze kamer dan?
Ze worden ons gegeven door de bendebaas.
Dag.
En omdat de gevangenis zo weinig personeel heeft…
…geven de bendes les aan hun leden.
Hier? -En dit, studeerkamer.
Degenen die niet kunnen lezen en schrijven…
…volgen hier lessen van gevangenen.
Een van de gevangenen van Dorm 8 die van de bendeleden…
…leert lezen en schrijven, is Suzuki.
Een van de beroemde rappers in de gevangenis.
velen vinden de gevangenis een hel gevangenen gedragen zich als demonen
het is pijnlijk, moeilijk te accepteren er zijn hier zoveel mensen
ik word binnenkort een nachtmerrie in je droom
Bravo.
Ik leerde lezen en schrijven met de hulp van mijn medegevangenen.
Hoelang zit je al in de gevangenis?
Ik kom en ga, maar nu zit ik een maand.
Je lijkt dat niet zo erg te vinden.
Vrij zijn van hier is vakantie. Hier is ons echte thuis.
Het is triest om horen…
…dat de gevangenis je thuis is.
Je hebt buiten vast een beter leven dan hier.
Niemand helpt ons. M'n familie heeft geen geld. M'n vrouw niet.
Dus hoe verdien je hier geld? Verdien je hier geld?
Ja, ik doe aan zakelijke leningen.
Verdien je hier veel geld mee?
Het kan frustrerend zijn omdat mensen soms niet kunnen betalen.
Wat gebeurt er als iemand het niet kan betalen?
We kunnen niets doen. Als je ze pijn doet, heb je een probleem.
Bedankt voor je rap. Het was heel goed.
Leuk je te ontmoeten. Breng je talent naar buiten. Gebruik 't daar, niet hier.
Ik beloof niets.
Ik was geschokt en verdrietig.
Dit is wat Suzuki als thuis beschouwt. Maar hij redt het buiten niet.
Maar hij is trots op het feit dat hij hier leerde lezen en schrijven…
…en dat hij vrijkomt met iets wat hij eerder niet kon.
En dat is het belangrijkste.
Ze werken samen om te overleven.
Om zichzelf iets te leren.
En dat is indrukwekkend.
DAG 5
Ondanks de schijnbare rust in de gevangenis…
…is de Bahala Na-bende een van de vele rivaliserende criminele bendes hier.
En zoals overal ter wereld…
…als bendes ruzie hebben, barst er geweld uit.
Zes maanden geleden brak er oorlog uit tussen twee bendes in deze gevangenis.
Tweeëndertig gevangenen raakten gewond…
…en de Sputnik-bende vermoordde twee leden van de BCJ-bende.
Ik ben Raphael. Hoe gaat het?
Dus je bent van de BCJ? -Ja, meneer.
Twee man van Ryan's bende, de BCJ…
…werden vermoord door hun rivalen, de Sputnik-bende.
Dit is Sputnik. -Sputnik. Het gebeurde hier.
Dus alles is nu goed? -Het is nu goed.
Soms wordt het intens, maar we lossen het meteen op.
Wat gebeurt er als ze agressief worden? -We communiceren.
We voorkomen het. We praten erover en proberen het meteen op te lossen.
Oké. Laat me… Stel me voor aan de mayore boven.
Ryan heeft me uitgenodigd voor zijn vaste vergadering…
…met de Sputnik-bendeleiders, Ferdi en Jonathan.
Wat kun je me vertellen over wat er die dag is gebeurd?
Wat ik zag was als oorlog. Ik kon mijn kameraden niet tegenhouden.
Wilde de BCJ toen wraak voor de dood van twee van hun kameraden?
Nee, niet meer.
Erna zorgden we voor de behoeften van de nabestaanden…
…de begrafenis en de onkosten van de wake.
De groepen zijn nu apart gezet. We zijn broeders. Het werd een les.
Zelfs over kleine problemen praten we. Een klein misverstand lossen we op.
Zij lossen de problemen van hun kameraden op.
Net als bij ons.
Bedankt voor het delen.
De dood van twee gevangenen herinnert ons eraan…
…dat dit en deze omstandigheden…
…onstabiel zijn.
Dus de dreiging is altijd aanwezig…
…de dreiging is altijd echt…
…dat wat pas geleden gebeurde…
…waarbij twee mannen stierven…
…kan weer gebeuren.
Vanmiddag praat ik met mijn kamergenoot Jin.
Een van de problemen van overbevolking…
…is dat er geen ruimte is voor gevangenen om stoom af te blazen.
Maar de Bahala Na-bende heeft daar een oplossing voor.
Elke week vormen ze een sportklasje…
…en het hele blok doet mee.
Klappen.
Klappen. Kom op.
Vind je het leuk?
Ja.
Ben je gelukkig?
Ja.
Ik heb nog nooit een bewaker zien dansen.
Ben je gelukkig?
Ja.
Goed.
Meer.
Voor mij niet meer. Ik ben klaar.
Lang leve de Filipijnse gemeenschap.
Het helpt ons onze problemen in de gevangenis te vergeten.
Zumba inspireert en zorgt ervoor dat we ons geen zorgen maken over onze families…
…niet aan ze denken.
Goed man, fijn om je weer te zien.
Op een plek die vaak behoorlijk gespannen en deprimerend is…
…is het geweldig wat een beetje muziek, een beetje sfeer…
…en een beetje betrokkenheid kan doen.
Het zorgt voor een veel minder onstabiele omgeving.
DAG 6
Het is mijn zesde dag in een van de drukste gevangenissen ter wereld.
Vandaag ruil ik van kant en ga ik met bewakers…
…een celblok doorzoeken met leidinggevende Hakabe…
…en hoofd beveiliging, inspecteur Malamata.
Wat hoop je te vinden in deze zoekacties?
Illegale smokkelwaar, drugs.
De meeste gevangenen hebben die gedeelde leidersaanpak.
Geldt dat ook…
…bij hoe u uw zoekacties uitvoert?
Dus, we machtigen de celleiders…
…en we delen de leiding, ze worden onze partners…
…zodat zij hun hele cel beheren.
Juist.
Ze zijn hier zo onderbezet dat de gevangenis stagiaires gebruikt…
…die ze helpen bij 't veilig doorzoeken.
De nieuwe rekruten gaan vandaag hier op zoek.
Ze lijken heel militaristisch.
Het moet een signaal zijn voor alle gevangenen…
…als ze deze rij agenten zien…
…in zwarte T-shirts en korte broek in hun slaapzaal…
…dat er een doorzoeking gaat plaatsvinden.
Eerst moeten de gevangenen naar buiten.
Ze worden gefouilleerd voor ze uit de zaal komen…
…om te zorgen dat ze de smokkelwaar niet meenemen die ze binnen zoeken.
Ongelooflijk genoeg vragen de bewakers de bendebaas T…
…toestemming om de zaal te doorzoeken.
De verantwoordelijkheid…
…voor 't weghouden van smokkelwaar wordt blijkbaar gedeeld.
Gebeurt dit vaak…
…dat de bewakers de slaapzaal doorzoeken?
Het gebeurt vaak, twee, drie keer per maand.
De cipier zei ons, de mayores…
…dat we moeten opruimen.
Alle mayores zijn verantwoordelijk voor het drugsvrij maken van de City Jail.
En wat vind je daarvan en wat vinden de gevangenen ervan?
Ik ben een beetje nerveus, omdat ze misschien iets vinden.
Hoe bedoel je, nerveus?
Ik ben degene die gevaar loopt. Als hun mayores…
…ben ik verantwoordelijk Ze moeten me gehoorzamen.
Als er iemand is die niet doet wat ik zeg…
…lever ik ze uit aan de cipiers.
Na de doorzoeking bekijken de bewakers de buit.
Het is ongewoon in deze gevangenis…
…dat een bendeleider, niet de bewakers…
…degene is die deze zaal schoon houdt.
Dit is de buit van de doorzoeking. -Ja.
Wat is het ernstigste soort smokkelwaar?
Deze pen.
Mogen ze geen pennen? -Ja, omdat ze hiermee kunnen steken.
Juist. Oké.
Zodat ze niet…
Dus een pen zie je als een gevaarlijk wapen?
Ja, ze kunnen het als dodelijk wapen gebruiken.
Maar dit is… Mag ik het aanraken? -Ja.
Maar dit is gevaarlijker dan een pen.
Ja, ja. Dit is ook gevaarlijk. -Oké.
Gevangenen doorzoeken is gebruikelijk in gevangenissen over de hele wereld.
Ik sprak met de leider in de slaapzaal…
…en hij zei dat hij en zijn team…
…zelf de gevangenen doorzoeken.
Ongekend.
Hij maakte zich meer zorgen over de gevolgen van een vondst…
…direct bij hem of in zijn zaal.
Er staat veel op het spel voor zaalleiders als T.
Eén misstap en de bewakers vervangen ze…
…en dat betekent dat ze alle privileges die bij hun rang horen verliezen.
Ondanks het gebrek aan geld…
…heeft de gevangenis wel rehabilitatiecursussen…
…om gevangenen te helpen ontsnappen aan drugscriminaliteit.
Hoe gaat het? -Prima, bedankt.
Deze cursus wordt geleid door bewaker Achapero.
Dit is het levensonderhoudsprogramma.
Ze doen massagetherapie.
Als ze uit deze gevangenis komen…
…hebben ze een extra inkomen.
En om ook gezagsgetrouwe en productieve burgers te worden.
Eerst, meneer, gaat u hier zitten.
En doe uw shirt uit.
Mijn shirt uit.
Dit is koude druk.
Je voelt de bobbel. -Ja.
Als een knoop.
Hoelang doe je dit al? -Vijf dagen.
Hoelang zit je hier?
Bijna een jaar. -Bijna een jaar.
Wat is je aanklacht?
Drugs, meneer.
Welke drug was het?
Shabu.
Shabu als in meth.
En waarom overkwam het je?
Vanwege het quotum.
Er wordt beweerd dat de Filipijnse politie…
…elke dag een minimumaantal drugsarrestaties moet doen…
…waardoor corrupte agenten onschuldige mensen in de val lokken.
We werden gestopt door de politie. We reden gewoon op de motor.
En had je drugs bij je? -Nee.
Ze vonden niets van ons. Ze hebben het verstopt.
Toen ik werd gearresteerd zeiden ze: 'Beken gewoon…
…en je krijgt maar zes maanden gevangenisstraf.'
Dus onschuldige mannen zoals jij worden zomaar gevangengezet?
Ja. Velen van ons hebben zo'n zaak.
Zelfs als we boos worden, zitten we hier vast. We accepteren het gewoon.
Dus je denkt dat dit je nog een kans biedt.
Ja.
Als ik naar een ander land ga, kan ik dit gebruiken.
Oké, poeder, meneer.
Dat was heel goed. Je leert goed.
Je verhaal is triest, als 't waar is.
Dat is triest om te horen.
Succes, bedankt voor de massage. -Bedankt.
Als de politie echt drugs bij mensen verstopt…
…om arrestatiequota te halen zoals Edison beweert…
…is het geen wonder dat deze gevangenis zo vol is.
En goedbedoelde rehabilitatie als deze…
…heeft moeizame invloed op de overbevolking.
Morgen kom ik vrij.
Duizenden mensen niet.
DAG 7
Het is mijn laatste dag in Manila City Jail.
Met zoveel overbevolking en zo weinig middelen…
…wil ik weten wat de toekomst in petto heeft voor deze gevangenis.
Tot uw dienst.
Goedemiddag. -Directeur Latoza, aangenaam.
Ik ontmoet de directeur van de gevangenis, directeur Latoza.
Ik heb gezien dat er duidelijk een probleem is met overbevolking.
In het ideale geval kan deze faciliteit maar 1200 mensen huisvesten.
Maar nu hebben we er bijna 5000. Dat is een uitdaging voor ons.
Tweeënzeventig procent van de mensen zit hier vast in verband met drugs.
Veertig tot vijftig procent is recidivist en dat is een groot probleem voor ons…
…want soms als mensen die geen familie hebben buiten…
…als ze vrijkomen, denken ze:
Ik wil misdaad plegen. Ik heb niets om mee te overleven.
Ik kan nog misdaden plegen, want als ik gepakt word, ga ik terug.
Daar is mijn familie, een bende.
Het is een vicieuze cirkel van mensen die de cel in gaan.
Dat is triest. -Dat is triest… Ja.
Ik heb vaak gehoord over gedeeld bestuur in deze gevangenis.
Hoe kwam 't tot stand en waarom is het nodig?
Eigenlijk is het concept van gedeeld bestuur hier…
…slechts het omgaan met het gebrek aan middelen.
We hadden geen mensen om de slaapzalen te bewaken.
We hebben 14 slaapzalen.
Als we personeel inzetten…
…hebben we geen bewakers in de torens.
En wat als ze over de hekken klimmen en ontsnappen?
Waarom doe je het dan…
…dit werk, onder die extreme omstandigheden?
Uiteindelijk zijn we allemaal mensen.
Deze mensen zijn soms ook het slachtoffer van sociale onrechtvaardigheid buiten.
Mijn bijdrage nu, als persoon…
…is om ze te helpen, weten dat ik iemand heb geholpen zijn leven te vernieuwen…
…zijn karakter te helpen…
…ontwikkelen en dan, als ze vrijkomen…
…plegen ze geen misdaad.
En ik wil niet dat mijn kinderen slachtoffer worden van deze mensen.
Bedankt. Het was heel interessant. -Ja.
Succes met wat u doet. -Ja, meneer.
Het is duidelijk dat de directeur meer wil doen…
…maar het grote aantal gevangenen en het beperkte budget…
…overweldigen de gevangenis.
Mijn tijd in Manila City Jail zit erop…
…en 't is duidelijk dat president Duterte en de compromisloze strijd tegen drugs…
…de overbevolking heeft verergerd…
…in de nu al een van de meest overbelaste, ondergefinancierde…
…en primitieve gevangenissen die ik ooit zag.
Maar desondanks lijken het management, de bendes en de gevangenen…
…het met deze aanpak van gedeeld bestuur te redden.
Voor betere omstandigheden en succesvolle rehabilitatie…
…heeft deze plek investeringen en middelen nodig.
Ondertiteling door Marleen vd Oetelaar