1300 VOOR CHRISTUS
Al 400 jaar zijn de Hebreeën slaven van Egypte.
Zijn beelden bouwend, zijn steden, zijn glorie.
In al die tijd zijn ze hun vaderland niet vergeten.
Of hun God.
God is hen niet vergeten.
Quality over Quantity (QoQ) Releases Exodus: Gods and Kings (2014)
Vertaling: NoBrainer ~ Controle: FuBre
FARAO'S PALEIS, MEMPHIS
Het is waar dat het Hettietenleger 16.000 man buiten Kadesh heeft gelegerd.
Wat minder duidelijk is, is waarom. - De Hettieten proberen de grens over te steken.
Blijkbaar.
Wat zouden ze anders moeten doen? - Anticipatie en bemoeienis door ons.
Volgens onze informatie.
Zij denken dat wij een aanval voorbereiden en dat doen we dus niet.
Wat ik niet wil en niet zal doen, is afwachten...
tot hun leger bij de paleisdeuren staat. Kom.
Wat hebben de ingewanden gezegd? - Niets, ze geven gehoor.
En dat is voor interpretatie vatbaar.
Interpreteer dan of we winnen of verliezen bij een preventieve aanval. Ja of nee.
Het is niet duidelijk.
Maar iets anders wel...
In het gevecht zal een leider gered worden en zijn redder zal ooit leiden.
En de ingewanden zeggen ook dat we...
het verstand verliezen en worden geleid door voortekenen.
Grote farao Sekhmet, drinkend uit uw naam...
en de overwinning op de Hettieten in Kadesh.
Eerste bevel als het zover is: Schakel haar uit. - Begrepen.
Ik weet niet waarom mijn vader het heeft...
maar als je mij in gevaar ziet, rij de andere kant op.
Ik meen het.
Als ik naar jullie kijk, zie ik nog steeds twee jongens die als broers opgroeiden.
Als jullie, om welke reden dan ook, dat vergeten...
laat deze jullie dan herinneren.
Lang genoeg om effectief te zijn vanaf paard, niet zo lang dat jullie erover struikelen.
Deze is van jou, jij hebt die van mij. - Zo wil ik het. Jullie hebben die van elkaar.
Om elkaar veilig te houden. Beloof dat jullie dat doen. Altijd.
Naar de overwinning.
Daar.
Verplaats de amun divisie naar het noorden.
Ra-divisie naar het midden. Toth naar het zuiden. Hou Seth en de reserves achter.
De reserves? - Ja.
We moeten ons concentreren op het versterken van het midden.
Jij moet die van jou concentreren op vechten. Laat het generaal-zijn aan mij over.
Schieten.
Neem Ramses mee. Ga.
Omdraaien. Eromheen.
Mozes, wat is er gebeurd? - Niets.
Ik vroeg de bevelhebbers hetzelfde en zij logen ook en ik ben het beu.
Hij denkt van wel, maar dat is niet zo. - En dat betekent?
De Hoge Priesteres, de voorspelling...
Ze zei dat ze niet kon zien wie er zou winnen. - Dat andere: De leider zal gered worden en...
Je hebt mijn zoon gered?
Ga zitten.
Een bedankje is niet toereikend, maar... Dank je.
Ik weet dat je niet in voorspellingen gelooft. Maar ik wel.
En dat respecteer ik.
Maar dit is niets, het is ook niet logisch. - Want je bent niet mijn bloedlijn.
Je kunt me inderdaad niet opvolgen. Niet op de normale manier.
Op geen enkele manier. - Dan op de manier zoals de stier die hier zit.
Het is vreselijk om over iemands eigen zoon te zeggen, maar ik...
vertrouw je meer als leider dan hij.
De Hettieten strijdwagens reden door onze verdediging heen en startte zijn aanval.
Ik was omringd door de vijand. Geen soldaat, geen schilddrager...
een wanhopige strijd voor mijn leven resterend.
Enkel met de hulp van de goden versloeg ik onze aanvallers...
en sloot me weer aan bij onze divisie. - Stop daar.
Iets wat je anders wilt zeggen? - Nee.
Zal ik verder gaan? - Verder is het goed. Wat is het volgende?
Pithom. - Wat is daarmee?
Een probleem, de slaven... - Goed. Ramses...
Ga naar de stadhouder daar, kijk rond en rapporteer.
Ik? - Ooit wordt alles van jou, interesseer je ervoor.
Wat nog meer?
Ik ga wel naar de stadhouder. - Nee, ik ga wel.
Het is beneden je stand. - Beneden elke generaal.
Ik doe het wel.
Ramses, kunnen we vergeten wat er op het slagveld gebeurde?
Als het andersom had geweest, had ik jou leven ook gered.
Weet ik.
Het was goed geschoten. Je had de moed niet om je richting te bepalen.
Een beetje gif in je bloed is goed.
Maakt je minder kwetsbaar bij de volgende giftige beet.
Misschien zelfs die van mijn vader.
Pithom
Welkom in Pithom.
U raakt wel gewend aan de stank.
De stadhouder lijkt te genieten van zijn middelen.
Het is niet iets wat iedereen wil doen, mijn heer.
Een bepaald comfort is noodzakelijk om er zin in te blijven houden.
Weet u wat het probleem is? Mensen leven tegenwoordig te lang.
Elk jaar stijgt het dodenaantal minder dan geboortes en deze mensen...
Ze vermenigvuldigen alsof het een sport is. - Is een groeiende, werkende bevolking niet goed?
O nee, het is goed voor de productie uiteraard, maar tot op een bepaald punt.
Als die populatie je dood wenst, dan is het een probleem.
Dus of ik krijg meer soldaten om de orde te handhaven...
of ik begin met het uitdunnen van de kudde.
Als je mensen afslacht vanwege één of ander vage theorie...
dan lok je uit wat je zegt te willen voorkomen. - Prima, geef me dan de soldaten.
Laten we naar ze toe gaan om te praten. - Waarom in hemelsnaam?
Je bent bezorgd over muiterij. Laten we kijken of dat echt zo is.
Door met ze te praten? - Door naar ze te kijken, als ik met ze praat.
Je kunt veel over iemand te weten komen door in de ogen te kijken.
Dan zeg ik u iets over Hebreeën.
Het zijn achterbakse, vechtlustige mensen...
Weet u wat Israëliet in hun taal betekent?
Hij die vecht met God... - Hij die worstelt met God, nogal een verschil.
Ik ben niet zo geschoold als u, waar u me blijkbaar aan herinneren wilt...
maar ik heb elke dag met ze te maken, dus weet waar ik het over heb.
Je hoeft niet mee, ik ga zelf wel.
Waarom wordt hij gestraft? - Hij blijft problemen veroorzaken, mijn heer.
Waarom glimlacht hij? - Hij zegt dat hij geen pijn voelt, mijn heer.
Waarom geef je hem dan de zweep?
Jullie zijn niet zomaar verzameld. Ik had gevraagd om de ouderlingen.
Kom op, waar bidden jullie voor?
We bidden om Kanaän weer te zien. - Weer Kanaän? Jullie hebben het nog nooit gezien.
Ik heb het gezien, gezien dat het...
bewoond wordt door stammen die wilder zijn dan het Egyptische leger...
dus jullie willen ernaar terugkeren of juist er vandaan?
God zegt iets anders. - Welke God? Jullie God? Abrahams God?
De God die zegt dat jullie speciaal zijn, gekozen. Laat me jullie iets zeggen... Kom hier.
Hij heeft het mis.
Ik kan zien dat je niet overtuigd bent en dat is een probleem.
Want naast onrealistisch geloof ligt fanatisme...
daarnaast muiterij en daarnaast revolutie en het begint allemaal met de ouderlingen. Hoe heet je?
Wat is die van u?
Ik zal het zeggen. Ik ben Mozes, zoon van Bithia, kleinzoon van Horemheb.
Schrijf zijn naam op en van de rest en laat de volgende groep komen.
Mijn naam is Nun.
Mijn heer. - Stop.
Laat hem door.
Ze stuurden me om te zeggen dat ze niet hier zijn. - Zeg waar en wanneer.
Het gebedshuis, vanavond. Hier.
Ik zie dat u uw avontuur heeft overleefd.
Excuses dat u weer moest wachten. - Dat doe ik niet.
Hoe was uw reis naar de steengroeve? - Prima.
U heeft gezien waar ik tegenover sta.
Zeg eens, kan ik nog meer annalen halen voordat u vertrekt?
Je kunt me zeggen of dit allemaal...
gerapporteerd is aan Memphis? Was het goedgekeurd? Heb je dat in schrift?
Natuurlijk, alles staat op papier. - Dan vind je het niet erg als we het controleren?
Natuurlijk niet...
maar wat is er fout? Bent u ontevreden? En zo ja, kan ik dat misschien veranderen?
Je kunt stoppen met leven als een koning. Je bent er geen.
Als vrije mensen in een land gevuld met melk en honing...
Kunnen ze buiten wachten? We zijn niet gevaarlijk. - Wacht bij de paarden.
Gelooft u in toeval? - Net zoals in al het andere.
Volgens mij is dit het niet. - Wat dan wel?
U die naar Pithom komt. Waarom? - Zaken.
Ga zitten.
Wie is je vader? Ik weet dat je zijn naam niet weet...
alleen dat hij een generaal was in het leger van de farao, onbenoemd door je moeder.
Ik zie dat dit je ongemakkelijk maakt. Dit zal je interesse wekken...
Er was geen generaal.
Je moeder, die je moeder noemt, heeft geen kinderen.
Jij bent geboren als slaaf. Niet gaan.
Het is beter voor je dat ik dat wel doe.
Ik ga weg. - Als je nu weggaat, kom je toch weer terug...
want je weet dat iets er niet klopt, dat heb je altijd gevoeld.
Alsjeblieft.
Iedereen eruit. - Eruit.
In het jaar van jouw geboorte was er een voorspelling...
dat onze leider geboren zou worden om ons te bevrijden...
dus werd er een bevel vanuit Memphis gegeven om elke...
eerstgeboren Hebreeuwse jongen te doden. Jouw ouders wilden dat niet afwachten.
Elke kans op overleving...
was er nauwelijks één. Ze gaven je aan je zus...
en zij nam je mee in een mandje naar de oevers van de rivier.
Ze liet je afdrijven naar waar ze wist waar Bithia baadde.
Ze nam jou op en je zus Miriam als dienares en voedde jou op als haar eigen bloed.
Ze hield waarschijnlijk ook van je, maar ze heeft nooit...
tegen jou of wie dan ook de waarheid verteld. Je bent Hebreeuws.
Waar.
De waarheid is dat het niet eens een goed verhaal is...
En ik dacht dat jullie zo goed waren in verhalen vertellen.
Jij daar, slaaf.
Jij daar.
Verwachten jullie een beloning voor deze informatie?
Onze beloning is in dienst staan van u.
Dat gezegd hebbende, als u daarbuiten munten in gedachten zou hebben...
zouden we het niet weigeren. - Wat dachten jullie hiervan?
Als ik jullie nou eens niet zou doden? - Dat zou toereikend zijn.
Stelletje...
Allemaal weg, alsjeblieft.
Alsjeblieft.
Hoe ging het?
Daar kunnen we het een andere keer over hebben. - We kunnen het er nu ook over hebben...
al is het maar om even op adem te komen van die verbeten geneesheren.
Ga zitten.
Ik heb grondig de stadsverslagen doorzocht en hij is duidelijk een dief. Hij is...
Eén van 's levens deprimerende ironie.
Zij die macht begeren, zijn goed in 't verkrijgen, maar slecht in het uitvoeren ervan.
Wat scheelt eraan, Mozes? - Dat je ziek bent.
Er is nog iets wat je dwars zit, ik zie het. - Nee, niets anders.
Moge u op uw hoede zijn, verjongd en beschermd worden door de goden...
elk moment van uw eeuwige leven.
Naar links...
Nee, jouw links. Prima.
Het is nogal groot.
Monumenten zijn monumenten met een reden: Om te inspireren.
Om wat te inspireren in dit geval? - In dit geval en elk andere: Macht.
Zeg het hardop, wat het ook is.
Hij wacht buiten. - De stadhouder van Pithom staat buiten.
Hij staat niet op de agenda. - Hij kan terug naar Pithom, tot het wel zo is.
We moeten dit afhandelen. - Laat hem binnen.
Als je hierheen kwam voor vergiffenis, dan zal dat niet werken. Arresteer hem.
Wacht, alstublieft, mag ik tenminste reageren? Ik smeek u.
Het is in uw belang. - Hou het kort.
Dat zal ik doen, aan de koning alleen.
Mijn advies is dat hij en alle andere generaals de kamer verlaten...
Dat is echt je advies?
Jij bent zijn adviseur niet.
Nee, dat klopt. Dat ben jij. - Inderdaad.
Iedereen, behalve de stadhouder... Eruit.
Verschrikkelijk nieuws...
Daar ben je...
De stadhouder heb je dus niet gearresteerd?
Je hebt het advies van je hoofdadviseur niet opgevolgd?
Hij kwam...
Vertelde me over een incident met twee bewakers, dat één het overleefde en het me niet boeide...
En toen vertelde hij me een ongelofelijk verhaal.
Hij zei me dat hij betrouwbare bronnen had. Ik ben onder de indruk.
Hij gaf toe dat het Hebreeuwse spionnen waren. Je weet waar ik het over heb.
En wat vind jij ervan? - Ik vind het beledigend en belachelijk.
Jij van alle mensen, Hebreeuws...
En toen zei ik: "Hoe kan ik zoiets geloven?"
Hem vastzetten? Dat kun je niet.
En wat als ik hem niet geloof, Mozes?
Wat moet ik doen?
Moeder. - Die man is een dief.
Mijn zoon ontdekte het, niet jij...
en hij meldt het aan je vader, die hem zou laten arresteren...
als hij niet aan het sterven was. Jij gelooft zijn onzinnige...
Ik wilde alleen weten of het waar was, ik vroeg niet om kritiek.
Om nog langer hierover te praten, zou minderwaardig zijn. En dat doe ik niet.
Beantwoord de vraag: Ja of nee? - Had ik het tegen jou?
Breng haar naar binnen. Nu.
Miriam. Ga zitten.
Goed...
ik ga je iets vragen dat misschien raar klinkt. Ik wil dat je eerlijk antwoordt.
Hoe ken je Mozes? - Dat weet je.
En jou. Ik heb jullie beiden helpen opvoeden.
Dus je bent niet zijn zus? - Natuurlijk niet.
En je bent geen Hebreeuw? - Nee.
Leg je arm op de tafel.
Ramses... - Doe niet zo stom, Ramses.
Ik heb het niet tegen jou. Ik heb het tegen haar.
Je hele arm op de tafel, Miriam. Dank je.
Ramses, ga hier niet mee verder.
Hier niet mee verder gaan of wat?
Ga hier niet mee verder. - Weet je dat heel zeker?
Haal je hand eraf of gebruik het. Nu.
Of wil jij misschien de vraag beantwoorden?
Dan ga ik door.
Miriam, ik vraag het je nogmaals en als je weer 'nee' zegt, dan spijt het me voor wat er volgt.
Ben je zijn zus?
Je hebt geen reden nodig om hem te doden, maar die heb je wel.
Dit was verraad. - Dat was het niet.
Hij gaf net toe dat hij het wist. - Dat was geen erkenning.
Hij wilde gewoon niet dat haar arm eraf ging.
Ik zag het in zijn ogen, hij gelooft het verhaal niet.
Ik wil het niet geloven. Jij wel, want je wilde altijd al een reden om van hem af te komen.
Ik zei niet: "Verbannen." Ik zei: "Dood."
Dat zal daar ongetwijfeld volgen, waar hij heengaat.
Akaia, laat me even met mijn moeder praten. - Goed, majesteit.
Kom, Miriam.
Niet iedereen zou zijn dienaar beschermen die niets meer is voor hem dan dat.
Zeker niet iemand anders in deze familie, inclusief mijzelf.
Ik had niet gezegd wat hij wilde horen...
en zij ook niet.
Zoveel houden wij van je.
Wij...
Het is niet zo. - Ja, dat is het wel.
Je had dit om toen ik je naar de rivier bracht.
Ik deed het af wegens voor de hand liggende redenen.
Dat ben jij. De connectie tussen jou en onze moeder.
Je zus redde jouw leven, nu heb je die van haar gered.
Moshe.
Miriam.
Het spijt me, majesteit.
Ik heb niets dat je kunt stelen, mijn paard is dood.
We zijn hier niet voor je paard, Moshe.
GOLF VAN AKABA, RODE ZEE
Een klein beetje hoger.
Wat doe je? Niet stoppen, haal water voor onze geiten.
Wacht op je beurt.
Haal je dieren weg bij de drinkbakken.
Het is weer van jullie.
Waar kom je vandaan? - Ten westen van hier.
Waar ga je heen? - Het oosten.
Wat heb je gedaan? - Hoe bedoelt u?
Heb je een misdaad begaan? - Met respect, maar uw dochters...
nodigde me uit voor wat eten. Ze zeiden niet dat ik ondervraagd zou worden.
Het spijt me. Ik ben gewoon nieuwsgierig.
Je kunt je opfrissen voor het eten, als je dat aanspreekt.
En blijf gerust slapen als je wilt, voordat je verder gaat...
waar dat ook moge zijn. - Dank u.
Beschrijf Memphis aan iemand die nog nooit bij een andere bron is geweest.
Het is... Ik wil niet zeggen beschaafd, ik wil de dorpelingen niet beledigen...
Er is meer dan schapen en geiten.
Er is hier meer dan dat. - Echt, waar?
Het spijt me, dat was onbeleefd.
Ik ben niet onwetend, omdat ik hier leef. - Dat kan ik zien.
Ik kan je wel zeggen dat dit de mooiste plek is...
tussen hier en daar.
Dus daarom ga je weg? - Inderdaad, er is niets hier voor iemand als ik.
Wanneer? Vandaag?
Herinner dit moment voor altijd...
want na deze geloftes zullen jullie tegen de wereld zeggen...
dit is mijn man, dit is mijn vrouw.
Ik, Sippora, accepteer jou, Mozes... - Ik, Mozes, accepteer jou, Sippora...
om in een wereld te zijn en in jezelf...
liefhebben wat ik van je ken, vertrouwen wat ik nog niet ken...
met respect voor jouw integriteit...
en vertrouwen in je blijvende liefde voor mij...
en alles wat het leven ons moge brengen, beloof ik jou mijn liefde.
Wat maakt je gelukkig? - Dat weet je.
Wat is het meest belangrijke in je leven? - Jij.
Waar zou je liever zijn? - Nergens.
En wanneer zou je me verlaten? - Nooit.
Ga verder.
NEGEN JAAR LATER
Ik zei per se... Ik wil mijn tombe niet per se bespreken.
Ik wil erover praten waarom jij er altijd over wilt praten.
Met alle respect, het had uw eerste bouwopdracht moeten zijn toen u de troon betrad.
Het zal een groot project worden, zoals u zich kunt voorstellen.
Dat is mijn huis ook, Parrot.
Heeft u een probleem met uw paleis? - Het is niet klaar.
Het zal niet lang meer duren. - Dat zeg je al maanden, ik leef als een Bedoeïn.
Maak het af... Sneller. Of moet ik iemand doden?
Volgens mij heeft u uw punt gemaakt.
Goeie worp, vader. - Je moet net iets hoger mikken.
Bijna.
Bent u ooit naar de top geweest?
Nee. Zou je dat willen?
Moeder zegt dat het verboden is. - Door wie?
Onze God.
Onze God stopt ons bergen te beklimmen.
Niet elke berg, alleen die.
Het is Gods berg.
Je verwart hem.
Dat is niet de bedoeling. - Moet hij opgroeien zonder ergens in te geloven?
Is het slecht om op te groeien en in jezelf te geloven?
Het is mijn geloof. - Dat weet ik.
En die van hem. - Dat begrijp ik.
Hij kan zelf beslissingen maken als hij ouder is, net als jij.
Hij is nu al behoorlijk als mij.
Moshe.
Help me, volgens mij is mijn been gebroken.
Nog veel meer.
Wat zei je?
Wie ben jij?
Ik ben een schaapsherder. - Ik dacht een generaal?
Ik heb een generaal nodig.
Waarvoor? - Om te vechten. Waarvoor anders?
Tegen wie? En waarvoor?
Volgens mij weet je dat wel.
Ik denk dat je nu moet gaan en zien wat er met je volk gebeurt.
Je zult geen vrede hebben tot je dat doet.
Zijn het geen mensen, volgens jou?
Wie ben jij?
Ik ben.
Je bent geraakt op je hoofd.
Wat je ook zag, of denkt gezien te hebben, was daar een gevolg van.
De storm begon voor ik geraakt werd.
Het was geen storm, het was iets anders. - Prima, de storm was iets naders.
Het was iets anders. - Maar de jongen zat in je hoofd.
Hoe weet je dat? - God is geen jongen.
Hij ziet hij eruit? Beschrijf hem.
Beschrijf hem. - Weet je hoe je klinkt?
Ja, ik klink alsof ik waanideeën heb.
Je hebt gewoon rust nodig.
Ik moet je iets zeggen.
Ik ben niet helemaal eerlijk tegen je geweest.
Waarover? - Over wie ik ben, wat ik heb gedaan...
en wie ik was en hoe ik me voel.
Wat voel je voor mij? - Nee, daar was ik eerlijk over.
Rust uit. - Blijf bij me.
Moshe...
Joshua?
Wat doe je hier? - Niets, ik kan niet slapen.
Maak je je zorgen om mij?
Niet doen. Ik red me wel.
Wat is dat? - Waar lijkt het op?
Kom naar binnen.
Wat ben je daarmee van plan?
Ervoor zorgen dat ik je weer zie. - Leg het neer en je kunt me voor altijd zien.
Wat betekent dit?
Het is iemand die ik heb gekend.
Dit is niet voor altijd. Ik zie je weer terug.
Geloof je me?
Heel goed.
Maar zeg nooit gewoon wat mensen willen horen.
Maar ik zie je weer terug.
Hou je dit bij je voor me?
Gershom, kijk me aan.
Welke God zegt een man zijn familie te verlaten?
Als jij het begrijpt, dan begrijp ik het.
Dat doe ik niet, dus ik kan die vraag niet beantwoorden.
Als dat wat geloof betekent, dan ruil ik die van mij in om je hier te houden.
Raak me niet aan. Ga.
Vader, heeft u wat melk over? - Ja.
Waar komt u vandaan? - Van de zee.
Een smalle en gevaarlijke weg.
Dank u, vader.
Joshua. Ik herinner me jou. Voel je nog steeds geen pijn?
Let goed op het paard.
Dank je. - Welkom terug, broer.
Aaron, je broer. - Ithima.
Ithima, dit is je beroemde oom Moses.
Hij was ooit prins van Egypte.
Alles is goed met me, met iedereen.
Je slaapt zo goed, omdat je weet dat er van je gehouden wordt.
Zo goed heb ik nooit geslapen.
Als de goden slapen... - Ik hoor je nu Ramses...
de Grote te noemen.
Mozes, je leeft, wat ben ik daar blij om.
Daarom heb je maar twee moordenaars achter me aan gestuurd?
Mijn moeder... - Geef haar niet de schuld.
Ze wilde je dood hebben. Wie denk je dan dat het zwaard verstopte waar je het zou vinden?
Mozes...
Ik ben niet hier om je troon over te nemen.
Het is niet de voorspelling die je zorgen baart, als iets anders.
Er is mij verteld dat het hier...
erger zijn geworden. - Het is hier beter dan ooit, Mozes.
Er is orde... - Orde?
De slaven... Hun lichamen worden verbrand...
dag en nacht inmiddels, ik heb het gezien. Noem je dat orde?
Het zijn slaven.
Ze zijn niet wat je verwacht, behandel ze als Egyptenaren met dezelfde rechten...
betaald krijgen voor hun werk of... je moet ze vrijlaten.
Het zijn geen Egyptenaren, maar slaven. Wat verwacht je dan?
Ze zouden niet weten wat ze moesten doen als ze overgelaten zouden worden als dieren...
Noem ze geen dieren.
Dit is uit economisch punt gezien. Wat je vraagt, is minimaal problematisch.
Ik had geen simpele 'ja' verwacht...
maar ik wil ook geen...
simpele 'nee' horen. Zeg je me dat? Nee? - Dat zeg ik niet.
Ik zeg dat het tijd nodig heeft...
Je luistert naar Hebreeën. - Daar luister ik niet naar.
Met wie praat je?
God.
Welke God?
Denkt u echt na over zijn voorstel?
Is het een voorstel als iemand een dolk tegen je keel aandrukt, minister?
Nou? - U heeft gelijk, dat is een eis.
Hij is gek geworden. Hij heeft een God gevonden.
Deze God is niet één van de onze...
dus ik zou Mozes graag...
Ik wil Mozes dood.
Hebben jullie me gehoord? Ga dan.
En zijn familie ook.
Mozes? Waar is hij?
Mozes... Zijn familie... Waar zijn ze?
Dit is Mozes niet...
noch zijn familie...
Dit is iemand...
waarvan zijn vrouw en kind...
de simpele vraag zouden stellen...
"Waar is hij?", beantwoord met: "We weten het niet."
Draag dit mee met jullie vanavond...
en bespreek waarom jullie hem zouden beschermen, wetende dat morgen, op hetzelfde tijdstip...
er weer een familie zal staan zoals deze.
En weer één de dag erna, en de dag erna...
Misschien wel die van jullie.
Ik wil met Moshe vechten. - Daarheen.
Ik kom meevechten. - Daarheen.
Joshua, gebruik je knie.
Zie je?
Zo is hij goed.
Boogschutters naar voren. Aanspannen. Los.
Naar voren, aanspannen... Los.
Aanspannen... Los.
Nogmaals.
Er zijn twee soorten oorlogvoering, beiden bepaald door aantallen.
Met grotere aantallen val je frontaal aan.
Steek je het recht in het hart.
Met minder val je aan vanaf de zijkant, klem je de ader af...
die alles doorvoert. - De aanvoer van het leger?
De aanvoer van de mensen, hun voedsel, hun eigendommen, hun comfort.
Wat zal dat teweegbrengen? - Alles.
Alleen de Egyptenaren kunnen hem dwingen om onze eisen voor vrijheid te accepeteren.
Wij moeten hen dwingen.
Om hem ja te laten zeggen.
Ja?
Ja.
Ga mee.
Klaar.
Je doet niets? - Dat heb ik niet gezegd.
Waar was jij? - Ik keek toe hoe je faalde.
Uitputtingsoorlogen nemen tijd in beslag. - Op deze manier duurt het jaren. Een generatie.
Daar ben ik bereid voor te vechten. - Ik niet.
Ik dacht dat we vooruitgang boekten. En nu ben je ongeduldig...
na 400 jaar slavernij.
Ben ik de enige die er niets aan heeft gedaan tot nu?
Ik weet het één en ander over militaire acties...
maar als je niet naar me luistert, waarom heb je me dan weggehaald bij mijn familie?
Dat heb ik niet. Dat heb je zelf gedaan.
Je hebt me niet nodig? - Misschien niet.
Dus ik doe niets? - Op dit moment...
mag je toekijken.
Hemelse godin Kebechet, ik roep u nederig op om onze levenschenkende rivier te zuiveren.
Hoe lang zal het duren? - Niet lang.
Maar langer dan dat.
Ramses. - Anath.
Anath. - Doe iets.
Ik voelde net...
De Nijl draagt een bepaalde hoeveelheid klei mee zich mee.
Dit jaar is er meer dan gebruikelijk dat er meedrijft...
en zich vestigt op de oevers, opgeworpen door een wild bloedbad van krokodillen.
Dit bloedbad heeft niet alleen de kleur veranderd van het water, maar ook geleid tot...
het doden van de vis. Maar kikkers kunnen, zoals we weten...
uit het water komen als het moet, wat ze ook deden...
maar kikkers hebben nog steeds water nodig en als ze het niet kunnen vinden...
in de straten van onze stad, dan wat?
Ze gaan dood? - Ze gaan dood.
En dan lossen ze op, komen de ratten en de maden en de vliegen...
en dan...
En dan wat?
gaan de vliegen dood.
Zeg op. - Het is in Hebreeuws.
Hebreeuws? Lees het voor.
Deze catastrofes zijn het werk van God en zijn nog niet gedaan.
Het zal erger worden. We moeten een overeenkomst maken.
Het werk van God dus, hè?
Hier is mijn overeenkomst...
De werkdruk zal verdubbeld worden en jullie krijgen geen stro om jullie brug te maken.
Misschien kan jullie God het jullie geven.
Ik was eerst onder de indruk. Nu niet meer.
Dit raakt iedereen, dus wie straf je nu?
Wat is er met hem?
Wat is dit? Heb jij dit gedaan? - Ik niet.
Heb jij dit gedaan? - Nee.
Sta op, alsjeblieft. - Wat is er met hem gebeurd?
We zijn al ver in medicijnen...
er zijn echter een paar verborgen ziektes die we nog niet begrijpen.
De dieren... Ze zijn niet zo precies en er wordt vermoed...
dat deze ziektes kunnen komen van het kleinste wezen, zoals...
Een vlieg?
Ben je de laatste tijd nog naar de rivier geweest?
Ik heb Kebechet weer aangesproken... en nog zes andere goden.
Is dat het? Ben je klaar?
Ik wel.
Probeer je iets uit te leggen met wat je doet?
Wilde je me onderdanig krijgen? Want dat gebeurt niet.
De eerste meldingen geven aan dat meer dan tien miljoen vierkante meter gewas verloren is.
De kwartiermeester stelt voor dat we een deel van de voorraad...
teruggeven aan de graanschuur. Als blijk van genade.
Uw mensen verhongeren.
Dus je wilt dat ik ook verhonger? - Nee.
Er is genoeg water. Ze redden zich wel.
Ben jij het?
Mozes? Broer...
Kom je onderhandelen?
Want ik ben er klaar voor, heb er genoeg van gehad...
Als er nog iets gebeurt...
dan breng ik mijn eigen plaag naar jou toe.
Elk Hebreeuws kind...
dat nog niet loopt, zal nooit lopen...
want ik zal ze verdrinken in de Nijl, zoals met jou had moeten gebeuren.
Je zegt dat je dit niet hebt veroorzaakt...
maar jouw God?
Ik ben de God...
Laten we eens kijken wie er sterker is in doden.
Jij, deze God...
of ik?
Leuk dat je eens langskomt. - Geeft hij je waar je om vroeg?
Nee, maar zijn eigen mensen keren zich tegen hem. - En zijn leger?
Dat komt. - Dat denk ik niet.
Er moet iets ergers gebeuren. - Dat denk ik niet.
Nog iets zou... - Zou wat? Wat wilde je zeggen?
Wreed? Onmenselijk?
Het is niet makkelijk, om de mensen waar ik mee opgroeide, zoveel te zien lijden.
En degene waar je niet mee opgroeide? Welke gedachte had je daarbij?
Je voelt je nog steeds niet als één van hen, hè?
Zolang Ramses een leger achter zich heeft, zal er niets veranderen.
Alles wat meer is, is wraak. - Wraak?
Na 400 jaar wrede onderdrukking...
denken de farao's dat ze levende goden zijn. Ze zijn niet meer dan vlees en bloed.
Ik wil ze op hun knieën zien smeken dat het stopt.
Ik ben het zat om met een boodschapper te praten.
Generaal. Ik heb Ramses' laatste bedreigingen aangehoord...
dus ik zal je vertellen wat er nu gebeurt.
Nee, dit kun je niet maken. Ik wil hier niets mee te maken hebben.
Laat hem door.
Khyan. - Moses.
Ik kan je laten doden. - Volgens mij niet...
tenzij je het zelf doet. Je eigen soldaten lieten me binnen.
Ik onderhandel niet meer. - Daarom ben ik hier niet.
Ik kwam je vertellen dat er iets aankomt...
dat ik niet onder controle heb.
Iets dat duizenden...
en duizenden inwoners zal treffen en jou heel erg persoonlijk, Ramses...
tenzij je accepteert waar ik om vroeg...
en het publiekelijk bekend maakt voor de zon ondergaat.
Ramses, keer je rug niet naar me toe.
Dit heeft niets te maken met ons.
Dit gaat veel verder.
Dit gaat over Egyptes overleving, begrijp je me?
Zonsondergang. Erna zal te laat zijn.
Wat zal te laat zijn? - Om je kind te beschermen.
Je kind vanavond te beschermen. - Mijn kind?
Is dat een bedreiging?
Is dat een bedreiging, Mozes?
Zeg iedereen een lam te slachten...
en hun deuren en deurposten vanavond te markeren met hun bloed.
Waarom? - Zonde van de lammeren als ik het mis heb...
maar als ik het goed heb, dan zegenen we ze voor altijd.
Benu?
Ramses?
Nee.
Zechariah?
Kniel.
Kindermoordenaar.
Zijn er kinderen gestorven vannacht?
Net zoals die van mij?
Is dit jouw god? Doder van kinderen?
Wat voor fanatici aanbidden zo'n god?
Geen Hebreeuws kind stierf vannacht.
Ga hier weg.
Jullie allemaal. Verdwijn.
Ga naar Kanaän als jullie willen.
Terug naar het vaderland van jullie dromen. Er naar terug.
Zoals u beveelt.
Dit is de route die ik nam...
Vanaf hier gaan we zuidwaarts naar de Rode Zee. De Straat ligt hier.
Bij eb kunnen we per voet over.
Weet dat ik goed slaap, mijn zoon...
wetende dat je geliefd wordt.
Met respect, als we 400.000 slaven gevangen nemen, dan hebben we meer dan 3 divisies nodig.
We nemen niemand gevangen.
We moeten rusten. - Nee, niet tot we de zee over zijn.
Ramses, 4000 man, 1000 strijdwagens. - Hoever achter ons?
Vier dagen, minder als ze de paarden geen rust geven.
De paarden hebben rust nodig en de mannen ook. - Doorrijden.
De Straat is die kant op. De langste en gemakkelijkste route ligt aan de westkust...
of we gaan door de bergen.
De bergen? Waarom nemen we niet die route?
Dat kan, maar ook Ramses kan dat...
De bergpas is een gevaarlijke plek, maar te smal...
voor Ramses' strijdwagens. Hij kan dan niet volgen en dat levert ons tijd op.
Wat zegt God je?
De bergen. - Kunnen we het halen?
Voorwaarts.
Welke kant moeten we nu op?
Blijf hier.
Ik heb uw hulp nodig.
Ik weet niet waar ik ben.
U wilt mij niet helpen...
en hen ook niet.
Deze kant op.
We gaan verder.
Deze kant op.
Weet u het zeker? - Absoluut.
Ik bedoel of u het zeker weet dat we het met onze materialen redden, onze strijdwagens.
Zij dachten dat ze het niet zouden redden.
Hoe zouden ze dat moeten weten? Ze zijn hier nog nooit geweest.
Mozes misschien wel.
Is dit vloed of eb? - Maakt niet uit.
Dit is niet de Straat, hè? - Nee.
Weet je wel waar we zijn? - Ja.
We zijn op een punt met een zee voor ons en een leger achter ons.
En nu dan? Leger of niet, we moeten uitrusten.
Ik heb ze allemaal misleid.
Ik heb mijn familie verlaten, gefaald tegenover U...
Ik ben niet wat ik dacht te zijn.
Wat is er? - De stroming...
Hij is sterk.
We moeten hier oversteken.
We moeten nu oversteken.
We steken hier over.
Maak je klaar, we steken hier over. Vertel het ze. Ga.
Je bevelen zijn net als de Egyptische zweep.
We zijn geen slaven meer.
Dus jullie zijn niet vrij? Jullie hebben geen zicht meer op Kanaän?
Land van jullie voorvaders.
Jullie hebben me geëerd met jullie vertrouwen.
Nu vereer ik jullie met mijn geloof.
Volg me en jullie zullen vrij zijn.
Blijf en jullie zullen omkomen.
Wees niet bang, God is met ons.
Ga, maak jezelf klaar.
God is met ons. - Geef het door, we steken hier over.
Pak je spullen zo vlug als je kunt. Maak groepen.
Vlug.
Kom mee.
Naar rechts.
Blijf doorgaan. Wees niet bang.
Geen zorgen, je zult veilig zijn.
Rijden.
Blijf doorrijden. Meekomen.
Daar.
Joshua, Aaron.
Wegwezen. - Iedereen wegwezen.
Opschieten. - Ren naar de oever.
We moeten hier weg.
Schiet op. - Ramses, stop.
Stop, omdraaien.
Ga. - Broeder?
Ga nu, dat is een bevel.
Kom dan. Je redt het nooit meer terug.
Ik zit alleen hier.
Ga zitten.
Mijn familie is niet ver hier vandaan. - Je familie?
Mijn andere familie. Mijn vrouw en zoon.
Ik zat te denken dat ik ze misschien kan overtuigen...
Ze overtuigen om zich bij ons te voegen, misschien is dat...
Misschien is dat niet wijs. - Natuurlijk moeten ze meekomen.
We hebben nog een lange weg te gaan. Er kan veel gebeuren.
En dan komen we daar, als we er komen...
Je denkt niet dat alles zich oplost in Kanaän?
Ze zullen ons zien als indringers. Ik heb geen keuze.
We zijn zo groot als een stam of zo groot als een compleet volk en daar maak ik me zorgen over.
Waarom?
Zoveel mensen... Moet je dat nog vragen?
We hebben allemaal hetzelfde doel. - Nu nog wel.
Wat gebeurt er als we stoppen met vluchten?
Ramses de Grote...
Dank je.
Joshua.
Weet je nog wat je zei? - Wat zei ik dan?
Dat je je geloof zou geven om me te houden.
Nee. - Goed zo.
Je hebt het nu misschien meer nodig dan ooit.
Wie zijn dat? - Dat is mijn volk.
Wat maakt je gelukkig? - Jij.
Wat is het belangrijkste in je leven? - Dat ben jij.
Dat ben jij.
Wanneer zal ik je verlaten?
Nooit.
Mag ik verder? - Ga verder.
Wat vind je ervan?
Niemand zou het willen doen, als ik het er niet mee eens zou zijn.
Dat is waar.
Ik heb iets over jou geleerd. Je bent het niet altijd met mij eens.
Jij ook niet met mij, heb ik gemerkt. - En toch staan we hier en praten nog steeds.
Maar niet veel langer meer.
Een leider is niet voor eeuwig, maar steen zal voortduren.
Deze wetten zullen hen leiden in jouw naam.
Als je het daar niet mee eens bent, dan moet je de hamer neerleggen.
Quality over Quantity (QoQ) Releases Vertaling: NoBrainer ~ Controle: FuBre
Voor mijn broer, Tony Scott