ANG NAKARAAN SA THE EXPANSE
Inanyayahan tayo ni Marco Inaros.
-Ano'ng plano? -Dadalo tayo.
Kalahati ng gabinete ang nasa eroplano, kalat naman ang iba.
Walang nakakaalam kung sino ang susunod.
'Wag kang mag-alala, sira ang mod niya at sugatan siya.
Umalis na tayo rito.
Nakunan ni Monica ang plano ng Zmeya.
Oras na para ilabas ang Roci.
Inilagay ba ni Marco ang Augustín Gamarra code sa Roci?
Jim! 'Wag mong papaandarin ang Roci!
Sinabotahe ang reactor code! Sasabog kayo!
-Papatayin ko ang reactor. -Dinakip ako ni Marco...
Sabihin n'yo sa akin ang nangyari!
Ito ang Free Navy ni Marco.
Mga Belter na sakay ng Martian ship.
Kilalanin natin.
Nakita nila tayo.
-HIndi na kakayanin, 'no? -May susubukan pa ako.
Madam Avasarala, paumanhin sa abala.
Ako si David Paster.
Kilala na kita. Minister ng Interior, tama?
Sa Transportasyon.
Pero... ako ang bagong Secretary-General.
-Sir. -Hindi na, 'wag ka nang tumayo.
Naninibago pa ako sa gravity.
Nakakahiya pero unang beses kong lumabas ng planeta.
Masasanay ka rin.
Nalaman kong nakausap mo ang
Secretary-General nang bumagsak ang eroplano nila.
Tama.
Nasa seawall ako malapit sa UN, sa field trip ng mga bata,
nang tumama ang pangalawang bato.
Habang inililikas ako,
nakita kong bumagsak ang Hyongsu Tower.
Mula sa himpapawid, nakita kong lumubog ang Midtown.
Nakita ko ang litrato.
Nako. Ang pamilya mo pala.
Maayos naman ang anak at mga apo ko.
Nasa shuttle na sila, papunta rito.
Mabuti naman. Nagtuturo sa Columbia ang asawa mo, tama?
Nakumusta mo na siya?
Pwede akong makatulong sa paghahanap sa kanya.
Salamat sa alok.
Handa na po sila sa pulong, sir.
Salamat.
Drone avionics ang tinapos ko.
Trabaho kong magdisenyo ng mga package delivery system.
Kaya lang ako nasa Parliament
ay dahil naisip kong mas magaling ako kaysa sa
namamalakad ng Transit Authority.
At nakuha ko ang posisyon.
Kaya natin nasolusyunan ang mga pag-atake ay dahil sa iyo.
Gusto kong umanib ka sa Provisional Cabinet.
Pakiusap.
Ikalulugod ko.
Salamat, Madam.
Susunod ako, Secretary-General.
Bwisit.
Ipakita ang pagkakakilanlan pagdating.
Tumungo sa DNA test...
Kung sugatan ka o may kailangang medikal,
mangyaring tumungo kaagad sa triage.
Maayos ka na?
Hindi.
Baka may maibigay sila sa'yo?
May pulis doon.
Ayaw ko nang bumalik sa kulungan.
Walang bilangguan, babarilin ka nila.
Ayaw ko rin no'n.
Kung gano'n, magbaka-sakali tayo sa Baltimore.
May mga kakilala ako ro'n.
Ang tipong makakatulong sa atin ngayon.
Pwede tayong tumawid sa Conservancy Zone.
Mas malaki ang tiyansang makaiwas tayo sa makakasalubong.
Malayo nga lang.
Kaya mo?
Oo.
Tara.
Kumusta ang reactor?
Ayos pa naman sa 10%.
Normal ang resulta ng pagsusuri.
Kaya bang i-reboot ang system sa lower deck?
-Sige lang. -Sige, Kapitan.
Saan ko 'to ilalagay?
Ano ba 'to?
Monica, pangmilitar ang operasyon natin dito.
Ako lang naman ang dahilan kaya masusundan n'yo ang Zmeya.
-May isusulat ako. -Malas mo.
Kailangan n'yo akong kaladkarin.
Sinabi mo, e.
Nadakip na ako, isang beses, 'di ba?
Malay ba natin kung may iba pang tauhan si Inaros sa Tycho.
Mas mabuting dito na lang ako.
Kapag nakaengkwentro natin sila, hindi 'yon biro.
Naranasan mo na ba sa high-G maneuver?
Dito sa ship.
Kami ang unang nakapunta at nakaligtas sa Ring.
Ihanda mo ang vac suit mo. Kakailanganin 'yan.
Sige.
Inaawtorisahan si Monica Stuart sa ship system,
guest access lang.
1 NAKA-SAVE NA MENSAHE KUNG MAY MASAMANG MANGYAYARI
Alex, ngayon na!
Alex, umuurong sila! Bilis!
Hindi ko na kaya, Alex.
Nailagay na!
Bibigay na ako, Alex! Nakabalik ka na ba?
Bumalik ka na, Alex, ngayon na!
Papunta na!
Pumasok ka na!
Pagsisimula ng Emergency, go!
Nagawa natin! Ano kayo ngayon?
Sa halip na maipakitang nawasak na natin ang samahan
ng Inner at Belter sa Tycho,
tinutunton ng Rocinante ngayon ang Zmeya.
Paumanhin. Kasalanan ko.
Hindi ko dapat pinalapit si Naomi.
-Wala dapat siya rito. -Ako ang nagdala sa kanya, patawad.
Itapon siya sa space.
Ano?
Narinig mo ako.
Tumigil na kayo sa paghingi ng tawad at itapon n'yo na lang siya sa labas.
Tinrato natin siya ng may respeto.
Pero tinraydor niya tayo. Tinulungan ang kalaban at ipinahamak ako!
-Alam ko, pero-- -Ano?
Si Naomi pa rin 'yon.
Naaawa ka sa kanya.
Babantayan ko siya.
-Tapos ng ginawa sa'kin. -'Di mo na siya makikita.
-Sundin mo ako! -Ikaw ang gumawa!
Kung talagang kailangan, ikaw ang gumawa.
Hindi ko hahayaang idamay mo si Filip.
Maliban na lang kung mapapasunod mo ako.
Siguro nga matanda na ako.
Filip, kung ikaw ang papipiliin,
ano'ng gagawin mo?
'Wag mo siyang tingnan. Ako ang kausap mo.
Patawarin mo siya.
Pakiusap.
Ang anak ko...
ay may ginintuang puso.
Marami pa akong kailangang gawin.
Magagawa mo ba talagang itapon siya?
Ano sa palagay mo?
Kung talagang gusto mo 'yong gawin,
ako ang uutusan mo.
Pasensya ka na.
Oo na. Nasabi mo na.
Patawad din.
Ngayon ko lang kayo nakitang nagkagano'n.
Akala ko mauuwi kayo sa away.
'Di ito ang una, kung sakali.
Pwede kang ipapatay sa ginawa mo.
Ano'ng nakakatawa?
Wala.
Pero mabuti at maayos naman sila.
"Sila"?
Mas naisip mo sila kaysa sa sarili mong pamilya.
Mukhang gano'n na nga.
At 'di mo alam kung gaano 'yon kasakit sa akin.
Hindi mo na sana siya masasaktan.
-Patay ka na sana ngayon. -Alam ko.
Kahit pa 'yon na ang huling magagawa ko.
Hindi ako magsisisi.
'Yon lang ang magagawa ko para matulungan ka--
May misyon siya.
Siya ang tumutupad ng pangarap ng mga Belter!
-Binawi niya ang Belt sa Inner. -Dinumihan niya ang kamay mo.
Pinaslang n'yo ang libu-libong inosenteng tao.
Sa ngayon, hindi mo pa nararamdaman ang bigat ng ginawa n'yo,
pero balang-araw, mapagtatanto mo rin.
Ginawa niya akong matapang.
-Mahal niya ako. -Ang sarili niya lang.
Hindi mo siya kilala.
Hindi siya sasalo ng bala para sa'yo pero gagawin ka niyang pansalag.
Napakaganda.
Ganito pala karami ang puno sa mundo.
Isa ito sa mga unang reforestation trial sa North America.
Nasa halos 150 taon na.
Talaga?
Hindi ka ba nag-field trip?
Hindi.
Akala ko, kailangan, lahat
magtatanim ng puno sa isang linggo para sa carbon cycle.
'Di ako kasali.
Isa 'to sa mga kawanggawa ng lolo ko.
Tumulong sa pagpondo ang pamilya ko. Itinuloy ng ama ko.
May mapapala ba siya?
Wala.
Mahilig lang siguro siya sa puno.
Ayos ka lang?
Nararamdaman ko ang epekto ng latak ng gamot,
kaya para akong pinupulikat.
'Yon lang naman.
Sigurado ka?
Hindi.
Buhay pa siya?
Hindi.
Umupo ka. Ako nang bahala rito.
Patay na ba siya?
Ang sabi mo, oo.
Hindi, 'yong ama mo.
Parang gano'n ang tono ng pagkukwento mo.
Wala akong balita sa kanya,
hindi ako gaanong nagbabasa.
Sa palagay ko, hindi.
Pero matapos kong makulong, wala nang balita.
Kahit ano.
Mala-Schrödinger.
Sino?
Nasa quantum state ang magulang na wala kang nababalitaan kung kumusta na,
parehong buhay at patay,
magiging totoo lang ang alin sa dalawa
kapag tiningnan mo na.
Siguro may ama rin ako sa kung saan.
Kikilalanin mo?
Ayaw ko.
Kung gano'n, mayroon ba talaga?
-Gusto mo? -Hindi na, sa'yo na 'yan.
Eh, ang nanay mo?
Maagang namatay.
Mga genetic marker?
Hindi ko tiningnan.
Pero may nag-alaga sa akin.
Namatay, kamakailan lang.
Nagpakita siya.
Siya ang tumayong magulang ko.
Hindi ko siya gustong bastusin. Siguradong mabuti siya.
Nabuhay siyang parang siya.
Ano'ng ibig mong sabihin?
Pwede mong pagbutihin ang buhay mo
kahit hindi ka mabuting tao.
Ang ganda no'n.
Ayaw ko.
Magpapahinga ka pa?
Kaya ko na.
Nakakatawang isipin.
Ang alin?
Ang buwan.
Sa buong kasaysayan ng tao,
imposibleng makarating doon.
Parang simbolo ng mga bagay sa panaginip lang.
Tapos, naging posible kahit mahirap. Hanggang sa normal na.
At ngayon, balik tayo sa imposible.
Sigurado akong araw 'yan,
pero kuha ko ang sinasabi mo.
Kailangan kong magpahinga.
Tingnan mo.
Wala kayong mapapala sa akin.
Kahit tingnan n'yo pa. Basta pabayaan n'yo ako.
Hindi kami magnanakaw.
Bale, ano?
Naglalakbay lang.
Papunta saan?
Hilaga.
May relief camp ang UN.
Upo kayo kung gusto n'yo.
Ang ganda ng coat mo.
Salamat.
Papunta kaming Baltimore. May balita ka ba?
Mayroon kung sasama kayo sa akin.
Baha sa pampang.
Sa nangyayari ngayon,
nagpapatayan na ang lahat para lang sa lata ng sardinas.
Ayos ka lang ba?
Namumutla ka.
Nabali ang kamay ko.
May maiinom ako rito.
Kaunti lang pero nakakapawi na rin ng ginaw.
Salamat na lang. Mauuna na kami.
Ang payo ko, magtimog muna kayo bago magpasilangan.
May naglagay ng harang sa malapit
at nag-utos na barilin ang sinumang lalapit.
Bakit?
Baka naniniwala sa katapusan ng mundo.
Hindi siguro makapaniwalang buhay pa siya.
Salamat. Magiging alerto kami.
Nakainom na sana ako.
O nanatili saglit sa apoy.
Grabe ang ginaw ko ngayon.
Bakit?
Sinisigurado kong 'di nakasunod.
-Mabait naman siya. -Siguro.
Layunin ng sibilisasyong gawin kang sibil.
Kapag nawala 'to, 'di mo na rin sigurado.
Parang nagawa mo na ito dati.
Ganito ako lumaki.
Kaya alam ko na ang kalakaran.
Pangkat-pangkat tayo.
Kapag payapa ang mga bagay, mas malaki ang pangkat.
Kapag magulo, paliit naman ito nang paliit.
Sa ngayon, tayong dalawa ang magkasama.
Mainam na kaysa mag-isa.
Mukhang wala naman siya.
Oo nga. Mabuti.
Dito tayo.
Papunta sa baliw na namamaril?
Oo.
Nag-aalala ka ba kay Camina?
Ikaw?
Nauna akong magtanong.
Nag-aalala ako sa atin. Sa ating lahat. Lalo na kay Camina.
E 'di "oo" ang sagot mo.
Sariwa pa ang mga sugat niya.
Kaya nag-aalala ako.
Ako rin.
Kailangan natin siyang bantayan.
Alam kong 'di siya magpapadaskol-daskol.
-Kung sakali... -Titiyakin nating hindi mangyayari 'yon.
May papalapit.
Marami sila. Iba't ibang direksyon.
Jina-jam nila ang comm.
Isang MCRN light cruiser, dalawang heavy frigate.
-Ambush ito. -Marami pang paparating.
May dalawa... Hindi, tatlo pang Belter ship na nakasunod.
Kapitan, may gustong kumonekta sa lightbeam.
Sa akin.
Ipinatawag kami ng Free Navy.
Pinapapunta kami sa daungan.
Mga MCRN warship ito. Paano nagkaroon nito si Marco?
Magandang tanong, pero kailangan nating makatakas.
Maligayang pagdating.
Isuko n'yo ang armas n'yo.
Masyado kang mainitin.
Kung 'di ako papayag?
Mabuti pang bumalik na kayo sa ship n'yo, bilang mga kaaway.
Kasama niya ang Black Sky.
Mukhang sa Golden Bough.
Mga tribute.
Narito sila para makipagtulungan kay Inaros.
Naghahanap ng kakampi si Marco.
Kung kaanib ni Marco ang Black Sky at Golden Bough,
kalahati na ng OPA ang nasa panig niya.
Si Drummer.
At mga kasamahan niya.
Salamat sa pagpunta.
Wala kang trono?
-Pandigmaan ito. -Digmaang sinimulan mo.
-Naipanalo ko. -Tapos na pala?
Hindi ko yata nabalitaang sumuko ang Inner.
Sabi ko na nga ba't magugustuhan kita.
Alam mo sino ang gusto ko?
Madaling hulaan. Sakay kayo ng ship niya.
Alam mo kung anong kinanta niya sa huling sandali?
Hindi siya takot.
Kinakanta niya 'yon sa anak niya.
Para makapag-isip siya sa oras na kinakailangan.
Madamdamin pala siya.
Pinaslang mo siya! Si Fred!
Lumaban sila, natalo, at nasawi dahil
tinraydor nila ang lahat ng Belter para sa Inner.
Na hindi mo dapat gawin.
Mukhang pinagsisisihan ko ang desisyon ko.
Marco, hindi kami naparito para pag-usapan ang nakalipas na.
Tama. Paano ang pagkain?
Earth lang ang may mapagkukunan ng lupa at complex biological.
Kailangan pa ring kumain ng Belter.
Ang gaganda ng mga tanong n'yo,
at may katapat na seryosong sagot ang mga 'yan.
Palaging ginagamit ng Earth ang agrikultura para makontrol tayo.
May datos mula mismo kay Nico Sanjrani.
Pamilyar siguro kayo sa kanya mula sa proyekto niya,
ang Ganymede Ag-Domes.
Sa mga unang taon, kailangang magtiis,
pagtungtong ng dekada,
matatapatan na ng Belt ang agrikulturang produksyon ng Earth.
Malalampasan pa.
Nang hindi na nasasakop at hindi na napagdadamutan.
Iniimbitahan ko kayong makiisa sa Free Navy.
Pagsamahin natin ang ating kakayanan at reputasyon.
At kung hindi?
Umalis na kayo.
Nang mapayapa.
Pero hindi ko na kayo mapoprotektahan.
Ikaw lang naman ang banta ng panganib.
Dinamay mo ang buong Belt sa giyera laban sa Inner at wala nang kapayapaan.
Inihahatid ko ang lahi natin sa magandang bukas,
nang hindi na sinasamantala.
Matagal nang may giyera.
Hindi mo lang nakikita dahil dahan-dahan nila tayong pinapatay.
Mag-usap kayo ng pangkat mo.
Bumuo kayo ng pasya.
At bilisan n'yo.
Hindi kami magtatagal dito.
WALANG AYUDA
WALANG PAPASOK
Sariwa pa ang dugo.
Mukhang sinubukan nilang makalusot.
Sigurado ka bang ayos lang 'to?
Hindi tayo aakyat ng bakod.
Ayos lang. Mawawala rin 'to.
Magtago ka lang.
Kung may mangyaring masama, tumakbo ka.
May tao ba?
Hindi ko gustong manghimasok.
Gusto ko lang makipag-usap.
'Wag kang babaril.
Tumapak ka sa lupa ko.
Oo, pero nagpasabi ako.
Balita ko, may baril ka.
Tama ka. Pati ang anak ko.
Ano'ng gusto mo?
May water recycler ako.
Kailangan ko ng magagamit sa pangangaso.
Nasaan ang recycler?
Itinabi ko. Kalahating kilometro sa timog.
Diyan ka lang, kung hindi, lalong 'di ka makakaalis.
Ihagis mo ang armas mo.
Wala akong armas. Kaya nga ako nandito.
-Maghubad ka. -Ano?
Kung wala kang dala, maghubad ka sa kinatatayuan mo.
Kapag ayos na, saka tayo mag-uusap.
Hindi mo naman siguro iniisip na may
baril na nakasuksok sa puwit ko.
Mas mataas ang halaga ng recycler sa baril.
Oo nga, pero kaya ko na 'yong kunin.
Hindi kita kailangan.
Mga halimaw.
Hindi takot.
Mga halimaw.
Hindi takot.
Kung pwedeng umalis, tara na.
Saan?
Sa tingin mo may pakialam ang Earther kung kanino tayo kampi?
-Papatayin nila ang lahat ng Belter. -Palagi.
-Protektado tayo ni Marco. -Mamamatay-tao siya.
-Hindi siya mapagkakatiwalaan. -Kung may papatay man
sa akin, mainam nang may nakabantay sa akin.
E 'di wala rin tayong ipinagkaiba.
Kailangang umanib.
Walang pagpipilian.
Sinabi niya lang 'yon,
at naniwala naman tayo.
Pero 'di gano'n.
Kakalabanin ng Earth ang Belt.
At may pag-asa lang tayo kung magkakasama tayo.
Laban 'to ni Marco. Hindi sa akin, o sa atin.
Hindi na 'yon mahalaga.
Pagsisikapan niyang tuparin ang matagal nang ipinapangako sa atin.
Ang hindi natupad ni Anderson Dawes at Fred Johnson.
Pag-iisahin niya ang 100 pangkat.
At ang matitira lang sa atin ay...
ang sumali...
o masawi.
Maligayang pagdating.
Ayaw ko ang salitang "tribute".
Magkakaanib ang lahat ng tauhan ng Free Navy.
Iisa.
Hindi siya tauhan. Pamilya siya.
Ipakikilala kita sa pamilya ko.
Si Filip.
Anak,
si Camina Drummer,
isang magiting
at mabuting kaibigan ng nanay mo.
Magkasama sila sa Behemoth,
bago siya iwan ni Naomi para sa mga Inner.
Dahil do'n, naligtas ang buong system.
Gusto kong marinig 'yan.
Sa susunod, siguro.
Ipaalam mo kay Naomi na lumaki nang maayos ang anak niya.
Gagawin ko.
May gusto ka pa bang ipasabi sa nanay mo?
'Di na kailangan, kaya ko...
Wala na.
Masaya akong makita ka, Drummer.
Ikwento mo ang Behemoth.
Ang hirap simulan, at mas mahirap ipaliwanag kung paano nagtapos.
Paano mo nabuksan ang lahat ng gate?
Hindi lang ako.
Marami kaming nagtulong-tulong. Ang bawat isa ay...
Nanalo ba tayo?
Sa ngayon.
May armas na tayo, pagkain, at transportasyon.
Salamat.
Ang damit ko?
May dugo at suka.
Nakakita ako ng masusuot. Malaki nga lang.
Ayos ka lang?
Kanina mo pa ako tinatanong.
Kasi nag-aalala ako.
Maayos naman ako.
Ang bilis mo.
Dahil sa mod.
Palaging ganito?
Gano'n na nga.
Mapapakinabangan mo, pero pahirap pagkatapos.
Ang pangit ng disenyo.
Hindi ko 'yon naisip iyon noong nagpalagay ako.
Gusto ko lang gumanti.
Patingin.
Sandali.
'Wag ka nang mag-alala.
Hindi kita hahayaang masaktan.
Salamat.
Nagsasalita ka kanina habang tulog.
Binabanggit mo ang mga halimaw at hindi takot.
Galing sa bilangguan 'yon.
Pinapasulat kami. Nakakahiya.
Gano'n pala.
May naisulat akong tula.
Ginawa kong dasal.
Sige nga.
"Pumaslang ako, ngunit hindi ako mamamatay-tao
"dahil halimaw ang tunay nilang anyo
"at hindi sila natatakot."
Palagi akong takot,
sa mga nagawa ko,
dahil pakiramdam ko tama 'yon at siguradong-sigurado ako.
Bakit tayo pumunta rito?
Muntik ka nang mapatay.
Oo, pero ikaw naman ang mamamatay sa daan.
Kailangan natin ng gamit at pahinga, at mayroon ng lahat ng 'yon dito.
Napaisip ka ba?
Hindi. Gagawin ko ang lahat.
Hindi sa gano'n.
Totoong nasisiraan na siya, pero kung iba ang
sitwasyon, gano'n din ang gagawin natin?
Kailangan natin ito.
Pumatay tayo,
nagnakaw, para sa pansarili nating pangangailangan.
Hindi 'yon gawain ng mabubuting tao.
Maski ang masasamang taong gustong magbagong-buhay.
Oo. Tiyak na hindi 'yon gagawin ni Holden.
Kailangan kong bumalik sa pangkat.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni EMN
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce