Wat betekent sueñito?
Sueñito? Dat betekent 'kleine droom'.
Is dat alles? Ga je niks vertellen? -Mogen we gaan zwemmen?
Laat hem het uitleggen.
Goed, ga allemaal maar zitten.
Goed dan.
Dit is een verhaal over een buurt die verdween.
Lang geleden, in een land hier ver vandaan dat Nueva York heette...
...in de wijk Washington Heights.
Zeg me na, zodat je het niet vergeet. -Washington Heights.
De straten waren gevuld met muziek.
Mi gente, hier is The Kid Mero.
Het is half zes en dit is het nieuws.
De hittegolf houdt aan en wat wil de burgemeester?
We moeten minder airco's gebruiken om stroom te besparen.
Dit weekend is het zover, Fiesta in the Heights.
Dus kom je huis uit om te dansen.
Hé, pa.
De mooiste tijd van m'n leven.
Wens me geluk, Abuela. Vergeet uw medicijnen niet.
God zegene je. -Ik hou van u.
in Washington Heights breekt de dag aan
net wakker en ik moet al iemand wegjagen
ik doe het rolluik omhoog en maak de boel al zingend schoon
Goeiemorgen.
IJskoude piragua.
Passievrucht, sinaasappel, kers, aardbei en alleen vandaag mamey.
Hoe gaat het? -Z'n gangetje, señor Usnavi.
IJskoude piragua.
ik ben Usnavi voor jou vast geen bekende naam
ik leid dan ook geen bekend bestaan
het helpt ook niet dat ik m'n zinnen ingewikkeld maak
want ik kom uit de mooiste plek in de Caraïben
de Dominicaanse Republiek wat wil ik jou graag zien
maar ik ben er niet meer geweest sinds m'n ouders dood zijn
dat wordt dus hoog tijd
de melk is bedorven
maar wacht eens waarom is alles lauw geworden?
ik moet hier snel wat op verzinnen
als de koffie niet mild en zoet is ga ik niks verdienen
De koelkast is kapot. Ik heb wel café, maar geen con leche.
M'n moeder gebruikte altijd een blikje gecondenseerde melk.
Lekker.
Hier is uw lootje.
Geduld en hoop.
Abuela is niet echt m'n abuela
maar ze heeft me grootgebracht dit is haar escuela
je denkt vast dat ik in de nesten zit
ik ken het niet ten noorden van 96th Street
nou, je moet lijn A hebben
voorbij Harlem naar Noord-Manhattan
stap uit op 181st en neem de roltrap daar
schrijf mee, ik vraag je er straks naar
het is een zware tijd voor m'n bodega laatst verdween hier al Ortega's
onze buren gingen weg de huur die ging omhoog
het is duur maar we hebben net genoeg
in de Heights ik doe het licht aan, m'n dag kan beginnen
er zijn ruzies, hoge schulden -en rekeningen
in de Heights ik red het niet zonder koffie
ik verkoop koffie
want vanavond lijkt nog heel ver weg van hier
in Washington...
en dan Kevin Rosario
van het taxibedrijf hij heeft het zwaar in de barrio
z'n dochter Nina is studente een dure studie, dus hij slaapt slecht
hij let dus erg op de centen
goedemorgen, Usnavi
een warm broodje, koffie met melk
geef mij maar voor 20 dollar loten
dit is zeker je geluksdag -dat mag ik hopen
wat ben je opgetogen
Nina is vannacht aangekomen
wat goed, Abuela kookt al de hele week
ik zie je dit weekend
dan gaan we genieten
Yesenia loopt de kamer in
ze ruikt seks en een goedkoop parfum
net de geur van zo'n boompje aan de spiegel in je auto
echt waar, ze schreeuwt: wie is er bij je, Julio?
Daniela. -ze pakt een knuppel en trapt de deur open
Carla. -José van de slijterij ligt bij hem in bed
Dat meen je niet.
En dat is Cuca. De dames van de salon. -bedankt, Usnavi
Sonny, je bent te laat.
Rustig, man. Je houdt toch wel van me.
m'n neef en ik staan in de buurtwinkel, onze familiezaak
en in de woorden van Cole Porter: het is too darn hot
mensen komen voor koud water of ze kopen een lot
zo gaat het hier gewoon iedereen werkt, iedereen heeft een droom
ze roddelen, ik neem nog een slok voor ze gaan werken is dit hun eerste stop
ik zeg: één dollar, twee dollar
1,50, 1,69
ik heb alles condooms? welke soort?
twee kwartjes voor water, de krant tasje mee? dat is inclusief btw
als je het maar genoeg doet word je in hoofdrekenen supergoed
ik verkoop maandverband, dobbelstenen gestrest is bijna iedereen
maar je doet wat je kan geld of niet, van dag tot dag
in de Heights ik koop koffie om op weg te gaan
ik koop koffie en richt m'n blik op waar het mij om gaat
in de Heights het is dan wel een arm bestaan
maar als het donker wordt gaat de muziek hard aan
jij kunt echt niks -Benny
geef me een... -Milky Way
en doe me ook... -de kranten
en natuurlijk... -koffie voor de baas
met melk -en vijf suiker
ik verdien veel, ik leer snel m'n baas ziet vast m'n potentie wel
ik ben goed bezig, ik werk hard maar weet je wat?
jij kunt nog altijd niks
Vanessa al gezien? -hou je kop
maak je maar niet zo druk, vriend
zeg wat je voor haar voelt trakteer haar eens goed
of kun je soms echt niks?
Mr Johnson, ik heb de borg wel
het geld heb ik in m'n kast opgeborgen
ik heb niet veel op de bank staan
maar ik heb gespaard zodat ik de huur kan betalen
nee, u kunt ervan op aan
dit is je kans om met haar uit te gaan
we kunnen het contract later bespreken
doe iets, anders is je kans verkeken
ik krijg nog een fles champagne van jou
ga je verhuizen?
alleen nog een kredietcheck dan ga ik naar downtown
hier, koffie van het huis -oké
Usnavi, vraag haar uit -welnee
tot later dan maar
dat doe je lekker, daar gaat ze weer
ga naar buiten, man loop gewoon even
kijk niet zo verloren geniet van het leven
iedereen in de buurt heeft het zwaar
jij zit op je hoek vast als een straatlantaarn
ik sta als een lantaarn stil in de hitte de wereld draait door, terwijl ik vastzit
bekende gezichten lopen op straat langs maar elke dag is voor mij een nieuwe kans
met niks hebben m'n ouders iets gemaakt we zijn wel arm, maar we hebben deze zaak
het gaat om wat ik met hun nalatenschap doe
ooit zit ik op een strand en stuurt Sonny mij geld toe
m'n vlag die hang ik op -we willen allemaal een beter leven
hij herinnert me aan waar ik vandaan kom -DR, PR, niets houdt ons tegen
in de Heights -elke dag, paciencia y fe
tot we de armoede achter ons laten -in de Heights, dit is mijn dag
we gaan door, wat er ook komt deze buurt is van ons
in de Heights m'n vlag die hang ik op
hij herinnert me aan waar ik vandaan kom
in de Heights het wordt hier duurder met de dag
en vanavond is zo ver weg
maar wacht op mañana dan kan alles anders gaan
blijf tot 's avonds laat proef bonen en rijst, siroop en schaafijs
ik zeg het maar één keer: verlicht de straat
we laten je zien hoe het leven hier gaat
in Washington Heights
3 DAGEN TOT DE BLACK-OUT 28 GRADEN
Zet daar maar neer, naast de mango's.
Hou ze een beetje op volgorde. -Hard aan het werk, zoals altijd.
Alejandro, hoe gaat het?
Hoe is het met het advocatenkantoor? -Ik ben er nog.
Je bent echt net je vader. -Kom nou.
Hoe was het in de Dominicaanse Republiek? -Ik heb wat vrienden opgezocht.
Ik wou dat ik vaker terug kon gaan. -Anders ik wel.
Ben je bij m'n vaders oude zaak geweest?
Nog steeds niks veranderd?
Ben je er klaar voor?
Geen grapjes, hè?
Hou me niet voor de gek.
Het ziet er niet uit zoals je het je herinnert...
...maar dit is je kans om het nieuw leven in te blazen.
Verdomme.
Gelukkig kan m'n vader niet meer zien wat er met z'n bar is gebeurd.
De elektra werkt niet meer. Het halve dak is eraf gewaaid.
De vraagprijs is laag, zodat het snel verkoopt.
El Sueñito, m'n vaders kleine droom.
Ik weet nog dat ik met een drankspuit deed of ik John Wick was.
Zo van...
Ik heb hier m'n hele leven voor gespaard.
In deze buurt stikt het van de mensen die grootse plannen hebben.
Je hebt het altijd over je droom. Wil je er echt voor gaan?
Oké, we doen het.
Bedankt, man. -Ik zie je wel weer. Tot gauw.
Daar gaan we dan.
Niet te geloven.
Dit is het dan.
Mijn sueñito was niet heel bijzonder.
Ik wilde naar de Dominicaanse Republiek, terug naar m'n roots.
Nina Rosario droomde er juist van om veel te bereiken.
Ze blonk uit op school en leidde het bedrijf van haar vader.
Ik zag haar als m'n kleine zusje.
Het was duidelijk dat zij het ver zou schoppen.
WIJ GAAN VERHUIZEN
Het genie is terug. -Ik heb je gemist.
Ik jou ook. Ben je net terug? -Gisteravond.
Volgende week al? -Ja, het is zover.
Kom even bijkletsen terwijl ik je nagels doe.
Dat is wel nodig.
Benny werkt vandaag in de centrale. Dan weet je dat.
check, een, twee, drie
dit is Benny in de centrale
atención, even goed opletten dit is Benny en ik wil iets zeggen
ik heb de microfoon vanmorgen toeter maar, laat je horen
oké, het is druk in de West Side neem de afslag en zorg dat je links rijdt
ga binnendoor via Riverside Drive
West End is het best als je de lichten meehebt
en neem niet de Deegan want Big Papi speelt hier dit weekend
sorry, Dominicanen, neem Route 87 anders kom je niet meer terug
wacht even
Benny, hé -Nina, je bent terug
is hij er? -je pa is onderweg
maar goed -fijn je weer te zien
altijd -blijf nog even hier
jij hebt hier toch ook gewerkt? -een paar keer
oké, kijk hoe ik het doe
let op, want er is een ongeluk bij 10th Avenue en het congrescentrum
en voor overlast van kijkers opgepast er staat een dubbeldekker op 192nd vast
luister, ik heb een speciale gast
hier terug na een jaar in het westen
groet haar maar want ze lijkt me gestrest
Nina Rosario, van ons allemaal de beste
toeter maar
ze moet lachen
zeg hallo
-hallo
goeiemorgen
ik laat je weer verder gaan bedankt voor het fijne onthaal
voor jou altijd, Nina
je hoeft niet te gaan
het is heet buiten, zet de airco aan
je hoeft niet te gaan
Wat loop jij te kwijlen, zeg.
Heb je wat met haar gehad? -Met de dochter van de baas?
Nina Rosario.
Hoe is het?
Pas op dat je niet aangereden wordt. Je bent er net.
Er is hier veel veranderd terwijl jij weg was.
De helft is gelukkig nog van je vader.
Die stomerij rekent negen dollar per stuk. -Wat?
Je bent er weer.
Niet te geloven. Hoe kan het dat je groter bent dan ik?
Hij vindt zichzelf meteen ook heel wat. -Hou toch op.
Luister, doe je volgende week mee aan een protestmars? Net als vroeger?
Waarvoor? -Ze willen alle Dreamers wegsturen.
We moeten ons laten horen. Doe je mee?
Ik herken die stem.
Kom hier.
Ik doe mee.
Tot later.
Goed zo? Ben je klaar?
Wie let er nu op de winkel?
Pete, daar moet je voor betalen. Kom terug, man.
Dat hou ik te goed. Van jullie allebei.
Nog geborduurd door je moeder. Moge ze in vrede rusten.
We gebruiken ze voor het feest. -Ze zijn prachtig.
Abuela Claudia had zelf geen kinderen. Ze zorgde daarom voor de hele buurt.
En onze sueñitos werden die van haar.
Wat is er?
Op Stanford voelde ik me zo alleen, Abuela. Zo eenzaam.
Ik dacht: wat doe ik hier? -Ik weet het.
Toen mijn moeder hier uit Cuba kwam...
Ze voelde zich net zo onbeduidend als een zandkorrel op het strand.
Wat deed ze toen?
Ze kocht een winterjas en een paar fluwelen handschoenen.
Zo zag je niet dat ze kloven in haar handen had van het schoonmaken.
We moesten onze waardigheid zien te behouden.
Daarom zijn deze servetten zo mooi.
En daarom droeg m'n moeder mooie handschoenen.
Het zijn kleine details. Om de wereld te laten zien dat we er zijn.
Ga met je vader praten.
haal adem
dit is mijn straat
ik lach naar de mensen die ik al zo lang ken
ze zijn trots op mij
allemaal zo lief ze zeggen: jij gaat het maken
hoe moet ik ze vertellen wat ik verborgen hield al die tijd?
hoi, ik ben er weer
de grootste teleurstelling die er bestaat
het is haar niet gelukt, ze is terug en loopt langzaam over straat
welkom terug -haal rustig adem
haal rustig adem
op de radio hoor je oude, vergeten bolero's
ik denk terug aan de tijd toen de stad van mij was
ik hoor ze nog zeggen: ay, te adoro, te quiero
de buren zwaaiden me uit en zeiden: het komt goed, wees maar niet bang
misschien ligt het aan mij
maar het lijkt allemaal zo lang geleden
dus wat moet ik zeggen tegen de mensen die ik heb gekend?
'hé, hier ben ik weer'
kijk, het is Nina ik maak me geen zorgen om haar
ze zijn niet bezorgd om mij
daar gaat onze ster
ze rekenen erop dat ik veel bereik
zij haalt altijd goede cijfers
ik ben het meisje dat succes had
ik ben altijd overal voor geslaagd
maar misschien had ik niet weg moeten gaan
als kind was ik elk moment druk bezig op te klimmen
ik nam elke trap, ik wilde omhoog
ik kreeg elke studiebeurs heb flink gespaard
ging als eerste studeren
hoe moet ik ze vertellen waarom ik weer naar huis kom?
met m'n blik op de horizon
alleen ik en de brug uit de stad
die vraagt: Nina
wordt het nog wat?
hou je rug recht, lach naar de buren
alles gaat goed, alles is oké
ik zeg steeds hetzelfde: veel toetsen en opdrachten
lach, zeg gedag en bid uit alle macht
hoe moet ik het vertellen?
kan ik het wel vertellen?
ik weet dat ik je teleurstel
haal
adem
Het is niet niks om op zo'n eliteschool te zitten, pap.
Toen ik wegging, zei iedereen hier:
'Het komt goed. Laat ze maar zien waar je vandaan komt.'
Maar eerlijk gezegd voel ik me op Stanford een bedrieger.
Serieus? Wie bedrieg je dan? -Mijn familie, mijn mensen.
De decaan had me uitgenodigd voor een diner met allerlei rijke donateurs.
Ik liep in een zwart jurkje naar m'n stoel.
Een gast duwde toen haar bord in m'n handen...
...en zei: Ik had vegetarisch besteld.
De serveerders, die allemaal latino waren, keken me aan.
Zo van: wat gaat zij nu doen? Hoort ze bij ons of hoort ze bij hen?
Er is niks mis met in de bediening werken.
Maar het is ook prima als je meer wilt. Zoals jij.
Pap, de deadline voor het collegegeld voor dit voorjaar is verstreken.
Serieus? Daar heb ik niks over gehoord.
Ik mocht m'n cursussen nog wel afmaken. -Zit er niet over in. Ik regel het wel.
Pap, ook voor het volgende semester is de aanmelding al gesloten.
Waar heb je het over?
Waarom weet ik dit niet?
Ik heb de administratie m'n eigen adres gegeven.
Waarom?
Je hebt de halve zaak verkocht en dat was nauwelijks genoeg voor één jaar.
Rustig, door die verkoop zijn we uit de schulden.
We wisten dat dit een probleem zou worden. We hebben het geld niet.
Ik ga ze bellen. -Vergeet Stanford.
Doe nou even rustig, Nina. -Ik meen het.
Jij bepaalt niet wat we kunnen betalen.
Ik ben de ouder hier.
God zegene je.
Wat is dat?
Wat zit er op die leidingen?
Roest. -Roest? Heel fijn.
En dat? -Dat is het dak.
Op de grond?
Je werkt te veel.
Denk je dat het daar anders zal zijn?
Je bent net m'n moeder.
Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Jaar na jaar. En waarvoor?
Ze heeft elke dag vloeren geboend tot aan haar dood.
Ja, maar hier werk ik om te kunnen leven.
Met El Sueñito doe ik wat ik het liefste wil.
De winkel was bedoeld als tussenstap. Ik ben intussen al bijna 30.
Ik heb altijd al terug willen gaan.
Hopelijk hoef ik niet alleen te gaan.
Wij twee en Sonny?
Sonny ook? Weet hij er al van? -Ik ga het hem hierna vragen.
Zonder hem ga ik niet.
Laat Sonny maar aan mij over. Maar ik kan niet zonder u.
Ik heb goed voor de buurt gezorgd, toch? -Echt wel.
El Sueñito 2.0.
De tropische lucht zal u lekker jong houden.
Koop een bikini voor me. We gaan.
Ik weet het niet, hoor.
Weg uit Washington Heights? Vindt m'n pa dat wel goed?
Jij bent nog maar een kind. Je weet niet wat je mist.
Je zult versteld staan van de Dominicaanse Republiek.
Doe vooral wat je wilt, maar hou mij erbuiten.
Strand, merengue, carnaval.
Het hele jaar zomer.
Wie ken je daar? Een neef die je jaren niet gezien hebt?
Ik heb daar de mooiste tijd van m'n leven gehad.
Ik heb nog nooit zoiets sufs gehoord.
Je was acht toen je hier kwam. Jij hebt 'eilandherinneringen'.
Ik niet. Ik droeg toen nog een luier.
In New York ben ik thuis. Dit is mijn eiland.
Ga maar naar je eiland toe, maar vergeet niet hoe je aan je naam komt.
Maak die koeling nou maar. -Oké, heel grappig, hoor.
Wat betekent Usnavi? -Het klinkt raar.
Niet waar.
Hou op. -Rustig maar.
Toen m'n vader in Nueva York was, zag hij een schip voorbijvaren.
Hij dacht: wauw, zo ga ik m'n zoon noemen.
Usnavi.
Ik vind het wel mooi. -Dank je.
Mr Rosario? -Ik ben er nog.
De informatie die u hebt klopt niet helemaal.
Het collegegeld kan nog tot in juni betaald worden.
De deadline is dus niet verstreken? -Nee.
Wilt u weten hoeveel er nog openstaat? -Ja, ik schrijf even mee.
Voor het volgende semester...
2 DAGEN TOT DE BLACK-OUT 31 GRADEN
De buurt veranderde dus langzaam.
Zo moest Daniela's salon bijvoorbeeld verhuizen.
Nadat klanten er tientallen jaren lichamelijk en emotioneel waren verzorgd.
Niemand kan wat zij kan. En dat op zulke hoge hakken.
Hij heeft geen eigen huis.
Hij slaapt bij twee verschillende vrouwen. -Dat verbaast me niks.
Het is belachelijk dat we zoiets pikken. -Dat bedoel ik nou.
Drie haltes maar.
En dan ben je er. -Wat begrijp je niet?
Ik ben te oud en de Bronx is te ver weg.
Wat moet ik dan? Ik kan het hier niet meer betalen. En ik niet alleen.
Veel klanten van me zitten daar al. Ik kan dus meteen verder.
M'n pauze is te kort om daarheen te gaan.
Jessica, je pakt je ov-pas...
...rijdt drie haltes en dan ben je bij de nieuwe locatie.
Tien minuutjes.
Tien minuutjes? Kom nou. Heb je soms een tijdmachine?
Pardon?
Zei ze dat nou echt?
Ons volk heeft slavenschepen overleefd.
We hebben de Taíno-genocide overleefd.
We hebben conquistadores en dictators overleefd.
Maar de metro naar de Bronx kunnen we niet aan?
Alsof iemand je beter knipt dan ik.
Hallo, zijn er veel wachtenden?
Mamita, jij bent meteen aan de beurt.
We hebben een noodgeval.
prachtig
vertel me iets wat ik niet weet
oud wijf -sloerie
vertel me iets wat ik niet weet
een beetje eraf -een roddel erbij
een nieuwtje dat hier in de barrio de ronde deed
vertel me iets wat ik niet weet
goed, je hebt dit niet van mij
maar weet je wat iemand tegen me zei? Usnavi heeft het met Yolanda gedaan
dat meen je niet
zo'n sloerie is niks voor hem
ik geloof er niks van -oké
ik wilde zien wat het met je deed
vertel me iets wat ik niet weet
Het doet me niks.
alsjeblieft, zeg
Nina, je bent dus bij Benny geweest
wat heb je gehoord? -o, zo veel
hij heeft blijkbaar een grote
taxi -dat meen je niet
oké, ik wil niet weten waar je dat hebt gehoord
ik snap het geloof ik niet zo -Carla
hij heeft een lange limo
vertel me iets wat ik niet weet
hopelijk houdt hij de boel wel schoon
Nina, we wisten altijd al van jou dat jij het ver schoppen zou
je maakt vast veel indruk in het westen je was altijd al zonder twijfel de beste
we willen vooraan zitten als je afstudeert
ze noemen je naam -en dan gillen we het uit
Meiden.
Ik ben gestopt.
Dat meen je niet.
Ik ga maar weer.
Wat een rotnieuws.
Ze is vast gezakt. -Misschien is ze wel zwanger.
Hoe kan dat nou?
ik weet het niet
vertel me iets wat ik niet weet
wat weet ik nou?
Dani, ik neem even pauze. -Neem wat te drinken voor me mee.
Waar gaat zij zo snel naartoe?
Oké, alles gaat eraf.
Schatje, je bent prachtig.
Ik aanbid je, m'n koningin.
Geef me alsjeblieft een kans.
Vanessa kon keihard zijn.
Ze droomde ervan modeontwerpster te worden.
Zij vond dat je een sueñito geheim moest houden.
de trein buiten m'n raam daar stoor ik me niet meer aan
het geratel op het spoor daar slaap ik niet minder door
het zingt me juist in slaap
de trein, daar wordt iedereen gek van
maar ik zit er niet mee
jongens kunnen niet tegen het geluid
dat geeft niet ik schop ze er toch weer uit
en op een dag stap ik op die trein en dan rijd ik hier weg
het duurt niet lang meer
de jongens op straat roepen mij steeds na
die stoerdoenerij brengt me niet van de wijs
je moet het als compliment zien
de jongens op straat roepen mij elke dag na
maar ik zit er niet mee
als ik eens zin heb dan kies ik geen vent
die me nafluit omdat hij niks te zeggen heeft
of die naar me toetert vanuit z'n Chevrolet
op een dag stap ik in een limousine en dan rijd ik hier weg
het duurt niet lang meer
Sorry, ik moest me haasten.
Ik heb u ook gemaild, maar ik heb voor de zekerheid een kopie bij me.
Alstublieft.
Miss Morales. -Ja.
Het spijt me, ik had je nog willen bellen.
Ik kan de aanbetaling en de borg met een cheque betalen.
Zonder kredietcheck kan ik weinig voor je doen.
Je ouders zouden voor je kunnen instaan, mits hun inkomen hoog genoeg is.
Stuur het me vandaag, dan kijk ik wat ik kan doen.
Goed dat jullie er zijn. -Wat fijn om je te zien.
Dit zijn de ramen waar ik het over had. -Prachtig. Echt schitterend.
Hoe ging het? Kan de champagne open?
De makelaar had na één blik al besloten dat het niks werd.
Ze kan me wat.
Er zit iets op je shirt.
Alleen dit.
M'n neef die daar staat met z'n tong uit z'n mond...
...wilde nog vragen...
...wat een dame zoals jij...
...dit weekend van plan is.
Kan je neef dansen? -Als een dronken Chita Rivera.
Hou maar op.
Vertel je neef maar over Fiesta in the Heights.
We kunnen naar wat clubs gaan.
En het vuurwerk bekijken.
Hou hem maar.
Bedankt. -Fijne dag nog.
o, wie was dat? pas op, ik ben te hot
wat was dat? ik ga hard en je weet het
ga door -sigue, sigue
zag je me? zo freaky
wat een begin van het weekend Sonny, pak wat je wilt, vent
m'n geliefde Dominicaanse Republiek ik vergeet jou niet
nog even wat geld verdienen dan kom ik aanvliegen
maar tot het zover is heb ik gelukkig een doel
ik wil op weg naar huis en Vanessa wil juist van huis weg
de salon in de buurt dat is waar ik nu werk
ik knip hun haar en de dames praten maar
elke dag over wie het met wie doet
in de salon in de buurt verdien ik minder dan ik zou willen
maar daar zit ik niet mee
ik veeg de straat aan
en hoor de vliegtuigmotoren door de lucht gaan
ik kijk omhoog en denk aan de tijd die is voorbijgegaan
op een dag loop ik naar JFK
en vlieg ik hier vandaan
het duurt niet lang meer
elk moment
Wat flik jij nou? Kijk nou wat je gedaan hebt.
Ja, dat is m'n haar. En nu?
In het midden nog wel. Ik lijk wel een kaketoe.
Een dronken Chita Rivera? Wie is dat?
Met die bananenhoed? -Nee, dat is Carmen Miranda.
Die kunstenares met één wenkbrauw? -Wat? Nee.
Kennen jullie je geschiedenis niet? Luister goed en zeg me na.
Chita, Rita, Frida...
...Celia, Dolores, Isabel...
...Sandra, Julia, Rigoberta, Mirabal.
Klaar? -Ja.
Begin maar.
Goed zo.
En Sonia, van het Hooggerechtshof.
Wat goed van je. -Bedankt.
Ben je nog open? Iedereen stopt omdat het zo heet is.
We gaan zwemmen. -Kom mee.
Er is dus toch een god.
Niks zomaar meenemen.
BEN ZWEMMEN
Schiet op, man.
Sonny, we gaan. -Ik kom.
Neem even op.
Hallo?
Tering.
Waarom krijg ik rimpelige tenen in deze sandalen?
Ze worden helemaal samengeperst.
De lotto, ze hebben net gebeld. -Zijn dit lottogetallen?
We hebben gisteren een winnend lot verkocht.
Ik heb ook meegedaan.
Hoe gaan we het verdelen?
Ik wil een deel van jouw deel. -Ik krijg niks.
Hoeveel win je eigenlijk? Want ik heb er al veel aan uitgegeven.
96.000 -verdomme
96.000 -dollar?
96.000 -dat zijn veel spuitbussen
96.000
als ik morgen nou de lotto winnen zou ga ik niet van alles kopen
ik kan dan bij elke studie naar binnen lopen
of we vrienden blijven? dat mag je hopen
ik word een zakenman rijker dan Nina's pa
Tiger Woods is dan m'n caddie op de golfbaan
ik laat m'n geld werken en word steeds rijker zo
hou je bling ik wil zo'n ring als Frodo
ho ho, overdrijf nou maar niet zo
straks lieg je nog net als Pinokkio
ben je bang? doe dan geen rodeo
ik heb meer flow dan Obi-Wan Kenobi-o
stop maar, je bent nog niet klaar je zweet nu al, het wordt te zwaar
yo, yo, yo -sorry, was dat een antwoord?
ga toch naar huis en trek je broek op
en jij, Meneer Frodo uit de Gouw
96.000 is geen pensioen, kom nou
het is genoeg om jou van je sokken te blazen
de belasting neemt je eerst nog te grazen
96.000 -goeie genade
96.000 -dat meen je niet
96.000 -ik win nooit iets
96.000
maar ik meen het hoe zou het zijn om gas terug te nemen?
als je zonder spijt door het leven kunt gaan
en je niet hoeft te zwoegen voor je bestaan
ik meen het
ik stop even met werken en dan geven we
het grootste feest dat er is met iedereen hier
een weekend geen gedoe even rustig aan doen
mam, met mij, kijk op m'n lootje
check, een, twee, drie wat zou je doen met 96 mille?
ik vertel het verder niet -dat is best tricky
weet ik
met 96 mille heb ik genoeg voor een nieuwe lease
Atlantic City met een Malibu Breeze
en een nieuwe weave
of ik bleek het misschien -jullie sporen niet
luister even
het heeft geen zin je mee te laten slepen
wil je rijk worden? stel jezelf doelen die je af kunt strepen
ik weet wel wat ik met dat geld zou doen
wat doe jij dan? -wat doe ik?
de helft van dat geld moet me uit de schulden helpen
laat Sonny maar koffiezetten
ik besteed wat aan jou want voor mij ben jij de enige vrouw
ik geef Abuela Claudia de rest dan
ik vlieg naar Puerto Plata en neem het er lekker van
hou je van dit werk? -nee
vette pech dan
je bent nu in deze buurt de jongste zakenman
met 96.000 pak ik de huisvesting aan
ik zorg voor computers om het web mee op te gaan
kinderen krijgen geen goed onderwijs leer ze over de gentrificatie van de wijk
huren worden hoger rijken nemen het over
we zouden in opstand moeten komen
en immigratie? de politiek moet ons niet
racisme in dit land is iets wat je niet ontkennen kan
m'n geld gaat naar het protest toe ik ga door tot de stad er wat aan doet
en je weet, ik doe m'n ogen niet dicht
want dat ben ik aan m'n getto verplicht
Wat ben jij een schatje.
Ik riep gewoon wat er in me opkwam.
Hoe heet jij? -Jen.
96.000, zeg het maar
als ik de loterij win
zie je me nooit meer terug
niet zo serieus, blijf dan maar blut
ik woon dan downtown
in een mooie studio
weg uit de barrio
ik meen het hoe zou het zijn om gas terug te nemen?
als je zonder spijt door het leven kunt gaan
en je niet hoeft te zwoegen voor je bestaan
het heeft geen zin je mee te laten slepen
wil je rijk worden? stel jezelf doelen die je af kunt strepen
ik weet wel wat ik met dat geld zou doen
check, een, twee, drie -met die dollars
96 mille -gaan we los
vertel het verder niet
je hoeft niet te zwoegen voor je bestaan
96 mille -ik woon dan downtown
neem afscheid van jou
ik woon dan downtown
weg zijn alle schulden die je hebt
vertel het iedereen die je kent
ik ga met het vliegtuig weg
we zwemmen in het geld
we zijn binnen als we winnen we houden ons niet in
96.000 -we zijn binnen
96.000 -als we winnen
96.000
We hebben de getallen.
Vijf.
Zeven.
Zestien.
Zesentwintig.
96.000
we zijn binnen en we houden ons nooit meer in
Drieëndertig.
Niemand?
Wacht, dit is hem.
Wie had er nou gewonnen? -Het winnende lot is niet ingeleverd.
Wat? Dat slaat nergens op, man.
Lieg niet. Vertel het gewoon. -Als ik het wist, zou ik het zeggen.
Daar gaat het ook niet om. We hadden allemaal een sueñito.
En daar moesten we heel wat voor bij elkaar schrapen.
wat is het heet, wat is het heet
piragua, piragua
een nieuw blok ijs, piragua
piragua, piragua
zo'n zoete lekkernij, piragua
ik heb mango en passievrucht
ananas en aardbei
ik heb sinaasappel en citroen
in het groot en in het klein
piragua, piragua
een nieuw blok ijs, piragua
piragua, piragua
zo'n zoete lekkernij, piragua
het is heter dan op de eilanden vandaag
en Mister Softee wil mij weg hebben van de straat
maar ik schraap door totdat ik zeggen kan
hé, makker, dit is mijn stad
piragua, piragua
Blijf van m'n wagen af. -ik schraap maar door
Maak dat je wegkomt. -piragua, piragua
ik schraap maar door, piragua
ik schraap maar door
wat is het heet, wat is het heet
wat is het heet
Eikel.
Dit soort borduurwerk zie je nergens meer. -Gemaakt door een oude vriendin van me.
Hoeveel wilt u ervoor hebben?
Nee, ze zijn niet te koop.
Ze zijn voor een speciale gelegenheid.
Ik kan ze morgen om vier uur klaar hebben. -Perfect. Bedankt.
Oké, negen per stuk keer twaalf. Plus btw.
Ik doe wel zonder spoedtoeslag.
Contant of creditcard?
Goed, ik denk er nog even over na. -Geen probleem.
Welkom in de buurt.
Geef het maar toe. Je bent blij dat ik terug ben.
Ik ga er niet over liegen, Nina. Ik vind het geweldig.
Je kon naar NYU toe of naar Columbia.
Maar jij wilde zo ver mogelijk weg. -Wie had het nou uitgemaakt?
Nina, ik wil jou niet tot last zijn. We hebben het erover...
Daar gaan we. -Wat bedoel je?
Ik wil even naar de buurt luisteren.
ik dacht altijd
dat dit het hoogste punt van de wereld was
toen mijn wereld slechts een metrokaart was
en de 1/9-trein ging met een stippellijn
naar mijn huis
lijn negen bestaat niet meer
ik dacht altijd
dat de Bronx een plek was in de lucht
toen mijn wereld slechts een metrokaart was
en ik in gedachten zat boven aan de brandtrap
help me herinneren aan hoe het toen was
op het hoogste punt van de wereld
kom met me mee
in juli bleven we vaak staan op de hoek bij de brandkraan
je zette hem elke zomer open
sleutel erop, gezicht vol water tot de sirenes kwamen
dan maakte ik me uit de voeten -ja, dat weet ik nog goed
naar je vaders raam 'laat me erin, ze komen eraan'
je zat altijd in de problemen -niet waar
en je vader deed wel boos maar hij liet me erin en jij was er ook
het leven was veel eenvoudiger
Nina, alles is eenvoudiger als jij er bent
het is aangenamer op straat als jij er bent
zie je niet dat de dag helderder lijkt met jou erbij?
of ligt dat aan mij?
misschien ligt het aan mij
er is nog veel te zien, laten we gaan
de zon gaat onder, de avond breekt al aan -gaan we naar Castle Garden?
misschien, dat is geen gek idee het is zo heet
ik ken een schaduwplek, niet ver weg daar koelen we wat af
welkom terug in de stad
toen we nog naar school toe gingen was jij elke avond in het park te vinden
en Usnavi nam dan z'n radio mee
als ik terugliep na m'n extra lessen zag ik je met je maten rappen
met de muziek hard aan zag ik jou voorbijgaan
Kom erbij.
als jij er bent
de zomernachten zijn koeler als jij er bent
nu jij bij me bent
en het lied dat je hoort
is de buurt die voor je juicht en je aanspoort
zeg dat niet -wat is er?
zeg dat niet
toen ik jong was stelde ik me voor hoe het zou zijn
als m'n ouders niet waren weggegaan uit Puerto Rico
wie zou ik zijn als ik Manhattan nooit had gezien?
als ik in Puerto Rico zou wonen met mijn landgenoten
ik ben heel m'n leven al op zoek naar een antwoord
harder werken, Spaans leren alles leren wat ik maar kan
ik dacht dat ik het antwoord vinden zou op Stanford
maar ik staarde uit over zee
en dacht: waar moet ik nou toch heen?
zeg niet dat je trots op me bent want ik weet het even niet meer
ik hoop dat ik wel zeggen mag
dat ik aan je heb gedacht de hele dag
luister naar me misschien zie jij het wel zo
maar je moet me geloven als jij er weer klaar voor bent
ga je de wereld veranderen en dan zullen wij vol trots zeggen
we hebben haar gekend
dit was jouw thuis -ik ben thuis
welkom thuis -als jij bij me bent
ik dacht altijd dat dit het hoogste punt van de wereld was
welkom thuis
je bent eindelijk thuis
Ik ben thuis.
Baas, ik heb koffie meegenomen. -Ik ben even bezig.
Hé, Pike.
Alles in orde? -Dank je wel, Benny.
Heb je nog iets nodig? -Nee, het is goed zo. Bedankt.
Aardige knul.
Café con leche.
Nummer twaalf...
Het is een betere school.
Ik kan z'n vluchten betalen. Met kerst en in de zomer.
Dan hoeft hij u nooit lang te missen.
Ik weet dat u z'n vader bent en ik maar z'n neef.
Maar ik denk dat dit voor hem een goede kans is.
U twijfelt.
Wat is er?
Doe even rustig aan. Ik word zenuwachtig van je.
Is dat uw eerste?
Luister, als ik tegen Sonny zou kunnen zeggen dat hij mocht gaan...
...dan zou ik dat doen.
Ik heb eraan gedacht.
Maar dat kan ik niet.
Hij luistert trouwens toch niet naar me.
U vindt het dus goed? -Zei ik dat?
Oom, alstublieft.
Hij is een goede jongen. Hij is slim, grappig en hij geeft om anderen.
Hij doet het goed op school. Hij werkt hard.
Geloof me maar. Ik zie hem elke dag werken in de winkel.
Ik laat hem flink afzien.
Hij kan een beter leven krijgen. Die kans hadden wij niet.
Toe nou, oom.
Hoe betaal je hem?
Contant.
Vraag je je nooit af waarom?
Pardon, Alejandro. Bedankt dat ik zo laat nog kon komen.
Ik vroeg me af hoe het met de aanbetaling zit.
Goed nieuws. De cheque is geaccepteerd.
Het is van jou.
Dus ik kan zeker niet nog even wachten om wat dingen af te handelen.
Heb je me wel verstaan? Het is van jou, jongen.
Ga je nu ineens twijfelen? -Nee.
Nee, ik vind het geweldig. Nogmaals bedankt.
Soms gaan de dingen niet zoals je wilt, maar ik kom er wel uit. Bedankt.
Gefeliciteerd, jongen.
Een droom die uitkomt. -Zo is dat.
0 DAGEN TOT DE BLACK-OUT 37 GRADEN
Dus Sonny mag weg van z'n vader?
Ja, hij vindt het prima. -Wat goed.
Heb je nou je vaders pet op? -Ja, hij past me.
Wat zie je er knap uit. Zo mooi.
Zet dat brood en die koekjes even op tafel.
Oké? Bedankt, lieverd.
Kijk wat ik heb gemaakt.
Ik moet je even spreken. Niet nu, maar...
De deur is open.
Nu gaan we het krijgen.
Wat een mooie jurk. -Die van jou ook.
Kijk toch eens aan.
Succes.
Dat heb je wel nodig.
Sorry, je ziet er prachtig uit. -Dank je.
Dat is m'n lievelingskleur.
Ik heb vanavond een date, dus...
Oké dan.
Ja, dat is ook zo. Je hebt een date.
Ik heb ook een date. -Is dat zo?
Wij hebben een date.
Wij samen. Dit is onze date.
Ik pak wel iets te drinken.
Vangen.
Laten we het maar snel opruimen.
Usnavi, Vanessa, kom dansen.
Moet dit nou weer?
Die kras is haar favoriete stuk.
Die kras is m'n favoriete stuk.
Kom, Claudia.
Hoef jij niet? Je bent nu natuurlijk vegan.
Hier heb je veganistische pastel.
Kijk, zo moet je hierop dansen.
Sexy, Abuela. -Dat kun jij niet.
Nina, nu zit er saus op m'n mouw.
Geef me even een doekje of zo. -Laat mij maar.
Het komt goed.
Kijk nou. -Goed, hè?
Niet te zuinig. -Ik krijg het er wel uit.
Zo doe je dat.
Goed gedaan. -Ik let goed op.
Ga nou met Kevin dansen.
Ik was zeven of acht toen ik m'n eerste zaak had.
Elke keer dat ik dat verhaal hoor, ben je jonger.
Ik was zeven of acht en ging met een doek en een koffieblik...
...op het plein schoenen poetsen voor een stuiver.
Daar kocht ik dan schoensmeer mee, zodat ik daarna tien cent kon vragen.
Gedacht als een echte zakenman.
Hé, Benny.
We zijn net begonnen. -Sorry.
Ik schep wel wat op. -Ik heb geen trek.
Geen trek? -Eet toch wat. Er is zoveel.
Kevin, dat gesprek met Pike Phillips... Was dat wat ik denk dat het was?
Ik denk er steeds aan terug.
Ik wilde daarmee wachten tot na het eten. -Waarmee?
Pike wilde in eerste instantie m'n hele zaak overnemen.
Daar hebben we het vandaag over gehad. -Proficiat.
Wat? -Ik wist het.
Goed, dan doe ik het nu wel.
Nina, we waren ongeveer zo oud als jij toen je moeder en ik hier kwamen...
...en we met ons spaargeld de zaak begonnen.
Twee rode Cadillacs, meer had je niet. -Klein beginnen met grote dromen.
Ik zie haar in jou.
En geloof me, als zij er nog was, had ze hetzelfde gedaan.
Ik heb Rosario's verkocht. -Wat?
Hef het glas. -Gefeliciteerd.
Steek dat geld maar in je zak.
Op Nina, die nu weer terug kan naar Stanford.
Op Nina.
-Op Nina.
Nina, bedank je vader.
Pap, de deadline is al verstreken. -Leugens, leugens.
Hou op met liegen. Ik heb ze gebeld.
Ik heb gebeld. Laat mij nou maar.
Het ging niet alleen om geld. Heb je wel geluisterd?
Ja, er waren wat idioten...
Dat hadden wij ook toen we hier kwamen. -Dat is niet hetzelfde.
Jullie werden hier met open armen ontvangen door een latino-gemeenschap.
Baby's, abuelas, leraren, advocaten. Alle generaties.
Ik heb niemand op school.
Ik ben gefouilleerd.
Op de eerste dag...
...kon m'n kamergenote haar parelketting niet vinden.
De huismeester en haar ouders kwamen erbij en hebben me toen gefouilleerd.
Ze hebben al m'n lades doorzocht, m'n tas leeggegooid.
En ik stond daar gewoon.
Ik stond daar maar en zei geen woord.
Uiteindelijk vonden ze hem. In haar tas.
Jij bent het beste wat we hebben. Je mag het niet opgeven.
Je kunt die druk niet steeds bij mij leggen, pap.
Zij is toch de beste? -En ik zei nog sorry ook.
Ik had niks gedaan en toch zei ik sorry.
Neem wraak door tienen te halen.
Je luistert niet, Kevin. -Ik ga niet terug.
Dus wat ik doe, doet er allemaal niet toe?
Ik doe dit voor jou. -Je doet het voor jezelf.
Misschien wil ik je geld wel helemaal niet hebben.
Kijk me aan.
Ik wil het niet.
Ze wil het niet.
Oké, we zijn hier klaar. Wegwezen.
Fiesta in the Heights.
Vanessa.
wat is het hier fijn en dat licht mag er ook zijn
dit is dus dé club in de Heights
je hebt gelijk, goeie muziek zei ik al dat je er goed uitziet?
echt waar, je ziet er... -Usnavi, relax
relax? ik ben relaxed -wepa, Vanessa
je komt hier dus vaak ik heb het te druk met de zaak
elke dag is het werk weer zwaar ik heb geen tijd om uit te gaan
we kunnen best vaker wat doen samen
ik doe soms raar, maar... -laten we wat gaan drinken
iets zoets voor jou -je weet dat ik van kaneel hou
wepa, Vanessa
op ontslagen worden -verpest de sfeer maar
zonder ook maar een bedankje -na al die tijd
eindelijk krijg je Vanessa doe je kraag recht
op shotjes in het weekend -als jij maar trakteert
hé, jij -wie, ik?
een dans? -nee, man
ik dacht: ik grijp m'n kans -als je wilt, mij best
zit je daar niet mee? -welnee
wie is dat? -zomaar iemand
meen je dat nou? ze wil je jaloers maken, man
ik, jaloers? ik ben voor niemand bang
Vanessa, mag ik ook een dans?
Vanessa, ik neem het wel over dan
zoals je zweet en de dansvloer over gaat
ik wil je zo graag
Vanessa, mag ik ook een dans?
Vanessa, ik neem het wel over dan
zoals je zweet en de dansvloer over gaat
ik wil je zo graag
Vanessa, mag ik ook een dans?
Vanessa, ik neem het wel over dan
zoals je zweet en de dansvloer over gaat
ik wil je zo graag
barman, een amaretto sour voor deze mooie vrouw
wat ben je knap, we passen bij elkaar
ik was meteen om, we horen samen echt waar, laten we ervoor gaan
je bent zeker een stille dame ik ben Caraïbisch, ik kan je wild maken
zeg iets, ik schiet in de stress
no hablo inglés
Ik zocht je. -Waar was je?
Jij was druk bezig. -Je moet nog met me dansen.
Wacht, ik haal nog een shotje. -Laat nou maar.
Ik haal wel wat. Ik ben zo terug. -Blijf nou hier, Usnavi.
Twee shotjes.
wat gebeurt er? -black-out
een stroomuitval, mijn god
wat gebeurt er? -black-out
een stroomuitval, mijn god
we kunnen niks
doet iemand die deuren nog open?
waar is Usnavi?
Vanessa -Nina, waar ben je?
heeft iemand Benny gezien?
Nina, waar ben je? ik zie je niet
het is heet, overal is paniek -denk aan Usnavi, de lichten doen het niet
dit is ons moment nu -wij twee
wat doen we? -we verlichten de buurt
al die vonken geven licht in het donker -we gaan knallen, let op met z'n allen
kom erbij en pak wat je kunt -ik heb licht nodig, nu naar achteren
kijk naar het vuurwerk -kijk hoe het vuurwerk vliegt
de nacht die wordt verlicht
kijk naar het vuurwerk -kijk hoe het vuurwerk vliegt
de nacht die wordt verlicht
Waar heb je haar nog gezien? -Op de dansvloer.
Heeft ze iets gestuurd of gebeld?
Ik heb geprobeerd haar te bereiken, maar ik hoor niks.
Ik ga naar de centrale. -Ik moet hier op Vanessa wachten.
Wat bedoel je?
Morgen zit ik misschien zonder werk, maar nu nog niet.
Laat het toch los.
Dat kan ik niet. Blijf bij Usnavi. Tot later.
mijn god, wat een paniek iedereen werd gek
er werd geschreeuwd, geduwd, getrokken wat een herrie
Usnavi -Vanessa
je liet me alleen achter -waar heb je het over?
ik heb nauwelijks met je kunnen dansen
kom nou, ik heb m'n best gedaan jij liet eerst de halve buurt langsgaan
ik kreeg nauwelijks de kans, zeg
mag ik nog een dans? -ik ga weg
ik moet gaan
loop nou niet bij me weg -ik hoef vanavond niks van jou
ik vind m'n weg wel zonder jou -blijf maar wegrennen
zonder jou
kijk naar het vuurwerk -kijk hoe het vuurwerk vliegt
de nacht die wordt verlicht
kijk naar het vuurwerk -kijk hoe het vuurwerk vliegt
de nacht die wordt verlicht
Ik heb een vrouw die gaat bevallen en naar het ziekenhuis moet.
Kun jij haar brengen? Bedankt en vast gefeliciteerd.
Alles is doorgezet naar m'n mobiel en ik heb de generator aangesloten.
M'n lieverds. -Hallo, lieve schat.
Slim, hoor. Wat ben jij slim.
Jij bent er ook snel.
Rijst met kip.
Het is laat geworden. -Wat is er?
Laat maar. -Pak een drankje.
Op een hoop gedoe.
Maak het je maar gemakkelijk.
G-51. -Bingo.
kijk naar het vuurwerk
Abuela, gaat het wel?
de nacht die wordt verlicht
de sterren stralen fel
kijk naar het vuurwerk
je bent vanavond niet alleen
de nacht die wordt verlicht
je bent vanavond niet alleen
Als je geen rit hebt, ga dan naar 125th. -Bij de synagoge en dan...
Pik na de brug nog wat passagiers op. -Doe wat je moet doen.
Ik haal zo wel wat water.
Oké, voeten omhoog. -Dat voelt beter.
Veel beter.
Ligt u goed? -Ja, dank je.
kijk naar het vuurwerk
de nacht die wordt verlicht
in Washington...
kijk naar het vuurwerk
de nacht die wordt verlicht
Genoeg, genoeg.
zo warm, zo warm
het was nog niet eerder zo heet
paciencia y fe
het was heter thuis in La Vibora het Washington Heights van Havana
een drukke stad met mensen net zoals ik
als klein kind in La Vibora zat ik op het plein de vogels achterna
en ik bad dat je werk vond, mama
ik keek omhoog naar de sterren en zocht naar een teken
mama, er zijn zoveel sterren in Cuba
in Nueva York schijnen alleen de lantaarns
om het dak op te mogen moet je de conciërge omkopen
je ziet Cassiopeia niet in Washington Heights
maar we hadden geen eten in La Vibora
ik herinner me de nachten woede op straat, honger achter de ramen
vrouwen die kleren vouwen met m'n vrienden spelen in de regen
mama had geen baan en we waren arm en dus zei je: vamos a Nueva York
Nueva York was ver maar er was wel werk
en dus gingen we erheen
ik ben uit m'n droom ontwaakt maar dat komt veel te laat
ik praat tegen jou stel me voor wat jij gedaan had
en denk aan hoe het voor ons was
Nueva York, mama het was heel anders toen
jij zou zeggen: paciencia y fe
paciencia y fe
net aangekomen in Amerika
de vrieskou vroeg in december
een drukke stad in 1943
ik vond m'n weg in Amerika
met enkel Spaans, weet ik nog
dansen met burgemeester La Guardia
een warm ontvangst voor mij en mama
zorg dat je de boel schoonmaakt
zorg dat je Engels praat
zorg dat je op tijd bent
zorg dat je hard genoeg werkt
heb je het hier beter dan bij de vogels in La Vibora?
samen in één bed, het zit nog niet mee ik heb moeite met Engels
ik luister naar vriendinnen eindelijk vind ik werk als huishoudster
we maakten huizen schoon vol trots boenden wij
we poetsten de hele Upper East Side
dagen werden weken weken werden jaren
zo bleef ik hier
terwijl ik de vogels voer gaan m'n handen beven
en nu ik dit verwoord voel ik m'n hart breken
mama, wat moet je doen als je dromen uitkomen?
ik heb m'n leven lang jouw dromen nagejaagd
ik heb het gehaald
ik ben er nog, het is me gelukt
blijf ik nu hier of ga ik mee?
goed, mama
oké
paciencia y fe
Abuela.
Daniela.
Daniela, bel het alarmnummer.
Bel het alarmnummer.
Ik ga bellen. -Wat is er?
Daniela, breng snel wat handdoeken.
Het komt goed. -Ik ben bij u.
Ik ben er, Abuela. Ik ben bij u.
Ik ben er.
Ik ben bij u.
ze was ter plekke overleden ze lag al in bed
ons werd verteld dat haar hart het begeven had
daar kwam het op neer
het was een combinatie van stress en het warme weer
ik zal nooit begrijpen waarom ze haar pillen niet innam
ik vertel mezelf dat ze vredig is gegaan met broodkruimels in haar hand
Abuela Claudia genoot van simpele dingen ze zag schoonheid in het alledaagse
glazen flesjes, broodkruimels de sterren aan de hemel
die dingen koesterde ze en dan zei ze: alabanza
alabanza betekent dat je iets hemelhoog verheft
dat je het haast letterlijk de hemel in prijst
zij gaf richting aan het leven
ze was er gewoon
zegen haar
zegen doña Claudia, mijn Heer
zegen haar
zegen doña Claudia, mijn Heer
zegen haar
zegen doña Claudia, mijn Heer
zegen haar
zegen doña Claudia, mijn Heer
Zullen we even pauze nemen? -Nee, ga door, papa.
AL 3 DAGEN BLACK-OUT 41 GRADEN
Hé, pa.
De mooiste tijd van m'n leven.
Wat is het eng stil.
Ik mis het lawaai van de metro.
Ik zat te denken... Er is zoveel gebeurd.
Ik moest denken aan de mensen die me dierbaar zijn.
En toen dacht ik aan jou.
Jij gaat hier straks weg. Je gaat zelfs het land uit.
Dat is pas in augustus. We hebben dus nog even.
Ik lak nagels. Er zijn zoveel meisjes als ik.
Zowel hier als daar. -Hou toch op.
Jij bent een kunstenares.
Jouw schrift op school...
Ik kon m'n aandacht niet bij de les houden.
Die tekeningen van jou...
Het leek wel een combinatie van Wonder Woman...
...The Simpsons en Guernica.
En dan keek ik naar jou.
Ik wilde de wereld door jouw ogen zien.
Kijk toch eens aan.
Benny, voordat ik Rosario's kocht, zat daar O'Hanrahan's.
Het hele blok was Iers.
Weet je waarom ik het gekocht heb?
M'n vader had me van school gehaald, zodat ik ook op de boerderij kon werken.
Voor hetzelfde lage loon.
Maar ik dacht: nee, waarom zou ik dat nou doen?
Moet ik gaan zwoegen om iemand anders rijk te maken?
En dus ging ik hierheen.
Om voor mezelf te werken.
Heb je je school nooit afgemaakt?
Nina wel.
Jullie wilden weten wat sueñito betekent.
Ik ga het niet mooier maken dan het is.
Een droom is geen glinsterende diamant.
Je moet er hard voor werken om er iets moois van te maken.
WIJ ZIJN CLAUDIA'S DROOM
DACA is niet een of ander liefdadigheidsgeschenk.
Jullie hebben ervoor gestreden en daarom gaan we door.
Niet iedereen is ermee geholpen. Kijk naar m'n nichtje.
Zij zou kunnen studeren, maar ze komt nu niet in aanmerking voor financiële steun.
En dus kan ze niet studeren.
Wat zei ze? -Haar nichtje kan niet gaan studeren.
We moeten meer voor onszelf willen.
Sonny.
Wat is er?
Ik wist dat ik een rijbewijs kon vergeten.
Maar een studie dus ook.
Ze had het over mensen zonder papieren.
Toen ik zo oud was als jullie is me altijd verteld:
Als je hard werkt en je aan de regels houdt...
...dan komt het geld vanzelf en krijg je wat je wilt.
En dan is je leven compleet.
Maar dat is niet zo.
We werken zo hard aan onze toekomst dat we daardoor het heden niet meer zien.
Ik wilde net als jij zijn.
Deel je verhaal. Je hoeft je nergens voor te schamen.
Vertel ons verhaal, vertel ons verhaal.
Ik weet wat ik moet doen.
Dankzij jou heb ik de mogelijkheid om iets goeds te doen.
Ik wil elk kind zonder papieren een kans kunnen geven.
Stanford is geen uitweg, maar een weg om daar te komen.
Abuela zei altijd al dat we onze waardigheid moeten behouden.
Het is dus eindelijk zover. -Wat bedoel je?
Jij doet het nu beter dan ik. En dan heb ik het niet over diploma's.
Jij ziet namelijk een toekomst die ik niet zie.
Je bent Boricua.
Je bent Nuyoricua.
Maar ook daar is er voor ons een plek.
Negeer iedereen die aan je twijfelt.
Vang alle klappen op, maar blijf wel doorvechten.
AANVRAAG HUURWONING
BEROEP: NAGELSTYLISTE BIJ DANIELA'S SALON
Ik heb gebeld en het is nog beschikbaar.
Maar iemand moet voor haar instaan. Iemand die niet gaat emigreren.
Wil jij dat doen?
Voor mij?
We zijn zover, mevrouw.
Señorita, bedoel je.
Ja, mevrouw...
Señorita.
Klaar. We rijden achter jullie aan.
Het is hier nog heter. -Zet de airco aan.
Adiós, mensen.
Kom me opzoeken in de Bronx, Grand Concourse 3843.
Waar is iedereen?
Verdomme, het kan ze niks meer schelen.
GESLOTEN GEEN STROOM
Dag, iedereen.
Wel verdomme, ondankbare honden.
We hebben allemaal onze moeder verloren. Is dit hoe jullie verder gaan?
Ook zonder stroom hebben we nog wel kracht.
Claudia zou willen dat we doorgaan.
In Puerto Rico zaten we zo vaak zonder stroom en toch vierden we feest.
Net een arm soort Gilligan's Island. -Kalm aan. Wat zou Jezus doen?
Zie ik er soms uit als Jezus?
Als ik door m'n wimpers kijk.
wat is dit hier op straat voor rare toestand?
dat ik dit nog mee moet maken
sinds wanneer zijn latino's voor de hitte bang?
als klein meisje in de heuvels van Vega Alta
vond ik Kerstmis de mooiste tijd van het jaar
vraag me waarom -waarom?
sneeuwvlokken vielen er nooit maar o, wat dronken we veel coquito
we zongen de aguinaldo en het feest dat werd heel groot
de zaak is gesloten en wij vertrekken zo
het is dus tijd voor een carnaval
del barrio
carnaval del barrio
we kunnen best zonder stroom kom en sta op, avanza
pak je maraca en je tamboerijn doe mee met de parranda
carnaval del barrio
ik, ik, Dani, ik heb een vraag ik weet niet wat ik moet zingen
improviseer maar je kunt gewoon iets verzinnen
je kunt zingen wat je wilt
Carla, wat er maar in je opkomt zolang je het maar zingt
mama is Dominicaans-Cubaans en papa komt uit Chili en Puerto Rico
ik ben dus Chili-Domini-Curicaans
maar ik zeg dat ik uit Queens kom
carnaval del barrio
waarom is iedereen zo vrolijk? we zweten en hebben geen stroom
ik moet hier snel weg het wordt steeds erger gewoon
als je uitgaat met een vriend bemoeit iemand zich er altijd mee
alsjeblieft, zeg
zeg nou niet: Usnavi is maar een vriend
hij wil je, dat weet iedereen
nu je het zegt die spanning is best goed te zien
wat een onzin -valt het niet op dan?
je krijgt altijd gratis koffie
carnaval del barrio
Daar is Usnavi.
kom er even bij, allemaal luister naar wat ik zeggen ga
niets houdt me nog hier iedereen mag weten dat ik wegga
luister, de tent gaat sluiten Sonny, deel maar frisjes uit
draai de fles open en geniet maar ik mis Abuela Claudia, maar ik moet gaan
Daniela, Carla, laad de wagen in DR, ik kom er gauw aan
hijs de vlag, de Dominicaanse vlag
hijs de vlag, de Puerto Ricaanse vlag
hijs de vlag, de Mexicaanse vlag
hijs de vlag, de Cubaanse vlag
omhoog met die vlag het kan overal
hij herinnert me aan m'n vaderland
deze mooie vlag betekent voor mij alles
en is het mijn sterfdag begraaf me dan in mijn vaderland
hé, Mr Benny heb je veel paarden gezien vandaag?
wat bedoel je?
ik heb gehoord dat jij en Nina een ritje hebben gemaakt
Benny en Nina
Niet waar. -in een boom met z'n twee
K-U-S-S-E-N-D -Dit is jouw schuld.
wat een fijne roddel, Nina en Benny
K-U-S-S-E-N-D
wacht even, Usnavi verlaat ons voor de Dominicaanse Republiek
en Benny heeft mijn droomvrouw ingepikt ze was mijn oppas
is dit hoe het moet gaan? zonder bodega gaat de buurt eraan
geen centrale en salon meer en het licht gaat nooit meer aan
want we kunnen niks, we kunnen niks
jullie dansen en zingen maar intussen valt de buurt uit elkaar
we kunnen niks, we kunnen niks
steek dan een kaars aan wij kunnen hier alles doorstaan
misschien heb je gelijk, dit was het dan een machteloos stel immigranten
deze buurt verandert misschien en dit kan onze laatste avond samen zijn
maar is dit hoe je ermee omgaat als het einde voor de deur staat?
je kunt het negeren en verdrietig zijn maar ik pak m'n vlag erbij
omhoog met die vlag het kan overal
laat je maar horen vanavond we maken wat herrie vanavond
deze mooie vlag betekent voor mij alles
we zingen onze kelen schor zodat je ons over de brug nog hoort
omhoog met die vlag het kan overal
van Puerto Rico tot Santo Domingo waar we ook komen, we gaan altijd door
deze mooie vlag betekent voor mij alles
Vanessa, denk niet aan gemiste kansen laten we nog één keer dansen
carnaval del barrio
omhoog met die vlag
en is het mijn sterfdag begraaf me dan in mijn vaderland
hijs de vlag, de Dominicaanse vlag
hijs de vlag, de Puerto Ricaanse vlag
hijs de vlag, de Mexicaanse vlag
hijs de vlag, de vlag, de vlag
hijs de vlag
We houden van jullie.
30 DAGEN NA DE BLACK-OUT 26 GRADEN
Pas op je hand. Als jij nou duwt, kan ik... Zo, ja.
M'n vinger.
Het lukt me wel. Duw hem dicht.
En dat terwijl je maar zo kort weg bent.
Ik wil even naar de buurt luisteren.
De zon ging mooier onder tijdens de black-out.
We kunnen net doen alsof we er nog middenin zitten.
Dat lijkt me wel wat.
Begin juli. -We hebben de hele zomer nog voor ons.
als de zon ondergaat
kun je niet zonder zaklamp
je kunt niet zonder kaars -dat kan ik vast wel aan
als jij hier vertrekt
koop ik voor jou een telefoonkaart
want ik ben verzot, echt waar -op jou
ik kom terug op Labor Day
en hopelijk kan ik daar ook heen
naar het westen, naar Californië
we hebben de zomer
en we hebben elkaar
misschien nog wel langer
als je alleen bent
en ik niet bij je zijn kan
vergeet je mij dan?
ik zou niet weten hoe
als ik alleen ben
en m'n ogen dichtdoe
dan zie ik weer jouw gezicht
als jij weg bent
je weet dat ik op je wacht als jij weg bent
maar je bent nu hier bij mij
we doen ons best ervoor maar als het nou niks wordt
laat mij nu vast zeggen dan
dat jij de wereld veranderen kan -ik denk aan waar ik vandaan kom
en ik denk elke avond aan jou
op hetzelfde moment
als de zon ondergaat -als de zon ondergaat
als de zon ondergaat
Nina wilde niet eens weggebracht worden.
Ze wilde het helemaal zelf doen.
Een onafhankelijke, koppige vrouw. Net als jij.
En dat is juist goed.
VOOR USNAVI
Dat meen je niet.
Dat kun je niet menen.
Hou me niet voor de gek.
Hou me nou niet voor de gek.
Hallo? Hoe laat ga je dicht?
Oké, te gek. Heel erg bedankt. Dag.
Stond je daar al langer? Of... -Ik hoorde dat je morgen vertrekt.
Kom binnen. -Dank je.
Hoe bevalt je nieuwe huis? -Het is geweldig.
Er komt alleen niks uit m'n vingers sinds ik daar woon.
Dat komt wel weer. -Ja, ik wacht nog op inspiratie.
Je bent erg creatief en artistiek, dus dat komt vast vanzelf wel.
ik heb iets voor je
ik heb het hiernaast gekocht
heb je vanavond plannen? -schoonmaken
stop daar maar mee -o nee
want wij hebben een date -oké
voordat je het vliegtuig in moet
heb je nog een fles champagne van mij te goed
ja, koele champagne
de druppels staan nog op de fles dat je dit voor mij gedaan hebt
maak maar open -ik weet niet of ik nog bekers heb
ik heb alles al ingepakt
vanavond drinken we gewoon uit de fles
Usnavi, Daniela heeft me verteld wat je voor me gedaan hebt
en het is werkelijk waar het liefste wat ooit voor me is gedaan
wat kan ik zeggen of doen om jou te bedanken voor dat lieve gebaar?
hoe moet dit gouden ding eraf?
Usnavi
voordat je de stad verlaat
voordat de hoek verandert en de gevelborden eraf gaan
laten we even door de buurt lopen als afscheid nog één keer
Usnavi, gaat het wel?
het gaat best ik probeer die fles open te krijgen
dat draadje is gebroken maar ik krijg die champagne wel open
laat mij eens -dat hoeft niet
Usnavi, laat die champagne toch
jij hebt je best gedaan voor die bubbels -maak je nou maar niet druk
sorry, ik heb een zware dag achter de rug
je hoeft niet te gaan -wat?
blijf in de stad je kunt hier nog iets van maken
erg grappig
en Sonny heeft een voorbeeld nodig iemand die voor hem klaarstaat
waar heb je het over? -je vakantie heeft echt niet zo'n haast
vakantie? jij bent zelf weggegaan
naar West 4th Street daar kun je met de metro heen
wat bedoel je daarmee?
jij gaat het land uit we zien je straks nooit meer
je laat iedereen aan je koffie wennen en weg ben je
Vanessa, ik weet niet waarom je kwaad bent
was ik maar kwaad
ik ben gewoon te laat
Hoelang duurt dat proces?
Tussen de aanvraag, de hele afhandeling in de rechtbank...
...en de uiteindelijke uitspraak kan vijf maanden zitten.
Of vijf jaar.
Vijf jaar? -Ja.
En dan heb je een verblijfsvergunning. Of helemaal niks.
De rechtbank laat zich niet opjagen.
Dan beginnen we meteen.
Dit is 96.000 dollar waard. Hoever komen we daarmee?
Ik wil jou ermee betalen en de rest opzijzetten voor Sonny.
Laat nou maar. -Tering, wat veel geld.
Let op je woorden. -Hoe kom je daaraan?
Wat doet dat ertoe? Stel niet zoveel vragen.
Meestal krijg ik betaald met een cheque.
Ik vertrek morgenvroeg. Ik heb geen tijd meer om het te innen.
Ik zou willen van wel, maar... Alsjeblieft.
Goed dan, jongen. Dit gaat een zwaar proces worden.
En het loopt misschien niet goed af.
Maar het is mogelijk, toch? -Ja.
Maar het is belangrijk dat hij weet dat de kans op succes niet heel groot is.
Ik begrijp het.
Maar ik wil er wel voor gaan.
Pete.
Serieus? -Sorry, pak maar een doek.
Hoeveel wil je hiervoor? -Neem maar mee. Ik heb er zoveel.
Horen jullie dat?
De stemmen van de goden.
Op m'n laatste ochtend...
...klonk de metro als Juan Luis Guerra.
En de vuilniswagens roken naar tropische bloemen.
De mooiste tijd van m'n leven.
Ik kom eraan.
m'n laatste dag in de Heights breekt aan
ik pak m'n spullen terwijl het leven verder gaat
ik moet gaan, maar ik vraag me af of ik met dat geld Sonny wel redden kan
Abuela droomde van een strand voor mij margarita's erbij
en zo zal het straks ook zijn
kijk mij, vandaag vlieg ik daarheen met een 747 vanaf JFK
de brandkranen staan open
een koel briesje in de lucht
de brandkranen staan open
een koel briesje in de lucht
piragua, piragua
een nieuw blok ijs, piragua
zo'n zoete lekkernij, piragua
piragua, piragua
voor altijd
het duurt niet lang meer
de wind waait zacht over de rivier
herinneringen komen boven net als je het zat bent hier
de ochtendzon die op de trappen weerkaatst
hiphop luisteren in het park tot 's avonds laat
om eerlijk te zijn, ga ik het hier missen Kevin in de centrale met z'n wijze lessen
Vanessa 's ochtends in de salon
we moeten verder maar wie geeft daar straks iets om?
als ons werk erop zit als het einde van de dag in zicht is
kan ik het achter me laten als het voorbij is?
ooit leggen we ons erbij neer maar wat blijft er dan over?
ik ga vooral Abuela's gefluister missen samen de lotto doen elke Kerstmis
over vijf jaar wonen hier alleen rijken en hipsters
niemand die mijn kleine toko dan nog mist
Hallo.
Heb je heel even?
Je wilde de wereld toch door mijn ogen zien?
Kom maar eens mee dan.
Niet stiekem kijken.
Pas op.
Waar gaan we heen? -Ga hier maar staan. En niet kijken.
Ik voel dat je je ogen wilt opendoen. Gewoon niet doen.
Wacht even.
Oké, kijk maar.
Nadat ik gisteravond bij je wegging, heb ik een tijdje door de buurt gelopen.
En toen kwam ik Pete tegen.
Ik zag een van z'n doeken liggen...
...en wist dat ik er iets mee moest doen.
Ik heb Sonny de bodega laten openen, want ik wilde meteen aan de slag.
Ze kwam doeken tekort. Daarom ben ik dus maar gaan schilderen.
Hoe heb je...
Dat is m'n vaders strand.
Ja, je had foto's bij de kassa hangen. Die heb ik uit m'n hoofd nageschilderd.
Ik heb die krab in de hoek gemaakt.
Waarom lach je nou? -Wat doet die krab ertoe?
Dat is het mooiste deel. -Hij zit niet voor niks in de hoek.
Vind je m'n krab soms niet mooi? -Misschien. Het is net een kindertekening.
Je kunt daar geld voor krijgen. -Hoeveel dan? 25 cent?
2000 dollar of zo. -Wat?
Ik bedoel gewoon...
Hij vindt het niks.
Hij laat het nog op zich inwerken.
Heb je dit gisteravond gedaan? -Ja.
Daar gaat m'n vlucht dan. -Wat?
Graffiti Pete, ga meer spuitbussen kopen hier is geld, er is iets tussen gekomen
ik heb een taak voor jullie allebei vertel de hele buurt dat ik blijf
vertel het aan iedereen door, Sonny
ga ervoor
Usnavi blijft.
ja, ik sta op straat als een lantaarnpaal ik werp m'n licht op ieder verhaal
met een goed einde of met een traan ik ben gelukkig, want ik ken ze allemaal
iemand moet onze herinneringen bewaren iemand moet elke dag de koffie zoet maken
Abuela, ik zal u nooit vergeten
maar Sonny moet ook eten op deze hoek kom ik pas echt tot leven
we gaan door na iedere test ik ga hier nooit meer weg
een brandkraan kan het strand zijn een sirene de wind
en een brandtrap kan een palm zijn
het spijt me, Abuela ik ga niet weg, ik vertel uw verhaal
ik neem afscheid van u met een glimlach ik heb al die tijd mijn eiland al gehad
ik ben thuis
Ik dacht altijd dat het in het verleden lag.
Wat? -De mooiste tijd van m'n leven.
Ik ben dus hier gebleven.
En ik heb m'n droom, mijn sueñito, hier waargemaakt, in Washington Heights.
Zeg me na, zodat je het niet vergeet. -Washington Heights.
Want dit hier is mijn droom.
Jij, m'n kleine schat...
Jij bent mijn droom.
Ik heb vanavond een date. -Ik let goed op.
Het is mogelijk, toch? -We hebben een winnend lot verkocht.
Klein beginnen met grote dromen.
Het zijn kleine details. Om de wereld te laten zien dat we er zijn.
Mogen we nu gaan zwemmen?
Je praat maar door. -Kom mee, Iris.
Mag ik ook, papa?
Vraag maar aan je moeder.
Mag het, mama? Alsjeblieft?
Ja, ga maar, lieverd.
Ik hou van je, papa.
de brandkranen staan open
een koel briesje in de lucht
we zijn thuis -de brandkranen staan open
een koel briesje in de lucht
ik heb iets moois van m'n leven gemaakt fijne kerst, lieve zaak, ik ben thuis
de brandkranen staan open
een koel briesje in de lucht
Abuela, die stoep is uw troon uw vogels zijn uitgevlogen, ik ben thuis
met koffie non-stop en hiphop in onze eigen shop, ik ben thuis
mensen komen en gaan maar ik ken ze allemaal
hier ben ik thuis
en dat je het maar weet Vanessa en ik hadden dus een tweede date
ik ben thuis zelfs in de schaduw is het heet
maar met geduld en hoop slaan we ons erdoorheen, ik ben thuis
hoor je die muziek?
op het hoogste punt van de wereld daar ben ik
ik ben thuis
het is heter dan op de eilanden vandaag
en Mister Softee's ijswagen ligt op z'n gat
Stuur iemand hierheen.
al z'n klanten komen nu naar mij
ik zei het toch? dit is mijn stad
piragua, piragua
Niet te geloven. -1,25, piragua
piragua, piragua
2,25, piragua
een nieuw blok ijs, hoger die prijs
black-outs met ijs, black-outs met ijs
ik schraap maar door
piragua
Vertaling: Bart Heuvelmans