PIANISTA ZŁOTA PALMA CANNES 2002
FILM ROMANA POLAŃSKIEGO
Pan Szpilman?
Uwielbiam pańską grę.
Jestem Dorota,
siostra Jurka.
Pan krwawi!
To nic.
Napiszesz list "od wielbicielki".
Gdzie ty ją ukrywałeś?
Jak myślisz? Wziąć portret wuja Szymona?
Bierz albo nie bierz, jak chcesz.
Umieram z niepokoju.
Wróci cały i zdrowy.
Władek wrócił!
Chwała Bogu!
Jesteś ranny?
Martwiłam się.
Miałeś papiery.
Wiedzieliby, gdzie przynieść zwłoki.
Henryku, nie mów takich rzeczy!
Uchowaj Boże!
Władek wrócił!
Mówiłem?
Zbombardowali Radio.
Są inne rozgłośnie.
Pakuj się.
- Wyjeżdżamy? - Tak. Z Warszawy.
- Dokąd? - Nie słyszałeś?
Nie czytałeś gazety?
- Gdzie gazeta? - Zużyłam do pakowania.
Rząd się przeniósł do Lublina.
Mężczyźni mają zorganizować nową linię obrony.
W kamienicy zostały same kobiety.
Jak się włączycie w linię obrony?
Biegając z walizkami?
- Pakuj się. - Ja zostaję.
Świetnie! Ja też zostaję.
Musimy się trzymać razem.
Skoro mam zginąć, to w domu.
Cicho!
Słuchajcie.
Jak podaje radio BBC z Londynu,
Rząd brytyjski,
nie otrzymawszy odpowiedzi
na postawione władzom niemieckim ultimatum,
wypowiedział wojnę hitlerowskim Niemcom.
Cudownie!
Oczekuje się...
...w ciągu paru najbliższych
podobną decyzję ogłosi Francja.
Polska nie jest już osamotniona.
Mamo, kolacja była przepyszna.
Z takiej okazji warto się postarać.
Za Wielką Brytanię i Francję.
A nie mówiłem?
Wszystko się dobrze skończy.
5003.
To wszystko?
Mamy tylko 5003 złote.
O 3003 za dużo.
"Nowe restrykcje dotyczące aktywów.
Żydzi mogą mieć w domu do 2000 zł.
Co zrobić z resztą?
Wpłacić do banku.
A jaki idiota powierzy pieniądze Niemcom?
Schowamy je.
Pod doniczką.
Nie, wolę sprawdzone metody.
Podczas ostatniej wojny
schowaliśmy pieniądze w wydrążonej nodze stołu.
A jak zabiorą stół?
Niemcy wynoszą z żydowskich domów co chcą: meble, kosztowności.
A na co im taki stół?
Co ty wyprawiasz?
To najlepsza skrytka.
Kto zagląda pod doniczki?
Nie. Zacząłem myśleć...
A to odmiana!
Chwyt psychologiczny.
Zostawimy je tutaj.
Pod gazetą. Na widoku.
Nie zauważą.
Szczyt głupoty.
Oczywiście, że zauważą.
Idiota!
I kto tu jest głupi?
Dobry pomysł...
To potrwa.
Mamy czas.
Jak je wyciągniemy?
Cisza! Spokój, proszę!
Pani adwokat lubi porządek.
Zegarek włożymy pod doniczkę, a pieniądze do skrzypiec.
Będę dalej mógł na nich grać?
Przekonamy się.
Jurek? Tu Władek Szpilman.
Dobrze, a u ciebie?
Nieźle. Jak na te warunki.
Wiem, czemu dzwonisz.
Nic z tego. Nie pozwolą uruchomić rozgłośni.
Polakom nie wolno nic nadawać.
Znajdziesz pracę.
Taki pianista jak ty...
Może.
Nie obraź się,
nie dzwonię, by rozmawiać o mojej karierze.
Długo go prosiłam,
aż wreszcie zgodził się mnie tam zabrać.
Poszłam... i akurat zbombardowali rozgłośnię.
Cudowny początek znajomości.
Naprawdę?
Niezapomniany.
Uwielbiam pańską grę.
Nikt tak nie gra Chopina.
To komplement?
Oczywiście!
Żartuję.
Wypijemy kawę w Paradiso?
Chętnie.
A pani czym się zajmuje?
Skończyłam konserwatorium.
Muzyk?
Świeżo upieczony.
Instrument?
Wiolonczela.
Uwielbiam widok kobiety z wiolonczelą.
Hańba!
Jak oni śmią?
Chcą być bardziej hitlerowscy od Hitlera.
Złożę skargę.
Lepiej nie.
To poniżające dla kogoś takiego jak pan.
Chodźmy gdzie indziej.
Albo do parku.
Nic z tego.
Wyszło zarządzenie zakazujące Żydom wstępu do parków.
To żart?
Nie, to prawda.
Nawet na ławce
nie wolno Żydom siadać.
To absurdalne!
Możemy tu postać i pogawędzić.
Chyba to nam jeszcze wolno.
A więc gra pani na wiolonczeli?
Kto jest pani ulubionym kompozytorem? Chopin?
Kiedyś zagra pani jego sonatę.
A pan, Władku?
Może mógłbym pani akompaniować?
Panie Szpilman,
pan jest naprawdę wspaniały.
Proszę mi mówić po imieniu.
"W sprawie opasek dla warszawskich Żydów.
Zarządza się, by wszyscy Żydzi
nosili na ulicy wyraźne oznakowania.
Zarządzenie obowiązuje od 1 grudnia 1939 roku
i obejmuje wszystkich Żydów powyżej 12-go roku życia.
Opaska noszona na prawym rękawie
ma przedstawiać niebieską Gwiazdę Dawida na białym tle.
Tło musi być na tyle szerokie,
by pomieścić mierzącą 8 centymetrów gwiazdę.
Ramiona gwiazdy muszą mieć centymetr szerokości.
Nieprzestrzeganie tego zarządzenia
będzie surowo karane.
Gubernator Okręgu Warszawskiego
Dr Fischer".
Nie będę tego nosił.
Ani ja. Nie dam się napiętnować.
Pokaż mi to.
Mamy się sami starać o zdobycie takich opasek?
Skąd je weźmiemy?
Znikąd.
Nie będziemy ich nosić.
Czemu się nie ukłoniliście?
Proszę wybaczyć.
Nie wolno wam chodzić chodnikiem
Do rynsztoka!
Widziałeś?
Pracuję.
Co to?
Tam nas przeniosą.
Jak to, przeniosą?
"Rozkaz gubernatora Okręgu Warszawskiego, dra Fischera
w sprawie utworzenia żydowskiej dzielnicy.
Zamieszkają tam Żydzi przebywający stale lub czasowo w Warszawie".
"Żydzi mieszkający poza tym obszarem mają się przenieść
do dnia 31 października 1940 roku.
Wszystkich tam nie pomieszczą.
Jest nas 400 tysięcy.
Nie, 360.
Będzie łatwiej.
Mamo, co się dzieje?
20 złotych.
To wszystko, co nam zostało. 20 złotych.
Co ja za to kupię?
Ile można w kółko gotować ziemniaki?
Tyle mogę zapłacić.
Nikt nie da wyższej ceny.
Ależ to Bechstein!
2000.
Radzę przyjąć.
A jak przyjdzie głód? Zjecie fortepian?
Won, ty złodzieju!
Wolę je oddać za darmo!
Chory pan jest?
Poszaleliście!
Robię wam łaskę.
2000 i sam opłacam tragarzy!
Głodujecie.
Powariowaliście!
Proszę je zabrać.
Nie chciałam przychodzić.
Nie chciałam tego oglądać, ale...
Nie mogłam się powstrzymać.
Co u pani?
Dobrze.
Niedobrze.
Aresztowali mojego kuzyna.
Jurek twierdzi, że go wypuszczą.
Coś okropnego.
To długo nie potrwa.
Też tak twierdzę.
To zbyt absurdalne.
Do zobaczenia.
Wkrótce.
Prawdę mówiąc,
myślałem, że będzie gorzej.
Jak będziemy spać?
Ja i dziewczęta w kuchni,
ty, Henryk i tata - tutaj.
Patrzcie!
Chodźcie zobaczyć!
Sprzedałeś coś?
Tylko "Idiotę" Dostojewskiego.
Za trzy złote.
Lepiej niż wczoraj.
Trzy parszywe złote.
- A inni zarabiają miliony. - Wiem.
Nic nie wiesz.
Przekupują strażników, by przymknęli oczy.
Wwożą jedzenie, tytoń, alkohol,
francuskie kosmetyki. A biedacy umierają.
Widział pan mojego męża, Izaaka Szermana?
Takiego wysokiego, przystojnego z siwą bródką?
Niestety, nie.
Do widzenia. Miłych snów.
Ale gdyby go pan widział, proszę napisać.
Izaak Szerman!
Puścili przez środek aryjską ulicę.
Nie mogą chodzić naokoło?
Spokojnie, nie słyszał pan, że zbudują kładkę?
Kładkę-szmatkę.
Niemcy uważają się za inteligentnych.
A moim zdaniem to kretyni.
Muszę utrzymywać rodzinę,
a pół dnia czekam, aż mi pozwolą przejść.
Myślą, że przychodzę tu słuchać muzyki?
Zimno ci?
Tańcz!
Przyszli.
Czeka na was Izaak Heller.
Napijcie się herbaty.
Obiad nastawię później.
Co tu robisz?
Przyniósł ciastka.
Jego ojciec wrócił do jubilerstwa.
Nieźle mu się wiedzie.
Niewiarygodne. Biżuteria.
Werbujemy.
Kto?
Przychodzę jako przyjaciel.
Zwożą tu Żydów z całego kraju.
Musimy powiększyć naszą policję.
Więcej żydowskiej policji?
Mam bić Żydów pałką jak gestapowiec?
- Ktoś musi. - Ale czemu ja?
Werbujecie synów bogaczy.
Popatrz na nas...
Patrzę. Dlatego tu jestem.
Utrzymasz rodzinę z handlu
książkami?
Tak.
Wyświadczam wam przysługę.
A ty? Jesteś pianistą, a policja ma świetny jazzband.
Czeka z otwartymi ramionami.
Dziękuję, mam pracę.
Wybacz, musisz przerwać.
Kto się tego domaga?
Szukajmy jasnych stron.
Mieszkacie w małym getcie z inteligentami.
Lepiej od nas.
Duże getto to kloaka.
Znajdź mi coś.
Jesteś artystą, podnosisz morale. Wystarczy.
Chcę pomagać.
Jesteś zbyt znany. I wiesz co?
Muzycy to kiepscy konspiratorzy.
Jesteście zbyt...
zbyt... muzykalni.
Kto to?
Majorek.
Mają czyścić getto z niepożądanych elementów.
Nie wierz obwieszczeniom.
Jehuda. Ciężko pracujesz?
Oto największy pianista w Polsce,
a może i na świecie.
Władysław Szpilman... Majorek.
Słyszałem nazwisko, ale nie grę.
Majorek był w wojsku.
To geniusz. Ma tylko
jedną wadę: nie jest socjalistą.
Lepiej już idź. Niedługo godzina policyjna.
Wiesz, jaki jest nasz nakład?
500 egzemplarzy.
A ile osób czyta jeden egzemplarz?
20.
Mamy 10 tysięcy czytelników.
To oni rozpoczną powstanie.
Majorek chowa gazetkę w gaciach i rozkłada w toaletach.
W każdej.
Niemiec nie użyje żydowskiego.
Jest dla niego zbyt czysty.
Proszę, nie poruszajcie dziś
przykrych tematów.
Smacznego.
Mam coś zabawnego. Wiecie, kto to Raszeja?
Chirurg?
Niemcy pozwolili mu kogoś w getcie zoperować.
Pozwolili Polakowi operować Żyda.
Dostał przepustkę. Tak czy owak...
usypia pacjenta i zaczyna operować.
Przy pierwszym cięciu wpada SS
i rozwala pacjenta, lekarza i wszystkich obecnych.
Kupa śmiechu, co?
Pacjent nic nie poczuł.
Prosiłam, nic przykrego.
Co z wami? Straciliście poczucie humoru?
To nie jest śmieszne.
Wiesz, co jest śmieszne? Ty w idiotycznym krawaciku.
Co? A co ma do tego mój krawat?
Noszę go do pracy.
Pracuję.
Przygrywając pasożytom z getta.
Mają gdzieś cierpienia innych!
Winisz ich za apatię?
Nie widzą, co się wokół nich dzieje.
- Ja winię Amerykę. - Za mój krawat?
Amerykańskich Żydów, a jest ich niemało.
Co dla nas zrobili? A tu ludzie umierają,
nie mają co jeść.
Żydowscy bankierzy
powinni nakłaniać USA, by przystąpiły do wojny.
Jestem siostrą pana Szpilmana.
To okropne!
Polują na ludzi na ulicach. Zabrali Henryka.
Wracaj do domu. Zajmę się tym.
Widział pan mojego męża, Izaaka Szermana?
Wysoki, przystojny, z siwą bródką.
Gdyby pan go spotkał, proszę napisać.
Co się tu dzieje?
Mają mojego wnuka. Zabierają ich i wywożą.
Co z nimi zrobią? Przestałem wierzyć w Boga.
Tam jest Henryk.
Nie widziałem.
Zatrzymali go.
Pomożesz?
Przypomniałeś sobie o mnie?
Pomożesz nam?
To kosztuje.
Jestem bez grosza.
Mogłeś wstąpić w nasze szeregi.
Podobno masz wpływy.
Kto tak mówi?
Jesteś ważną figurą.
Czemu cię zgarnęli?
Polazłeś do Hellera.
Prosiłem cię o to?
Wypuścili cię.
Korzyłeś się przed tym zasrańcem.
Prosiłem go o pomoc.
Ile mu zapłaciłeś?
Z czego? Każda złotówka idzie na jedzenie.
- Poradziłbym sobie. - Wywieźliby cię.
Nic ci do tego. Wzięli mnie, nie ciebie.
Po diabła się wtrącasz do cudzych spraw?
Zwariowałeś.
To także moja sprawa.
Co z tobą?
Jesteś chory?
Głodny.
Jakie znów świadectwo zatrudnienia?
Trzeba pracować
w getcie dla Niemców, inaczej...
Inaczej co?
Wywózka.
To nie plotki?
Przesiedlą nas.
Do obozów pracy na wschodzie.
Zamykają małe getto.
Nie na tournee? Londyn, Paryż, Nowy Jork, Chicago?
W tym tygodniu nie.
Źle wyglądasz.
Słyszałeś plotki? Wywiozą nas na wschód.
Nie wierz plotkom. Co się dzieje?
Próbowałem załatwić ojcu świadectwo pracy.
Dla reszty rodziny już zdobyłem,
wszędzie szukałem.
Mogłeś przyjść do mnie.
Zajmujesz się tym?
Nie ja, Majorek.
Pomożesz? Nie mam pieniędzy.
Obrażasz nas. Załatwisz mu coś?
Warsztat Schultza, jutro o 16:00.
Masz dziś fenomenalne szczęście.
Imperatyw historyczny w akcji. Zawsze szukaj...
Jasnych stron, wiem.
Jak plecy?
Lepiej.
Lepiej?
Lepiej nie pytać.
Dziękuję.
Nie ma za co.
To i tak nic nie da.
Przynajmniej pracujemy w getcie.
I wciąż jesteśmy razem.
Wychodzić! Wszyscy na podwórze!
My tu pracujemy, mamy zaświadczenia.
Reszta ubrać się i zameldować z powrotem.
Spakować się. 15 kilo, nie więcej.
Dokąd nas zabieracie?
Starałem się.
Chciałem was ocalić.
Przestań.
Oby Henrykowi i Halinie się udało.
- Dokąd jedziemy? - Do pracy.
Będzie wam lepiej niż w cuchnącym getcie.
Czemu to zrobiłam?!
Ma pan kropelkę wody?
Mój synek umiera z pragnienia.
To hańba!
Potulni jak barany w rzeźni.
Ciszej.
Zaatakujmy.
Jest nas pół miliona, ucieknijmy z getta.
Jeśli ginąć, to chociaż z honorem.
Wiesz, że czeka nas śmierć?
Nie wiem, bo mi nie mówili. Ale wiem, że nas wyniszczą.
Mamy walczyć?
To wymaga organizacji, planów.
Mam walczyć smyczkiem?
Nie zmarnują takiej siły roboczej.
Jedziemy do obozów pracy.
O tak.
Popatrz na tego kalekę, na starców, dzieci... mają pracować?
A pan? Da pan radę dźwigać żelastwo?
Chcieliśmy być z wami.
Co za głupota.
Czemu to zrobiłam?
Zaczyna mi działać na nerwy.
Co ona takiego zrobiła?
Udusiła własne dziecko.
Schowali się w kryjówce.
Dziecko zapłakało, gdy weszła policja.
Zdusiła jego krzyk dłońmi. Dziecko zmarło.
Policjant usłyszał rzężenie i odkrył ich kryjówkę.
Co czytasz?
"Czyż ukłuci nie krwawimy?
Czyż się nie śmiejemy, gdy nas łechcą?
Czyż otruci nie umieramy?
Czyż skrzywdzeni nie winniśmy szukać pomsty?".
Bardzo a propos.
Dlatego zabrałem.
Kretyn.
Na co mu pieniądze?
- Ile za iryska? - 20 zł.
Za iryska? Gdzie to wydasz?
20 złotych.
Uzbieramy tyle?
Chyba mam 10.
Dziwna pora na takie wyznanie...
Jakie?
Żałuję, że cię lepiej nie poznałem.
Dziękuję.
Co ty wyprawiasz?
Ocaliłem ci życie. Uciekaj!
Nie biegnij!
Wszyscy pojadą na szmelc.
Co robicie? Ona jest w ciąży!
Co tu robisz?
Jest tak...
Ja...
My...
Oni wszyscy...
Może to oni mieli szczęście? Im szybciej, tym lepiej.
To nie koniec. Zostaniemy tu parę dni,
póki się nie uciszy.
Przekupiłem policjanta. Przyjdzie, kiedy będzie po wszystkim.
Nie byłem za murem... od dwóch lat.
Nie obiecuj sobie zbyt wiele.
Znasz ją?
Ślicznotka. Kto to?
Piosenkarka.
Dobra znajoma. Ma męża aktora.
Porządni ludzie.
Chciałbym z nią pomówić.
Za ukrywanie Żyda grozi stryczek.
Długo tu jesteś?
Od wczorajszego wieczora.
Ucieszyłem się, że cię widzę.
Teraz się zacznie ostateczna ewakuacja.
Wiemy, co to oznacza.
Posłaliśmy kogoś na zwiady.
Zygmunta, porządnego faceta.
Miał rozkaz śledzić wyjeżdżające z Warszawy pociągi.
Dojechał do Sokołowa.
Tam jest rozjazd.
Jeden tor prowadzi do Treblinki.
Co dzień przyjeżdżają pociągi towarowe z Warszawy.
Skręcają do Treblinki, wracają puste.
Nie widziano tam transportów żywności.
Cywile nie mają wstępu na stację w Treblince.
Eksterminacja.
To długo nie potrwa.
Zostało nas 60000.
Z pół miliona.
Głównie młodzi ludzie.
Tym razem stawimy opór.
Jesteśmy w dobrej formie...
zorganizowani.
Jesteśmy gotowi.
Jeśli trzeba pomóc...
Mam nadzieję, że lepszy z ciebie pianista niż tragarz.
Długo tak nie pociągnie.
Znajdę mu coś lepszego.
Kłopoty.
Zbiórka! Tylko Żydzi!
Polacy pracują dalej!
Mam dla was dobrą nowinę.
Krążą plotki, że chcielibyśmy was...
przesiedlić.
Mogę wam obiecać, że ani teraz,
ani na przyszłość
niczego takiego nie planujemy.
Z tego właśnie powodu
rozlepiliśmy afisze informacyjne.
Okazujemy wam naszą dobrą wolę.
Jednemu spośród was będzie wolno
codziennie wyjść do miasta
i przynieść trzy kilo
ziemniaków
i jeden bochenek chleba dla każdego z pracowników.
Czy robilibyśmy to, chcąc was
przesiedlić?
Możecie zarobić
na tym, czego sami nie zjecie.
A wy, Żydzi, macie przecież smykałkę
do interesów.
Tamten, ze sznurkiem.
Pozostałe są związane drutem.
Teraz!
Mam do ciebie prośbę.
Chcę się stąd wydostać.
Wydostać się to nie sztuka.
Trudniej tam przetrwać.
Wiem.
Latem pracowałem przez dzień na placu Żelaznej Bramy.
Widziałem swoją dawną znajomą.
Piosenkarkę. Jej mąż jest aktorem.
Tu są ich nazwiska i adres. Może tam jeszcze mieszkają.
Janina Godlewska i Andrzej Bogucki.
Porządni ludzie.
Mógłbyś się z nimi skontaktować?
Co dzień jesteś w mieście.
Spytaj, czy by mi nie pomogli stąd uciec.
Masz może cholerny plaster?
Co tu knułeś?
A to co, do diabła?
Wolno nam zabierać jedzenie do getta.
3 kilo kartofli i bochenek chleba.
Rozwiązać.
To tylko kartofle i chleb.
Kłamiesz. Czuję to.
"Ziemniaki".
Wszyscy są tacy sami.
Daj Żydowi palec...
a on całą rękę chwyci.
Jeszcze raz mnie okłam, to zastrzelę. Osobiście.
Twoi znajomi
już tam nie mieszkają.
Skontaktowałeś się z nimi?
- Szykuj się. - Kiedy?
Niedługo.
Nauczę was dyscypliny, żydowskie świnie!
Wiesz, czemu was bijemy?
Czemu?