Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
VARSJÁ 1939
- Hr. Szpilman? - Halló.
Ég kom sérstaklega til að hitta þig, ég er mikill aðdáandi þinn.
- Hver ert þú? -Ég heiti Dorota. Ég er systir Jureks.
Þér blæðir.
Þetta er ekkert, þetta er...
Komdu, Dorota, þú getur skrifað honum aðdáandabréf.
Þetta er ekki besti tíminn, komdu.
Jurek, hvar hefurðu falið hana?
-Ég veit ekki hvað ég á að taka. -Þú tekur alltaf of mikið.
- Hvað tekurðu margar ferðatöskur? -Ég ætla að pakka niður rauða kjólnum.
Ætti ég að taka myndina af Szymoni frænda?
Taktu hana, taktu hana ekki, taktu það sem þú vilt.
Sérðu ekki að ég er að deyja úr áhyggjum?
Hann kemur. Það verður í lagi með hann.
Við ættum að vera með aðra tösku bara fyrir skó.
Mamma, Wladek er kominn heim.
Guði sé lof. Wladek.
-Þú ert særður. - Nei, þetta er bara smáskeina.
-Ég var áhyggjufull. -Ég sagði henni að sleppa því.
Þú varst með skilríki á þér.
Ef þú hefðir orðið fyrir sprengju, þá hefðu þeir vitað hvert ætti að fara.
Henryk, ekki segja svona.
-Ég finn ekki neitt. -Í Guðs bænum.
- Pabbi, pabbi, Wladek er kominn heim. - Hvað sagði ég?
Hvað eruð þið að gera?
Hefur einhver séð barðstóra hattinn minn?
Ég veit það ekki. Þeir sprengdu okkur. Við erum ekki lengur í loftinu.
Varsjá er ekki eina útvarpsstöðin.
- Pakkaðu niður dótinu þínu, elskan. - Hvert erum við að fara?
- Burt frá Varsjá. - Burt frá Varsjá? Hvert?
- Heyrðirðu ekki fréttirnar? - Hvaða fréttir?
- Hefurðu ekki lesið blöðin? - Nei.
Pakkaðu postulíninu og hnífapörunum aðskildum.
- Hvar er blaðið? -Ég notaði það til að pakka niður.
- Hún notaði það til að pakka niður. - Ríkisstjórnin er farin til Lublin.
Allir hraustir menn þurfa að fara úr borginni, fara yfir ána,
koma á fót nýrri varnarlínu. Það stóð í blaðinu.
Það er varla nokkur eftir í húsinu,
bara konur, karlarnir eru farnir.
Og hvað ætlar þú að gera
meðan verið er að koma upp nýrri varnarlínu hérna?
Vafra um með ferðatöskurnar þínar?
- Pakkaðu niður, Wladek, flýttu þér. -Ég er ekki að fara neitt.
Gott.
-Ég ætla heldur ekki að fara neitt. - Ekki láta eins og fífl.
Við þurfum að halda hópinn.
Nei, sjáið til. Ef ég á að deyja vil ég gera það heima hjá mér.
-Ég verð kyrr. -Í Guðs bænum.
Þegið. Ég er að ná einhverju. Hlustið.
Fréttir voru að berast frá BBC í London.
Breska ríkisstjórnin, hafandi ekki fengið svör
við afarkostum sem settir voru Þýskalandi,
hefur lýst stríði á hendur Þýskalandi nasista.
Þetta er dásamlegt, dásamlegt.
Við er búist að...
...innan fárra klukkustunda
gefi Frakkland frá sér svipaða yfirlýsingu.
Pólland stendur ekki eitt.
Dásamlegt, dásamlegt!
- Mamma, þetta var frábær matur. - Já, vissulega.
Þegar maður þarf að fagna þá leggur maður meira á sig.
Skál fyrir Bretlandi og Frakklandi.
Ég sagði það. Sagði ég ekki. Allt fer vel.
Fimm þúsund og þrjú.
- Er það allt og sumt? - Já, 5.003 zloty.
- Allt sem við eigum eftir. -Það er 3.003 zloty of mikið.
Sjáið.
"Varðandi: Frekari hömlur á eignir gyðinga.
"Gyðingar mega ekki eiga meira en 2.000 zloty heima hjá sér."
Hvað eigum við að gera við afganginn?
Leggja það inn á banka.
-Á lokaðan reikning? - Banka?
Hver er nógu heimskur til að leggja inn á þýskan banka?
Við gætum falið peningana.
Sjáið hérna, við gætum falið peningana
- undir blómapottunum. - Nei. Ég skal segja hvað við gerum.
Við notum gamlar góðar aðferðir. Vitið þið hvað við gerðum í síðasta stríði?
Við gerðum holu í borðfótinn og földum peninginn þar.
- Og hvað ef þeir taka borðið? - Hvað áttu við, taka borðið?
Þjóðverjarnir fara inn á heimili gyðinga og taka það sem þeir vilja,
húsgögn, verðmæti, hvað sem er.
- Er það? - Af hverju ættu þeir að vilja borð?
Svona borð?
- Hvað ertu að gera? - Nei, hlustið á.
Þetta er besti staðurinn.
Það dytti engum í hug að leita undir blómapotti.
Nei, nei, nei. Hlustið, hlustið.
-Ég var að hugsa. - Er það? Það er nýtt.
- Vitið þið hvað? Við notum sálfræði. - Við notum hvað?
Við skiljum peningana og úrið eftir á borðinu,
og við hyljum það í allra augsýn.
- Ertu heimskur? -Þjóðverjarnir leita alls staðar,
ég ábyrgist það að þeir taka aldrei eftir þessu.
Þetta er það heimskulegasta sem ég hef séð. Auðvitað sjá þeir þetta.
Sjáið hérna.
Asni.
- Og þú kallar mig heimskan? - Nei, þetta er mjög sniðugt,
-því þetta er síðasti staðurinn... -Þetta tekur marga klukkutíma.
- Liggur ekkert á. Við náum þeim aftur. - Tekur ekki marga klukkutíma.
- Hvernig nærðu þeim út? - Við notum flísatangir.
Segðu mér það. Mig langar að vita það. Hvernig nærðu þeim út?
Þögn, þögn! Smá reglu hérna.
- Af hverju streitistu á móti öllu? - Maður tekur einn út í einu.
-Það hlustar enginn á mig. -Þögn, gerið það. Þögn.
- Reglu, takk, reglu. - Hún er lögfræðingur, hún vill reglu.
Hlustið á.
Sjáið til, við setjum úrið undir blómapottana
og troðum peningunum í fiðluna.
Get ég samt spilað?
Þú kemst að því.
- Jurek? Þetta er Wladek Szpilman. - Wladek? Hvernig hefur þú það?
Fínt, fínt, við erum í fínum málum, takk. Og þú?
Fínt. Við höfum það fínt miðað við aðstæður.
En ég tel mig vita hvers vegna þú hringir... Við getum ekkert gert.
Þeir vilja ekki opna stöðina aftur. Þeir bara vilja ekki opna hana.
- Já, ég veit, en Jurek... - Ekki einu sinni tónlist, ekkert,
ekkert útvarp fyrir Pólverja.
-Ég veit, Jurek... - En ég er viss um að þú fáir vinnu,
píanisti eins og þú, Wladek.
Jæja, kannski og kannski ekki, en...
Hlustaðu á, ekki móðgast,
en ég hringdi ekki til að ræða frama minn.
Ég tuðaði í Jurek í margar vikur,
og að lokum sagði hann: "Allt í lagi, komdu með mér á morgun."
Og ég kom og þeir sprengdu stöðina.
Ég skal segja þér að það var dásamlegt að hitta þig þarna.
- Er það? - Já.
Það var ógleymanlegt.
Ég hef alltaf dáðst að spilamennsku þinni, hr. Szpilman.
Kallaðu mig Wladek.
Það spilar engin Chopin eins og þú.
Ég vona að þetta sé hrós.
Auðvitað. Ég meina það.
Hver veit.
Ég var að reyna að vera fyndinn.
Eigum við að fá okkur kaffi á Paradiso?
Það þætti mér gaman.
Og þú? Hvað gerir þú?
Ég útskrifaðist frá tónlistarskólanum.
- Ertu tónlistarmaður? - Já.
- En bara rétt svo. - Afsakaðu, hvaða hljóðfæri?
Selló.
Ég elska að horfa á konur spila á selló.
Við erum komin.
GYÐINGAR BANNAÐIR
Þetta er hneisa. Hvernig dirfast þeir?
Þú veist hvernig fólk er. Það vill vera betri nasistar en Hitler.
-Ég ætla inn að kvarta. - Ekki. Það er betra að sleppa því.
Þetta er svo niðurlægjandi. Maður eins og þú...
Bless.
Við finnum annan stað.
Við gætum fengið okkur göngutúr í garðinum.
Nei, við getum það ekki.
Það er opinber tilskipun.
Gyðingar eru ekki leyfðir í garðinum.
- Guð minn góður, ertu að grínast? -Ég grínast ekki. Þetta er satt.
Ég myndi leggja til að við settumst á bekk einhvers staðar,
en það er önnur opinber tilskipun, Gyðingar bannaðir á almenningsbekkjum.
Þetta er fáránlegt.
Ég skal segja þér hvað við getum gert. Við getum staðið hérna og spjallað.
Við hljótum að mega það, ekki satt?
Svo þú spilar á selló, Dorota?
Það er gott.
Hvert er uppáhalds tónskáldið þitt?
Chopin? Í alvöru?
Þú verður þá að læra selló sónötuna hans, er það ekki?
Og hvað um þig, Wladek?
Kannski gæti ég spilað með þér. Ég á píanói, þú á sellói.
Hr. Szpilman, þú ert alveg dásamlegur.
Gerðu það, kallaðu mig Wladek.
"Varðar: Merki fyrir gyðinga í Varsjá hverfinu.
"Ég skipa hér með að allir gyðingar í Varsjá hverfinu
"skulu bera sýnileg merki þegar þeir eru utandyra.
"Þessi tilskipun tekur gildi hinn 1. desember 1939
"og gildir fyrir alla gyðinga sem eru eldri en 12 ára.
"Merkið skal borið á hægi öxl
"og skal vera blá davíðsstjarna á hvítum fleti.
"Bakgrunnurinn þarf að vera nægilega stór
"til að stjarnan sé átta sentimetrar milli odda.
"Armar stjörnunnar skulu vera einn sentimetri að breidd.
"Gyðingum sem ekki fara eftir þessari tilskipun verður refsað harkalega.
"Stjórnandi Varsjá hverfisins, dr. Fischer."
-Ég geng ekki með hana. -Ég geng ekki með hana.
Ég læt ekki merkja mig.
Lof mér að sjá þetta.
Segir þetta að við þurfum að verða okkur úti um þessi merki sjálf?
- Hvar eigum við að fá þau? - Við fáum þau ekki.
Við ætlum ekki að bera þau.
Hvers vegna hneigðir þú þig ekki?
Ég biðst afsökunar.
Þú mátt ekki vera á gangstéttinni.
Í ræsið!
Hefurðu séð þetta?
Hvað, hvað, hvað? Ég er að vinna, hvað?
Hvað er að?
Þau ætla að setja okkur hingað.
Hvað áttu við með að setja okkur?
"Samkvæmt skipun stjórnanda Varsjá hverfisins, dr. Fischer,
"varðandi stofnun gyðingahverfis í Varsjá.
"Búið verður til gyðingahverfi þar sem allir gyðingar í Varsjá,
"eða sem flytja til Varsjár, skulu búa."
Sjáðu hérna.
"Gyðingar sem búa utan svæðisins
"þurfa að flytja í gyðingahverfið fyrir 31. október 1940."
Við komumst ekki öll. Það er of lítið.
- Við erum 400.000 í Varsjá. - Nei, 360.000.
Það verður þá auðvelt.
Hvað á ég að gera?
Segðu mér það.
Þú ert snjall maður, segðu mér hvað ég á að kaupa.
Ég geri mitt besta.
Mamma?
Mamma, hvað er að?
20 zloty.
Það er það sem við eigum eftir. 20 zloty.
Hvað get ég keypt fyrir 20 zloty?
Ég er komin með ógeð á að sjóða kartöflur, kartöflur, kartöflur.
Það er verðið. Það er það sem ég býð.
Ég ráðlegg ykkur að taka því.
Þið fáið ekki meira frá neinum öðrum.
- En þetta er Bechstein, hr. Lipa. - Tvö þúsund.
Og ég ráðlegg ykkur að taka því.
Hvað ætlið þið að gera þegar þið verðið svöng? Borða píanóið?
Komdu þér út! Þjófótti andskoti, komdu þér út!
- Við myndum frekar gefa það! Farðu! - Hefur þú ekki borðað í dag?
Hvað er að þér?
Þið eruð klikkuð!
Ég er að gera ykkur greiða.
Tvö þúsund, og ég borga fyrir flutninginn.
Ég er ekki einu sinni að rukka fyrir flutninginn.
Þú hefur ekki borðað í dag. Þú ert klikkaður.
Taktu það.
31. OKTÓBER 1940
Dorota.
Ó, hæ. Hæ.
Halló.
Ég vildi ekki koma.
Mig langaði ekki að sjá þetta, en ég gat ekki stöðvað mig.
Hvernig hefur þú það?
- Fínt. - Gott.
Nei, ekki í raun. Þeir handtóku frænda minn.
Jurek segir að þeir muni sleppa honum.
Þetta er hneisa.
Þetta endist ekki lengi. Engar áhyggjur.
Það er það sem ég sagði. Þetta er svo... Þetta er of fáránlegt.
Hei, ég... Ég ætti að...
Við sjáumst brátt.
Allt í lagi?
Bless.
Satt að segja bjóst ég við að þetta yrði verra.
Hvar eigum við að sofa?
Ég sef í eldhúsinu með stelpunum.
Þú, Henryk og pabbi hérna inni.
Sjáið.
Komið og sjáið.
Farið frá, farið frá, farið frá.
Pabbi, pabbi, pabbi!
Pabbi!
Seldirðu eitthvað?
Bara eina. Dostyevsky. Fávitinn. Þrjú zloty.
-Það er betra en í gær. -Þrjú aum zloty.
Og sumir eru að græða milljónir hérna.
-Ég veit. - Trúðu mér, þú veist ekki.
Þeir múta vörðunum sem horfa í hina áttina.
Þeir flytja inn heilu hlössin. Mat, tóbak. áfengi, franskar snyrtivörur,
og hinir fátæku eru að deyja allt í kring um þá og þeim er skítsama.
Afsakið mig, hafið þið séð manninn minn, Izaak Szerman?
- Hávaxinn, myndarlegur maður... -Því miður, ég hef ekki...
...með smá grátt skegg?
- Ekki? -Því miður.
Afsakið mig.
-Ég veit það ekki. - Allt í lagi. Bless, sofið rótt.
En þið skrifið mér ef þið sjáið hann? Izaak Szerman.
Af hverju erum við með sporvagn sem fer í gegn um hverfið okkar?
Af hverju fer hann ekki í kring um það?
Engar áhyggjur. Þeir ætla að byggja brú, hefurðu ekki heyrt það?
Brú, brú, smú.
Og Þjóðverjar segjast vera gáfaðir.
Veistu hvað ég held? Ég held að þeir séu mjög heimskir.
Ég þarf að brauðfæða fjölskyldu.
Ég eyði hálfum deginum hérna að bíða eftir að þeir hleypi okkur í gegn.
Halda þeir að ég komi hingað til að hlusta á tónlistina?
Er þér kalt?
Dansaðu!
Gott, þeir eru komnir.
Itzak Heller hefur beðið eftir ykkur.
- Hvað er í gangi? - Sestu, fáðu þér te.
Ég elda hádegisverð þegar stelpurnar snúa aftur.
Hvað ert þú að gera hér?
Hann kom með kökur, pabbi hans...
Pabbi hans er aftur kominn í skartgripabransann.
Gengur honum vel, Itzak?
Dásamlega. Skartgripir.
- Við erum að ráða. - Hver er að ráða?
Ekki vera með stæla, Henryk. Ég er kominn hingað sem vinur.
Þeir eru að flytja inn gyðinga alls staðar að úr landinu.
Brátt verður hálf miljón manna í gettóinu.
- Okkur vantar fleiri gyðingalöggur. - Fleiri gyðingalöggur.
Þú vilt sem sagt að ég lemji gyðinga
með kylfunni minni og fangi gestapó andann.
-Ég skil. - Einhver þarf að gera það, Henryk.
En hvers vegna ég? Ég hélt að þið réðuð bara syni ríkra manna.
Sjáðu pabba okkar, sjáðu okkur,
-Ég á við... - Já, ég sé ykkur
og þess vegna er ég hér. Öll fjölskyldan getur haft það betra.
Viltu halda áfram að strita, selja bækur á götunni?
Já, takk.
Ég er að gera ykkur greiða.
Og hvað með þig, Wladek? Þú ert frábær píanisti
og við erum með frábæra lögregluhljómsveit.
Þeir tækju þér opnum örmum. Gakktu til liðs við okkur.
-Þú ert atvinnulaus. - Takk. Ég er með vinnu.
Já, að sjálfsögðu.
Afsakaðu Wladek, hann vill að þú hættir.
Hver vill að ég hætti?
Ég segi alltaf að horfa á björtu hliðarnar.
Þú ert í litla gettóinu. Gáfað fólk, menntafólk.
Þú ert í betri málum en við.
Hérna í stóra gettóinu, þetta er rotþró.
Yehuda, fáðu mér eitthvað að gera.
Þú ert listamaður, Wladek.
Þú heldur andanum uppi hjá fólki. Það er nóg.
En ég vil hjálpa, ég vil gera eitthvað.
Þú ert of vel þekktur, Wladek.
Og veistu hvað?
Þið tónlistarmenn eruð ekki góðir samsærismenn.
Þið eruð of... tónlistarsinnaðir.
- Hver er þarna? - Symche.
Majorek.
Þú veist að þeir eru að hengja upp skilti.
Það er verið að hreinsa borgina af óæskilegu fólki.
Það er alltaf verið að hengja upp skilti.
Halló, Symche, Dolek, frú Zyskind.
Yehuda. Mikið að gera?
Majorek. Þetta er besti píanisti Póllands, kannski heimsins.
Wladyslaw Szpilman, má ég kynna Majorek.
Hvernig hefur þú það?
Ég þekki nafn þitt.
Ég hef aldrei heyrt þig spila.
Majorek var í hernum. Bráðsnjall maður.
Það eina sem ég hef á móti honum er að hann er ekki sósíalisti.
Þú ættir að fara, Wladek. Það fer að koma útgöngubann.
Veistu hvað við prentum mörg eintök af fréttablaðinu okkar?
Fimm hundruð.
Veistu hvað margir lesa hvert eintak að meðaltali?
Tuttugu. Það gera 10.000 lesendur.
Hér hefst uppreisnin.
Majorek felur þau í brókinni og skilur þau eftir á klósettum.
- Klósettum? - Eins mörgum klósettum og ég finn.
Þjóðverjar nota aldrei gyðingaklósett.
Þau eru of hrein fyrir þá.
Gerðu það, smá brauð, gerðu það. Gerðu það, herra, eitt zloty.
Hættu! Hættu!
Hættu!
Komdu, komdu, komdu.
Komdu, drengur.
Koma svo.
Stattu upp, stattu upp, stattu upp.
Stattu upp, stattu upp.
Og gerið það, ég vil ekki tala um neitt slæmt í dag.
Njótið máltíðarinnar.
Allt í lagi, ég skal segja ykkur svolítið fyndið.
Þið vitið öll hvern ég á við þegar ég segi dr. Raszeja?
- Skurðlækninn? - Skurðlækninn.
Af einhverjum ástæðum, ekki spyrja mig hvers vegna,
þá hleyptu Þjóðverjarnir honum inn í gettóið til að framkvæma aðgerð.
Á gyðingi?
Leyfðu þeir Pólverja að koma og gera aðgerð á gyðingi?
Hann fékk passa, það er það eina sem ég veit.
Þannig að hann...
Hann svæfir sjúklinginn og byrjar aðgerðina.
Hann er rétt búinn að gera fyrsta skurðinn þegar SS ryðst inn,
skjóta sjúklinginn á borðinu,
og skjóta svo dr. Raszeja og alla sem voru þarna inni.
Er það ekki fyndið?
Sjúklingurinn fann ekki fyrir neinu. Hann var sofandi.
Ég sagði ekkert slæmt, Henryk.
Hvað er að ykkur öllum?
Hafið þið misst skopskynið?
Þetta er ekki fyndið.
Veistu hvað er fyndið?
Þú ert fyndinn með þetta fáránlega bindi.
Af hverju ertu að tala um bindið mitt?
Hvað kemur bindið mitt málinu við?
Ég þarf þetta bindi í vinnuna.
- Vinnuna? - Já, það er rétt. Ég er í vinnu.
Já, já, vinnan þín.
Spila á píanóið fyrir öll sníkjudýrin í gettóinu.
- Sníkjudýrin? - Sníkjudýrin.
Drengir, drengir.
Þeim er skítsama um þjáningar fólks.
Og þú kennir mér um sinnuleysi þeirra?
Ég geri það því ég sé það daglega.
Þeir taka ekki einu sinni eftir því sem er að gerast í kring um þá.
-Ég kenni Ameríkönum um. - Um hvað? Bindið mitt?
Amerískir gyðingar, og það er slatti af þeim.
Hvað hafa þeir gert fyrir okkur? Hvað haldið þið að þeir séu að gera?
Fólk er að deyja hérna, fær ekkert að borða.
Gyðingar í bönkum, þeir ættu að vera að sannfæra Bandaríkin
um að lýsa yfir stríði á hendur Þýskalandi.
Ljós, ljós.
Mamma, í Guðs bænum.
Hafið hljótt.
Eldspýtur! Einhver?
- Afsakið mig. - Já?
-Ég er systir hr. Szpilmans. - Já, komdu inn.
Ekki þú.
Hvað gerðist? Hvað gerðist?
-Ó, Guð, það er hræðilegt. - Hvað? Hvað?
Þeir eru að veiða fólk af götunni.
Þeir tóku Henryk.
Allt í lagi, farðu heim, allt í lagi. Farðu heim, ég sé um þetta.
Splunkunýtt. Það er splunkunýtt, hefur aldrei verið notað.
Afsakið mig, hefur þú séð manninn minn, Izaak Szerman?
Nei, því miður.
Hávaxinn, myndarlegur, smá grátt skegg.
Ef þú sérð hann, skrifaðu mér. Ekki gleyma, Izaak Szerman.
Hvað gerðist hérna?
Þeir eru með sonarson minn þarna inni.
Þeir taka þá, og fara með þá. Hvað gera þeir við þá?
Ég er hættur að trúa á Guð.
Afsakið mig.
- Hvað? - Afsakið mig.
Hvað er í gangi?
Itzak!
Itzak, hérna. Þetta er Wladek Szpilman.
Henryk er þarna inni.
-Ég hef ekki séð hann. - Trúðu mér, þeir tóku hann.
Slæmt mál.
- Getur þú hjálpað? - Núna þarftu mína hjálp?
Já, nú þarftu á mér að halda.
Getur þú hjálpað okkur?
-Það kostar. -Ég á engan pening.
Þá er ekkert sem ég get gert.
Þú hefðir átt að ganga til liðs við okkur þegar þú gast.
Itzak, mér var sagt að þú hefðir áhrif.
Hver sgaði þér það?
Fólk, fólk sem ég þekki. Það sagði að þú værir mikilvægur maður.
Itzak.
Hjálp, hjálp, hjálp! Þjófur! Þjófur!
Hjálp, hjálp!
Þjófur, þjófur, þjófurinn þinn!
Af hverju tóku þeir þig?
Svo þú fórst til Itzak Hellers. Bað ég þig um að tala við hann?
Þú ert laus, ekki satt?
Grátbaðstu, buktaðirðu þig
- fyrir þessu skítseiði? -Ég buktaði mig ekki, ég bað um hjálp.
Hvað borgaðirðu honum?
Með hverju átti ég að borga honum? Með hverju?
Ég eyði hverju zloty sem ég þéna í mat.
Ég get séð um mig sjálfur.
-Þeir ætluðu að fara með þig burt. -Þetta kemur þér ekki við.
Þeir vildu mig, ekki þig.
Af hverju þarftu að skipta þér af málum annarra?
Þú ert klikkaður. Það er...
-Það er þinn vandi, þú ert klikkaður. -Það er líka mitt mál.
Hei, hei.
Hvað er að? Ertu veikur?
Hungraður.
Hr. Szpilman.
Atvinnuleyfi?
Hvað þýðir það, ekkert atvinnuleyfi?
Þú verður að vera með atvinnuleyfi
til að vinna fyrir þýsku fyrirtækin í gettóinu, annars...
Annars hvað?
Annars ertu fluttur í burtu.
Svo orðrómurinn er sannur.
Þeir ætla að flytja okkur.
Senda okkur í vinnubúðir til austurs.
Og þeir ætla að loka litla gettóinu.
Guð minn góður.
Wladek.
Wladek!
Ég hélt þú værir á tónleikaferðalagi, London, París, New York, Chicago.
- Ekki þessa vikuna. -Þú lítur hræðilega út.
- Hefurðu heyrt orðróminn? - Orðróminn?
Það á að flytja okkur austur.
Orðrómur. Þú tekur þetta of nærri þér, Wladek.
Hvað er að?
Ég hef verið að reyna að fá atvinnuleyfi fyrir föður minn,
og mér tókst að fá fyrir mig og restina af fjölskyldunni,
en mig vantar eitt fyrir föður minn.
Ég er búinn að reyna hjá öllum fyrirtækjunum og verkstæðunum, og...
Af hverju komstu ekki til mín?
Ég vissi ekki að þú værir að höndla með atvinnuleyfi.
Ég geri það ekki, en Majorek gerir það.
Getið þið hjálpað? Ég á engan pening.
Gerðu það, ekki móðga okkur.
Getur þú gert eitthvað fyrir hann?
Komdu á verkstæði Schultz, á morgun kl. 4.
Sjáðu hvað þú hefur verið lánsamur í dag?
Þetta er sögulega skyldan í verki.
Þess vegna segi ég alltaf,
- horfðu á björtu hliðarnar. - Björtu hliðarnar. Já, ég veit.
Hvernig er bakið?
Betra.
Betra?
Betra að spyrja ekki.
Þakka þér fyrir.
Mín var ánægjan.
Þetta hjálpar þér ekki hvort eð er.
Þakka þér fyrir, hr. Schultz.
15. MARS 1942
Við erum að minnsta kosti með vinnu í gettóinu, ekki satt?
Við erum að minnsta kosti saman.
Allir út!
Allir út í port!
Við erum öll með vinnu
Við erum öll með atvinnuleyfi
Wladek.
Hérna.
Þið hin, klæðið ykkur og komið aftur hingað
Komið með eigur ykkar, ekki meira en fimmtán kíló
Hvert eruð þið að fara með okkur?
Fyrirgefið mér. Ég gerði mitt besta.
Ég hélt að atvinnuleyfin myndu bjarga okkur.
Hættu þessu, Wladek.
Við skulum bara vona að Henryk og Halina hafi það betra.
16. ÁGÚST 1942
Áfram!
Komið.
Hvert erum við að fara?
Þið eruð að fara að vinna.
Þið verðið í betri málum en í þessu ömurlega gettói.
Áfram.
Af hverju gerði ég það?
Af hverju?
Af hverju gerði ég það? Af hverju gerði ég það?
Af hverju gerði ég...
Af hverju gerði ég það?
Ég bið þig, áttu ekki til vatnsdropa? Ég bið þig.
Áttu ekki vatnsdropa?
Hann er að deyja. Barnið mitt er að deyja úr þorsta.
-Ég bið þig, ég bið þig. -Því miður.
Áttu ekki vatnsdropa?
-Ég bið þig. - Heyrirði það sem ég segi?
-Ég er að segja það, þetta er hneisa. -Ég heyri í þér.
Við erum að láta þá leiða okkur eins og lömb til slátrunar.
- Dr. Ehrlich, ekki svona hátt. - Af hverju ráðumst við ekki á þá?
Við erum hálf milljón. Við gætum brotist út úr gettóinu.
Við gætum í það minnsta dáið með reisn en ekki sem smánarblettur sögunnar.
Af hverju ertu svona viss um að þeir séu að senda okkur í dauðann?
Ég er ekki viss.
Veistu af hverju ég er ekki viss? Því þeir sögðu mér það ekki.
En ég er að segja þér það, þeir ætla að þurrka okkur út.
Dr. Ehrlich, hvað viltu að ég geri? Viltu að ég berjist?
Til að berjast þarf skipulag, áætlanir, byssur.
Það er rétt. Hvað á ég að gera? Berjast með fiðluboganum?
Þjóðverjarnir myndu aldrei eyða svona miklu vinnuafli.
Þeir eru að senda okkur í vinnubúðir, það er augljóst.
Ó, vissulega.
Sjáðu þennan fatlaða.
Sjáðu gamla fólkið, börnin. Eiga þau að vinna?
Sjáðu sjálfan þig. Ætlar þú að bera stálgrindur á bakinu?
Henryk!
- Halina! Henryk! - Guð minn góður!
Halina!
Henryk!
Við fréttum af ykkur hérna.
Við vildum vera með ykkur.
Heimskulegt.
Af hverju gerði ég það?
Hún er farin að fara í taugarnar á mér.
Hvað gerði hún, í Guðs bænum?
Hún kæfði barnið sitt.
Þau gerðu sér felustað, svo þau fóru þangað að sjálfsögðu.
Barnið grét þegar lögreglan kom.
Hún kæfði grátur barnsins með höndunum.
Barnið dó.
Lögreglumaður heyrði dauðahrygluna.
Hann fann þau þar sem þau földu sig.
Hvað ertu að lesa?
"Ef þú stingur okkur, blæðir okkur ekki?
"Ef þú kitlar okkur, hlæjum við ekki?
"Ef þú eitrar fyrir okkur, deyjum við ekki?
"Og ef þú gerir á okkar hlut, hefnum við okkar ekki?"
Mjög viðeigandi.
Já, þess vegna kom ég með það.
Asni.
Hvað heldur hann að hann ætli að gera við peningana?
Hei, strákur, komdu hingað.
Komdu hingað.
- Hvað mikið fyrir karamellu? - 20 zloty.
Fyrir eina karamellu?
Hvað ætlar þú að gera við peninginn?
20 zloty.
Eigum við 20 zloty saman?
Ég á 10, held ég.
5, 10, 20.
Af hverju?
Af hverju gerði ég það?
Hraðar, haldið áfram!
Hraðar!
Halina?
Hvað?
Þetta er undarlegur tími til að segja þetta, en...
Hvað?
Ég vildi að ég þekkti þig betur.
Takk.
Szpilman.
Heimskur!
Farðu!
pabbi.
Pabbi! Pabbi!
Mamma! Halina!
Halina! Mamma!
Hvað heldurðu að þú sért að gera, Szpilman? Ég bjargaði lífi þínu.
Farðu nú, farðu bara. Farðu!
Ekki hlaupa!
Mamma!
Mamma! Mamma!
Þá fara þau í suðupottinn.
Hvað ertu að gera? Hún er ólétt.
Wladek.
Hvað ertu að gera hér, Wladek?
Svona er það. Ég...
Við...
Þau öll, öll saman.
Kannski eru þau hin heppnu. Því fljótlegra því betra.
Þessu er ekki enn lokið.
Við bíðum hér í nokkra daga þar til hlutirnir róast niður.
Ég mútaði lögreglumanni. Hann kemur þegar þessu er lokið.
Guð minn góður, ég hef ekki farið út í... Það hljóta að vera tvö ár.
Ekki verða of spenntur.
Þetta er úr gulli, og á mjög góðu verði.
Einhver sem þú þekkir?
- Falleg. Hver er hún? - Hún er söngkona.
Ég þekki hana vel satt að segja. Maðurinn hennar er leikari.
Þau eru gott fólk. Mig langar að tala við hana.
Ekki gleyma Wladek, þeir hengja þau fyrir að hjálpa gyðingum.
- Hvað hefurðu verið hérna lengi? - Síðan í gærkvöld.
Ég var glaður að sjá þig.
Þeir ætla að hefja endanlegan flutning núna.
Við vitum hvað það þýðir.
Við sendum mann. Zygmunt. Góður maður.
Fyrirmæli hans voru að elta lestirnar út úr Varsjá.
Hann komst til Sokolov.
Lestarmaður á staðnum sagði honum að lestirnar færu tvær leiðir,
önnur leiðin færi til Treblinka.
Hann sagði að á nokkurra daga fresti færu lestir með fólki frá Varsjá
til Treblinka og kæmu tómar til baka.
Það fara aldrei lestir með mat þá leiðina.
Og borgurum er bannað að nálgast Treblinka stöðina.
Þeir eru að útrýma okkur.
Það tekur þá ekki langan tíma.
Við erum sextíu þúsund eftir af hálfri milljón.
Aðallega ungt fólk.
Og í þetta skiptið ætlum við að berjast.
Við erum í góðu formi.
Skipulagðir. Við erum undirbúnir.
Ef ykkur vantar hjálp, ég...
Komdu hingað!
Fjandinn.
Fyrirgefðu. Fyrirgefðu, ég...
Ég veit ekki hvað ég var að hugsa.
Gerðu það, gerðu það.
Ég vona að þú sért betri að spila á píanó en að bera múrsteina.
Hann endist ekki lengi ef hann heldur svona áfram.
Ég skal athuga hvort ég geti fundið honum eitthvað betra.
Vandræði.
Bara gyðingar! Pólverjar eiga að halda áfram að vinna! Bara gyðingar!
Ég færi ykkur góðar fréttir.
Það er orðrómur í gangi
að við ætlum að flytja ykkur.
Ég lofa ykkur að nú og til frambúðar,
eru engar áætlanir um slíkt.
Af þessari ástæðu, ætlum við að setja upplýsingaskilti á vegginn.
Til að sýna velvilja okkar.
Þið ættuð að kjósa einn ykkar
sem fær að fara daglega í bæinn
og sækja þrjú kíló af kartöflum, já?
Og einn brauðhleif fyrir hvern verkamann.
Af hverju ættum við að vera að gera svona ef við vildum flytja ykkur?
Þið getið grætt á því sem þið borðið ekki.
Er það ekki eitthvað sem gyðingar eruð góðir í, græða pening?
Þessi með bandinu. Hinir bundnir með vír.
Núna.
Majorek.
Mig vantar greiða.
Ég vil komast héðan.
Það er auðvelt að komast út.
Það er hins vegar erfitt að lifa af fyrir utan.
Ég veit, ég veit.
En síðasta sumar, þá vann ég einn dag á Zelazna Brama torgi.
Ég sá manneskju sem ég þekkti.
Hún er gömul vinkona, söngkona. Maðurinn hennar er leikari.
Ég skrifaði niður nöfnin þeirra, og heimilsfang, ef þau eru enn þarna.
Janina Godlewska og Andrzej Bogucki. Þau eru gott fólk.
Ætlarðu að reyna að ná sambandi?
Þú ferð í bæinn á hverjum degi. Gætirðu kannski spurt þau...
Spurt þau hvort þau myndu hjálpa mér að komast héðan?
Áttu plástur?
Hvað ertu að gera?
Hvað er í þessu?
Við megum koma með mat í gettóið
Þrjú kíló af kartöflum og brauð
Opnaðu þetta
Kartöflur og brauð
Þú lýgur, ég finn lyktina
Kartöflur
Þið gyðingar eruð allir eins
Réttu gyðingi...
...litla fingur
og hann tekur alla hendina
Ef þú lýgur að mér aftur þá skýt ég þig
Persónulega
Ég athugaði með vini þína. Þeir búa ekki þarna lengur.
Hefurðu náð sambandi?
Vertu tilbúinn að fara.
- Hvenær? - Fljótlega.
Stöðvið!
Fjandinn sjálfur.
Ég skal kenna ykkur aga, júðasvín!
Veistu af hverju við erum að berja ykkur?
Hvers vegna?
Til að halda upp á nýja árið
Gangið nú hratt!
Og syngið!
Syngið eitthvað hressandi
Syngið það hátt og snjallt!
Afsakaðu mig. Ég skítugur. Ég er svo óhreinn.
Við höfum ekki mikinn tíma. Komdu.
Þú verður að flýta þér. Hérna. Sjáðu hvort þetta passi.
Við verðum að halda áfram að flytja þig.
Þjóðverjarnir eru að taka fólk af handahófi núna.
Gyðinga, ekki gyðinga, hvern sem er. Alla.
Og Wladek, þú ættir að raka þig. Notaðu rakvélina mína á hillunni.
Marek Gebczinski ætlar að hugsa um þig.
Hann er hinum megin í bænum.
Þú verður hérna í nótt, svo finnum við nýjan stað.
Ég færi þér mat.
Allt í lagi. Af stað.
Ég skal sýna þér hvar þú munt sofa.
Þú verður hérna þar til á morgun.
Við erum með íbúð fyrir þig rétt hjá gettó veggnum, en hún er örugg.
Þetta verður ekki mjög þægilegt.
Það verður í lagi með mig.
Takk.
Ég skal taka þetta. Láttu mig fá þetta.
Farðu eins nálægt mörkunum og þú getur, nærri þýska hlutanum.
AÐGANGUR BANNAÐUR
Ég ætla að draga fyrir.
En hafðu dregið frá á daginn. Ekki gleyma því.
Hlýtur að vera betra hérna megin við vegginn, ekki satt?
Jú.
En stundum er ég ekki viss hvoru megin veggjarins ég er.
Smá brauð, kartöflur, laukur.
Ég kem aftur.
Og Janina Godlewska mun heimsækja þig tvisvar í viku.
Kemur með meiri mat, athugar með þig.
Þakka þér fyrir.
Þetta er mjög mikilvægt. Í neyðartilfellum,
og ég meina neyðartilfellum, farðu hingað.
Hvolpurinn minn, hvað áttu við að þú hafir gleymt?
Hvað heldurðu að ég eigi við, kisa? Ég á við að ég gleymdi.
Veistu hvað? Þú kemur fram við mig eins og druslu.
Ég kem fram við þig eins og druslu því þú ert drusla.
Svín! Svín!
- Tík! - Skítuga svín!
Þú ert skítugt svín!
Sækjast sér um líkir. Svín.
Þú spilar eins og engill, kisa.
Ef ég spila eins og engill, hvers vegna hlustar þú ekki?
-Ég var að hlusta, kisa. - Lygari, þú sofnaðir.
Svín.
16. MAÍ 1943
Takk.
-Ég vildi koma fyrr, en... - Nei, nei, nei. Takk.
Það bjóst enginn við að þeir myndu halda út svona lengi.
Ég hefði aldrei átt að fara út.
Ég hefði átt að vera kyrr og berjast með þeim.
Wladek, hættu þessu. Þessu er lokið núna.
Vertu bara stoltur að það hafi gerst.
Guð minn góður, þeir börðust vel.
Já.
Það gerðu Þjóðverjarnir líka.
Þeir eru í áfalli. Þeir bjuggust ekki við þessu. Engin gerði það.
Gyðingar að berjast á móti.
- Hverjum hefði dottið það í hug? - Já, en til hvers?
Til hvers? Wladek, þú kemur mér á óvart.
Þeir dóu með sæmd, það kom út úr þessu.
Og veistu hvað? Nú munu Pólverjar rísa upp.
Við erum tilbúin.
Við munum líka berjast. Sjáðu til.
Taktu saman dótið þitt. Þú þarft að fara.
Hvað? Hvað gerðist?
Ég er á flótta.
- Hvað gerðist? - Gestapó fann vopnin okkar.
Þeir handtóku Janinu og Andrzej.
Þeir koma til með að finna þessa íbúð líka.
Þú verður að flýja undir eins.
Hvert á ég að fara?
Sjáðu mig, ég er ekki að fara neitt.
- Get ég ekki tekið áhættuna hér? -Þú ræður.
En þegar þeir brjótast hérna inn, þá skaltu henda þér út um gluggann.
Ekki láta þá ná þér lifandi.
Ég er með eitur á mér, þeir munu ekki ná mér lifandi heldur.
Opnaðu.
Opnaðu dyrnar strax, eða við hringjum á lögregluna.
Ert þú í þessari íbúð? Þú ert ekki skráður.
Vinur minn á hana.
Ég kom bara í heimsókn en ég hlýt að hafa misst af honum.
Ertu með skilríki?
Má ég sjá skilríkin þín.
Já, að sjálfsögðu.
Ég vil sjá skilríkin þín!
- Hvað er í gangi? - Hann er gyðingur.
Gyðingur! Stöðvið gyðinginn!
Ekki hleypa honum út! Stöðvið hann!
- Já? - Hr. Gebczynski sendi mig.
Wladyslaw Szpilman.
Dorota.
Komdu inn.
Afsakaðu, afsakaðu. Ég fékk þetta heimilisfang.
-Ég er að leita að hr. Dzikiewicz. - Michael Dzikiewicz. Maðurinn minn.
Komdu inn.
Sestu.
Mig vantar hjálp.
Hann kemur áður en útgöngubannið tekur gildi.
Ég hef verið í felum.
Mig vantar samastað.
Hann kemur brátt.
Hvenær giftir þú þig?
Fyrir rúmlega ári síðan.
Og hvernig hefur Jurek það?
Hann er dauður.
Og hvenær áttu að eiga?
Um jólin.
Þetta er ekki góður tími til að eiga börn, en svo...
Þetta er maðurinn minn.
Wladyslaw Szpilman. Marek Gebczynski sendi hann.
Ó, já. Ég man.
Hr. Gebczynski sagði mér að hafa samband við þig í neyðartilfelli...
Engar áhyggjur.
Við getum ekki flutt þig í kvöld. Þú sefur á sófanum.
Afsakið mig.
Afsakið mig, en gæti ég fengið brauð?
Já, að sjálfsögðu, við skulum borða.
Sestu, gerðu það.
Takk.
Þú ert í mjög þýsku svæði.
Byggingin hér á móti er sjúkrahús sem tekur við særðum frá Rússlandi.
Við hliðina á okkur er öryggislögreglan.
Þetta er öruggasti staðurinn. Í hjarta ljónagryfjunnar.
Ég læsi þig inni.
Það veit enginn að þú ert hérna, þannig að farðu hljóðlega.
Allt í góðu?
Þakka þér fyrir.
Þetta er Antek Szalas. Hann mun hugsa um þig.
- Hvernig hefur þú það? - Hvernig hefur þú það?
Takk.
Ég læt hann fá aukalykil.
Hann kemur með mat, sér til þess að það sé í lagi með þig.
Hann er í andspyrnuhreyfingunni. Hann er góður maður.
Manstu ekki eftir mér, hr. Szpilman?
-Ég held ekki. -Útvarp Varsjá.
Ég var tæknimaður. Ég sá þig nærri daglega.
- Afsakaðu, ég man ekki, ég... - Skiptir engu máli.
Ekki hafa neinar áhyggjur. Ég mun koma oft í heimsókn.
Það gleður þig að heyra að bandamenn eru að varpa sprengjum á Þýskaland.
Kvöld eftir kvöld eftir kvöld.
Köln, Hamborg, Berlín.
Og Rússarnir eru að láta þá finna fyrir því.
-Þetta er upphaf endalokanna. - Við skulum vona það.
Enn á lífi?
Hérna. Pylsa, brauð.
Áttu ennþá vodka?
- Hvað á þetta að endast lengi? - Ekki lengi.
Ég held að ég sé með gulu.
Ekki hafa áhyggjur af því. Það sem gerist er að þú lítur undarlega út.
Afa mínum var sagt upp af kærustunni þegar hann fékk gulu.
Drekktu.
Af hverju komstu ekki fyrr? Það eru liðnar tvær vikur.
Vandræði. Peningar.
Ég þarf að afla peninganna til að kaupa matinn.
Ég þarf hluti til að selja, þetta er ekki auðvelt.
Hérna, seldu þetta.
Matur er mikilvægari en tími.
Já. Ég ætlaði að segja þér það.
Bandamenn hafa lent í Frakklandi. Rússarnir koma hingað bráðum.
Þeir munu rústa Þjóðverjunum.
Það líður senn að því.
Nei, nei, nei, nei.
Wladek?
Ég vissi það, ég vissi að þetta myndi gerast.
Chopin.
-Ég næ í lækni. - Nei, það er of hættulegt.
Ég næ í dr. Luczak, við getum treyst honum.
Dorota, ekki láta eins og fífl. Hann er barnalæknir.
Hann er samt læknir.
Nei, vert þú hér. Ég fer.
Við komum til að kveðja.
Við ætlum til móður minnar í Otwock.
Barnið er þegar farið þangað. Það er öruggara.
Það er rætt um að uppreisnin hefjist þá og þegar.
Það ætti að skjóta þennan Szalas.
Hann hefur verið að safna fé fyrir þig um alla Varsjá.
Fólk hefur víst gefið vel. Þannig að hann safnaði góðri summu.
Guð minn góður.
Lifur á stærð við fótbolta. Mikil bólga í gallblöðru.
En hann mun lifa.
Ég reyni að fá smá fúktósa fyrir hann, en það er ekki auðvelt.
Getur þú heimsótt hann aftur?
- Hver veit? - Læknir.
- Takk... - Ekki tala. Hvíldu þig.
Þakka þér kærlega fyrir að koma.
Ég kom með mat handa þér.
Ég útbý eitthvað handa þér núna, en svo þurfum við að fara.
1. ÁGÚST 1944
Út með ykkur!
Farið út á götu. Út með ykkur núna, Þjóðverjar hafa umkringt húsið!
Vill einhver hjálpa mér!
Hvað ertu að gera hérna?
Hver ert þú?
Skilur þú mig?
Já.
Hvað ertu að gera?
Ég var...
...að reyna að opna þessa dós
Býrðu hérna?
Vinnurðu hérna?
Nei.
Hvað gerirðu?
Ég er...
Ég var píanisti
Komdu
Spilaðu eitthvað
Ertu að fela þig hérna?
Gyðingur?
Hvar ertu að fela þig?
Uppi á háalofti
Sýndu mér
Áttu einhvern mat?
Gyðingur!
Afsakaðu mig
Hvaða skothríð er þetta?
Rússarnir
Hinum megin við ána
Þú þarft bara að bíða í nokkrar vikur
Hvað er að gerast?
Við erum að hörfa
Eru Rússarnir komnir?
Ekki enn
Ég veit ekki hvernig ég get þakkað þér
Þakkaðu Guði, ekki mér
Hann vill að við lifum af
Við verðum að trúa því
Taktu hann
Og þú?
Ég á annan
Hlýrri
Hvað ætlarðu að gera þegar þessu er lokið?
Ég spila aftur á píanóið
Í pólska útvarpinu
Segðu mér hvað þú heitir
Ég mun fylgjast með þér
Szpilman
Gott nafn á píanóleikara
Þjóðverji! Þjóðverji!
Nei. Ekki skjóta. Ég er pólskur!
Gerið það! Ég er pólskur! Ég...
- Komdu út með hendur á lofti. - Gerið það, ég bið ykkur.
Ekki skjóta, ekki skjóta. Ekki skjóta, ég bið ykkur.
-Ég er pólskur, ég er pólskur. - Komdu niður!
Gerið það, ég er pólskur.
Gerið það.
Hann er pólskur.
Já, hann er pólskur.
Hvað er með helvítis frakkann?
Mér er kalt.
Sjáið þá. Helvítis Þjóðverjar.
Morðingjar! Morðingjar!
- Skítseyði! -Ég hef beðið þessa,
- ...hélt ég fengi aldrei að sjá það. - Morðingjar! Óbermi!
Sjáið ykkur núna. Þið tókuð allt sem ég átti.
Ég, tónlistarmaður. Þið tókuð fiðluna mína. Þið tókuð sálina mína.
Tónlistarmaður?
Þekkir þú...
...píanista sem heitir Szpilman?
Pólska útvarpinu?
Auðvitað þekki ég hann.
Ég hjálpaði honum þegar hann var í felum
Segðu honum að ég sé hérna
Biddu hann að hjálpa mér
Hvað heitir þú?
Hosenfeld.
Það var hér, ég er viss um það.
Það er ekki hérna núna.
Ég hellti yfir þá ókvæðisorðum.
Ég er ekki stoltur af því, en það er það sem ég gerði.
Og ég er viss um að ég stóð þar sem þú stendur núna.
Það var gaddavír, og þessi Þjóðverji kom upp að mér.
Náðirðu ekki nafninu hans.
Nei.
Ég spyr í verksmiðjunni. Kannski vita þeir eitthvað.
WLADYSLAW SZPILMAN BJÓ ÁFRAM Í VARSJÁ
TIL DAUÐADAGS HINN 6. JÚLÍ 2000 HANN VAR 88 ÁRA GAMALL
ÞÝSKI FORINGINN HÉT KAFTEINN WILM HOSENFELD
ÞAÐ EINA SEM ER VITAÐ ER AÐ HANN LÉST Í SOVÉSKUM FANGABÚÐUM
ÁRIÐ 1952
BYGGT Á BÓKINNI EFTIR WLADYSLAW SZPILMAN
Þýðandi: Haraldur Gudmundsson