Solomon.
Solomon!
PHỐ DIAGONAL, JOHANNESBURG
Solomon!
NAM PHI 13/06/1977
Đi đâu đây, mấy người?
Trong túi có gì vậy?
Chỉ là ít hành lý thôi.
Mondy.
Tất cả đứng dậy.
Mời ngồi.
Thưa Thẩm phán, chính phủ buộc tội bị cáo
Solomon Kalushi Mahlangu,
một người đàn ông 21 tuổi sinh ra ở Nam Phi,
cư trú ở số 2445 Tòa C2, Mamelodi, Pretoria,
với hai tội giết người,
hai tội âm mưu giết người,
tham gia đám đông bạo loạn,
và tội phá hoại tài sản.
Chàng trai trẻ,
chính phủ buộc cậu hai tội giết người,
hai tội âm mưu giết người,
tham gia đám đông bạo loạn
và tội phá hoại tài sản.
Và cuối cùng nhưng quan trọng nhất,
hành động có đồng phạm.
Hành động có đồng phạm và chung chủ đích
vì lợi ích của một người khác tên là...
Mondy Motloung, hiện không có mặt ở đây, cùng thực hiện các hành vi này.
Cảm ơn Thẩm phán.
Chắc anh đã thảo luận các cáo buộc với thân chủ của mình rồi, Luật sư Mailer?
Vâng, thưa Thẩm phán.
Bị cáo có nhận tội không?
Với hai tội giết người,
hai tội âm mưu giết người,
chúng tôi không nhận tội.
Với các tội danh khác,
chúng tôi không nhận tội.
Ngày xét xử được ấn định vào ngày 13 tháng Hai.
Chuyển bị cáo đến nhà tù Fort ở Johannesburg
cho đến khi kết thúc xét xử.
Tất cả đứng dậy.
Đây là gia đình tôi. Mẹ tôi Martha, và anh trai tôi Lucas,
quản giáo trại giam và đôi khi là cha tôi.
Họ luôn muốn điều tốt đẹp nhất cho tôi
và rèn tôi thành một người đàn ông,
tôi nhận thức sâu sắc trách nhiệm đó
trong nghi lễ trưởng thành của tôi ở Đông Transvaal,
trong bối cảnh chúng tôi bị đuổi khỏi mảnh đất của mình
và bị đẩy vào cảnh nghèo đói.
Chúng tôi bỏ lại cha bị chôn vùi ở mảnh đất cằn cỗi.
Chúng tôi cùng nhau vượt khó và giúp đỡ nhau hết mình.
Chúng tôi thành nô lệ cho cái nghèo.
Và việc học của tôi trở thành con đường giải phóng gia đình tôi.
Đó là ngày 6 tháng Tư, thưa cô...
Năm 1652.
Này, vẫn đang đi nặng à?
Khỉ gió, Mahlangu, biến đi!
Nhà soạn nhạc Miles Davis từng nói
"Nhạc jazz là người anh cả của cách mạng.
Cách mạng theo nhạc jazz khắp nơi".
BẢY BƯỚC LÊN THIÊN ĐÀNG
Khỏe chứ, Solly?
- Ổn ạ. Còn chú? - Hôm nay kiếm nhiều đấy.
Shukr Alhamdulillah.
Nhớ luôn tiêu nó ở cửa hàng này và thánh Allah sẽ ban phước cho cậu.
- Chào chú. - Chào.
Chết tiệt!
HÀM CÁ MẬP
Át bích.
Ông già, hai rand một lần cược.
Át bích.
- Mondy. - Thôi nào, ông bên đó đấy.
Nếu lần này ông trúng, tôi sẽ mua cho ông chai duỗi tóc để vuốt ngược tóc ông lên.
- Mondy. - Gì?
- Sao không đi học? - Để tôi yên đi, tôi đang xoay tiền.
Thôi nào, anh bạn.
Át...
Cảnh sát kìa! Ra khỏi đây thôi!
Đứng lại!
Brenda Riviera.
Cô ấy không sống cùng thực tại.
- Hai người muộn rồi đấy. - Cô ấy chọn là một phần của nó.
Cô ấy thông minh.
Cô ấy xinh đẹp.
Brenda, xin lỗi.
- Và cô ấy là của tôi. - Brenda.
Bạn gái cậu sao vậy?
Biết gì không?
Hai người sẽ học thế nào khi vào tù chứ?
Này, nhà cách mạng Mandela ở trong tù phải không?
Nhưng ông ấy vẫn học đó.
Tất cả những người lãnh đạo chúng ta đều có học.
Nhìn cậu đi, không muốn đi học kìa.
Mà lại mặc đồng phục trường. Có vô lý không?
Ta có bài kiểm tra lịch sử, mà cậu thì không học.
Đừng nói chuyện của anh ta.
Để tôi kể chuyện chúng ta cho này. Dừng một lát nhé.
Biết chuyện gì năm 1652 khi Jan van Riebeeck đến đây chứ?
Ông ấy làm cả chỗ này đầy người da màu!
Rồi Vasco da Gama đi tàu lớn đến, đổ hết gia vị của ông ta lên chúng ta.
Giờ thì mọi thứ ta ăn đều quá cay.
Biết vua Shaka Zulu chứ? Chắc là không.
Biết nữ hoàng Modjadji chứ? Nữ hoàng mưa ấy.
Không biết đâu. Cả Hlatshwayo nữa?
Là vua Cetshwayo.
Phải, người đó.
Biết ai đã giết vua Hintsa không?
Harry Smith. Phải.
Đừng bảo tôi ồn ào nữa. Nói này, kệ xác lũ Boer da trắng gốc Âu này!
- Kệ luật Giáo dục Bantu! - Này.
- Để chúng nói vớ vẩn... - Này!
Không thấy xung quanh có người hả?
Muốn ta chết hết vì cậu làm ồn sao?
Kiềm chế đi, tai mắt khắp nơi đấy.
Trả lời tôi đi. Nhiệm vụ của họ là gì?
Nhiệm vụ...của họ...là...
Hiếp dâm và cướp bóc.
Nhóc Mondy!
Brenda.
- Khỏe chứ? - Em khỏe.
Bố có biết em ở đây không?
Solly Mahlangu. Đó là gì vậy?
Miles Davis.
Chúa ơi.
Biết cái này là gì không hả?
Trên cả tuyệt vời.
Mỗi chúng là không dạy điều đó thôi.
Chúng sẽ nói là lập trạm thông thương
ở miền Nam, nơi mọi rợ nhất của châu Phi.
Tên anh ấy là Thomas Masuku.
Nhưng chúng tôi biết tới anh ấy là Tommy London,
nhà hoạt động chính trị ở Mamelodi và anh hùng đấu tranh.
London vẫn tuyển mộ sinh viên gia nhập Đảng Đại hội Dân tộc châu Phi - ANC
để cuối cùng nổi dậy chống lại chế độ.
Tôi không biết nói thế nào về anh ấy, nhưng anh ấy gợi sự tò mò.
London không phải tay anh chị, nhưng anh ấy nguy hiểm.
Anh ấy nói thành thạo tiếng Anh.
Tommy London.
Được rồi.
Phải. Mọi người hãy tham gia phong trào để ta có thể chống lại chính phủ.
Ngày kia sẽ có một cuộc biểu tình.
Vào ngày 16 tháng Sáu ở Soweto.
- Rồi. - Anh sẽ tổ chức vài xe buýt.
Anh muốn các em đến.
Có thể bảo vài người khác thể hiện sự ủng hộ của họ.
Chắc rồi, anh T. Em sẽ đến.
- Em cũng sẽ đến. - Này, ta sẽ không đi.
- Em nói sẽ đi mà. - Anh bảo là không.
Solly, luật Giáo dục Bantu là trò cười thôi.
Không thấy họ làm rối trí cậu sao?
Để đảm bảo cậu hiểu mọi mệnh lệnh của họ.
"Vâng, sếp. Không, sếp. Tôi xin lỗi, sếp".
Chờ chút, anh có thứ này cho mấy đứa.
Này, nhóc...
Biến.
Chú London, cháu muốn chơi.
Đi ngay. Người lớn có việc phải làm.
Ra nhanh.
Chị sẽ mua kẹo cho nhé.
Mấy đứa cầm vài tờ. Đem phát đi.
"Phẫn nộ với lũ Afrikaner".
Hẹn gặp mấy đứa ở bến xe buýt nhé.
Sau nhà ga.
- Ngày 16 tháng Sáu. - Được rồi, anh T.
Đưa em đĩa nhạc được chứ?
Cậu sẽ có album của cậu vào ngày 16 tháng Sáu.
Ở Soweto.
- Đi thôi. - Đừng lo. Đi nào.
Đi thôi.
- Tốt, Miles Davis. - Chào Tommy.
- Chào Brenda. - Chào anh T.
Nhóc. Giờ cháu chơi được rồi.
Nhớ trông xe cho chú đấy.
"Đấm bốc giống như nhạc jazz.
Nó càng hay thì càng ít người biết thưởng thức nó".
Võ sĩ George Foreman.
Anh Lucas.
Anh thế nào?
Tốt.
Anh ổn chứ?
Ừ. Anh ổn.
Chúc mừng sinh nhật.
Em đã không quên.
Sao em có thể quên chứ?
Phải không?
Võ sĩ hạng nặng.
Còn đĩa nhạc?
Em có thể bật nó.
Tuyệt.
Mẹ tôi,
một người giúp việc nhà được trả tiền để nuôi nhà khác
ở vùng ngoại ô của Pretoria.
- Chào mẹ. - Chào con.
Con đã thành người lớn rồi. Nhìn con giống hệt bố.
Thật hả mẹ?
Hôm nay mẹ thế nào?
Tốt nhưng lũ Boer đúng là chủ nô.
Anh, công việc thế nào?
Công việc là công việc. Làm việc thì được trả tiền. Biết nói gì đây?
Còn em?
Ổn, nhưng cảnh sát...
Solly, họ đang làm việc của họ.
Giờ thành đàn ông rồi thấy thế nào? Bìu giờ chắc sắp nặng rồi.
Anh Lucas, em không biết...
- Em là bóng à? - Lucas...
Việc đang đợi. Em phải đi đây.
Con gái sẽ lũ lượt kéo đến. Em phải đi bắt họ đi.
Anh Lucas...
Thế giới cẩn thận đấy, con trai đẹp trai của tôi đến đây.
Ôi mẹ.
- Con đi đâu thế? - Con đến Marabastad.
Mua cho mẹ thuốc bột để hít.
- Chỗ này sắp hết rồi. - Rồi, mẹ.
- Con sẽ mua? - Vâng.
Cảm ơn con. Đừng quên giấy thông hành.
Mẹ.
- Đi bình an nhé. - Vâng, mẹ.
Sol, anh bạn. Khỏe chứ?
- Chào Mondy. - Chào.
- Cậu đi cùng ai vậy? - Dĩ nhiên rồi, Miles Davis.
Cuộc biểu tình ngày 16, cậu tham gia chứ?
- Mondy, tôi không thể. - Cậu có thể mà.
- Tôi đang làm việc. - Cậu bán rong thì có.
Tôi đang phụ mẹ và anh trai nhé.
Anh trai cậu. Anh ta kiếm đủ khi làm cho kẻ thù rồi.
Này. Đừng đến mà nói vớ vẩn.
Vớ vẩn? Vớ vẩn là làm kẻ bán rong đấy, đồ phản bội.
Hả? Cậu nói gì cơ?
- Solly... - Này!
- Này. - Chết tiệt.
Có vẻ như cậu quên ai đã lo cho cậu ở buổi lễ trưởng thành.
Còn anh T...
Đĩa nhạc của em đâu?
Còn đám người đó thì sao hả?
Người nào?
Nhóc, là những kẻ hèn nhát như cậu
để tất cả lũ da trắng này cai trị chúng ta.
Không, anh T. Kẻ hèn nhát là người giết chính anh em da đen của mình.
Spider là kẻ phản bội vô dụng.
Nếu giờ Spider đi qua đây, anh sẽ lại giết nó.
Vậy anh có thể bị giết chỉ vì bị gán cho là kẻ phản bội hả?
Vậy giết em đi, Mondy vừa gọi em là tai mắt đấy.
- Giờ cậu đang nói vớ vẩn đấy. - Vậy sao?
Đúng vậy. Cẩn thận đó.
- Mondy, đi thôi. - Biến đi.
Sao anh im lặng thế?
- Nói gì đi. - Được rồi.
- Ở buổi lễ họ còn dạy anh gì nữa? - Này,
Brenda, chuyện ở buổi lễ là ở buổi lễ.
- Nhưng sao hả? Nói đi. - Là chuyện đàn ông thôi.
Nhưng em sẽ nói với ai đây?
- Đã nói là chuyện đàn ông mà. - Em sẽ nói với ai?
Chuyện đàn ông mà.
Lại đây nào.
Nếu anh không mở miệng nói với em,
em cũng sẽ không từ bỏ đâu.
- Em yêu, không. - Không từ bỏ.
Anh nghĩ anh tốt hơn mấy người họ bắt mỗi ngày hả?
Brenda...
Anh mất bố vào tay lũ Boer. Chúng rất máu lạnh.
Chính anh đã trải qua rồi. Đừng nói chuyện này nữa.
Em tưởng anh không sợ.
Brenda, anh không sợ gì cả.
Em sẽ đi biểu tình, dù có anh hay không.
Yêu ai đó...
Yêu em...
là để nhận ra hoài bão lớn nhất của cuộc đời anh...
được nhân cách hóa.
HIỆU CHỤP ẢNH STEVE
NGÀY 16 THÁNG 6 NĂM 1976
Đúng vậy...
Hành, cà chua, táo...
và chuối.
Solly, anh thiếu hai rand.
Không. Bọn em vẫn nợ anh hai rand từ tuần trước mà.
Uttran!
- Ta nợ Solly hai rand hả? - Phải.
- Hẹn gặp lại. - Này, Solly!
CHỈ NGƯỜI DA TRẮNG
Tóm được rồi, tiểu quỷ!
Thằng bán rong kia.
Không. Biến đi!
Biến đi!
Mày nghĩ trốn được bọn tao sao?
Nghĩ mày chạy được hả, đồ khốn?
Giờ để xem ăn no mày chạy khỏe thế nào.
Mau. Lôi nó dậy. Mau.
Giờ xem mày chạy nào.
Làm ơn...
Ăn đi.
Ăn đi!
Ăn.
Ăn đi.
Làm ơn...
Ăn. Mau. Ăn đi.
- Được rồi. - Ăn đi!
Ăn hết đi.
Vậy hả? Được rồi.
- Ăn. - Tôi không ăn nổi nữa.
- Không? Sao hả? - Làm ơn, tôi không thể.
Có lẽ nên làm sạch ruột nó nhỉ?
Soweto thành bể máu luôn, anh bạn.
Chúa ơi.
Solly, hai ngày nữa, bọn anh sẽ đi.
Cậu đi cùng chứ? Lucky sẽ đi cùng bọn tôi.
Phải đó.
Vậy cậu nói sao, Davis?
Tham gia chứ?
Solly, làm ơn đừng đi với họ.
Đi thôi.
Solly, em xin lỗi.
Em lẽ ra nên nghe lời anh.
Hãy tha thứ cho em vì đã không nghe anh.
Không, Brenda,
anh là kẻ hèn nhát.
Đừng nói vậy.
Anh đã để mình em đi biểu tình,
còn anh thì ở lại.
Loại đàn ông gì mà lại làm vậy?
Anh xin lỗi.
Họ đã giết trẻ em vô tội.
Có chó,
bom hơi cay.
Và đá bay...
khắp nơi.
Huyên náo lắm.
Rồi tiếng súng.
Rồi thật yên lặng.
Yên lặng.
Thật kinh khủng.
Như thể nghe được tiếng da tách rời khỏi xác họ.
Nghe được hơi thở của họ bị hút khỏi cơ thể.
Rồi nghe tiếng súng lia lịa. Ngay cả giờ...em vẫn nghe thấy tiếng súng.
Tiếng súng. Trẻ em nằm lăn ra đất.
Tiếng súng.
Đời em chưa từng thấy nhiều máu đến vậy.
Sao lũ Boer đó ghét chúng ta đến vậy? Ta đã làm gì họ chứ?
Sao họ không thể thương xót chúng ta? Ta đã làm gì?
Nếu không có mặt ngày 16 tháng Sáu,
sao bị cáo phải đi tha hương?
Tôi thấy chán ghét.
Phẫn nộ.
Gia đình tôi bị đuổi khỏi mảnh đất tổ tiên.
Bố tôi vì đó mà chết. Tôi phải phụ giúp mẹ tôi.
Con người trưởng thành của tôi đã bị xúc phạm. Tôi không chịu nổi nữa.
Ông sẽ làm gì?
Hơn nữa,
- chúng tôi biết khả năng của các người. - Ai?
Chế độ phân biệt chủng tộc của người gốc Âu.
Khả năng giết sinh viên biểu tình.
- Đám du côn và phá rối. Lũ tội phạm... - Trẻ em.
Biểu tình đòi tự do.
Thấy đó, Soweto khiến chúng tôi phẫn nộ,
khiến tôi phẫn nộ.
Khi nghĩ tôi còn không ở đó nữa.
Cảnh sát giết trẻ em.
Chúng tôi phát chán khi chỉ có đá để ném
trong khi các người bắn chúng tôi bằng đạn.
Chúng tôi sẽ lấy lửa để đấu với lửa.
Sao con không ăn đi?
Con không đói, mẹ ạ.
Solomon...
Thế này không phải là sống.
Chúa không thể muốn ta sống thế này.
Kalushi,
con đừng nghi ngờ Chúa.
Chúa có cách làm của mình.
Cách đó là gì vậy ạ?
Nhìn thẳng mặt con đi.
Chúa gì mà để trẻ em bị đánh đập và bị bắn chết?
Mảnh đất của chúng ta... và cha chúng con bị cướp mất?
Đừng lôi cha con vào chuyện này.
Con biết chắc nếu cha con còn sống,
chúng ta sẽ không sống như thế này.
Solomon,
đừng nói với mẹ như vậy.
Lucas, Solomon,
Chúa vẫn tồn tại. Hãy có niềm tin.
Giờ thì ăn đi, con trai.
Mẹ...
Mẹ vẫn trông chờ vào Chúa sao?
Đợi Chúa quay lại giải quyết các vấn đề của chúng ta?
Chúa sẽ không quay lại đâu.
Ông ấy chết rồi.
Ở buổi lễ, họ đã bảo chúng ta...
là chết rồi thì sẽ không quay về.
Lucas! Con sẽ giết con trai mẹ mất!
Con...bị tiêm nhiễm gì vậy?
Một ngày nào đó, con sẽ hối hận khi nói mấy lời này.
Để nó đi đi, mẹ.
Để nó đi...
Solly đâu?
Nhanh lên. Vào trong đi.
Cái va li to này là sao? Cậu mang gì vậy?
Sao cậu chậm vậy chứ?
- Mẹ. - Gì vậy?
Solomon đi rồi.
- Đi rồi? Đi đâu? - Nó để lại thư này.
"Anh Lucas.
Em đã đi rồi. Xin đừng lo tìm em".
Nó đi rồi, mẹ ạ.
Từ khi nào nó bắt đầu viết thư cho chúng ta khi lên tàu làm vậy chứ?
Hôm nay là ngày lễ nhà thờ quan trọng mà mẹ muộn mất rồi.
Mẹ, Solomon đi rồi!
Tìm em đi.
Khi đi nhà thờ về, mẹ muốn thấy cả hai đứa ở đây.
Mấy đứa này làm mình phát điên mất.
Anh sẽ giết chúng tôi mất.
Chuyện gì ở đây vậy?
Tommy, xe này bị kẹt rồi.
Giữa đồng không mông quạnh thế này.
Biết có bao nhiêu cảnh sát đang tìm người như chúng tôi không?
Có lẽ là do nước?
Trời. Không có thời gian nói vớ vẩn đâu.
Này, Davis. Đĩa nhạc của cậu đây.
Lấy đồ của mấy đứa đi.
Mau lên. Đi thôi.
Tommy, có lẽ nếu ta cố sửa nó...
Không có thời gian để sửa đâu. Anh phá hỏng hết rồi.
Bị cáo rời bỏ đất nước như thế nào?
Chúng tôi đã vượt biên giới đất liền để vào Mozambique.
Phe ta đang biểu tình lộn xộn thì lũ Boer bắn chúng ta.
Lộn xộn.
Anh đang chờ cậu đến cùng tham gia biểu tình.
Anh tưởng cậu sẽ đổi ý, Solly.
Thôi nào, Davis, bọn anh chỉ muốn biết có chuyện gì thôi?
Cậu đi cùng cô khác hả? Vì bọn anh đi với Brenda.
Bọn anh ra đó để chiến đấu đòi tự do cho người dân, cho cậu.
Cậu còn không tham gia nữa.
Giờ cậu còn không thể kể đã có chuyện gì sao?
London, em không bảo anh đấu tranh cho em.
Bỏ đi, được không?
- Bọn tôi chỉ muốn biết thôi. - Này.
Này, Solly...
Để cậu ấy đi đi. Cái túi đó có lẽ đầy hoa quả.
Anh T, ta đã đi bộ lâu lắm rồi. Chỗ này là đâu vậy?
Sắp đến rồi, Mondy.
Cứ đi theo đường này, dọc theo con sông.
Khi tới chỗ tảng đá...
- là đến nơi. - Khỉ thật!
Chúa ơi! Cái áo này tốn 50 rand đấy!
Anh còn tưởng chuyện gì nghiêm trọng lắm.
Anh T, đây là áo sơ mi thiết kế đấy.
Áo sơ mi thiết kế cái khỉ mốc. Cậu sẽ thay nó ở Mozambique thôi.
Mozambique? Đây là phiên bản giới hạn đấy.
Anh chắc không có cá sấu ở đây chứ?
Không có đâu. Cứ đi đi.
Cẩn thận chỗ đá này đấy.
Nhanh lên!
- Có rắn dưới nước không đấy? - Không, đi đi.
Nhanh. Sắp đến rồi.
Tuyệt vời!
Các anh em, chào mừng đến Mozambique.
Vorster, đồ khốn!
Chúng tôi sẽ quay về.
Này, mấy người! Giơ tay lên!
- Quỳ xuống! - Đừng bắn!
- Đừng bắn. - Đây là Mozambique.
Chúng tôi biết. Chúng tôi là ANC, các đồng chí.
- Sao họ lấy túi của ta? - Thôi mà, đồng chí.
Gì hả?
Chúng tôi là ANC, các đồng chí.
Quỳ xuống!
- Im đi. Mấy người? - Quatro. Bốn.
- Mấy người? - Bốn người chúng tôi.
Im đi!
Xin chào.
TRẠI TỊ NẠN XAI XAI MOZAMBIQUE
NGÀY 20 THÁNG 6 NĂM 1976
Xin chào.
Mondy...
Mondy, tỉnh dậy đi.
Uống cái này đi.
Được rồi. Đúng vậy.
Ta đang ở đâu đây?
Ta đang ở Mozambique.
London và Lucky đang ở bên kia.
Ta đã thành công.
Phải, đúng vậy.
Mondy. Cậu sẽ đỡ thôi.
- Davis. - Chào Lucky.
Đám Shangaan này sẽ giết cậu mất. Ta không ở Pretoria đâu.
Sao cũng được.
Rất cảm ơn.
GIÁO DỤC HỌC CỦA NGƯỜI BỊ ÁP BỨC PAULO FREIRE
Cảm ơn mẹ.
Cái đuôi của cậu tên gì vậy?
Không biết.
Này. Em tên gì?
Được rồi...
Mondy. Được chứ? Lucky.
Và Tommy London.
Còn anh là Solomon.
- Nói Solomon đi. - "Solomon".
Phải. Tốt. Còn em?
Em không có tên.
Nó nói dối đấy. Chẳng có ai mà không có tên cả.
Không, anh T. Em nghĩ là nó nói thật.
Đơn giản mà.
Đặt tên cho nó đi.
- Coca-Cola. - Coca-Cola?
- Phải, Coca-Cola. - Không, trời ạ.
Coca-Cola?
- Phải. - Không.
Cậu đùa chắc.
Gọi nó là Fanta đi.
- Không! - Hay hơn nhiều.
Phải đó. Thêm chút màu sắc cho nhóc tội nghiệp này.
Thấy thằng bé này đen thế nào không? Nó là người nước ngoài đấy.
Kiểu "Đen như tôi" ấy.
Cỡ khổng lồ luôn.
Coca-Cola.
- Thấy chưa? - Vậy em thích tên đó?
- Rồi, lại đây. - Coca-Cola.
Chào Coca-Cola.
Coca-Cola.
Solomon, Coca-Cola.
Coca-Cola.
Phải, anh bạn. Chúa ơi.
- Một. - "Một".
- Hai. - "Hai".
- Ba. - "Ba".
- Bốn. - "Bốn".
Năm.
Hả? "Bánh kẹp"?
Nghe nó nói rồi chứ?
Rồi, mấy đứa, ta... đến đây nhiều tháng rồi.
Lên kế hoạch tẩu thoát, hoặc bỏ tiền để ra khỏi đây.
Hai lựa chọn duy nhất.
Em đồng ý với anh, anh T.
Đồ ăn ở đây dở tệ,
nhà vệ sinh thì bốc mùi.
Nhìn cái bánh mì này đi, dùng nó làm bóng để đá cũng được.
Em không chịu nổi thủ dâm nữa rồi.
Mondy, nghiêm túc đi.
Tôi nghiêm túc mà.
Phải báo tin đến Lusaka. Họ phải đưa ta ra.
Anh có kế này. Ta có bao nhiêu tiền nhỉ?
Solly, anh bạn...
Miles Davis, anh bạn,
cậu luôn bảy bước lên thiên đàng nhỉ?
Kế hoạch B.
Anh T.
Lần tới thì có kế hoạch đi
để ta không có kết cục như thế này.
Có ít tiếng Anh mà cậu nghĩ mình can đảm hả?
Chết tiệt.
Đây, Cola. Đi đi.
Đi đi.
Với sự giúp đỡ của Coca-Cola,
chúng tôi xoay xở lấy được giấy lậu,
và bắt đầu chiến dịch viết thư đến ANC ở Maputo
để báo tin đến Lusaka.
Mỗi tuần lén gửi một bức thư mới
để xin giải cứu.
Sau sáu tháng ở Xai Xai,
Mozambique đã bắt đầu gây khó khăn.
Nhưng chúng tôi không thể từ bỏ.
Được rồi. Nhìn đây...
Em hư thật.
Anh T,
ta đã ở cái ổ chuột của một nước suốt sáu tháng rồi.
Ta đến đây vì điều này hả?
Tiếng Bồ Đào Nha, FRELIMO, những đứa trẻ tên Coca-Cola,
muỗi cắn chúng ta, trẻ con khóc suốt, mưa thì không muốn ngừng.
Anh T,
làm gì đi.
Nói xong chưa?
Mấy người nhìn gì?
Cái này trông giống áo của tôi.
Trả lời đi!
Mondy, bị gì vậy?
Nó là trẻ con! Cậu mất trí hả?
Biến đi, đồ đầu đất.
Đi bình tĩnh lại đi.
Này, Cola.
Đừng để ý anh ấy. Được chứ?
Em phải tìm Mondy.
Khi có lũ thì chỗ này thành sông.
Mẹ em từng tắm cho em ở đây.
Nó khiến em nhớ tới mẹ.
Hồi trước chiến tranh.
Em chắc nhớ mẹ lắm?
Vâng.
- Mấy người? - Bốn.
- Đưa tôi đến đó. - Vâng, Đại úy.
Các anh từ Nam Phi tới?
Nói với các anh đấy!
- Vâng. - Vâng.
- Thu dọn đồ đi. - Gì hả?
Cô ấy nói "Thu dọn đồ đi".
Mấy đứa, ANC đã trả lời thư của ta rồi.
Đi thôi!
- Đi thôi! - Chỗ này với đồ ăn kinh dị, hẹn gặp lại.
Cái đuôi này?
- Nó có thể ở lại. Nó là trẻ mồ côi. - Không.
Không. Thằng bé đi cùng tôi mà.
Này.
Quy tắc sinh tồn đầu tiên là lo cho mình trước đã.
Nếu muốn sống sót thì nên nghe lời tôi đi.
Đi thôi.
Xin lỗi, chị gái, cô lầm rồi.
- Thằng bé ở lại. - Thằng bé đi cùng tôi.
- Thằng bé đi cùng tôi! - Không! Solomon!
- Solomon! - Này! Thằng bé đi cùng tôi!
- Đừng bỏ em! Solomon! - Coca-Cola!
- Solomon! - Coca-Cola!
Solomon! Đừng bỏ em!
Solomon!
GẦN LUANDA, ANGOLA NGÀY 27 THÁNG 4 NĂM 1977
Theo tôi.
Lên xe đi.
Chẳng liên quan gì đâu.
Lũ phản bội Đảng UNITA.
Giữa Đảng MPLA và Đảng UNITA.
Theo tôi.
Đây sẽ là nhà của các anh trong nhiều tháng tới.
Thoải mái đi.
Các đồng chí,
đây là trại công binh. Sẽ bắt đầu đào tạo sớm thôi.
Mấy cậu, thấy rồi đó.
Hãy cẩn trọng.
Hãy cẩn trọng, và hỗ trợ lẫn nhau.
Các đồng chí, giờ ta sẽ chuyển sang các hoạt động tác chiến quân sự.
- ANC muôn năm! - Muôn năm!
- Hiến chương tự do muôn năm! - Muôn năm!
- Chính quyền! - Là của chúng ta!
- Chính quyền!
Tôi vừa nhận được tin.
Tổng tư lệnh, tướng O.R. Tambo,
có tin rất quan trọng cho ta.
Lại gần nào, các đồng chí.
Tất cả các chỉ huy, lính nòng cốt và chính trị viên ở Angola, muôn năm.
- Muôn năm! - Muôn năm!
- Gửi tới tất cả ở Mozambique, muôn năm. - Muôn năm.
- Tất cả đồng bào ở Angola, muôn năm. - Muôn năm!
- Umkhonto we Sizwe muôn năm. - Muôn năm!
Có ba mức chỉnh bắn trên súng AK-47.
An toàn. Hạ xuống hết,
bắn một phát bán tự động. Đoàng.
Ở giữa là súng liên thanh.
Bắn nhanh, tằng tằng, hoàn toàn tự động.
Gì hả?
Chỉ huy, khi nào mỗi người chúng tôi được cấp một khẩu Kalashnikov?
Sớm thôi. Đồng chí sẽ sớm có vũ khí thôi.
- Gì? - Chỉ huy,
khi nào thì ta trở về? Khi nào thì ta thực sự bắt đầu chiến đấu?
Đồng chí phải nhớ này, đây là phần quan trọng nhất trong huấn luyện.
Cầm vũ khí lên mà không biết cách dùng thì nguy hiểm lắm.
Các đồng chí không phải lính đánh thuê. Mà là chiến sĩ đòi tự do. Rõ chưa?
- Rõ, Chỉ huy. - Rõ chưa?
Rõ, Chỉ huy.
...chống lại chế độ thiểu số da trắng của Vorster
để trả thù máu cho hơn một ngàn sinh viên vô tội
đã nói "Đủ rồi" với lũ Nam Phi gốc Âu Afrikaner.
Bắn!
Đồng bào, chúng ta không phải kẻ giết người, mà là các nhà cách mạng.
Cách mạng muôn năm.
- Chính quyền! - Thuộc về chúng ta!
- Chính quyền!
Có sợ chúng không?
Không, chúng tôi không sợ! Chúng tôi muốn bắt chúng!
Oliver Tambo!
- Chính quyền! - Là của ta!
- Chính quyền!
- Thuộc về ta!
- Chính quyền!
Rồi, các đồng chí.
Bột mielie lạnh quá.
Này. Đó là ngôn ngữ của kẻ áp bức.
Các đồng chí,
luật Giáo dục Bantu là một công cụ do Verwoerd sử dụng, và giờ là Vorster,
để đảm bảo chúng có nguồn cung vô tận đám tay chân vô học.
Nó là để bảo vệ các đồn lũy của bọn Boer. Hết!
Tôi đồng ý. Ý tôi là...
chế độ là kẻ thù với người châu Phi, với ý thức châu Phi.
Nhưng tôi nghĩ rốt cuộc nó cũng sẽ là kẻ thù với chính bọn da trắng.
Tôi đồng ý. Không phải ta sinh ra đều được hưởng tự do sao?
Này, anh bạn.
Cậu lại nói tiếng Afrikaans rồi.
Biến đi!
BINH PHÁP TÔN TỬ TÔN TỬ
TUYÊN NGÔN
Các đồng chí.
Hiến chương nói bảo vệ từng người Nam Phi sống ở đó.
Da đen, da trắng, Ấn Độ, hay da màu.
Không quan trọng ai sinh ra bạn.
Quan trọng là bạn là một phần của giải pháp
sẽ hạ bệ chủ nghĩa đế quốc.
Vậy các bạn thuộc về nơi đây.
Umkhonto we Sizwe - MK có ý nghĩa gì với bạn?
Bạn muốn đạt được gì?
Bản chất cuộc đấu tranh của ta là gì?
Chúng ta là giáo mác của dân tộc.
Mục đích của ta là chống lại kẻ thù.
Phải, nhưng... ta không chỉ là những chiến sĩ.
Ta còn biết yêu.
TUYÊN NGÔN UMKHONTO WE SIZWE
Nhà cách mạng Che Guevara từng nói
cách mạng là nghĩa cử yêu thương vĩ đại nhất.
Tình yêu dành cho người dân. Tình yêu cho đất nước.
MK là vậy.
Đó là chính nghĩa của ta. Tình yêu.
Solomon.
Bị cáo được huấn luyện ở đâu ở Angola?
Đó là một trại công binh bên ngoài Luanda.
Vậy xin hãy nói với quý tòa...
khi được huấn luyện, bị cáo được dạy tránh
mọi hình thức gây thương vong cho người dân phải không?
Phải.
Luôn nhấn mạnh rằng chúng tôi nên tránh mọi thương vong cho người dân.
Phiên tòa tạm nghỉ.
Sẵn sàng...
Bắn!
Dừng bắn, đồng chí! Đồng chí!
Dừng bắn!
Chuyện gì vậy, đồ khốn? Cậu bị sao vậy?
Cậu bị cái quái gì vậy hả?
"Cậu nhỏ" bị teo à? Nên mới bắn như vậy?
Nếu ai làm việc ngu ngốc như này lần nữa là đối mặt với đội xử bắn đấy.
- Rõ chưa? - Rõ, Chỉ huy.
Cậu hiểu chưa?
Rõ, Chỉ huy.
Đồ nhát gan.
Nghỉ!
Đồng chí,
nói chuyện chút được chứ?
Tôi xin lỗi về chuyện bạn anh Coca-Cola.
Nhưng cậu bé sẽ sống sót thôi.
Tôi đã từng là Coca-Cola.
Nhưng bạn anh Mondy thì mất kiểm soát rồi.
Hãy canh chừng anh ấy.
Cũng bình thường khi cô... có niềm tin mãnh liệt vào điều gì đó.
Anh tin vào điều gì?
Tôi tin vào sự thay đổi.
Ta hét lên, ta mong mỏi...
nhưng chẳng có gì.
Có lẽ đến lúc ta làm gì đó rồi.
Tôi thích cảm xúc mãnh liệt đó.
Tuy nhiên, hãy nhớ
các nhà cách mạng sẵn sàng giết hoặc bị giết.
Anh từng giết ai chưa?
Chưa.
Đừng quá hấp tấp làm vậy.
Anh không muốn thấy
sự sống lụi dần trong mắt người đó đâu.
Anh thấy linh hồn họ ra đi...
và anh biết mình đã tước đoạt nó.
Lương tâm anh không muốn điều đó.
Đi đi.
Rõ, Chỉ huy.
Chỉ huy. Ta nói chuyện riêng được không?
- Đồng chí để sau được không? - Không. Tôi mong là không, Chỉ huy.
Về nhiệm vụ về nước của chúng tôi.
Chỉ huy, tôi hiểu tầm quan trọng của nhiệm vụ này với phong trào.
Nên...tôi không muốn đi cùng một số thành viên chi bộ tôi...
Cấp cao nhất đã đưa ra quyết định.
Đó là vấn đề thực tế. Đồng chí đi cùng những người cùng khu vực.
- Không, tôi hiểu... - Đó là lệnh, đồng chí.
Tiến hành buổi họp của chúng ta thôi.
Các đồng chí
đã được huấn luyện phá ngầm. Đúng chứ?
Vâng, Chỉ huy.
Giờ các đồng chí biết cách tự chế tạo chất nổ
từ các nguyên liệu mua được.
- Các công việc tác chiến quân sự. Rõ? - Rõ, Chỉ huy.
Nhắm đến tất cả chính phủ. Và tránh thương vong cho người dân.
Ngăn các ngành phục vụ cơ bản như bưu điện...
- Đồn cảnh sát. - Hoặc mọi nguồn điện.
Trong ba tuần tới, các đồng chí sẽ được chỉ thị rõ hơn.
Đừng gây chú ý đám đông.
Các đồng chí, nhớ này, không bao giờ hoảng sợ.
Lính nòng cốt, giờ các bạn là một phần của bộ máy cấp tỉnh Transvaal của MK.
Các đồng chí phải nhớ mình đang ở các nước tiền tuyến.
Các đồng chí, luôn mang theo bộ đàm.
Đừng làm mất nó.
Nếu có chuyện thì nó sẽ là chìa khóa sinh tồn của các đồng chí.
SWAZILAND NGÀY 10 THÁNG 6 NĂM 1977
Mọi người cần đi theo đường này.
Đi mạnh giỏi nhé.
- Tốt. - Tốt.
Này, các đồng chí.
Có hộp thư chết DLB cho chúng ta này. Mau.
Đồng chí Mondy.
Đồng chí Lucky.
Ở đây còn nữa này.
Chết tiệt! Nấp đi!
Anh T. Anh ổn chứ?
- Anh không thấy gì cả! - Được rồi.
- Đi nào. - Các đồng chí, cầm hết đi.
Để an toàn cho chúng tôi, DLB của chúng tôi đã được cài bẫy mìn.
Một điều mà đồng chí London đã quên mất.
Có thấy ai không? Có ai ở đó không?
Kira! Thôi đi!
Có? Tôi giúp được gì không?
Chúng tôi đang tìm táo.
- Bao nhiêu? - Bốn.
Bọn tôi đang mong chờ quả nữa.
Chúa ơi, London. Tôi đã mong anh từ hôm qua rồi.
- Vào đi. - Đồng chí, đi.
Đi, các đồng chí, mau.
Chúa ơi, các anh đã ở đâu vậy?
Giấy tờ thông hành xong từ hôm qua rồi.
Xin lỗi đồng chí. Chúng tôi bị chậm.
Các đồng chí, London bị mất nhiều máu. Sẽ phải tiếp tục mà không có anh ấy.
Tôi vẫn có thể đưa họ qua.
Vết cắt nhỏ mà. Thôi nào, Dawood.
London, tôi đã điều trị cho cán bộ nhiều năm rồi.
Mất năm tiếng mới đến bệnh viện tới ở Manzini.
Tôi đã đưa mấy cậu này tới đây.
- Tôi chịu trách nhiệm về họ. - Không.
Đồng chí Dawood nói đúng. Anh không đủ sức di chuyển đâu.
Ta vẫn còn chặng đường dài phải đi.
Anh T. Bọn em không thể để anh ở đây.
Phải, anh T, Mondy nói đúng đó.
Phải đó. Anh sẽ đưa các cậu qua...
Đồng chí London.
Đồng chí Dawood vừa thông báo anh không đủ sức để di chuyển.
Tôi khuyên anh hãy lưu tâm tới lời anh ấy.
Lusaka gọi.
Đã báo với họ về tai nạn và tình hình của ta.
Phải làm chỗ DLB đó an toàn hơn. Các anh không phải đầu tiên đâu.
Họ còn nói đồng chí London phải ở lại để hồi phục.
Không. Còn nhiệm vụ thì sao?
Nhiệm vụ vẫn tiếp tục.
Ta đã chậm một ngày rồi.
Tôi biết Đông Transvaal.
Tôi sinh ra ở đó. Cậu ấy và tôi đã đến buổi lễ trưởng thành ở đó.
- Nên tôi có thể dẫn đường. - Tốt.
Tôi sẽ báo chỉ huy cấp cao đồng chí Kalushi
sẽ là chỉ huy từ đây.
Gì?
Thấy có vấn đề hả, đồng chí?
Phải, có đấy. Sao cậu đặc biệt vậy chứ?
- Gia đình tôi ở đó. - Thì sao? Sao cậu đặc biệt vậy?
- Tôi được trang bị tốt hơn để dẫn... - Được trang bị?
- Đồng chí! - Cậu không bao giờ có kỷ luật...
- Kỷ luật gì? - Trật tự!
Này!
Này.
Quyết định rồi.
Đồng chí Kalushi sẽ đưa các đồng chí vượt biên. Rõ chưa?
Như tôi đã nói với đồng chí London, giấy tờ thông hành đã xong.
- Chỉ cần ảnh của mọi người thôi. - Được rồi.
Tiếp.
CẢNH SÁT BIÊN GIỚI
VƯƠNG QUỐC SWAZILAND
Các đồng chí, nhớ này, cảnh sát Swaziland rất kỹ tính.
Nên đừng cho họ lý do để nghi ngờ.
Chúc may mắn.
Đây là 1.000 rand.
Đây là chỉ dẫn đưa đồng chí tới DLB tiếp theo.
Biết làm gì rồi đó.
Cuộc chiến tiếp tục, đồng chí.
Cảm ơn, đồng chí Dawood.
CHỈ DÀNH CHO NAM DA ĐEN
VĂN PHÒNG XUẤT NHẬP CẢNH
- Anh là ai? - Tôi là Byron Sikhosana.
- Gì? - Byron Sikhosana.
Anh làm gì ở Nam Phi?
Tôi về thăm gia đình.
SỞ CẢNH SÁT BỊ TRUY NÃ
Anh nghĩ sao?
Tôi thấy anh ta trông giống khủng bố.
- Chào mừng đến Nam Phi. - Cảm ơn.
- Anh là ai? - Jabulani Sikhosana.
Bốn ngày nữa là tới lễ kỷ niệm ngày 16 tháng Sáu,
cảnh sát và quân đội đã tăng cường hết sức.
Mọi tuyến đường chính đến Soweto đang được giám sát.
Có hai tiểu đoàn đang túc trực ở các căn cứ quân sự gần đây.
- Solly, bọn tôi có kế hoạch này. - Kế hoạch gì?
- Ta phải đến Soweto. - Nhiệm vụ của ta ở Tembisa.
- Ai ở Tembisa? - Nhiệm vụ ở Tembisa, đâu phải Soweto.
Cậu nghe đài chưa? Ở Soweto cần chúng ta.
Lỡ các chỉ huy có nhiệm vụ khác ở Soweto?
Kệ xác mấy chỉ huy đi.
Phineus. Là anh, Mahlangu đây. Mở cửa đi.
Ai mà cứ gõ cửa như cảnh sát vậy?
Muốn gì hả?
Anh họ, cũng lâu rồi. Anh khỏe chứ?
Khỏe, Phineus.
Tốt.
Mondy. Lần gần nhất gặp cậu là ở buổi lễ. Cậu chưa xong đâu!
Đừng bắt đầu nói linh tinh nữa.
Được rồi...
Sao tất cả nghiêm trọng vậy?
Ai đây?
Lucky, Phineus. Phineus, Lucky.
Được rồi.
Vào đi, bọn em đang uống.
Sao anh bực vậy?
Bên ngoài lạnh lắm.
Mọi người đang ngồi chơi uống rượu.
Phineus, trưởng thành là vậy hả?
Bọn em chỉ chơi vui thôi mà.
Mọi người,
ngồi đây kêu ca bị áp bức trên chính mảnh đất của mình
chẳng được gì.
Đến lúc đấu tranh rồi.
Đến lúc tự giáo dục bản thân.
Tự kỷ luật rồi.
Đến lúc ta đấu lại chúng. Đến lúc giết lũ chó này rồi.
Không. Giết không giải quyết được gì.
Mà là kỷ luật.
Các anh...
nghiêm túc thật hả?
Phineus.
Tự do của chúng ta là chuyện nghiêm túc.
Này.
Một tiếng nữa là tàu khởi hành. Đi thôi.
Chuyện quái gì đây?
Chúng tôi đến Tembisa để trinh sát cho nhiệm vụ.
Này.
Cậu có thể tự nhìn.
Chẳng có gì xảy ra ở Tembisa cả.
Được rồi. Vậy các cậu muốn làm gì ở Soweto?
Ta đã được huấn luyện rồi, phải không? Anh chàng đẹp trai.
Hãy đi gieo hi vọng cho họ.
Mondy và Lucky nói đúng.
Giờ chúng tôi là lính.
Chúng tôi đã ở trên tiền tuyến.
Đi thôi.
Đi.
Soweto...
Táo, chuối đây.
Chuối đây.
Dube.
- Orlando? - Xe này đến Orlando.
Thêm hai người?
Này...
Bình tĩnh đi. Sắp đến rồi. Một người nữa thôi.
Đi đâu đây, mấy người?
Orlando.
Trong túi có gì vậy?
Chỉ là ít hành lý thôi.
Mondy.
- Chết tiệt! - Mondy!
Mondy!
Solly! Gặp ở điểm hẹn nhé.
Được rồi. Mondy!
Mondy!
- Nhanh lên! - Chết tiệt!
Mondy!
Nhanh lên.
- Này! - Bỏ tôi ra!
Này!
Thả cậu ấy ra.
- Tao thề sẽ giết mày. - Ở yên đó.
Đừng bắn.
Bĩnh ra quần đi, đồ khốn!
Mondy. Không, Mondy!
Solly, dậy đi!
Chạy đi, Solly!
Mondy!
Chạy đi, Solly!
Solomon!
Cậu ấy đâu? Solomon đâu?
Này, biến đi...
Đây là một vụ tấn công khủng bố.
Chỉ định ai thực hiện vụ này đây?
Thủ tướng đã trực tiếp yêu cầu tôi từ Pretoria đến đây
để đảm bảo chúng ta...
Đến đây, các cậu. Đến đây!
- Các anh hãy làm cho đúng. - Im đi!
Đi nào!
Mày làm phí thời gian của tao đấy!
Nhấc cái thứ này lên!
Solomon...
Ta cần người thông minh. Người có cái đầu lạnh.
Thủ tướng, xin phép giới thiệu với ngài...
Chánh thanh tra Eric van Heerden.
- Mau! - Đóng lại.
Câm mồm đi!
Anh ấy sẽ xử lý vụ này.
Van Heerden, chúng tôi không muốn có vấn đề gì ở đây cả.
Hãy xử lý vụ này có kết quả và hiệu quả.
- Hiểu ý nhau chứ? - Rõ, thưa Thủ tướng, hoàn toàn hiểu.
Chúc một ngày tốt đẹp.
Giờ mày nói chưa?
Nghĩ mày thông minh hả?
Solomon là ai?
Mày đang tận hưởng trò này hả, Jabulani?
Muốn bọn tao ngừng không?
Nói đi, Solomon là ai?
Byron bảo tao nên hỏi mày.
Không muốn nói hả?
Tao sẽ hỏi mày một lần nữa.
Solomon...là...ai?
Solomon!
Lũ kaffir vô dụng!
- Chào. - Chào. Chuyện gì ở đây vậy?
- Là ý gì? - Tôi đang cố xâu chuỗi vụ này.
Anh đánh tan xác chúng trong khi tôi thì cố tra khảo chúng.
Ta đang dằn mặt lũ kaffir này để tra khảo mà.
Solomon Kalushi Mahlangu.
Anh đã học ở đâu?
Tôi đã cho lời khai rồi.
Muốn tôi lôi mấy tên kia lại hả?
Được rồi.
Lucas Mahlangu đang làm quản giáo.
Sống cùng Martha. Ở Mamelodi.
Đó là gia đình anh.
Rồi có người...da màu này.
Brenda.
Bạn gái anh?
Gia đình tôi không liên quan gì cả.
Tôi chỉ hỏi thôi.
- Anh học ở đâu? - Họ không biết gì cả.
"Anh Lucas.
Em đi rồi. Xin đừng lo tìm em".
Khi anh viết bức thư này cho Lucas,
anh đã đi đâu?
Tôi bỏ nhà đi.
Thật hả?
Thật sao?
Vậy sao cuối cùng anh lại ở phố Goch với vũ khí cấp quân đội,
và bỏ lại hai người vô tội chết ở đó?
Được rồi.
Anh học ở đâu?
Trường Trung học phổ thông Mamelodi.
Trường Mamelodi.
Phineus.
Sẵn sàng nói chưa?
Đi nào.
Đi thôi.
Các vị, tôi phải quay lại tòa. Nói ngắn gọn thôi.
Anh đã đi quá xa với việc thẩm vấn Motloung rồi.
Phải.
Không có ý gì đâu, thưa Thủ tướng, lúc ông chỉ định tôi là hắn đã vậy rồi.
Phải, nhưng có ý gì đây?
Gã kia có thể ra tòa không? Tên gì ấy nhỉ?
- Mahlangu. - Phải. Mahlangu ra tòa được chứ?
Được.
Nhưng hầu hết các nhân chứng của ta đều chỉ vào Motloung...
Motloung, Mahlangu... Mấy cái tên kaffir chết tiệt!
Kệ xác mấy nhân chứng của anh. Có ai bị treo cổ vì chuyện này hay không?
- Thủ tướng... - Ta sẽ truyền tải thông điệp gì đây?
Hai người da trắng chết. Bị giết một cách máu lạnh.
Hai lý do hợp lý để con chó Mahlangu này nên bị treo cổ.
Thủ tướng, nhưng nếu ta không thể chứng minh Mahlangu...
Kệ xác nó, van Heerden.
Có hắn trong mấy tên kaffir chết tiệt chạy khắp các phố của Johannesburg
bắn súng liên thanh rồi ném lựu đạn cầm tay không?
- Hai người da trắng chết hay là không? - Vâng, Thủ tướng.
Đừng xem thường cảnh sát.
Đi.
Chào mừng đến nhà tù trung tâm Pretoria an ninh tối đa.
Rời khỏi đây là vào quan tài.
Được rồi, để tôi điểm lại nhé.
Anh đã trốn thoát. Sao anh quay lại?
Tôi nghe thấy tiếng súng.
Và Mondy đang kêu cứu.
Nên tôi biết đã có chuyện.
Anh đã có cơ hội trốn thoát.
Là cuộc đời anh đó, Solomon. Anh đã quay lại.
Tôi không thể bỏ cậu ấy.
- Nhanh... - Solomon, cứu!
Đồ khốn!
- Solomon... - Này!
Này, bỏ xuống!
- Bỏ nó xuống! - Anh ta đã bắn chúng tôi.
Tôi không quan tâm. Lùi lại.
- Solomon... - Này, tránh ra!
Mondy. Cậu đã làm gì vậy? Mondy.
JOHN ORR BẢO TRÌ
Bắt chúng!
- Solomon! - Hạ vũ khí!
Hạ vũ khí xuống!
Xin lỗi...
Lôi chúng đi.
Vậy là...lúc đó họ đưa tôi đến chỗ John Vorster.
Chuyện là vậy.
Để xem ta làm được gì.
Cả chặng đường sẽ rất khó khăn.
Nhưng ta sẽ đấu tranh.
Tôi làm ở nhà kho của John Orr, trong xưởng.
Tôi là...thợ cơ khí.
Chúng tôi đang uống trà ở văn phòng của anh Kassner...
Có tôi, anh Kassner, anh Wolfendale và anh Hartog.
Này, gã Ted đó chỉ là gã ngốc nhỉ?
- Gã đó ngốc thật. - Phải, rất ngốc.
Ngốc hay không thì tôi vẫn sẽ theo dõi.
Chúng tôi đang uống trà trong phòng thì gã Bantu trẻ này xuất hiện ở cửa.
- Ai? Bị cáo? - Không, người kia.
Người kia? Motloung?
Motloung.
Anh đã nhận dạng anh ta lúc này, vừa nãy và trước đó ở buổi nhận dạng.
- Motloung. - Phải. Motloung.
Phải, hoàn toàn đồng ý. Gã đó ngốc thật.
Ngốc hay không thì tôi vẫn sẽ theo dõi.
Sol!
- Đưa tôi lọ đường. - Solomon!
Cảm ơn.
- Cậu ấy đâu? - Motloung xuất hiện ở cửa.
Hãy kể trước tòa chuyện sau đó.
Anh ta nói "Cậu ấy đâu?"
Cậu ấy đâu? Solomon đâu?
Chúng tôi không biết anh ta đang nói gì cả.
"Cậu ấy đâu?"
- Không nói gì nữa? - Chỉ vậy thôi.
Phải hiểu là chúng tôi quen với việc người Bantu chỉ đến tìm việc
hay thỉnh thoảng là mấy người địa phương quấy rối.
Chúng tôi lơ là với họ.
Nhưng anh này...
- Cậu ấy đâu? - Ai?
- Solomon đâu? - Gì?
...đến cửa và rồi...
rút súng liên thanh ra và bắt đầu bắn.
- Khỉ thật. - Súng của anh ta ngừng.
Bị kẹt.
Anh Kassner và anh Wolfendale nằm chết trên sàn.
Khi anh ta bắt đầu bắn, tôi nằm xuống sàn rồi bắt đầu bò.
Một viên đạn sượt qua cánh tay tôi và tôi ngã xuống dưới bàn.
Tôi thấy được súng của anh ta bị kẹt và tôi nói "Kenny, bắt hắn đi".
Kenny, nhanh! Súng của hắn kẹt rồi. Bắt hắn đi!
Tôi đã tìm một...
Tôi tìm thấy...một cái ống thép.
Và tôi... Nó ở trên tủ tài liệu.
Solomon!
Rồi tôi chạy về phía anh ta và tôi...
đánh anh ta.
Solomon!
Solomon...
Bị cáo từ phía sau nhà kho chạy đến.
Solomon...
Nhưng thưa Thẩm phán,
tôi không hiểu sao anh ta ra hầu tòa, ý tôi là...
anh ta không làm gì cả.
- Anh ta không hề bắn chúng tôi hay gì... - Ông Bragg, đủ rồi. Ông có thể xuống.
Tất cả đứng dậy.
Được rồi. Hôm nay đã diễn ra tốt đẹp.
Một nhân chứng của bên khởi tố rõ ràng đã tuyên bố
anh không hề ở gần hiện trường vụ xả súng lúc đó.
Một chiến thắng.
Thực tế là ông ấy chỉ nhớ thấy anh sau vụ xả súng.
Chính xác.
Được rồi. Đừng vui mừng quá.
Nghe này,
hãy nghỉ ngơi chút đi.
Chân anh sao rồi?
Nó ổn.
Đỡ hơn rồi.
Hẹn mai gặp lại.
Anh Mailer...
Cô Priscilla...
Cảm ơn.
Cảm ơn cả hai.
Phineus.
Anh ở số 1112 phố Msolozi ở Middelburg phải không?
Phải, đó là nhà tôi, thưa ông.
Anh có biết bị cáo Solomon Mahlangu không?
- Có. Anh ấy là anh họ tôi. - Phải rồi.
Anh có nhớ chuyện gì đã xảy ra
vào tối ngày 11 tháng 6 năm 1977
ở nhà anh không?
Thưa ông, Solomon đến nhà tôi
cùng với Mondy Motloung và Lucky.
Anh có nhớ họ mang theo gì không?
Phineus, họ có mang gì không?
Họ có túi,
va li
và đồ tạp hóa, thưa ông.
Thưa Thẩm phán, xin nhấn mạnh, các tang vật A1 đến 10.
Đó là túi.
Đây là đồ tạp hóa.
Súng.
Đạn.
Lựu đạn.
Họ đã định khủng bố người dân Nam Phi bằng chúng.
Anh có nhận ra cái này không, Phineus?
MILES DAVIS BẢY BƯỚC LÊN THIÊN ĐÀNG
Có. Đó là đĩa nhạc, thưa ông.
Tôi biết đó là đĩa nhạc. Nó là của ai?
Thưa ông, Solomon để nó ở nhà tôi.
Điều đó chứng tỏ bị cáo đã ở đó vào ngày hôm đó.
Giờ Phineus, Solomon đã nói gì với anh?
Phineus, bị cáo đã nói gì với anh?
Thưa Thẩm phán, tôi rất cần giúp ở đây.
Nhân chứng mời lên tiếng được chứ?
- Anh bạn, lên tiếng đi. - Tôi nghe rồi!
Thưa ông, anh ấy tuyên truyền cho chúng tôi.
Được rồi.
Bị cáo nói gì trong lời tuyên truyền?
Thưa ông,
anh ấy nói chúng tôi nên gia nhập ANC để có thể giết người Boer.
Gia nhập ANC...
để có thể giết người da trắng.
Đó là lời cuối cùng bị cáo nói?
Tôi không còn câu hỏi nào nữa.
Luật sư Mailer có câu hỏi không?
Tôi không có câu hỏi nào.
Nhân chứng có thể xuống.
Họ hỏi xong rồi. Cậu có thể xuống.
Chúng ta hỏi con, nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần...
Thật đau đớn cho thằng bé khi bị Phineus bán đứng.
Chính người nhà ta.
Không phải họ nói Mondy là người bắn sao?
Vâng, mẹ.
Nhưng theo luật cùng chủ đích...
thì Solomon cũng có tội, kể cả khi nó không hề bắn họ.
Đó là luật của họ.
Anh Lucas.
Brenda.
Mẹ sao rồi?
Mẹ không chịu nổi nữa.
Tất cả chúng ta đều đang vật lộn.
Nên mẹ mới không đến gặp em.
Mẹ...
nói phải đưa em.
Bảo mẹ là em cảm ơn. Nó sẽ giữ ấm cho em.
Vậy...
xin lỗi hôm đó đã bỏ em lại.
Không sao, đừng lo. Chuyện qua rồi.
Ở nhà vẫn ổn chứ?
Họ đều khỏe.
Anh yêu em, Brenda.
Anh lúc nào cũng hết lòng yêu em.
Em sợ lắm.
Đừng sợ.
Khi nào nghĩ tới anh,
hãy nhìn lên trời...
và sẽ thấy anh cùng các vì sao.
Chúng ta sẽ đưa em ra khỏi đây.
Anh biết phần lớn quản giáo ở đây.
- Anh đang nói gì vậy? - Ý anh là tẩu thoát.
Khi về Mamelodi, anh sẽ nói với anh Frank.
Cửa sổ các phòng giam này đủ to để trèo qua.
Anh Frank sẽ chờ em.
- Anh. - Brenda.
Anh Lucas,
em đã gây đủ rắc rối cho nhà mình rồi.
- Ta có thể đưa em ra. - Suỵt.
Kết thúc ở đây thôi.
Em đã chấp nhận rồi.
Tốt nhất là anh cũng chấp nhận đi.
Em yêu tất cả mọi người.
Đến lúc rồi.
Em phải đi đây.
Chúng tôi bỏ nhà đi tha hương để tìm kiếm tự do.
Nhưng tự do ở trong tâm tưởng.
MK đã chuẩn bị tư tưởng chiến tranh cho chúng tôi. Nhưng ở đây...
không có súng.
Không lựu đạn. Không đồng chí.
Mahlangu.
- Ở đây có xiềng xích... - Ra tòa.
...tường và thép.
Không ai được chuẩn bị cho điều này.
HIẾN CHƯƠNG TỰ DO
Đây là trận địa cuối cùng
để chúng tôi kháng cự lần cuối.
Mời bị cáo đứng lên.
Trong suốt những tuần qua,
tôi đã nghe phần trình bày của chính phủ về vụ Chính phủ với Solomon Mahlangu.
Tôi không định đọc hết bằng chứng trong bản đọc phán quyết.
Tôi muốn tập trung vào vấn đề chung chủ đích.
Tôi muốn nói đến...
lúc bị cáo có cơ hội trốn khỏi hiện trường
cùng với Lucky vào ngày 13 tháng Sáu ở bến taxi,
bị cáo đã không trốn.
Để tôi nhắc lại bị cáo đã quyết định ra khỏi
nước cộng hòa này để được huấn luyện quân sự.
Bị cáo đã quay về cùng với hai đồng chí của mình.
Và chắc chắn họ đã hành động cùng chung một chủ đích.
Lúc đó họ đã và đang thực hiện một mục đích chung.
Nếu bị cáo có ý định bỏ súng
hay tự tách ra khỏi Mondy Motloung,
bị cáo chắc đã bỏ chạy trong khi ở khu cửa hàng rượu.
Trong trường hợp đó, việc bóp cò súng
đã gây ra cái chết cho hai người đàn ông vô tội đó
cũng giống như bị cáo bóp cò vậy,
vì họ có cùng chung mục đích và chung chủ đích.
Trong trường hợp đó, chúng tôi phải đi đến kết luận
không có tình tiết giảm nhẹ tội.
Bị cáo bị tuyên có tội với mọi cáo buộc.
Bị cáo có lời nào muốn nói trước tòa trước khi tuyên án không?
Chúng ta đều muốn tự do.
Ta đều muốn điều đó.
Tự do.
Tự do để trẻ em học hành.
Tự do để đàn ông làm việc,
để các mẹ yêu thương,
để một đất nước phát triển. Đó...
là điều ta đều muốn.
Bình đẳng.
Cho mọi người.
Thấy đấy...
Tôi chỉ là một trong rất nhiều người.
Một lính bộ binh.
Sẽ có rất nhiều người để mà đuổi theo.
Nên không có tòa án nào,
không lực lượng cảnh sát nào,
không quân đội nào
ngăn nổi làn sóng cách mạng lại trỗi dậy.
Không có hình phạt nào các người có thể bày ra ở phiên tòa này,
không có luật thông qua nào của chính phủ các người
sẽ giết chết ý chí của người dân.
Vì chúng tôi sẽ đấu tranh.
Chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu
cho đến khi tất cả người dân của chúng tôi được tự do.
Có lẽ chúng tôi còn có thể giải phóng các người khỏi chính mình.
Các người có thể ghét chúng tôi,
chà đạp chúng tôi,
tra tấn và giết chúng tôi,
nhưng chúng tôi sẽ chiến đấu.
Và chúng tôi sẽ tự do.
Một ngày nào đó,
chúng tôi sẽ tự do.
Chính quyền!
- Chính quyền! - Là của chúng ta!
Solomon Kalushi Mahlangu...
Theo đó, bị cáo bị kết án tử hình.
Bị cáo sẽ được đưa đến nhà tù trung tâm Pretoria vào ngày đã định
và sẽ bị treo cổ tới chết.
Và cuối cùng, Miles Davis nói
"Nếu ai đó nói tôi chỉ còn một tiếng để sống,
tôi sẽ dùng nó để bóp cổ một người da trắng.
Tôi sẽ bóp thật từ từ".
Nhưng trong một tiếng cuối cùng của tôi,
tôi nói thế này:
"Máu của tôi sẽ nuôi dưỡng cái cây sẽ sinh ra trái tự do.
Bảo với người dân của tôi là tôi yêu họ, họ phải tiếp tục chiến đấu.
Cuộc chiến...
vẫn tiếp tục".
"MÁU CỦA TÔI SẼ NUÔI DƯỠNG CÁI CÂY SẼ SINH RA TRÁI TỰ DO.
BẢO VỚI NGƯỜI DÂN CỦA TÔI LÀ TÔI YÊU HỌ, HỌ PHẢI TIẾP TỤC CHIẾN ĐẤU.
CUỘC CHIẾN VẪN TIẾP TỤC!"
SOLOMON KALUSHI MAHLANGU NGÀY 6 THÁNG 4 NĂM 1979
Sau khi Solomon Kalushi bị tử hình, chính quyền phân biệt chủng tộc Apartheid
tiếp tục tử hình gần 2.800 người
theo học thuyết chủ nghĩa Chung chủ đích, trung bình 233 vụ tử hình mỗi năm
từ 1979 đến 1989.
Chế độ mới đã bãi bỏ hình phạt tử hình vào ngày 6 tháng 6 năm 1995.
Khi phát hành bộ phim này,
học thuyết Chung chủ đích vẫn nằm trong đạo luật.
Biên dịch: Nguyễn Thị Khánh Ly