"Di sumasagot ng tanong ang likhang-sining, ginagawa niya 'to;
at nasa tensiyon ang pangunahing kahulugan
sa pagitan ng mga nagtutunggaling sagot." LEONARD BERNSTEIN
Laging mas maganda 'to sa piano. Ewan ko kung bakit.
Kaya
para sagutin ka, oo, lagi ko siyang dala kahit saan.
Nakikita ko siyang nagtatrabaho sa garden.
Nasa taas daw siya ng hagdan tuwing umaga sabi ni Julia Vega
sa tuwing bababa siya para maglaba,
para siguruhing hiwalay 'yong puti sa may kulay.
Naiinggit 'yong mga anak namin kasi bihira siyang makita.
Ako...
Sobrang nami-miss ko siya.
Hello?
Oo.
Oo naman.
Oo, alam ko.
Sandali lang, pwede?
Ang samang balita niyan. Ayos lang ba siya?
Naiintindihan ko.
Walang oras para mag-rehearse?
Oo.
Sige.
Pwede akong humingi ng tatlong ticket?
Oo.
Sige.
Sige, oo, salamat.
Nakuha mo, bata!
- Leonard, bellissimo. - Oo.
Nakatulog ka ba?
Di ako nakatulog, Bruno. Downbeat rest 'yong simula ng "Manfred,"
tapos wala akong rehearsal sa orchestra.
Sabi ko sa 'yo, sasalang ka.
Hindi, sabi mo posible lang.
Magandang hapon.
Iniimbitahan kayo ng United States Rubber Company sa Carnegie Hall,
para makinig sa konsiyerto ng New York Philharmonic Symphony Orchestra
na si Artur Rodziński 'yong musical director.
May sakit si Bruno Walter na dapat conductor ngayong hapon,
kaya papalitan siya ng batang Amerikanong assistant conductor
ng Philharmonic Symphony, si Leonard Bernstein.
Nandito kayo ngayon para sa makasaysayang performance.
Ipinalabas sa buong mundo 'yong magaling na performance na 'to.
Kailangan kong sabihing tinawagan si Maestro Bernstein
kaninang 9:30 nang umaga
saka sinabihang magiging conductor siya dito
- pagkatapos nang matagal na panahon... - Nang walang rehearsal.
Walang rehearsal.
Mahal niya ang music, di niya kailangang mag-rehearse,
ramdam na ramdam niya 'yon.
Pagkatapos ng maraming taon, gusto niya talaga 'to,
nangyari na, kaya ipinagmamalaki ko.
Ipinagmamalaki ka ng Carnegie Hall, ipinagmamalaki ka ng New York.
Leonard Bernstein.
Salamat. Salamat.
Wala na 'kong natatandaan pagtapos ng downbeat rest.
Baka nawalan ako ng malay tapos nagising lang noong nagpalakpakan.
Dapat di maging hadlang 'to.
Panahon natin 'to, baby.
Icho-choreograph ko 'yong segment kasama 'yong dancers sa Cincinnati.
Jerry, gusto ko 'yong music. Sinabi ko na sa 'yo.
Pag may naisip na 'ko, ire-record ko, ise-send ko sa 'yo.
Ito 'yong ballet na kino-compose niya?
Tungkol sa tatlong sailor na nagpapakapilyo sa New York?
- 'Yon nga. - Wag ka nang makipagtalo.
Dapat sineseryoso 'yang batang 'yan. Mababasa mo dito.
- David naman. -"Nagpapakita ng mastery of score."
"Kinaya ng batang conductor 'yong mahirap na programa..."
Oo, katabi ng pambobomba ni Hitler sa Poland.
Pasok, bukas 'yan.
- Sorry, gentlemen... - Hindi, gusto niyang bukas 'yong pinto.
Isaac, kilala mo na si David, 'yan naman si Jerry Robbins.
- Hi. - Hello.
- Isang oras kang late... - Inaayos ko 'yong score...
- Maaga si Rodziński... - Nandito si Rodziński?
- Sige, bababa na 'ko. - Isaac.
Wag mong kalimutang composer 'yong bida mo dito.
Inaaral kong wag masyadong madiin.
- Ayos naman. - Lagi kasi akong...
masigasig.
- Sobra 'kong na-eexcite. - Oo.
Parehong paa. Di ko alam 'yong gagawin.
Di ko lang alam 'yong gagawin ko. Sobra na 'to.
- Tingin ko... - Sobra 'to para sa isang tao.
- Kasi nasa liver spot? - Hindi.
Di kaya ng isang tao 'to. Seryoso, David.
Di na 'ko lalabas ng apartment nito.
- 'Yon 'yong totoo. - Wag naman.
Dear Jerry,
biglaang paumanhin 'to para sa record
na di naman ganoon kasama, pero di din ganoon kaganda.
Tinitingnan ko 'yong score ngayon, pagod na 'ko,
ayos naman ang lahat hanggang pangatlo
noong papasok 'yong counterpoint na may dalawang piano.
Medyo magulo 'yon.
Mahirap gawin 'yon nang dalawa 'yong piano,
kung sa orchestra magiging malinaw.
Saka pasensiya sa sa mga mali.
Pero kasalanan 'yong lahat ni Aaron Copland.
- Kasalanan kong lahat. - Ayun siya, nakaupo.
- Di totoo 'yon. - Basta...
Ikaw na'ng bahalang mag-isip, Mr. Robbins,
kung paano sasayawan 'tong music na 'to,
pero mahal ko kayong lahat saka 'yon...
Sana magustuhan n'yo. Good luck, Jerry.
Sige, pupunta pa 'kong rehearsal.
- Ako na. - Talaga?
- Oo. - Ang galing mo talaga.
Sa baba lang 'yon pero late ka pa din.
Purihin mo 'ko kay Rodziński.
Sige. Di niya 'ko gusto, pero sige.
- Love you, baby. - Love you.
Sinisikap kong magpigil
Pero nadadala ako
Sinusubukang maging malayo at walang sigla
Pero nadadala ako
Nadadala ako
Nadadala ka, nadadala ka lang!
At pag manonood ako ng pelikula
At nanonood ng mga aktor sa eksena
Naiisip ko Sobra 'yong nangyayari
Ang babae, kailangang protektahan
Di nirerespeto ng kontrabida Ipinagtanggol ko siya
At binutasan 'yong screen niya
Nadadala ako, nadadala ako
- Nadadala siya - Nadadala kami
Nadadala
Ang galing, pero di alam ng mga tao dito
kung paano niya pinilit lumabas 'yong soprano sa kapatid niya
kaka-perform ng mga opera noong mga bata pa kami.
Maging babala sana 'yon sa inyong lahat.
Hello.
Sabi na nga ba nandito ka. Usap-usapan ka na, e.
Nakilala mo na ba sila?
- Hindi. - Betty saka Adolf, ang galing nila.
- Hello. - Hello.
Si Ellen. Nakilala mo na siya sa ibang studio.
Hello, Felicia.
Sino pa ba? May nakakalimutan pa ba 'ko?
'Yong piano player pa.
E, naisip kong di mo na kailangang magpakilala.
- Hello. Ako si Lenny. - Hello. Felicia.
Bernstein, katulad niya.
Montealegre.
Montealegre?
- Montealegre Cohn. - Cohn?
Montealegre Cohn.
Interesting na pagsasama ng mga salita.
Meron kang tingin
Tingin na nakakapanghina
Ikaw at ang 'yong Technique ng mga mata mo sa kabila ng mesa
Galing sa ka sa mayamang European family sa side ng nanay mo,
tapos Amerikano 'yong tatay mo saka Jewish siya
tapos lumipat kayo sa Chile dahil...
- Ang galing, naaalala ko'ng lahat. - Oo nga.
Di ko alam kung paano.
Lumipat kayo sa Chile dahil sa negosyo ng tatay n'yo.
Tapos nakatigil ka na ngayon sa New York, nag-aaral
ng piano, pero pag-arte talaga 'yong inaaral mo.
Career na kailangan 'yong kaalaman sa pagganap sa maraming tauhan.
Tapos 'yong kongklusyon ko,
magkapareho lang tayo, my dear.
- Paano? - Dahil kailangan mong kunin
lahat ng parte, piraso ng pagkatao mo na nakakalat sa iba't ibang tanawin
saka anyo, para buuin 'yong totoong taong kaharap ko ngayon.
Paano naging pareho 'yon?
- Tinanong mo 'ko, sinabi ko lang. - Oo na. Sige.
Russian Orthodox Jew.
- Lumaki sa Boston. - May nakikinig.
- Anak ng immigrants - Oo.
Negosyante 'yong tatay mo.
Lumubog sa Talmud. Harvard.
- Sa Curtis School for Music... - Institute.
Institute of Music in Philadelphia.
Ngayon nasa New York City para sa pagco-compose saka pagco-conduct.
Sa ilalim ng pagiging concert pianist na gusto 'yong artistic Mecca,
tumatakas sa mahigpit na pinanggalingan ko, gaya mo.
Siguro mas supportive 'yong pamilya mo.
Akala ng tatay ko klezmer ako na tumutugtog sa kanto para sa kopecks.
Desperado siyang isali ako sa negosyo namin para kumita.
Ano'ng negosyo n'yo?
Samuel J. Bernstein Hair Company.
- Talaga? - Oo.
Kaya naging pinaghalo akong
hiram na salita, kilos, saka pagtingin sa buhay,
para maging iba't ibang bagay ako nang sabay-sabay.
Kaya nga, ikaw at ako, nakakaya saka nabubuhay tayo
kasi gusto ng mundong isa lang 'yong nagagawa natin, ayaw ko noon.
Nagagandahan ako sa 'yo, Felicia.
Nadadala, nadadala
Nadadala ka
Sobra na 'to. Sorry talaga.
Teka! Sandali!
Sige! Sige!
Ay, gusto ko 'yan.
Ang dami mong energy, a.
Sumusunod lang ako. Di ko alam kung saan.
Di pa 'ko nakakapunta dito.
Di ko maisip na nasa ganitong lugar ka.
- Pumasok ka dito. - Sige.
Doon sa stage. Maghubad ka ng sapatos.
Sige. Saan ko ilalagay?
Diyan lang sa tabi.
- Saan ka pupunta? - Kukin ko lang 'yong script.
- Script? - Oo.
- Aarte din ako? - Ano?
- May gagawin ba 'ko? - Oo, siguro.
Kinakabahan na 'ko.
Kabahan ka talaga.
Ang ganda naman nito.
Ang ganda nito.
Magbabasa ako ng eksena kasama si Maestro Bernstein.
Magpapakitang gilas ako.
Maestro Bernstein? Ang garbo naman noon.
- Ayan. - Sige. Basahin natin.
- Gagawin nga talaga natin. - Oo.
- Ako 'yong hari? - Hari ka, kaharian mo 'to.
Ang galing.
Pero kahit na ikaw 'yong hari,
- gustong-gusto mo 'ko. - Oo.
Kaya bibigyan mo 'ko ng puting rosas galing sa korona mo.
Oo naman, siyempre.
Hindi, wala pa sa 'yo. Dapat ibigay ko sa 'yo.
- Eto 'yong bulaklak mo. - Di ko binasa 'yong dula.
- Alam ko. - Teka lang.
Pakihawak nga nito, pwede? Sige.
Dahil hari ako...
na nagmamahal.
Regalo para sa 'kin, panginoon ko?
Ang galing niyan.
Linya mo na.
"Kayong maliliit na tuldok ng wax, puting rosas,
mukhang bibigyan mo ng sobra-sobrang bulaklak...
Hindi.
"Mukha kang mata
ng sirang buwan."
Ang sama mo.
Ano'ng linya mo?
"Lagi kang nagbabago, mahal ko."
"Di kita nakita kahapon."
"Pero tiningnan ko 'yong kabayo mo."
"Ang ganda."
"Pero di kasingganda mo
dahil dragon ka."
"Mahahati mo ako sa dalawa sa mga braso mo,
sa hina kong 'to...
gaya ng yelong
nasunog sa araw."
Mas maayos na 'yon, di ba, Ms. Montealegre?
Konting ilaw pa?
- Salamat, Joseph. - Pasensiya na, Joseph.
Kinabahan ako. Akala ko gagamba kaya papatayin ko sana gamit 'yong jacket.
Pakilapat na lang 'yong pinto paglabas n'yo. Magsasara 'yon.
Salamat, Joseph.
Good night. Salamat, Joseph.
Di mo sinabing sa tatay mo pala 'to.
Ganito ka ba mang-akit ng mga manliligaw?
Hindi, bihira akong lumampas nang 9:00 na gising.
Sandali. Kakaiba ba 'ko?
Naisip ko, baka dapat ibahin ka.
Sana lang di ka masyadong naabala.
Paano ko ba susulitin 'yong oras mo? Alam ko na.
- May mali, e. - Ano 'yon?
Ano'ng pangalan ng tauhan mo?
- Margaret. - Margaret.
- Oo.
- Ikaw 'yong pamalit? - Oo.
Dapat ikaw si Margaret sa walong palabas buong linggo.
Bida.
- Kung pinipigilan ka ng takot... - Maraming pumipigil sa 'kin
pero di kasali 'yong takot.
Wala ako dito sa harap mo,
wala ako dito sa New York City kung nilamon ako ng takot, e.
Di lang ganoon kadali 'yon.
Tanga tayo kung di natin iisiping
may kinalaman 'yong suwerte pati talento saka pagpupursige.
- Isa 'kong halimbawa noon. - Nagbibiro ka lang.
Kung di nagkasakit si Bruno Walter noong araw na 'yon
saka di natabunan ng snow si Rodziński, di mangyayari 'yong debut ko.
Nagtuturo lang sana ako ng mga batang nagrereklamo...
Kung di sa araw na 'yon, malamang sa ibang araw.
- 'Yon 'yong tingin mo? - Oo, alam ko.
- Talaga? - Oo naman.
Saka wag mong kalimutan, lalaki ka.
Di ko nakakalimutan.
Tama.
Ay, Diyos ko.
Bravo!
Ang galing mo.
Ay, naku. Buti nakapunta ka, Shirley.
- Nandito si Richard Hart, asawang si Lil. - Hindi.
Nagre-rehearse si Dick ng bago niyang Broadway show kasama si Eva Gabor
di na sila magtatagal na kasal, palagay ko, siya 'yong tipo mo.
- Ano'ng tipo 'yon? - Gaya noong akin,
pambihira.
Ang galing.
Buti naman nakarating ka.
Gusto ko 'yong Dark of the Moon.
Ano ka ba. Ang galing mo.
Mas maganda 'yong production kasi kasali ka.
Isang linggo lang naman, pero ang bait ng sinabi mo.
Kung may isip sila, sasabihin nilang wag nang tumayo si Ms. Jones.
Ang galing mo talaga.
- Mahal. - Salamat, buti nakarating ka.
- Wala 'yon. - Salamat.
Samahan mo kaming kumain.
Di pwede, hahabulin ko 'yong tren papuntang Tanglewood bukas.
Tanglewood?
Makikipagkita ka sa kapatid ko.
- Wag ka namang magulat. - Hindi, kaya lang,
di naman niya nabanggit.
E,
- baka ayaw niya lang ipagsabi? - 'Yong kapatid ko?
Imposible.
- Hindi, subukan mo ulit. - Hala, six.
- Hindi! - Eight.
- Ang hina. - Four 'yon...
- Hindi. - Three.
Siguro seven na.
Pwede bang mag-focus ka?
Titigil saka mag-iisip muna 'ko.
Tumigil saka mag-isip ka kasi ipapadala ko na
sa 'yo ngayon.
- Twenty. - Hindi.
Hindi.
Gaano katagal nating gagawin 'to?
Kailangan nating bumuo ng matibay na koneksiyon.
Di ko kaya. Di ko alam 'yong ginagawa mo.
Gumagawa ka na ng bomba diyan di ko pa din alam.
Hindi.
- Sobrang relaxed lang ako. - Bilisan mo na.
Ikaw ba, hindi?
- Oo na. - Ikaw?
Oo.
Ngayon lang kita nakitang matagal na nakaupo nang tahimik.
- Gusto mo na bang gumalaw? - Hindi, a.
- Mabuti. - Hindi talaga.
Halika, ako na.
Naku.
- Wala 'kong kuwenta, ano? - Oo nga.
Saan ako pupunta?
- Tumayo ka dito. Hindi ito. - Sige.
- Wag. - Bakit hindi?
Medyo bastos siguro?
Di naman masyadong mukhang tanga.
Gusto ko 'to.
Gusto ko 'yong amoy mo.
- Talaga? - Oo.
'Yong papa ko.
Di ba kakaiba 'yon?
Gusto ko talagang
binabalit 'yong sarili ko
sa trench coat niya,
pagpasok niya sa pinto pagkagaling sa trabaho...
nalalasing ako sa amoy na 'yon.
Naiugnay ko na 'yon sa pakiramdam na ligtas ako.
Ang ganda niya. Ikuwento mo siya sa 'kin.
- Ang bait niya. Sobrang ganda niya. - Oo.
- Tapos... - Saan kayo nagkita?
Sa party sa Claudio Arrau's.
Aktres ka ba, Felicia?
- Magaling na aktres, oo. - Oo.
- Oo talaga. - Oo nga.
Totoo.
- Siya, hindi. - Hindi, ang sama ko.
- Ako, oo. - Nag-screen test ako sa LA,
- ang sama noon. - Ang pangit umarte.
Pinadala nila 'ko sa Hollywood, sinalang sa camera
tapos sinabing, "Salamat, eto 'yong ticket pabalik sa New York."
- Naku. - Tama 'yong "naku."
Estudyante siya dito sa inaugural summer, tapos ngayon...
paboritong guro na siya
di ka man lang makapasok sa shed pag nagco-conduct siya ng orchestra
kasi punong-puno.
- Kasi gustong-gusto ko sila. - Gusto ka din nila.
Ano ba'ng nangyari sa Rochester Philharmonic?
- Binitawan na nila 'ko. - Oo, alam ko.
Akala nila nagmumukmok tayo do'n sa Boston.
- 'Yon ba 'yong dahilan? - Sa tingin ko.
Dapat pag-usapan natin 'yong "Our Town" kung meron kang...
Pupunta ka sa Hollywood?
- Nagsasayang ka ng oras sa musical... - Pangako,
Ayoko na sa musical theater.
Lenny, responsable ka pagdating sa mga regalo mo.
Pwede siyang maging unang American conductor.
Pero kailangan niyang i-conduct 'yong buhay niya
sa paraang paglabas niya sa stage para pangunahan 'yong orchestra,
masasabi niya sa sarili niyang, "Malinis 'yong buhay saka trabaho ko."
Saka 'yong pangalan...
Di nila bibigyan ng orchesta 'yong Bernstein.
Pero sa Burns?
Leonard S. Burns.
- Pag-iisipan ko 'yan. - Nagpapasaya ako ng tao dati
sa tren pabalik-balik sa Moscow.
Sa tuwing darating, kailangan kong bumalik agad
pero, siyempre, bilang Jew, bawal tayong tumira doon.
Di ko nakita 'yong city.
Kahit isang beses.
Pero nakapaglaro ako.
Gusto ko silang makita.
Makita ang alin?
Lahat ng gusto ni Maestro Koussevitsky na isuko mo.
Lahat ng musikang ginawa mo.
- Talaga? Di tayo pwedeng umalis lang. - Oo.
Oo, kaya natin.
Pambihira.
Bakit mo naman gustong isuko 'to?
- Sobrang ganda. - Di seryoso 'yong musika, 'no?
Ano'ng ibig sabihin noon?
Ibig sabihin,
tingin niya, ako 'yong unang magaling na American conductor.
Gusto mo ba 'yon?
Marami akong gusto.
New York, New York!
Kakaibang bayan!
Kumusta ang pakiramdam mo?
Parang mas maayos na.
Ayos lang ba kung ilagay ko 'yong ulo ko dito?
- Sobrang nakakahiya. - Hindi.
- Parang hindi ako...
Kung di ako hihinga, ayos lang.
Basta, wag.
- Laging nangyayari 'yon. - Tuwing ano?
- Ano'ng sinasabi mo? - Pag matutulog ako
- na di ako sanay. - Ganoon ba.
- Ikaw kasi, e. - Di ko alam 'yong sinasabi mo.
- Kasi... - Ay, naku.
- 'Yong lower spine... - Umiinom ka ba ng pills?
- Marami akong iniinom na pills. - Oo nga, siyempre,
pero 'yong partikular para dito.
Ay, mahal ko. Sorry.
Kawawa ka naman.
- Mas masarap 'to, 'yong nasa sahig. - Oo nga.
Mas ayos. Salamat. Magandang ideya 'to.
Inayos mo na may mga unan.
- Inaalagaan mo talaga 'ko. - Gusto ko, komportable ka.
May lalaruin tayo. Inggit at Sekreto.
- Alam mo 'yong larong 'yon? - Hindi.
Magsasabihan tayo ng sekreto, tapos magsasabi din tayo
ng kinaiinggitan natin, mas magiging malapit tayo.
Pero malapit na tayo.
Mas malapit ka na kumpara sa lumipas na 20 minuto.
- Okay. - Iba't ibang bahagi 'yong nakita ko sa 'yo
- na napapanaginipan ko lang. - Ay, naku.
Sige.
Ikaw muna.
Magsasabi ka ba ng kinaiinggitan mo
o 'yong sekreto mo?
Magsabi ka ng sekreto.
- Magsasabi 'ko ng sekreto? - Oo.
- Nalagyan ba kita ng abo... - Hindi.
Sige.
Noong maliit pa 'ko...
nananaginip akong pinapatay ko 'yong tatay ko.
Ang kakaiba doon, magigising ako tapos uupo ako sa kama...
tapos papangarapin ko lang 'yon...
kasi sobrang sama niya.
Minsan di ko na...
Di ko na mahanap 'yong sarili ko.
E...
sumasang-ayon naman ako.
- Tungkol saan? - Sa pangalan.
Felicia Burns.
Wala talagang kinang 'yon.
Parang mali lang 'yong tunog, e.
- Nakakakalma 'yong tunog mo. Diyos ko. - Talaga ba?
Naiinggit ako sa hangin na inilalabas mo.
Sana sa bibig ko, 'no?
- Kahit saan pa. - Wag.
Di ko naman naisip 'yon.
Pero siguradong magiging
iba 'yong tono noon pag sa kabilang dulo lumabas, di ba?
Maganda pa din naman.
- Nanginginig ba 'ko? - Kadiri ka. Oo.
'Yang mga matang 'yan...
Di mo alam kung gaano mo 'ko kailangan, 'no?
Baka alam ko.
Mahal, mas maganda 'yon kaysa sa Philadelphia.
- Talaga? - Pinigilan ko talaga
- na tumalon sa orchestra. - Ang bait mo naman.
Kinuwento ko ba sa 'yo 'yong babae? 'Yong sinulat ko... Felicia.
- 'Yong sinulat ko. - Oo.
Ito si David, tumutugtog siya ng clarinet. Ano pa ba...
- Tumutugtog ako ng clarinet. - Kita ko nga.
- Sobrang galing niya. - Oo.
Nakikinig ako. Ang galing mo.
Ikaw din. Broadway star.
Hindi naman.
Manananghalian kami kasama si Kouss, kung hindi...
Mamaya kaya? Inuman tayo?
Gusto ko 'yan, sige.
- Di kita gustong biglain. - Hindi, ayos lang.
- Di yata ako nakiramdam. - Hindi.
Hindi naman.
- Sige, kita na lang tayo ulit. - Oo.
Sige, tara. Halika na. Tara na, birdy!
- Ikinagagalak kitang makilala. - Ako din.
Di ganoon kaseryoso 'yong buhay. Di naman talaga.
Ano'ng panahon na ba 'to? Kayang maging malaya ng tao
nang di nakokonsensya o umaamin. Ano'ng masama doon?
Kilalang-kilala kita.
Tara...
subukan natin.
- Oo. - Oo?
- Ibig kong sabihin... - Wag!
- Wag dito. - Hindi, wag dito.
Di 'yon 'yong ibig kong sabihin.
Composer, conductor, saka pianista si Leonard Bernstein.
Aktres 'yong asawa niyang si Felicia Montealegre.
Parehong propesyonal 'yong buhay, pero bihirang magkalayo.
Thirty seven years old si Mr. Bernstein
pero ilang taon na siyang napapanood ng publiko.
Mula noong pumalit siya kay Bruno Walter
para mag-conduct sa Philharmonic Symphony noong 25 siya,
nag-conduct o tumugtog na si Leonard Bernstein sa buong mundo.
Nagsulat siya ng mga symphony, ballet, saka opera,
pati mga score para sa Broadway musical na Wonderful Town
saka sa motion picture na On the Waterfront.
Pumasok si Felicia Montealegre sa Broadway saka telebisyon
galing sa Santiago, Chile.
Isa siya sa mga pinakaunang artista sa drama ng telebisyon.
Nakatira sa New York City malapit sa Carnegie Hall saka Broadway
ang mga Bernstein, sina Leonard, Felicia,
saka mga anak nilang si Jamie at dalawang buwang si Alexander.
Tatlong taon na sila dito.
Good evening, Felicia.
- Hello, Ed. - Good evening, Lenny.
- Kumusta, Ed? - Mabuti.
Lenny, mahirap talaga sa 'kin
na tukuyin kung ano 'yong propesyon mo
kasi ang dami mong ginagawa nang sabay-sabay.
Ano'ng tinuturing mong pangunahing trabaho?
Siguro pagiging musikero 'yong pangunahing trabaho ko.
Gawain ko lahat ng may kinalaman sa musika ko.
Di ba? Pagco-compose man 'yan,
pagco-conduct, pagtuturo, pag-aaral, o pagtugtog.
Basta musika, gusto ko saka gagawin ko.
Felicia, nahihirapan ka bang sabayan 'yong mga ginagawa ni Lenny?
Medyo mahirap. Ang dami kasi niyang ginagawa.
Magiging masyadong busy 'tong panahong 'to.
Ilan sa mga 'yon, magsusulat siya ng dalawang musical.
Isang adaptation,
Romeo and Juliet, 'yong West Side Story
kasama sina Jerry Robbins saka Arthur Laurents
pati 'yong magaling na batang lyricist na si Stevie Sondheim.
Tapos gagawa siya ng apat na feature presentation
sa Omnibus, 'yong TV program sa CBS.
Tapos...
- Tama ba 'yon? - Mas alam mo 'yong schedule ko.
Ikaw, Felicia? May iba ka bang pinagkakaabalahan bukod sa pag-arte?
Medyo mahirap 'yong maraming ginagawa kasabay ng pag-aalaga sa bahay na 'to.
Kinakain na ng asawa, mga anak, saka pag-arte 'yong natitira kong oras.
- Saka pagmemorya sa mga project ko. - Naku...
di ko mapigilan.
Lenny, ano'ng malaking pinagkaiba sa buhay
ni Composer Bernstein saka Conductor Bernstein?
Kasi, sigu...
Siguro may pagkakaiba.
Pagkakaiba sa katangian na nangyayari sa pagitan ng composer
laban sa kahit anong creator o performer.
Kahit sinong performer, kahit pa
si Toscanini o Tallulah Bankhead, kahit sino pa 'yan,
pampubliko 'yong buhay nila.
Palakaibigang buhay.
Sobrang pinasimple 'yon, pero parang ganoon.
'Yong malikhaing tao naman,
nakaupo lang sa malaking studio gaya ng nakikita n'yo
tapos nagsusulat nang mag-isa,
nakikipag-ugnayan sa mundo sa pribadong paraan.
Tapos nabubuhay siyang
mas magarbo 'yong panloob kaysa panlabas.
Kung parehong katangian 'yong meron ka...
siguro magiging schizophrenic ka, tapos katapusan mo na.
Felicia, mahilig ka din siguro sa music, 'no?
Papa.
Papa!
Saluhin mo!
MAHAL KITA PAPA JAMIE
Mahal din kita, anak.
Sobra. Salamat.
Hello, mga anak ni Zeus!
Pare ko!
- Hello, Lenny. - Hello.
Ang gandang sorpresa nito.
Kaya gusto ko ang New York City.
Paglabas mo ng apartment,
makakasalubong mo na 'yong mga taong mahal mo.
- Papunta 'kong downtown. - Ako din.
Dadaan kami dito sa park papunta sa Saks
- bago dumagsa 'yong tao. - Sino ka? Hello.
Hello, ang ganda mo. Sobrang ganda.
May sekreto ako.
Alam mo, naka-sex ko pareho 'yong mga magulang mo?
Sobra 'yon, 'no? Sobra.
Mahilig ako sa sobra, bakit ba? Pero pinipigilan ko na.
Pinipigilan ko na!
Kita n'yo 'yong mga nasa kabila ng avenida, nakatingin?
Sabi nila, "Di siya 'yon. Mas guwapo siya sa TV."
"Pero pareho sila ng tenga ni Leonard Bernstein, a?"
"Siya nga kaya 'yon? Posible kaya?"
Nakakahiya. Wala man lang kaming kubyertos.
- Ayan. - Sorry, mahal ko.
Di natin kailangan ng kubyertos.
Chinese food 'yong order ko, di ba?
Kailangan natin ng kurtina para makatulog ako.
Maglakad na parang zombie.
Takutin 'yong mga anak natin.
- May mga bata sa bahay na 'to? - Oo.
Ewan ko kung paano kinakaya ng mga Berg. Tatlong bata.
Tatlo! Oo nga, di ako makapaniwala. Di makatwiran.
Tahimik lang si Alex. Ayos lang tayo.
- Hindi, sa ngayon. - Maghapon tulog.
- Batang antukin si Alexander. - Magigising na siya.
- Parang di siya totoo. - Hindi nga.
Dream baby.
Nalulungkot ako, mahal, ewan ko kung bakit.
Pagod ka, mahal ko. Kailangan mo lang matulog.
Oo nga.
Matagal kumanta sa 'kin 'yong summer, pero di na ngayon.
Edna St. Vincent Millay.
Kung di kumakanta 'yong summer sa 'yo,
e, wala nang kumakanta sa 'yo.
At kung wala nang kumakanta sa 'yo,
di ka makakagawa ng musika.
Alam mong may kapalit 'yong pagiging parte ng buhay ng kapatid ko.
Kahit na sinasabi niyang wala.
Naiintindihan ko 'yong sinasabi mo.
Sobrang kakaiba,
pero naniniwala akong ganoon din sa lahat.
Gusto mong may mabago sa sarili.
Dito tayo.
Pero...
parang nakakamatay 'yong pagkakaroon
ng malakas na personalidad.
Totoo.
Pero noong nakita kong nahihirapan siya doon,
naisip kong di na sulit 'yon.
Hindi. Para saan? Di ko ikakamatay 'yon.
Kung masisiyahan siya o di na siya mahihirapan dahil doon,
tapos kaya kong gawin 'yon, bakit hindi?
Pero kailangang gawin 'yon nang di nagsasakripisyo.
Saka kung merong sakripisyo, mawawala ako.
Ayos ba?
Ang saya talaga ng panahong 'yon!
- Wicker! - Ay, Diyos ko!
Puting antigong wicker na may Pierre Deux na unan.
- Gusto ko 'yan. - Gagawin kong
magarbo saka Victorian conservatory 'yong dating.
Ikukulong mo 'ko sa glass cage na parang exotic na ibon.
Napapaligiran ako ng mga lalaki. Ang sarap sa pakiramdam.
Mas magaling talaga sila.
Tingin ko, si Felicia, ewan ko. Di ko siya mahulaan.
Ayos lang siya. Medyo ano lang...
Ayos ka lang ba? Kailangan mo ba ng tuwalya?
Julia!
Kailangan namin ng tuwalya.
Lagi ka na lang distracted.
Dudumi lang ako nang marami.
Sige, ayos 'yan.
- Diyos ko. - Nabanggit ba ni Papa 'yong tungkol
- kay Harry saka Amberson ngayong summer? - Hindi.
Inaalok ako ni Harry ng trabaho sa Amberson ngayong summer.
Ano sa tingin mo?
- Ano'ng sabi ni Papa? - Ayos daw 'yon sabi ni Papa.
Ayos nga 'yon.
- Pinapayagan mo 'ko? - Oo.
- Salamat. Bye. - I love you. Bye.
- Ang laki na niya. - Wag kang maniniwala sa nakikita mo.
Pinayagan na 'ko.
Maraming salamat.
Galingan mo doon. Galingan mo talaga.
- Ang saya. - Tinatakot mo naman ako. Susubukan ko.
Natapakan ako sa bahay ko.
Halika. May mga ipapakilala ako sa 'yo.
May lalaking tumapak sa 'kin.
- Napugutan ako... - Makinig ka...
- Oo, pagod na 'ko, please... - Ito si Lenny.
- Hello! Kumusta? - Ito si Charlie.
Ang dami kong hawak.
- Ang tangkad mo. Ang laki. - Jim.
Ang laki mong tao. Hello, Charlie.
Ikinagagalak ko. Kumusta? Nag-eenjoy ka ba?
Dapat nagco-compose si Lenny.
- E... - Hindi, gustong tugtugin ni Harry
kasama siya sa mga appearance saka sa mga recording...
pati cookie-cutter boys.
- Alam mo, ayoko sa kanya. - Gusto ko.
Hindi, alam kong di ko siya gusto.
- E... - E...
- Kinakaya mo nang maayos. - Oo nga.
- Di ko mapapansin. - Ang galing mong magdala.
- Ang Joan of Arc namin. - Oo nga.
Tandaan n'yo 'yong nangyari kay Joan. Di naging maayos.
Nakakainip.
- Hello, Scott. - Hello.
Di namin sinasabi 'yon sa pamilya ko. Ayaw ni Felicia.
- Sa pamilya mo? - Sa pamilya ko.
Sa pamilya mo, Lenny?
Sige, tama na 'yan.
- Sampung taon tayo. - May tatlo 'kong kilala, maniwala ka.
Di lang ilog sa Egypt 'yong denial.
- Crossword 'yon. Tatlong letra. - Talaga ba?
Pun.
- Oo, "pun" nga. - Oo, 'yon nga.
- Huwebes 'yong ginawa mo? - Oo.
- Medyo madali, pero... - Oo nga.
- Hello. - Hi, ako si Tommy.
Galing ka ba sa panyo ko?
- Tagarito na 'ko. - Genie ka ba?
- Sana nga. - May tatlong hiling ba 'ko?
- Ano'ng unang hiling mo? - 'Yong unang hiling ko.
Bahala ka na. Bye, Tommy.
Sorry, di ko alam kung...
- Ang ganda. - Salamat.
- Si Felicia 'yong pumili. - Ang galing niya.
Kung ako 'yong pipili, magmumukha 'kong payaso.
Totoo 'yon. Wag mong ipagkakalat.
Maninigarilyo 'ko sa kabilang kuwarto. Saan ka nakatira? Sino ka?
- Taga-San Francisco ako. - Taga-Mundo ka?
Ang totoo, oo.
- Ang ganda ng buhok mo. - Ang sweet mo naman.
Pupunta 'ko sa bubong. Magpapahangin ako.
- Gusto mong sumama sa 'kin? - Oo naman.
Ayos 'yan. Halika. Tommy nga ba?
- Bida ng party. - Pinakamaganda sa lahat.
Pinakamaganda sa lahat!
- Diyos ko, seryoso ka ba? - Pareho 'yon, sabay. Kahit paano.
Pagtulay sa alambre. Ang galing.
Nakita mo ba si Lenny?
Gusto mo, sunduin ko?
Hindi, ako na.
'Yan 'yong sinasabi ko, kailangan ko 'yong turtleneck.
Kailangan ko 'yong turtleneck, alam mo 'yon?
Habang tinitibag ko 'yong pader na 'to.
- Paano natin aayusin 'to? - Di ko alam 'yong gagawin.
Nag-aalala ako. Dapat malaman natin.
Di ba alam ng tagapakinig 'yong itsura mo?
Problema nasa radyo ka, dapat nasa TV ka.
- Ano ba. - Ang guwapo mo. Pwede ba?
Mahal, ito si Tommy.
- May problema ba? - Ayos lang.
Mahal.
Dito ka na dumaan, a? Ayos lang 'yon.
- Mahal. - Hindi.
Sorry na.
Ayusin mo 'yang buhok mo. Ang dungis mo na.
Sa ayaw at sa gusto mo, tuwang-tuwa 'yong mundong 'to,
nababaliw na nga, sa lahat ng tungkol sa 'yo.
Mula do'n sa tawag na nagdala sa 'yo sa debut mo sa Carnegi Hall.
Di mo pa sila binibigo, mahal ko.
Labinlimang taon sa telebisyon, lahat ng hiwaga ng classical music,
'yong Young People's Concerts saka Omnibus
na milyon-milyong tao 'yong inabot sa buong mundo,
sampung taon sa New York Philharmonic
tapos andiyan pa 'yong mga composition.
Binago ng West Side Story 'yong musical sa Amerika.
- Diyos ko. - Tapos 'yong Candide saka On the Town.
Pag pinagsama-sama mo, wala naman ako masyadong nagawa.
'Yong musika, hindi...
Alam kong nakakagulat 'to, 'yon 'yong pinakaimportanteng nagagawa ko
'yon din 'yong pinakamalaking panghihinayang kong
wala ako masyadong nagawa.
Pag pinagsama-sama mo, maikli lang 'yong listahan.
E...
Ito kasi...
Oportunidad 'to para sa mundo na makilala ka labas sa lahat ng 'yon.
'Yong libro para maintindihan ka sa iniisip mo sa sariling oras mo.
'Yong personal na nararamdaman mo sa buhay.
Pakiramdam ko, babagsak na 'yong mundo.
'Yon 'yong nararamdaman ko.
Seryoso ako.
- Oo. - Tumigil na
'yong pagliit ng pagkamalikhain.
Di siyentipiko. Sumabog 'yon.
Pero habang nakaupo tayo dito, medyo nahihirapan akong...
isiping...
conductor man ako o composer,
may bigat 'yon sa kahit saan.
O makabuluhang pag-usapan 'yong buhay ko sa librong 'to.
Oo, naiintindihan ko. Oo nga.
Maraming artist 'yong namarkahan at makikita mo 'yon sa trabaho nila.
Parang tumatagos sa likod ng utak mo
- kaya may malaking depresyon... - Pero alam kong si Felicia,
nararamdaman 'yon nang matindi.
Kumakalat 'yon.
Parang wala nang makapagpasaya sa kanya.
Oo nga.
- Nakakalungkot lang. - Isang picnic...
'yong tubig, tanghalian...
magkasamang nakaupo.
Ano 'yon?
Interesado yata siya sa walang kabuluhan.
Napapansin ko din sa kanya 'yan.
Di ko alam kasi may pakiramdam ako sa kanya no'ng una,
di kapanipaniwala, pero totoo, na masigla
saka alerto at may alam
at masayang tao,
pero parang may nadurog sa kanya.
Sabi niya no'ng isang buwan sa Vienna,
"Gusto kong bumaba, gusto kong patigilin 'yong bus at bumaba."
Ano'ng pakiramdam mo do'n?
May dalawang nagliligtas sa 'kin. Isa, mahal ko 'yong mga tao,
saka mahal ko 'yong musika. Kaya kumakapit ako sa buhay
kahit sobrang lungkot ko.
At nagiging sobrang malungkot ako.
Pero propesyonal ako sa trabaho at binubuhay ako no'n.
Tapos, mahal ko 'yong mga tao kaya...
mahirap sa 'kin na mag-isa.
Parte 'yon ng paghihirap ko bilang composer.
Oo.
Ikaw lang 'yong kilala kong
iniiwang bukas 'yong pinto ng banyo kasi ayaw mapag-isa.
Maniniwala kaya silang
'yong taong 'to, nakakulong
na hayop.
Biktima siya ng sarili niyang kasakiman saka kalokohan...
Alinman sa naniniwala siya sa banal na elemento nito o hindi.
Basta naniniwala ako do'n...
na kaya mahal na mahal ko 'yong mga tao,
kailangan kong maniwala
na may labasan sa kasuluk-sulukan ng kaluluwa ko.
Okay, mga soprano...
nasa hot seat kayo.
Simulan n'yo sa bar 44, sa dulo ng "Palawakin ang hardin,
palawakin ang hardin," papunta sa a cappella.
Tapos, sopranos, siguraduhin n'yong
lagyan n'yo ng lugar para lumipad 'yong matataas na nota.
- Ibig sabihin... -"Mamamatay na 'ko
saka meron akong luslos."
Lumang kasabihang Chilean 'yon.
Desperado 'kong humanap ng tugma, wala, e.
- Ginising ko siya... - Galing sa Rovno Gubernia 'yong nanay mo.
Sa gitna ng gabi, desperado.
May salawikain na Chilean, sa isip niya.
Ginising mo 'ko sa himbing ng tulog ko.
'Yon 'yong eksaktong piyesa.
Ang totoo, kay Felicia lahat ng Spanish dito.
Buti na lang nandito siya para tulungan kami sa pagbigkas.
Oo nga. Pasensiya na, pero...
Hinanap ko sa mga gawa ni Voltaire pero di ko makita 'yong Rovno Gubernia.
Gawa-gawa ko lang 'yon.
Tingnan nga natin.
- Tingnan mo. - Ang ganda nito.
Ang ganda, di ba?
- Sige, ayan na. - Salamat.
Halika. Tara na.
Lenny, ano'ng gusto mong kunin ko?
Kunin mo na lang 'yang malaking supot ng kutkutin.
Ay, Panginoon. Salamat.
Si Jamie.
Saka gusto ko ng maiinom.
Papa!
Hello, anak.
Bahala na kayo diyan. Kumuha na kayo.
Ideya ba ni Felicia 'to?
Wala 'kong kinalaman diyan. Painting niya 'yan.
- Sobrang ganda. - Lenny.
- Ano 'yon, mahal ko? - Nakita mo ba si Jamie?
- Di ko nakita si Jamie. - Di mo siya nakita?
Hindi.
- Bakit? Nandito ba siya? - Oo, nandito.
Ang lungkot niya, mahal.
Ano'ng ikinalulungkot niya?
May nasasagap siyang tsismis.
- Ano 'ka mo? - Tsismis.
- Tungkol saan? - Sa 'yo, mahal ko.
Ano'ng tungkol sa 'kin?
Ewan ko. Buong summer siyang nasa Tanglewood.
Di ko alam kung ano'ng narinig niya.
Ano'ng sinabi mo sa kanya?
Mahal, wala akong nasabi. Sabi ko lang, kausapin ka niya.
Matanda na siya, di ba?
Wala akong pakialam kung matanda na siya, sabi ko, wag kang maingay.
Nasa tamang edad na siya na kailangan na niyang malaman.
Mahal, di ko naman hiningi 'to.
- Desisyon ko 'yon. - Hindi, desisyon natin 'yon.
Hindi lang sa 'yo.
Wag mong sasabihin 'yong totoo.
Jaimery Creamery.
- Welcome home. - Tingnan mo nga naman.
Hello.
- Hi. - Hello.
Di ko inaasahan 'to.
Gumawa ka ng bagong kanta?
Nagbabasa ako. Gumagawa ng journal. Kumusta 'yong biyahe mo?
- Nakita mo si Tommy? - Oo, kumaway siya.
Akala ko magiging masaya ka. Nandito siya ngayong weekend.
Masaya 'yon.
Matalino 'yong batang 'yon. Nagiging alerto ako.
Tingnan mo 'yong anagrams niya.
Malambing na bata.
Oo, alam mo, sinabi ng mama mo
na malungkot ka daw kasi may narinig ka
tungkol sa 'kin sa Tanglewood nitong summer.
Sana di na lang niya sinabi.
- Jamie... - Ayos lang po, wala 'yon.
- Importante 'yon kasi malungkot ka. - Di naman.
Pag-usapan natin.
Pinag-usapan na namin ng mama mo,
sinabi kong pupuntahan kita dito para pag-usapan natin.
- A... - Subukang linawin o unawain
kung ano'ng pwedeng mangyari.
- Inggit 'yong tamang salita para do'n. - Po?
Inggit
Noong
estudyante pa 'ko sa Curtis, may lalaking...
Mukhang mabait. Nagdala ng baril sa school tapos tinangka akong patayin
kasi naiinggit siya sa talento ko
- sa musika. - Talento sa musika.
Itinulak na siyang pumatay.
Musical director si Artur Rodziński ng New York Philharmonic.
Sinabi sa kanya ng Diyos na kunin ako.
Sinakal niya 'ko noong rehearsal.
Dahil sa inggit.
Hindi ko alam kung ano'ng nangyari o sino, ano, o saan sinabi,
pero sa tingin ko, dala lang 'yon ng inggit, mahal ko.
Inggit
sa kung anumang ginagawa ko
na gumulo sa buong buhay ko at gumugulo naman ngayon sa 'yo.
Pero sana nakatulong 'yon.
Di totoo 'yong tsismis?
Hindi, anak ko.
Salamat po
kasi pumunta ka para kausapin ako.
Makakahinga na 'ko.
- Pasok na tayo. - Ano...
Sige, ano'ng kulay?
Dito merong...
May tatlong klase ng pare-parehong pula.
Di 'yan pare-pareho.
Blue daw 'tong isang 'to.
- Susubukan ko... - Blue...
Ayaw na ba natin ng anagrams?
Gagawin mo 'yang design?
- May session kami sa kuko. - Artist ka.
Tingnan mo 'to, maliit na checker.
Sabi ko magandang ideya na nandito siya ngayong weekend.
Alam kong gusto siyang kasama ni Jamie.
- Si Jamie? - Gusto mo din siya, di ba?
Oo, gusto ko.
Mahal, kung may
- nagawa akong mali, sabihin mo. - Wala.
Hindi ko alam kung bakit...
Di ko alam kung bakit mo nasabing interesado si Jamie...
E, malambing si Tommy saka sobrang talino niya,
parang 'yong anak natin.
- Okay. - Saka...
- Hindi, ang sinasabi ko lang... - Hindi, interesado din akong
makasama siya.
Di ko itatangging isinama ko siya para sa anak natin.
- Hindi nga. - Hindi talaga.
Sinasabi ko lang na isa 'yon sa mga dahilan.
- Pwede kong sabihing wag siyang pumunta. - Hindi.
Mali talaga 'yong pagkakaintindi ko.
- Hindi. - Mali 'yong intindi ko.
Di naman 'yon tungkol doon. Tungkol sa...
- Tungkol saan? - Hindi, wala.
Okay. Sige.
Ano, ayos na ba?
Oo?
- Oo. - Sige, mahal ko.
Gagawin ko na. Okay.
- Ano? - Hindi, gusto ko...
Wala. Akala ko nag-uusap tayo nang ayos.
- Nag-uusap naman. - Hindi.
- Sorry. Akala ko tapos na tayo. - Alam kong busy ka.
Di ako busy, gusto ko lang matapos 'to.
E, tapusin mo na, mahal ko. Di kita pipigilan. Gawin mo na.
Nasa'n na sila? Ay, nandito pala.
Hello sa inyo, may sasabihin ako.
Natapos ko na 'yong "Mass."
Ang galing, Pa.
Saan pupunta si Mama?
Julia, sino'ng nag-iwan ng Snoopy sa pasilyo?
Hello, Brian. Alex.
Sino'ng nag-iwan... Sino'ng umabandona kay Snoopy sa pasilyo?
- Sino'ng umabandona kay Snoopy? - Ako po. Sorry, Papa.
Araw niya ngayon.
- Kinain niya... - Papa, panoorin mo 'ko.
- Ilan? - Tama na.
- Bakit paulit-ulit ka? - Ilan ba?
- Sorry talaga. - May babaeng...
Isang araw ka nang late sa Thanksgiving.
Alam ko. Marami kaming ginawa ni Harry. Kailangan kong...
Galit na galit si Nina.
Mukha namang di galit si Nina.
Di mo ba siya narinig na sumisigaw tungkol sa babae?
Napapunta mo na siya.
- Surprise 'yon sa 'yo... - Papa!
Oo naman. Salamat, Julia.
Di galit si Nina sa babae.
Galit siya kasi muntik nang wala ka sa Thanksgiving.
- Di namin alam kung darating ka. - Happy Thanksgiving.
- Mike, dito ka lang. - Salamat.
- Kailangan kong umalis. - Samahan mo.
- Oo, halika, Mike. - Salamat.
- Gusto mo muna ng meryenda? - Hindi, ayos lang ako.
Happy Thanksgiving.
Mahal ko?
Akala ko...
- Pambihira 'yong palabas mo, a. - Ano?
- Pambihira 'yong ginawa mo. - Ano'ng ibig mong sabihin?
Mahal, inilabas mo 'yong unan saka tsinelas
saka toothpaste at toothbrush tapos di na kita nakita.
Alam kong galit ka sa 'kin. Diyos ko. Pero...
ayusin naman natin.
May kasabihan sa Chile
na wag ka daw tatayo sa ilalim ng ibong puro dumi.
E, nabubuhay lang ako
sa ilalim ng ibong 'yon
nang mahabang panahon, nakakatawa na.
Sa tingin ko...
- nagpapadala ka sa lungkot mo... - Tumigil ka na!
- Patapusin mo 'ko... - Wala 'tong kinalaman sa 'kin...
- ...sa sinasabi ko. Sa tingin ko... - Hindi.
...nagpapadala kang masyado diyan sa kalungkutan mo.
Tungkol sa 'yo 'to, kaya magugustuhan mo.
Gusto mo 'yong di makatulog, malungkot, saka may sakit.
Para maiwasan mo 'yong mga obligasyon mo.
- Anong obligasyon? - 'Yong binigay sa 'yo.
'Yong biyayang bigay sa 'yo.
- Pakiusap. - Diyos ko.
May pasanin 'yong biyaya. Alam mo ba 'yon?
- 'Yong magsinungaling pati sa pag-ibig. - Pasensiya na, 'yon 'yong totoo.
Na mahal mo 'yong mga tao tapos dahil sa pagmamahal na 'yon
nagkakaproblema sa buhay mo.
- Tama ka diyan. - Gumising ka! Alisin mo 'yang salamin mo.
Galit sa puso mo. Galit at pagkamuhi sa puso mo.
Di na mabilang sa sobrang dami.
'Yan 'yong nagtutulak sa 'yo. Malalim na galit.
Wala ka sa entabladong 'yon para iparanas sa 'min 'yong musika.
Ipinapamukha mo sa 'min 'yon.
- Ang kapal mo. - Hindi namin kahit kailan
maiintindihan, tapos habang pinanonood ka naming ginagawa 'yon
umaasa kang malalaman namin na sa kaloob-looban mo
- kung gaano kami kababa sa 'yo. - Problema mo 'yan.
- Saka 'yang hubris... - Sumama ka sa tao.
Tumatakbo ka kasama ng mga waiter na tinutulak ni Harry sa 'yo
na kunwari may intelektwal silang maibibigay sa 'yo
- habang "tinuturuan" mo sila. - Bukas 'yong puso ko, e.
Ang kapal mong sabihin 'yan!
Nakalimutan mo na ba 'yong apat na taon
na di ka makapagdesisyon kung papakasalan mo 'ko?
- 'Yan 'yong naiisip ko. - 'Yang ideya mo?
Parang 'yong pelikula ni Chamberlain,
sabi niya, "Pa'no ko lalabanan 'yong lalaking akala mo ako?"
Buti nakilala ko si Dick kaya natagalan kita.
- Dick Hart. Richard Hart. - Oo.
- 'Yong namatay. - 'Yong nagmahal sa 'kin.
- Na namatay. - Na minahal ako.
Oo, bangkay na siya at ako naman 'yong tanga
na naghihintay sa 'yo sa labas ng ospital na parang tanga, 'yon ang katotohanan.
Kasinungalingan 'yang katotohanan mo!
Inuubos lahat ng enerhiya saka wala na kaming pagkakataon
para mabuhay o huminga bilang mga sarili namin.
Pinalalakas ka ng katotohanan mo
tapos inuubos 'yong anumang lakas o tapang na natitira sa 'min.
Sobrang nakakaubos ka, Lenny.
Sobrang nakakaubos magmahal saka tumanggap
ng taong di mahal at tanggap 'yong sarili.
'Yon lang 'yong katotohanang alam ko sa 'yo.
Kung di ka mag-iingat, mamamatay kang malungkot na reyna.
Mama! Papa!
Ma! Pa!
- Papa! - Ma!
- Nandito na si Snoopy, bilis! - Dali.
Ma! Nandito na si Snoopy.
Ano ba'ng ginagawa n'yo diyan?
- Ang laki niya. - Ang tagal n'yo na diyan.
- Pa! - Oo.
Bilis.
Ako na.
Hello.
Hello. Kumusta?
Hello. Hello. Kumusta?
Ayos. Hello. Hello.
Ang gusto ko
sa mga Thursday rehearsal na 'to
'yong pagkakataong makausap kayo tungkol sa pagtingin n'yo sa music.
Kaya salamat sa pagpunta saka magandang hapon.
Pag-aaralan natin ngayon 'yong 14th Opus 135 ni Shostakovich.
Napansin ko sa piyesang 'to...
Medyo nakakatakot pala 'to, pero iniisip kong hindi...
...na pwedeng
habang papalapit 'yong kamatayan...
naniniwala akong 'yong artist
dapat alisin 'yong anumang nakakapigil sa kanya.
Saka 'yong artist
dapat desididong gumawa, kung ilang oras na lang 'yong natitira,
nang malaya.
Kaya naman...
gagawin ko 'to para sa 'kin,
kailangan kong mabuhay
ga'no man kahaba o kaikli 'yon,
kung paano ko gusto.
Gaya ng marami sa 'tin sa panahong 'to.
No'ng tawagin ni Sir Beelzebub 'yong kanyang syllabub
Sa hotel sa Impiyerno
Kung saan si Proserpine nahulog
Kasing-asul ng kapulisan Mga alon sa karagatan
Inuugoy at ginugulat ang serbidora
Parang Balaclava, pababa 'yong lava
Mula sa Bubong, asul 'yong dagat
Kahoy na kapulisan
Pinamahala sila habang Umuungol si Beelzebub para sa rum niya
Walang dumating sa kanila!
At cut. Salamat. 'Yan 'yong eksena.
Naku. Ngayon lang yata ako nagsalita nang gano'n kabilis.
- Ang sweet mo, Colin. - Eto na, Felicia.
Gusto ko pa ng isa.
- Oo naman. - Kung ayos lang sa inyo.
Naalala mo 'yong pag binabaan mo 'yong score mas maganda 'yong talbog.
Mas mababa. Mataas 'yong gawa ko.
Pag inulit natin, simulan natin sa bar 44.
Saka sa tingin ko dapat hinaan pa 'yong drums.
- Masakit pa 'yong ulo mo? - Ayos na.
- Cynthia. - Napansin ba nila
na malapit nang ikaw 'yong maging direktor ng produksyon?
Nangyayari na. Iba 'yong kulay ng carpet kahapon.
- Tama ako sa carpet. - Oo naman.
Nakalimutan ko lang na gusto kong nagtatrabaho.
- Matatapos na tayo. - Saka na 'yong reservation.
- Ang galing nito. Sobra. - Teka.
Akala ko ilalabas kita mamaya.
Wag n'yo 'kong alalahanin. Ayos lang ako.
- Mas abala ako ngayon. - Maayos, hindi abala.
Pero totoo nga 'yon, ano? Hindi ba...
Papanoorin na 'yong Poor Murderer next week?
Sinabi mo pa.
Sino'ng nagsabing nag-aalala?
Gusto lang kitang masolo hangga't pwede.
Sa inyo na 'ko.
Ano'ng sinasabi mo?
Ang sabi ko...
- Ano nga ba'ng sabi ko? - Di ko maalala.
Baka sabi ko ang guwapo ng lahat ngayong gabi.
Ang daming lalaki. Sobrang dami.
Manok? 'Yon ang tawag natin sa kanila.
Ang galing mo lagi sa manok.
Ang hilig mo talaga sa manok.
- Gusto ko ng manok. - Alam ko.
- Harry, meron... - Oo.
- Gawin mo na diyan. - Sige.
- Nakuha mo ba? - Like a pro.
Pumapatak sa 'kin galing sa ilong mo.
Ayos lang. Dito lang naman.
Ayan. Hahainan ko na lang ang lahat.
- Lenny... - Ayos lang ako. Salamat.
- Sorry... - Okay lang. Salamat. Ayos lang.
Tama si Jerry Robbins, di mo kayang makipagrelasyon
pag palipat-lipat ka ng hotel.
- Maiinis na 'ko sa 'yo. - Ganito.
Hindi, mahal ko, gusto ko lang...
Tumawag ako kasi itatanong ko kung may plano ka sa weekend.
Uuwi kasi kami nang ilang araw.
Baka pwede tayo sa Fairfield. Pilitin mo lang si Mama.
Sino 'yong tayo, Papa?
Hindi, si...
Di naman siya halimaw.
Isa siyang magaling...
nakakatuwang tao. Siya 'yong genius leprechaun ko. Di ko siya type.
Papa, wag, please.
Papa, please wag nating pag-usapan 'to.
Anak...
Hanga ako sa 'yo.
Mahal na mahal kita, Jamie. Mahal kita.
Alam ko. Alam ko.
Alam ko.
Kakausapin ko ulit si Mama.
Okay, Papa.
Ewan kung nakita n'yo,
pero nabanggit ka sa The New York Times review.
- Talaga? - Ipinagtabi kita. Baka gusto mong...
Ayokong makita.
Wag, di lang ako komportable.
Pero ang sweet mo. Salamat.
Sige.
Kumusta 'yong Lunes ng gabi?
Lunes. Hindi, parang
- ayokong pag-usapan. - Teka.
- Ano'ng nangyari no'ng Lunes? - Wala.
- May manliligaw 'yong nanay n'yo. - Wala.
Talaga? Hindi, sige na, pag-usapan natin.
Tingin ko, sobra na 'yong alam n'yo na 'yong relasyon ng tatay n'yo.
Kaya wag na nating pag-usapan.
Pero nabanggit na 'yong tatay n'yo,
may dalawang palabas ako sa Thanksgiving,
kaya sa teatro lang ako siya 'yong kasama n'yo
sa apartment, pati sina Nina at Alex.
Para kay Nina, subukan nating maging normal.
- Parang di normal para sa 'kin. - Ewan ko,
di ko alam 'yong sasabihin.
- Late na 'ko, magkikita kami ni Alexander. - Ano ba.
Oo nga. May kailangan kayong pag-usapan.
- Hindi, wag naman. - Hindi, bibigyan ko kayo ng space
- para pag-usapan 'yon. - Di tayo ganito.
Di ganyan 'yong matatanda.
- May plano talaga kami ni Alexander. - Hindi. Anak.
Di tayo maghihiwalay nang ganito. Tingnan mo 'ko sa mata.
Alam kong naiinis ka at ayokong umalis ka nang ganyan.
- Di ako naiinis sa 'yo. - Di ako naniniwala.
Teka lang.
Di ako galit sa 'yo, Mama.
Di ka magaling magsinungaling.
- Alam mong mapagkakatiwalaan mo 'ko. - Totoo 'yan.
- Aalis na 'ko. - Wag.
- Pagtawanan mo siya. - Mahal kita.
Kasi di ka pa niya pinapanood, iyabang mo 'yong palabas mo.
Ang galing no'n.
Okay, ikuwento mo na 'yong manliligaw.
Ay, oo, 'yong manliligaw...
Ano...
Siyempre, tuwang-tuwa ako.
- Alam mo na, tuwang-tuwa ako. - Oo.
- Nag-lunch kami, hindi dinner. - Saan?
Sa Café Carlyle, simple lang.
Medyo kinakabahan ako, aaminin ko, siya din naman.
Tapos habang kumakain kami, lumapit siya,
at nagtanong kung pwedeng magsabi ng sekreto.
- May nagugustuhan daw siya. - Mismo.
Kaya napangiti ako, medyo namula, tapos pinilit siyang sabihin kung sino.
May gusto daw siya kay Mendy
at gusto niyang ipakilala ko siya sa kanya.
- Mendy Wager? - Mendy.
Wag kang mabibigla. Guwapo naman si Mendy.
- Felicia... - Ayun ako,
namumula, kinikilig nang sobra, tapos...
Wala, e.
mukhang lapitin ako ng gano'n.
Makinig ka,
alam mo, mahal ka ni Lenny, sobra.
Lalaki lang siya. Tumatandang lalaki
na di mapirmi sa isang bagay.
Naliligaw lang siya.
Alam ko na noon pa kung ano siya.
Tinawagan niya 'ko.
Tapos?
Gusto niya kaming isama sa Fairfield nang two weeks.
- Parang iba siya. - Felicia...
Hindi, wala.
Wag na tayong magpalusot. Di naman niya 'ko binigo.
- Felicia... - Hindi, talagang...
Kayabangan ko 'yon
na isiping sasapat sa 'kin 'yong kaya niyang ibigay.
Ironic lang. Titingin ako sa lahat, kahit sa mga anak ko,
nang naaawa kasi nanlilimos sila sa atensiyon niya.
Parang banderang ipinagmamalaki kong suot ko.
Di ko kailangan.
Saka...
tingnan mo 'ko ngayon.
Sino'ng di nagiging matapat?
Nami-miss ko siya...
'yong batang 'yon.
May tanong ka pa?
Bravo!
- Ang galing. - Mahal, bakit ka pumunta?
Walang galit. Walang galit sa puso mo.
- Mr. Bernstein, pwede na kayong bumalik. - Ayos.
- Gusto mong umupo? - Oo.
Parang dapat tingnan 'yong blood pressure mo.
Hindi, ayos lang ako.
Alam mong darating mamaya si Betty, di ba?
- Di ko alam 'yon. - Darating siya.
Saka si Mendy, masaya 'yon.
Bumili si Julia ng fennel, alam mong paborito ni Betty 'yon.
Pasok.
- Hello. - Kumusta?
Mukhang may tumor sa kanang parte ng suso mo
na kumalat na sa baga.
Batay sa laki ng tumor,
irerekomenda kong tanggalin 'yong suso,
'yong laman, saka 'yong katabing lymph nodes,
pati biopsy do'n sa baga
para makumpirma natin kung kumalat talaga o hindi.
Pwede natin gawin 'yon sa isang linggo kung gusto mo.
Sige.
Pero, mahal ko.
- May play kami sa September. - Okay lang.
- Kailangan kong sabihin sa kanila... - Ako na'ng magsasabi.
Mabilis kang makaka-recover kaysa sa inaakala mo
saka magiging handa ka na nang isa o dalawang linggo.
- Magandang balita 'yan. - Magagawa mo 'yong kailangan mo.
Pa'no makakasigurong matatanggal 'yong kanser?
- Bale... - ...na matatanggal lahat ng kanser?
Di natin ikokompromiso 'yon para sa play saka handa ka...
Pag natanggal na 'yong suso, mawawala na 'yong lokal na kanser.
Pero kailangan nating tingnan 'yong baga.
Ga'no katagal 'yong biopsy?
Ilang minuto lang 'yong biopsy, tulog ka naman do'n sa isang procedure.
Gawin n'yo na...
Sabay n'yong gagawin?
Oo, gagawin namin 'yong sa suso, madali nang gawin 'yong biopsy sa baga.
Salamat. Maraming salamat sa lahat.
- Alam ko... - Alam ko.
- Ang sama no'n.
Oo, alam ko.
Ang sama ko.
Tahan na. Okay lang 'yan, mahal ko.
Sa tingin ko hindi, mahal ko.
- Mahal. - Salamat.
- Mahal, maglakad tayo sa park. - Talaga?
Oo.
Oo, magpahangin tayo.
Okay.
- Ay, Diyos ko. - Ayos ka lang?
Oo, ayos lang ako.
- May problema 'yong tuhod ko. - May naisip ako.
Naku.
Lighter ba 'yan, mahal ko?
Wag kang makialam.
May iniisip akong numero.
- Ewan ko. Nine. - Hindi.
- Five. - Hindi, isipin mo.
Sinusubukan ko.
- Two 'yon, mahal. - Two.
Two 'yon.
Parang tayo.
Parang tayo, magkapareha.
Dalawang bibe sa lawa.
Sumandal ka sa 'kin, mahal ko.
Ayan. Sumandal ka lang sa 'kin. Ganyan nga.
Isandal mo 'yong ulo mo. Ayan.
Ay, mahal ko.
Hello, mga mahal ko.
Hello.
Ang ganda mo.
Na-miss kita.
Miss na miss kita.
Mama? Ayos ka lang?
Oo. Ayos lang ako.
Binangungot ba kayo papunta dito?
Oo naman. Siya 'yong nagmamaneho, e.
- Hindi. - Di na kami lalayo pa
- sa east kahit subukan namin. - Alam mong ayokong magmaneho.
Sana inagahan ko 'yong punta. Meron bang...
May kailangan ka ba?
May maitutulong ba 'ko?
Wag ka na ulit magpa-perm.
Sabi ko nga 'yan, e.
Tagumpay naman daw sabi ni Ramone.
Malaking tagumpay.
Nasa'n si Lenny?
Ewan ko, baka natutulog.
Naaalala mo ba
'yong pinagdalhan mo sa 'king bar mitzvah,
sa kaibigan ni Alexander?
- 'Yong maliit... Oo. - Naaalala ko.
Kasama si...
Ay, sino nga 'yon?
- Feldman. Oo. - Oo!
Nando'n kami, tapos siyempre, katabi ko si Felicia natin sa upuan.
Tapos ang ganda niya. Ang daya.
Tapos mas payat nang 25 pounds si Lenny.
Saka tan, kaka-tan niya lang, nakaputi mula ulo hanggang paa,
pati puting leather shoes na walang medyas.
Sobrang en vogue.
Kasinungalingan.
Sa isang banda, si Lenny,
babangon siya sa gano'ng purong puting suot
tapos aakyat siya sa lectern.
Oo.
Hindi, ayos lang.
- Si Lenny, nakaputi. - Oo.
Tapos nakapurong puti siya, saka...
ano...
Aakyat siya sa lectern, tapos...
- Wala yatang nagpasalita sa kanya. - Wala.
Pero
inabot siya nang 20 minuto papunta sa mesa natin,
tumitigil para makipag-usap sa bawat madadaanan niyang mesa,
tapos sa wakas, dumating siya do'n katabi ng takot na bata.
Tapos lumapit sa 'kin si Felicia
na walang pasintabi saka sinabing,
"Ayan na 'yong ikakasal."
Nabuhay siya.
- Ay, Diyos ko. - May produksyon.
Dahan-dahan, Jamie.
Kita na lang tayo.
Okay. Sige, bye. See you.
Mahal kita.
Ayoko na ng bisita.
Ayoko na. Gusto ko nang matulog.
Oo, okay.
Oo. Kailangan n'yong i-cancel 'yon. Oo.
Well...
Hindi ako aalis.
Wala sa usapan 'yon.
Fifteen years ko nang kasama 'yong orchestra, maiintindihan nila.
Hindi, 'yong...
Di ako aalis dito, Harry. Gawan mo 'yan ng paraan.
Oo.
Oo, ayos lang kami.
- Nagbabanyo ka ba? - Hindi, di ko kaya.
- Uminom ka ng tubig. - Sinusubukan ko.
Ay, Diyos ko, lagi na lang akong giniginaw.
Wag mo 'kong tulungan. Di ko kailangan ng tulong.
Hindi ko kailangan.
Bitawan mo 'ko.
Humiga ka na, dali na. Wag ka nang mag-abala.
- Ayos na ba 'yong unan? - Ayos na 'yan. Ano ba.
- Humiga ka na lang. - Okay.
Sorry.
Sorry, a.
Alam mo...
kailangan mo lang...
kailangan n'yo lang maging sensitibo sa iba.
Kabutihan.
Mahal, lampas na nang kalahating oras. Uminom ka na ba ng gamot?
- Hindi ko... - Kumusta 'yong sakit?
Sabi niya wag ko na daw inumin.
- Sino'ng nagsabi? - Si Arkell.
Mahal.
Di natin doktor si Arkell. Si Kruger Bernard.
Matagal na no'ng doktor natin si Arkell.
Siyempre, hindi ko alam...
Uminom ka na ng gamot. Kumusta 'yong sakit?
Ayos lang.
- Walang sakit? - Wala.
Okay, sige, pagkatapos nito, uminom ka na, a?
- Mahal, a? - Nagko-concentrate ako.
Tingnan n'yo 'to.
Ano 'yan?
- Nabanggit na 'yong childhood memories... - Oo.
- Magandang ideya 'yan. - Mas interesting.
- Talaga ba? - Patugtugin mo na.
Naaalala mo 'yong kanta, anak?
- Talaga? - Naaalala ba natin?
- Naalala n'yo 'yong sayaw? - Hindi.
- Ang sama n'yo... - Naaalala n'yo 'yong sayaw?
Ang sama mo do'n.
Tabakong kinagat ng unggoy Sa guhit ng kalsada
Naputol ang linya, nabulunan 'yong unggoy
Umakyat sila sa langit Sakay ng maliit na bangka
Clap-Pat Slap-Clap
Slap-Pat Clap-Slap
Clap-Pat
Akin na 'yong kamay mo.
Halikayo dito.
Halika dito.
Sweet Gene, halika dito. Halika dito.
Halika dito. Sweet Gene, dito ka.
Halika sa bahay.
Nasa'n 'yong pasyente?
Nandito na 'yong doktor. Hello, nurse.
At...
Mahal kita.
Amoy kang...
tuna
saka sigarilyo.
Nahuli mo 'ko.
Ang sama ng amoy.
- Dala mo? - Oo.
Kunin mo 'yong bag.
Pangunahing punto ng piyesa 'yong maging isa.
Di lang 'yong timpani sa likod, pero pati 'yong mga violin sa harap.
Dapat ituring na iisang organismo.
Pag nagawa mo 'yon, ituloy-tuloy mo na.
Akong bahala. Wag kang mag-alala.
Okay? Nandito lang ako. Gagabayan kita.
- Okay? Eto na. - Okay.
Si William.
Bar three-eleven, please.
One, two, three.
Okay. Sorry.
Sorry.
Ngayong malinaw na
na hihinto kayo sa fermata...
Oo, di pa lang ako malinaw sa...
Ayos lang, bagay naman.
Pero pagkatapos? Ano'ng gagawin mo?
Kasi di nila alam. Paduduguin mo
o patutuluin mo? Ano'ng gagawin mo?
Ganito.
Patagasin mo. Gano'n 'yong tunog.
Fermata.
- Bar bago 'yon. - Bar bago 'yon.
One, two, three.
Hindi. Di malinaw 'yan.
Oo, di ko naramdaman.
Isa pa ulit, please. Sorry.
Pwede bang...
Okay, maganda 'yan.
Pero bar pa din 'yan.
Kaya ipapakita ko sa 'yo 'yong sa tingin mo gusto mo
- tapos kung mali ako, sabihin mo. - Okay.
Isipin mo 'yong gusto mo. Kung saan mo gustong dalhin.
Kailangan putulin mo, tapos upbeat.
Quarters. Mukhang 'yon 'yong gusto mo.
Bar bago 'yong fermata.
- Di ba? - Oo.
Nakuha ko ba? Ano'ng ginawa ko?
Gano'n 'yong ginawa ko.
Sa 'kin ba 'yan o sa 'yo?
Sige pa.
Sige pa. Sige pa!
Ang galing niyan. Okay.
Simulan mo ulit dito. Okay, salamat.
Maging mabait kayo sa kanya.
Kung di kakanta sa 'yo 'yong tag-araw, walang kakanta sa 'yo,
at kung walang kakanta sa 'yo, di ka makakagawa ng musika.
Sinabi niya sa 'kin
no'ng nalulungkot ako
tapos binigkas niya 'yong tula ni Edna St. Vincent Millay,
na naging Songfest.
Kumakanta pa din sa 'kin 'yong tag-araw.
Di nga lang kasinglakas no'ng dati...
o kasingdalas...
pero kumakanta pa din.
Kung hindi, matagal na 'kong tumalon sa lawa.
May tanong ka pa?
PARA KINA JAMIE, ALEXANDER, AT NINA
Tagapagsalin ng Subtitle: Erika Ivene Verder Columna