Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
มีสิ่งหนึ่งที่ทำให้ผมงงงวยและทำให้โลกสับสน…
ที่พวกเยอรมันทุ่มเทกำลังคน
รถไฟ รถบรรทุกและพลังงาน
เพื่อทำลายล้างชาวยิวจนถึงวันสุดท้าย
ถ้าพวกเขาหยุดหกเดือนก่อนสงครามจบ และทุ่มเทพลังนั้น
เพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้ตัวเอง
พวกเขาอาจทำสงครามต่อได้นานอีกหน่อย
แต่สำหรับพวกเขา การฆ่าชาวยิวสำคัญ
กว่าการชนะสงครามด้วยซ้ำ
(ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
ขณะที่นาซีเยอรมนีของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ยึดครองประเทศต่างๆ
ชาวยิวในยุโรปถูกริดรอนสิทธิ บังคับให้อยู่ในชุมชนแออัด
เนรเทศไปยังค่ายกักกันและสังหาร
แม้แต่ในปี 1944 เมื่อเป็นที่ชัดเจนแล้วว่า เยอรมนีจะแพ้สงคราม
ฮิตเลอร์และผู้สนับสนุน ก็ไม่ยอมแพ้สงครามกับชาวยิว
กองกำลังของเขาได้รีบเร่งทำการสังหาร
กลุ่มประชากรชาวยิวที่เหลืออยู่มากที่สุดในยุโรป ซึ่งก็คือชาวยิวในฮังการี
นี่คือเรื่องราวของผู้รอดชีวิตชาวฮังการีห้าคน
ในช่วงปีสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่สอง)
ฉันโตมาในเมืองที่ชื่อโพลีอานา บนภูเขาคาร์เพเทียน
มันเป็นเมืองเล็กๆ ที่มีถนนสายหลักสองสาย
ถนนเส้นนี้นำไปสู่... มีโบสถ์อยู่ตรงนั้น...
เรามีที่ทำการไปรษณีย์ ศาลากลางเมือง โบสถ์และวัดยิว
ทุกคนรู้จักกันหมด
มันสวยงามมาก
ฉันอาศัยในเมืองที่ชื่ออุชโฮรอด
มันเป็นเมืองเล็กๆ
แต่ก็ให้ความรู้สึกเหมือนเมืองใหญ่ ที่มีความหลากหลาย
ตรงนี้เป็นร้านอาหารเล็กๆ ตรงนั้น... แถวนี้แหละ และ...
เราเคยมากินแซนด์วิชที่นี่ในยามบ่าย
เราอยู่ในเมืองที่ชื่อว่าซาร์วาร์
มันอยู่ในฮังการี ใกล้กับชายแดนของประเทศออสเตรีย
ทุกๆ วันชาวนาจะนำสินค้าของพวกเขา มาจากหมู่บ้านใกล้เคียง
ใส่ตะกร้าใบใหญ่
และพวกเขาจะวางมันไว้บนหัว หรือสะพายมันบนไหล่
ซัสโซโวเป็นชุมชนเล็กๆ
ที่มีประชากร 3,000 คน
ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีระบบสาธารณูปโภคใดๆ
ผมจึงใช้ชีวิตเรียบง่าย น่าเบื่อ ไม่มีอะไรน่าตื่นเต้น
แต่ที่บูดาเปสต์ ที่ที่ผมไปลงหลักปักฐาน นั้นเป็นชีวิตที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง
มันเป็นการปรับตัวครั้งใหญ่
ผมมองดูเมืองนี้แล้วก็ร้อง "ว้าว!"
ผมไม่เคยเชื่อว่ามีอะไรแบบนี้มาก่อน
บูดาเปสต์เป็นเมืองที่งดงามระดับโลก
พอๆ กับกรุงเวียนนา ปารีสหรือลอนดอน ในฐานะเมืองหลวงที่ยิ่งใหญ่ของยุโรป
อาคารรัฐสภาอันงดงามแห่งนี้
ตั้งอยู่ในทั้งช่วงเวลาที่ดีที่สุดและแย่ที่สุด ในประวัติศาสตร์ของชาวฮังการี
ชาวยิวส่วนใหญ่ในบูดาเปสต์
มีความกลมเกลียว รักชาติอย่างสุดซึ้ง
และภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของพวกเขา
ในเมืองของเรามีครอบครัวชาวยิว ประมาณ 800 ครอบครัว
และฉันคิดว่าทั้งเมืองมีคนที่ไม่ได้เป็นชาวยิว ราวๆ 10,000 หรือ 11,000 คน
ฉันมีเพื่อนที่ไม่ใช่ชาวยิว ฉันเคยเดตกับหนุ่มที่ไม่ใช่ชาวยิว
พ่อแม่ฉันมีเพื่อนที่ไม่ใช่ชาวยิว
เรารู้สึกถึงความเป็นชาวฮังการี ในเวลาเดียวกันด้วย
ไม่ใช่แค่เป็นชาวยิว
ศาสนายิวเป็นศาสนาของเรา
แต่เราเป็นชาวฮังการี
(เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 1934 เจ้าหน้าที่และทหารกล่าวคำปฏิญาณตน
ไม่ใช่ต่อเยอรมนี แต่ต่อฮิตเลอร์)
(ขณะที่ฮิตเลอร์ปกครองเยอรมนีได้โดยสมบูรณ์
ฮิตเลอร์สัญญาว่าจะไม่ยุ่ง
กับเพื่อนบ้านที่ตื่นตระหนกอย่างออสเตรีย)
ในปี 1938 ตอนผมอายุสิบขวบ
ผมซื้อหนังสือพิมพ์ฉบับแรกในชีวิต
และผมเห็นพาดหัวข่าว
"ฮิตเลอร์เดินทัพเข้ามาในออสเตรีย"
และผมรู้สึกได้ว่าช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์นี้
จะมีผลกระทบอย่างมากต่อชีวิต ของชาวยิวในฮังการี ครอบครัวผมและตัวผม
(เยอรมนีรุกรานโปแลนด์และดันซิก
วอร์ซอถูกระเบิดและถูกทำลาย
โปแลนด์เสียหายราบคาบ)
(โปแลนด์ถูกบุก)
มีผู้ลี้ภัยหนีออกจากโปแลนด์เข้ามาในฮังการี
และครอบครัวชาวยิวส่วนใหญ่ จะไปที่วัดกันในคืนวันศุกร์
เพื่อพาคนเหล่านี้มาที่บ้าน และให้ที่พักพิงแก่พวกเขา
พวกเขาจะมาเล่าเรื่องราวต่างๆ
และฉันจำได้ว่าบ่อยครั้ง...
เราไม่เชื่อพวกเขา
ฉันได้ยินบทสนทนาระหว่างพ่อของฉันกับชายอีกคน
เขาบอกพ่อของฉันว่า พวกนาซีทำอะไรบ้างในโปแลนด์
และสิ่งหนึ่งที่ฉันได้ยินและจะไม่มีวันลืมเลย
เขาบอกว่าพวกนาซีจะเอาตัวเด็กทารกชาวยิวไป
แล้วฉีกเด็กออกเป็นสองส่วนจากทางขา
แล้วจากนั้นพวกเขาก็โยนเด็กลงไป ในแม่น้ำนีสเตอร์ในยูเครน
แล้วแน่นอนว่าหลังจากนั้น
เรื่องราวก็แย่ลงเรื่อยๆ
เราเริ่มได้ยินเรื่องการยิงหมู่และการฝังหมู่
แต่มันก็มีความไร้เดียงสา…
ผมไม่อยากใช้คำนี้ แต่ผมก็ต้องใช้มัน…
ความรู้สึกรักชาติที่ว่า พวกเราชาวฮังการีด้วยกันจะไม่ทำแบบนั้น
ฮิตเลอร์อยู่ในเยอรมนี ดังนั้นสิ่งที่เกิดขึ้น ในเยอรมนีไม่ได้ส่งผลถึงเราหรอก
ฉันว่าเราอยู่ห่างไกลจากเรื่องนี้
มีสงครามสองแบบ
หนึ่งคือสงครามทางทหาร
และสองคือความร่วมมือกับสงครามนั้น
มีสงครามครั้งที่สอง
สงครามของหน่วยเอสเอสที่มุ่งโจมตีชาวยิว
ด้านมืดของลักษณะประจำชาติฮังการี
เริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ
การข่มเหงชาวยิวเริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ
ชาวยิวเริ่มตกงาน ปิดกิจการของพวกเขา
มีการเคลื่อนไหวของนาซีที่เป็นชาวฮังการี พวกขบวนการนิยมฮังการี
และแน่นอนว่ามันกลายเป็น
กลุ่มที่ชาวฮังการีเชื้อสายยิว เกลียดและหวาดกลัวมากที่สุด
ผู้คนสงสัยว่า "ทำไมเราถึงไม่ทำอะไรสักอย่าง"
เราไม่ได้หนี เราไม่ได้ซ่อน
นั่นก็เพราะมันไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกัน
ทุกอย่างเกิดขึ้นอย่างช้าๆ
แต่ละครั้งจะมีกฎหมายใหม่ออกมา มีข้อห้าม
เราพูดกันว่า "ก็แค่อีกเรื่องเดียว เดี๋ยวมันก็หยุด"
ฮิตเลอร์ย้ายเข้ามาในฮังการี เมื่อวันที่ 19 มีนาคมปี 1944
ตอนนั้นผมอายุ 16 ปี
วันที่ 19 มีนาคม ปี 1944
พวกเยอรมันเข้ามา หน่วยเอสเอสเข้ามายังเมืองของเรา
มอเตอร์ไซค์สองคัน คือสิ่งที่นาซีใช้ยึดครองเมืองเรา
เพราะพวกเขาร่วมมือกับคนที่อาศัยอยู่ที่นั่นอยู่แล้ว และยินดีทำงานสกปรกให้พวกเขา
พวกเขาส่วนใหญ่เป็นคนที่เรา คิดว่าเป็นพวกเดียวกับเรามาหลายปี
แต่พวกเขาหันหลังให้เราเพียงข้ามคืน
และไปร่วมมือกับอีกฝ่าย
และข้อห้ามต่อมาก็คือ
ห้ามเดินออกไปข้างนอกโดยไม่มีป้ายดาวสีเหลือง
เราได้ยินว่าในเยอรมนี พวกเขาต้องติดป้ายดาวสีเหลืองสองดวง
ไม่งั้นพวกเขาจะถูกจับ
และในโปแลนด์ พวกเขาก็ทำแบบนั้น
เมื่อถึงจุดนั้นเราถึงได้กังวล
ผมไม่ได้ติดป้ายดาวสีเหลือง
และผมถูกจับ
ผมถูกส่งไปอยู่ในค่ายแรงงาน
ที่ตั้งอยู่ทางเหนือของบูดาเปสต์
ซึ่งมีสะพานรถไฟที่สำคัญ
และงานของเราคือซ่อมทางรถไฟ
ซ่อมเส้นทาง ซ่อมสะพาน โดยไม่หยุดพัก
ในระหว่างที่อังกฤษและอเมริกา ทิ้งระเบิดทั้งวันทั้งคืน
แน่นอนว่าเรากลัวตาย
แต่เราก็หวังด้วยว่า
เครื่องบินทิ้งระเบิดของอเมริกาและอังกฤษ จะโจมตีเป้าหมายได้ทั้งหมด
และทำลายสะพานนี้ซะ
เพราะนั่นคือวิธีเอาชนะฮิตเลอร์
ผมหนีออกมาจากค่ายแรงงานนั้น
และเข้าร่วมกลุ่มต่อต้านนาซีใต้ดิน
และคำสั่งต่อมาก็คือ เราต้องเก็บข้าวของ 25 กิโลกรัม
ในตอนแรกฉันก็ไม่เข้าใจหรอก ว่าจะเอาอะไรไป
คิดถึงบ้านตัวเองสิ บ้านของตัวคุณเอง
คุณจะเอาอะไรไปเป็นน้ำหนัก 25 กิโล
25 กิโลนั้นคืออะไร
25 กิโลจะเป็นของมากเท่าไหร่
เอาหมอนไปไหม เอาผ้าคลุมเตียงไปไหม
เอาจานไปไหม เอา...
เอาอะไรไป
ตอนเราเก็บของ
ฉันอยากเอาของที่ทำให้นึกถึงช่วงเวลาดีๆ
ฉันหดหู่และกังวลมาก
แล้วฉันก็เจอชุดว่ายน้ำ
ชุดว่ายน้ำที่พ่อฉันนำมาให้
ฉันไม่อยากพูดเรื่องนี้เลย
ในการเดินทางไปทำงานครั้งหนึ่งของเขา ประมาณสามปีก่อนหน้านั้น
พ่อฉันกลับมาที่บ้าน
และ... เขามักจะเอาของมาฝากเราเสมอ
ให้น้องสาวฉันและฉัน
แน่นอนว่าเราจะถามตลอดว่า "พ่อเอาอะไรมา"
แล้วเขาก็เปิดกล่อง
ในกล่องนั้นมีชุดว่ายน้ำที่สวยมากๆ
มันเป็นผ้าซาตินมันวาว
และพิมพ์ลายดอกไม้หลากสี
แล้วพอตอนบ่ายเมื่อฉันได้ยิน เสียงรองเท้าทหารเดินขึ้นบันไดมา
ฉันก็วิ่งกลับไปด้านหลัง และสวมชุดว่ายน้ำนั้นไว้ภายใต้ชุดกระโปรง
และฉันออกจากบ้านมาในชุดนั้น
พวกเขาพังประตูหน้าบ้านเข้ามา ให้เวลาเราไม่กี่นาที
พวกเขาบอกว่าให้เวลาครึ่งชั่วโมง แต่มันไม่ถึงครึ่งชั่วโมง
เพื่อรวบรวมของมีค่าของเรา
แล้วพวกเขาก็พาเราเดินเรียงแถวออกจากบ้าน
ฉันนึกภาพไม่ออกเลยล่ะ ว่าพวกเขาจะต้อนผู้คนออกจากบ้าน
เพราะว่าเราเป็นชาวยิว
เพื่อนของเราที่เป็นเพื่อนบ้านกัน
พวกเขายืนเรียงแถวอยู่ข้างถนน
และพวกเขาตะโกนว่า
"ได้เวลาแล้ว ออกไปจากที่นี่ซะ เราไม่ต้องการชาวยิวในเมืองของเรา
เราต้องกำจัดพวกยิวให้หมด"
ฉันยืนงงและแทบไม่เชื่อสายตาตัวเอง
ลูกๆ ของพวกเขาเรียนโรงเรียนเดียวกับฉัน เราเป็นเพื่อนกัน
เราแบ่งปันสิ่งต่างๆ ร่วมกัน
ทำไมพวกเขาถึงใจร้ายจัง ทำไมอยู่ดีๆ พวกเขาถึงเกลียดเราขึ้นมาล่ะ
มันเหมือนในหนังสือที่กล่าวถึง การอพยพของชาวยิวออกจากอียิปต์
เราต่างแบกสัมภาระทั้งหมดไว้
หมอนกับผ้าห่มถูกมัดรวมกัน
และเด็กๆ อย่างพวกเราก็ช่วยกันอุ้ม และฉันรู้สึกกระดากใจมาก
เราอยากเชื่อว่าพวกเขาจะพาเรา ไปเยอรมนีและเราจะได้ทำงาน
เราอยากจะเชื่ออย่างนั้นจริงๆ
และตอนนั้น ชาวยุโรปเชื้อสายยิวทั้งหมด ก็อยู่ในค่ายกักกันแล้ว
ซึ่งเราไม่รู้ตัวเลย
การกักกัน ชุมชนแออัดและการเนรเทศ
เกิดขึ้นอย่างเข้มข้นภายใน 12 สัปดาห์
และไม่มีที่ไหนที่การเนรเทศถูกบังคับใช้
อย่างป่าเถื่อนและเร่งรัดเท่าที่เคยเกิดในฮังการี
พวกเขาบอกว่าจะพาเราไปที่ "เก็ตโต้"
เราไม่เคยได้ยินคำนั้น
"เก็ตโต้" ไม่ใช่คำในภาษาฮังการี
เราไม่รู้ว่าเราอยู่ที่ไหน
ในตอนเช้า เมื่อเราตื่นขึ้นมา
ฉันก็ได้รู้ว่าเราอยู่ในลานอิฐ
ลานโรงงานอิฐ
และในเดือนเมษายนฝนก็ตก ฝนตกหนักมาก
และเราก็จะ...
เราต้องเปลี่ยนที่นอน เพราะหลังคาเป็นที่นอน
และเราก็ตัวเปียกตลอด
มีคนหลายพันคนอยู่ที่นั่น เพราะพวกเขามาจากทั้งเขต
และมียามเฝ้าอยู่ทุกที่กับพวกหมา
เดินตรวจตราตลอดเวลา กับหมาเยอรมันเชฟเพิร์ดตัวใหญ่
กับสายจูงแน่นหนา
เพราะที่นี่เป็นที่พักที่มีคนอยู่เต็มไปหมด
- คุณรู้ไหมว่าที่พักของคุณคือหลังไหน - รู้ค่ะ
กระท่อมของฉันอยู่ตรงนี้ ที่เป็นกองอิฐพวกนี้
แล้ววันหนึ่งพวกเขาก็ประกาศ
ว่าคนที่อยากไปทำงานที่โทไก
ไปทำไวน์ที่ไร่องุ่น ให้มารวมกันที่นี่
และทุกคนก็สมัครใจขึ้นรถไฟ
เพราะที่นี่มันนรกชัดๆ
และการไปทำงานในไร่องุ่นก็เหมือนได้ขึ้นสวรรค์
เราถูกทหารฮังการีพาตัวไปที่สถานีรถไฟ
แม่บอกฉันว่า
"แม่ห่อเพชรไว้ในกระโปรงของลูก ในขอบกระโปรงของลูก
และถ้าลูกมีเงินไม่พอกิน ก็เอามันไปซื้อขนมปัง"
พอเรามาถึงสถานี
เราก็ได้รู้ว่าจะไม่ได้นั่งตู้รถไฟโดยสาร
มีตู้รถขนวัวควายรอเราอยู่
พ่อฉันบอกว่า "พวกเขามีตู้รถไฟไม่เพียงพอ เพราะเป็นช่วงสงคราม
พวกเขาไม่มีตู้รถไฟแล้ว พวกเขาเลยต้องใช้สิ่งที่มีไปก่อน"
ใครที่ไม่ขยับหรือเคลื่อนที่ช้าก็จะถูกทำร้าย
เมื่อพวกเขาปิดประตู ฉันก็ได้ยินเสียงเคาะที่ด้านนอก
เหมือนสลักประตูที่ขังเราไว้ในนั้น
มันไม่ปกติเลยสักนิด
ฉันไม่เชื่อว่าพวกเขา มีขบวนรถไฟไม่เพียงพอหรอก
ในบูดาเปสต์ ช่วงเวลานี้เริ่มแย่ลงเรื่อยๆ
ผมต้องไปหาเอกสารรับรองว่าไม่ใช่คนยิว
ผมไม่ได้มีตัวตนในฐานะชาวยิว
ไม่งั้นผมคงถูกยิง ผมคงถูกฆ่า
คุณเป็นสัตว์ที่ถูกล่าในทุกวันตลอด 24 ชั่วโมง
และคุณไม่รู้เลยว่าคนที่คุณพบเจอ
อยู่ข้างคุณจริงหรือเปล่า
ถ้าไม่ใช่เพราะวอลเลนเบิร์ก
ทั้งผมและคนอื่นๆ อีกหลายหมื่นคนก็คงไม่รอด
ราอูล วอลเลนเบิร์กมาถึงเมื่อทุกเมืองในฮังการี
เนรเทศชาวยิวออกไปแล้ว ยกเว้นบูดาเปสต์
เขาไปที่บูดาเปสต์ในช่วงเวลาที่ชาวยิวในชนบท
ถูกนำขึ้นตู้รถไฟขนวัว
และส่งออกไปนอกฮังการีแล้ว
และเขาตัดสินใจเข้าร่วมสถานทูตสวีเดนที่นั่น
เพื่อจุดประสงค์เดียวที่จะช่วยชีวิตชาวยิว
ด้วยการออกเอกสารที่เรียกว่า หนังสือเดินทางคุ้มครองคนสวีเดน
เขาประกาศว่าผู้ที่มีเอกสารนี้
มีแผนจะไปสวีเดนเมื่อจบสงคราม
นี่เป็นเรื่องที่แต่งขึ้นล้วนๆ แต่ในความวุ่นวาย และความสับสนของสงคราม
เอกสารปลอมที่แสนมหัศจรรย์นี้ใช้ได้ผล
พวกเราหลายคนทำหน้าที่ เป็นผู้แจกจ่ายหรือผู้นำส่ง
เพื่อนำหนังสือเดินทางปลอมนี้ไปส่ง
ให้ผู้คนที่กำลังรออยู่ที่บ้านที่ได้รับการคุ้มครอง
วอลเลนเบิร์กเช่าอพาร์ตเมนต์ขนาดใหญ่
ติดป้ายสัญลักษณ์ของสวีเดน เพื่อบ่งบอกว่าผู้อยู่อาศัยทั้งหมด
อยู่ภายใต้การคุ้มครองของรัฐบาลสวีเดน
ผมพักอยู่ที่บ้านเลขที่ 25 เซนต์สตีเฟน พาร์ก
บ้านพวกนี้ส่วนใหญ่เป็นอพาร์ตเมนต์มีระดับ
และอพาร์ตเมนต์สามห้องนอน
ซึ่งอาจมีคนสี่ถึงหกคนพักอาศัยก่อนเกิดวิกฤต
แต่อยู่ๆ มันก็กลายเป็นรังหนู
มีคน 60 ถึง 70 คนเบียดเสียดกันอยู่ ในอพาร์ตเมนต์สามห้องนอน
น่าอึดอัดมาก
มันอึดอัดมากที่รัก
แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือมันอันตรายมากจนเหลือเชื่อ
เห็นได้ชัดว่าคำว่า "บ้านที่ได้รับการคุ้มครอง" เป็นการเรียกชื่อผิด
เพราะหลายคนที่อาศัยอยู่ในที่ๆ เรียกว่า "บ้านที่ได้รับการคุ้มครอง" นี้
ถูกไล่จับ พาไปยังริมฝั่งแม่น้ำดานูบและถูกสังหาร
การเข้าไปอยู่ในบ้านที่ได้รับการคุ้มครองนั้น ไม่ใช่เรื่องยาก
ทหารไม่สนเลย
พวกเขายืนอยู่ข้างหน้า บอกว่า "เข้าไปสิ"
แต่ว่าการออกมา...
เป็นเรื่องที่ยากมาก
ถ้าทหารเยอรมันหรือทหารนาซีฮังการีสงสัย
พวกเขาจะสั่งให้เราถอดกางเกง
เพราะเราเป็นเชื้อสายเดียวที่ขลิบปลายองคชาติ
วันหนึ่งผมติดหนังสือเดินทางปลอมไว้รอบๆ ตัว
เพื่อนำไปส่งคนเหล่านี้ เพื่อให้พวกเขาสามารถออกจากตึกได้
และผมคำนวณผิดพลาด
ผมจะเดินผ่านท่อระบายน้ำไป และผมรู้ว่าควรโผล่ออกไปตอนไหน
แต่ผมทำผิดพลาด
แทนที่จะโผล่ออกมาช่วงกลางตึก
ผมกลับโผล่ออกมาหน้าตึก
ที่มีทหารสองคนเฝ้าตึกอยู่
ผมรีบวิ่งให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้
ข้ามถนนไปมา
ขณะนั้นกำลังมีการเนรเทศชาวยิวกลุ่มหนึ่ง
ไม่รู้ว่าพวกเขาจะพาชาวยิวกลุ่มนี้ไปที่ไหน
ผมกระโดดเข้าไปหลบในกลุ่มชาวยิวนั้น แล้วคิดว่า
"ผมเอาตัวรอดมาได้หลายครั้งแล้ว ผมจะต้องรอดไปได้สักครั้งสิ
อีกแค่ครั้งเดียว"
เราถูกพามาที่บูเคนวัลด์ในอีกห้าวันต่อมา
เราอยู่บนรถไฟประมาณห้าวัน
นั่งอยู่บนกองสัมภาระที่เราแบกไปด้วย
ตู้รถไฟขนวัวที่ฉันโดยสาร มีคนประมาณ 120 คน
เบียดเสียดกันเหมือนปลากระป๋อง และมันร้อนมากๆ
พวกเขามีถังไว้ให้หนึ่งถังสำหรับเข้าห้องน้ำ
แล้วจู่ๆ ถังก็เต็ม แล้วก็มีกลิ่นที่เกินจะทนได้
พวกเขาไม่เคยเปิดประตูให้เราขับถ่าย
พวกเขาไม่เคยให้น้ำเรา พวกเขาไม่เคยให้อาหารเรา
เด็กๆ ร้องไห้งอแงอยากกลับบ้าน
"พวกเขาจะพาเราไปที่ไหน"
ไม่มีใครตอบเรา
มันมืดมาก
มีแค่แสงที่ส่องผ่านรอยแตกของตู้รถไฟขนวัว
พ่อฉันเจอรอยแตก ในตู้รถไฟขนวัว
เขามองออกไปและพูดออกมาเสียงดังว่า
"ฉันไม่คิดว่าเรากำลังไปไร่องุ่นหรอก
เพราะเราเพิ่งข้ามชายแดนมา และเรากำลังมุ่งหน้าไปโปแลนด์"
ตอนเขาพูดว่าโปแลนด์
ฉันก็นึกถึงเรื่องที่ผู้ชายคนนั้น เล่าถึงเด็กทารกให้ฟัง
สิ่งที่พวกเขาทำกับเด็กๆ
ฉันกำลังอุ้มน้องชายอยู่ เขาอายุสองขวบครึ่ง
ฉันกอดเขาแน่นมาก
และฉันบอกเขา ฉันบอกตัวเองว่า
"ฉันจะไม่มีวันปล่อยเขาไป พวกเขาจะไม่มีวันพรากเขาไปจากฉัน"
เมื่อพวกเขาเปิดประตู
แล้วจู่ๆ แสงก็สาดเข้ามาใส่คุณ
และเพราะคุณอยู่ในความมืดมาสี่ห้าวัน
หรือเคยชินกับความมืดแล้ว
คุณแทบมองอะไรไม่เห็น
เรามีความสุขมากเพราะเราจะได้สูดอากาศ
เราจะได้ลงจากรถไปเข้าห้องน้ำเหมือนคนทั่วไป
ได้ดื่มน้ำหรือกินอาหาร
และทุกคนจะถามว่า "เราอยู่ไหน มันชื่อเมืองอะไร"
และมันเป็นชื่อที่แปลกมาก
เอาช์วิทซ์
เราต้องหยุดกันตรงนี้
ที่นี่จะมีการคัดเลือกหลายอย่างเกิดขึ้น
- พวกคุณทุกคนยืนต่อแถวกัน... - คนเป็นพันคนเลย
อยู่กันแบบเนืองแน่น
ผู้คนสับสนและเสียงดัง
แล้วก็มีเสียงสั่งห้ามขยับ ห้าม...
ให้ยืนตรงเหมือนทหาร
และตรงกลางจะเป็นหน่วยเอสเอส
เพื่อตรวจสอบเราทุกคน
เอาหมาไปเดินขู่
- แถวเดียวหรือว่ายืนข้างๆ กัน... - ห้าแถว
ห้าแถวติดกัน
เพื่อให้นับได้ง่าย
เมื่อฉันลงมาจากตู้รถขนวัว
ฉันก็รู้ทันทีว่าสิ่งที่พวกเขาสัญญาไว้
สิ่งที่พวกเขาบอกเรา มันเป็นเรื่องโกหก
เราเห็นคนจำนวนมาก ใส่เสื้อผ้าลายทางและโกนหัว
ล้อมรอบไปด้วยทหารนาซีและหมาที่ดุร้าย
พวกเขาตะคอกและตะโกนว่า
"เร็วๆ เข้า ทิ้งกระเป๋าให้หมด ทิ้งทุกอย่างไว้"
จู่ๆ ก็มีการแยกกัน
แม่ของฉันกับ...
แม่ของฉันกับ…
พี่สาวและน้องชายของฉัน...
เธออุ้มน้องชายฉันไว้ในอ้อมแขน
และจูงน้องสาววัยสี่ขวบครึ่งของฉันไว้อีกมือ และฉันจับมือน้องสาวไว้อีกด้าน
เราเดินไปข้างหน้าแบบนี้
พวกเขาดันเราให้เดินหน้าไปยังจุดหมาย
เมื่อรถขนส่งมาถึงค่ายกักกัน
ผู้คนจะถูกคัดแยก
โดยใช้วิธีที่ไม่ซับซ้อน เป็นวิธีง่ายๆ
ผู้คนต้องต่อแถวยาวเหยียด
ที่หน้าแถวจะมีเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์คอยบอกว่า
"คนนี้แก่เกินไป อายุมากกว่า 50 ปี"
"คนนี้ไปทางขวา คนนี้ไปทางซ้าย"
แม่ของฉันถูกเลือกที่สถานีรถไฟ
ให้ไปทางซ้าย ส่วนฉันกับน้องสาวไปทางขวา
แม่ของฉันถูกพาตัว
ไปยังห้องรมแก๊สทันทีที่ออกจากสถานีรถไฟ
ตอนที่ฉันกับน้องสาวเข้ามาอยู่ในค่าย
แม่ฉันก็ไม่มีชีวิตอยู่แล้ว
เราถูกพาตัวไปที่ห้องแต่งตัว
มีคนบอกว่าเราจะได้อาบน้ำหลังจากเปลี่ยนชุด…
หลังจากการเดินทางที่น่ากลัวนี้
เราจะได้พักผ่อน
และจากนั้นเราจะได้รับมอบหมายให้ทำงาน
พวกเขาสั่งให้เราถือรองเท้าและเสื้อผ้า ไว้ในมืออย่างละข้าง
และฉันจำเรื่องเพชรได้
ฉันเลยคว้ากระโปรงสีน้ำเงินของฉันไว้ และในท่ามกลางฝูงคน
ฉันเอาเพชรออกมาอย่างรวดเร็ว และกำมันไว้ในมือ
เพราะฉันไม่มีเสื้อผ้าบนตัวแล้ว
และฉันจำได้ว่าฉันถอดเสื้อผ้าออก พร้อมกับคนที่เหลือ
ฉันถอดออกจนเหลือแต่ชุดว่ายน้ำ
ฉันมีลางสังหรณ์
ฉันรู้สึกว่าถ้าฉันถอดชุดว่ายน้ำออก
ถ้าฉันทิ้งชุดว่ายน้ำเอาไว้
ความทรงจำที่แสนวิเศษทั้งหมด ที่มีอยู่ในชุดว่ายน้ำนี้…
ฉันจำได้ว่าฉันเดินไปรอบๆ สระว่ายน้ำ
และพวกผู้ชายผิวปากใส่ฉัน เพื่อนๆ อิจฉาฉันมาก
และตอนนี้ฉันจะถอดมันทิ้งไว้ตรงนี้
ฉันกำลังจะทิ้งทุกอย่าง ที่มีความหมายกับฉันไว้ข้างหลัง
พวกเขาเอาแต่พูดว่า
ถ้าใครมีของมีค่าก็ให้ฝากพวกเขาเอาไว้
มีแผนกสำหรับจัดเก็บ
ฉันกำเพชรเอาไว้แน่น เพราะมันต้องใช้สำหรับซื้อขนมปัง
ฉันเลยอมมันไว้ในปาก
แล้วพอฉันเดินหน้าไปอีก
ฉันเห็นเจ้าหน้าที่ให้ผู้คนอ้าปากเพื่อส่องดูข้างใน
แต่ฉันอยู่ในจุดที่หันหลังกลับไม่ได้แล้ว
ฉันยอมแพ้ไม่ได้เพราะฉันอาจถูกยิง
ทำไมฉันถึงไม่ทิ้งมันไว้ด้านหลังนะ
ตอนนี้ฉันอมมันไว้ในปาก
และฉันไม่รู้จะทำยังไง ฉันเลยกลืนมันลงไป
เมื่อเราเดินเข้าไปในห้องอาบน้ำ
ห้องเปลี่ยนชุดด้านหลังเราก็ถูกล็อก
และมีทหารเข้ามา เอาข้าวของของเราออกไปทันที
พวกเขาให้เราอาบน้ำแค่กระปริดกระปรอย และจากนั้นพวกเขาก็...
มีประตูอีกบานอยู่อีกฝั่ง
ที่จะพาเราไปยังลานที่อยู่อีกด้านของอาคารหลังนี้
และที่ประตูมีเสื้อผ้าอยู่กองโต
และพวกเขาสั่งให้ทุกคนหยิบเสื้อผ้าหนึ่งชิ้น
เรารอจนถึงเที่ยงคืน
พวกเขาถึงอนุญาตให้เรา เดินเข้าไปในโรงเรือนไม้
คนเป็นพันพักอยู่ภายในหนึ่งโรงเรือน
ถ้าใครคนหนึ่งหันตัว ทุกคนก็ต้องหันด้วย
เพราะเรานอนอยู่ใกล้กันมาก
ฉันเคยตื่นมากลางดึกด้วยความหนาว
และฉัน…
เคยฝันวนเวียนเรื่องเดิม
ว่าฉันอยู่ที่บ้าน
และฉันหนาวมาก
แต่พ่อฉันจะมาปลอบฉัน…
และจากนั้นฉันก็ตื่น
เพราะเสียงนกหวีด
ข้างนอกมืดไปหมด
นี่มันคือนรกที่มนุษย์สร้างขึ้นชัดๆ
เราเห็นชายกลุ่มหนึ่งประมาณ 20 คนมาที่ค่าย
และในขณะที่พวกเขาเดินเข้ามา ฉันจะมองดู
เผื่อว่าฉันจะรู้จักใครสักคน
แล้วจู่ๆ ฉันก็เห็นพ่อของฉัน
และความคิดแรกของฉันคือหลบหน้า
มันเจ็บปวดมากที่เห็นเขา
ในสภาพโกนหัวกับเครื่องแบบเหมือนนักโทษ
ชายคนนี้คือผู้ที่คอยช่วยเหลือทุกคน
ผู้ซึ่งเป็นมนุษย์ที่ใจดีที่สุด
ฉันนึกไม่ออกเลยว่า เขาจะรู้สึกยังไงถ้าเขาเห็นเรา
ในสภาพที่โกนหัวกับใส่ชุดผ้าขี้ริ้วนี่
ฉันเลยอยากซ่อนตัวเพื่อที่เขาจะได้ไม่เห็นฉัน
และในตอนนั้น ตาของเราก็ประสานกัน
และฉันเห็นน้ำตาของเขาไหลอาบแก้ม
นั่นเป็นครั้งสุดท้ายที่ฉันเห็นพ่อของฉัน
ฉันเห็นรถบรรทุกวิ่งเข้ามา
มีเสียงกรีดร้องอยู่บนรถบรรทุก
และฉันเห็นเด็กสองคนตกลงมาจากรถ
แล้วรถบรรทุกก็หยุด
และรถบรรทุก...
และมีหน่วยเอสเอสคนหนึ่ง เดินออกมาจากด้านหน้า
แล้วเขาก็จับเด็กๆ แบบนี้
แล้วเขาก็ฟาดเด็กไปที่รถบรรทุก
มีเลือดไหลออกมา และเขาก็โยนเด็กขึ้นไปบนรถบรรทุก
ตั้งแต่นั้นฉันก็เลิกเชื่อในพระเจ้า
พวกเขาบอกว่าเรามีหมายเลข
เลขประจำตัวของนักโทษ
แน่นอนว่าเราจะต้องติดเลขประจำตัวนักโทษ
อยู่บนเสื้อผ้าหรือที่ไหนสักแห่ง
พวกเขาจัดโต๊ะขึ้นมา
และแต่ละโต๊ะมีผู้คุมสองสามคน
กับหนังสือเล่มใหญ่ที่เปิดอยู่ตรงหน้าพวกเขา
และเราสันนิษฐานว่า พวกเขาจะเขียนชื่อของเราลงไปในนั้น
พร้อมกับเลขประจำตัวที่พวกเขาจะให้เรา
แต่แล้วเราก็ได้รู้ว่าพวกเขาจะสักเลขประจำตัวนี้
ลงบนเนื้อของเรา
บนแขนของเรา
พวกเขาพาเราไปห้าคนแล้วเอายาหยอดตาเรา
เราไม่รู้ว่าทำไม พวกเขาไม่ได้บอกเรา และพวกเขาพาเราไปยังห้องใต้ดิน
พวกเขาขังเราไว้ในนั้น
เรายืนเบียดเสียดกันแน่นอยู่ในน้ำที่ท่วมถึงเข่า
และมันกินเวลานานมาก
เหมือนติดอยู่ในนั้นตลอดกาล พวกเขาไม่เปิดประตูเลย
พวกไม่ให้อาหารและน้ำกับเรา
เราจึงดื่มน้ำที่เราแช่อยู่
เราขับถ่ายลงในน้ำที่เราแช่อยู่
แล้วพวกเขาก็เปิดประตูและพาเราออกไป
พวกเขาพาเราขึ้นไปบนลาน
และตรวจดูดวงตาของเรา
และบางคนก็มองไม่เห็นไปหลายวันหลังจากนั้น
พวกเขาพาเรากลับไปที่โรงเรือน
เราจึงมารู้ทีหลังว่าพวกเขาทำอะไร
พวกเขาพยายามเปลี่ยนสีตาเรา
สำหรับคนที่อยากทำการทดลองกับมนุษย์
ที่นี่เป็นที่ที่เอื้อต่อการทำเช่นนั้น
มีการทดลองหลายอย่างในค่ายเอาชวิทซ์ เพื่อหาทางทำหมันให้กับผู้หญิง
โดยเฉพาะผู้หญิงชาวยิวเพื่อลดการขยายเชื้อชาติ
โดยที่ไม่ต้องลงแรงมากนัก
แล้วผู้หญิงพวกนี้ก็ถูกส่งกลับไปที่ค่าย
บางครั้งพวกเธอก็ถูกย้ายอย่างฉับพลัน
เพราะพวกเธอถูกเรียกว่า "ผู้ถือครองความลับ"
พวกเขาทำการทดสอบ แล้วส่งพวกเธอกลับไปรมแก๊สที่เบียร์เคอเนา
วันหนึ่งมีนักโทษที่รู้จักกันมาถามผมว่า
ผมพอจะทำอะไรได้บ้าง...
ผมพอจะทำอะไรได้บ้างไหม เพื่อที่พวกเขาจะได้ไม่ถูกส่งไปยังห้องรมแก๊ส
ทางเดียวที่จะทำได้คือ ทำให้พวกเขาเข้ารับการทดสอบ
เพื่อช่วยพวกเขา เราต้องทำการทดสอบ ที่ไม่เป็นอันตรายต่อพวกเขา
นี่คือสิ่งที่เราวางแผนไว้และมันได้ผล
และนั่นคือเหตุผลที่ผมพ้นผิด…
ในค่ายเอาชวิทซ์
หลังจากที่รอดมาได้ ในช่วงสี่ปีครึ่งแรกของสงคราม
ชาวฮังการีเชื้อสายยิวจำนวนมาก ถูกฆ่าตายในช่วงสุดท้าย
ของสงครามที่ฮิตเลอร์ทำกับชาวยิว เมื่อหลายประเทศผู้นำของโลก
รู้รายละเอียดทั้งหมดของค่ายเอาชวิทซ์แล้ว
ตอนที่เรามาที่ค่ายเอาชวิทซ์
มันเป็นช่วงมาตราการขั้นสุดท้าย
ซึ่งเป็นช่วงที่ฮิตเลอร์หมดหวังแล้ว
เขากำลังจะแพ้สงคราม ฮิตเลอร์กำลังจะแพ้สงคราม
แต่เขาจะไม่ยอมแพ้ต่อสงครามที่มีกับชาวยิว
ความซาดิสม์ ความโหดร้าย
ความไร้เหตุผลของนาซีเยอรมันและนาซีฮังการี
ที่ฆ่าชาวยิวที่เหลืออยู่หลังจากสงครามสงบลงแล้ว
ในตอนที่พวกเขาสามารถ ทำคะแนนกับฝ่ายพันธมิตรได้
ด้วยการทำตัวเป็นผู้มีอารยธรรมกว่านี้ต่อชาวยิว
แต่ก็ไม่มีเลย เพราะความเกลียดชัง ทำให้พวกเขาจิตใจมืดบอด
พวกนาซีเปลี่ยนเส้นทางรถไฟ และการใช้วิธีการขนส่งอื่นๆ
เป็นประโยชน์กับพวกเยอรมัน
ในการเนรเทศชาวยิว
เพื่อทำโครงการมาตรการสุดท้ายให้สำเร็จ
ระหว่างที่อยู่ในค่ายเอาชวิทซ์
มีการขนส่งเข้ามาตลอด วันละสองสามครั้ง
พร้อมคนอีกหลายพันคน
ภายในไม่ถึงหกสัปดาห์
ชาวฮังการีเชื้อสายยิวกว่า 438,000 คน
ถูกเนรเทศไปยังค่ายเอาชวิทซ์
ห้องรมแก๊สและเตาเผาศพรับคนได้ไม่เพียงพอ
จนหน่วยเอสเอสต้องขุดหลุมพิเศษ
เพื่อเผาศพ
โดยใช้ไขมันของชาวยิวเป็นเชื้อเพลิง
ฉันเห็นตอนที่พวกเขาโยนคนลงไปในหลุมไฟพวกนี้
แล้วฉันก็พูดกับตัวเองว่า "ฉันสติฟั่นเฟือน ฉันคิดไปเอง "
ฉันไม่เชื่อสายตาตัวเอง
หลุมศพหมู่นั้น
กว้างประมาณแปดคูณสิบหรือสิบคูณสิบเมตร
มีไม้กองอยู่ข้างล่างแล้วจุดไฟเผา
จากนั้นศพก็จะถูกโยนลงไปกองไฟ
ถ้าไขมันเผาไหม้แสดงว่าหลุมใช้การได้
จากนั้นก็จะมีการโยนศพลงไปเรื่อยๆ
ง่ายๆ แค่นั้น
ภูมิทัศน์อันกว้างไกลที่คุณเห็นอยู่นี้
คนดีๆ ที่ไหนที่จะกลับบ้านได้อย่างเป็นปกติ...
หลังจากทำงานที่นี่
หรือคนที่วางแผนสร้างมัน
ต้องมีคนวางแผนสร้างมันขึ้นมา
ต้องมีคนที่เป็นวิศวกร
ต้องมีใครสักคนที่ตั้งใจสร้างมัน ได้อย่างมีประสิทธิภาพแบบนี้
ตลอดเวลาที่ฉันอยู่ในค่ายและเข้ารับการทดลอง
ทุกครั้งที่ฉันถูกเลือก ฉันจะกลืนเพชรเข้าไป
ทุกครั้งที่ฉันกลืนมันลงไป ฉันต้องหามันใหม่
เราได้รับอนุญาตให้ไปที่ส้วมวันละครั้ง
และฉันไม่เคยถ่ายลงในหลุมเลย เพราะฉันต้องหาเพชร
และวันหนึ่งตอนที่หน่วยเอสเอสหญิง เดินผ่านประตูมาเห็นฉันตรงหัวมุม
ฉันมีเพชรอยู่ในมือแล้ว ปกติฉันจะรอจนกว่า...
ตอนขากลับฉันจะล้างมันออกด้วยโคลน
หรือถ้าไม่มีโคลน
ฉันจะล้างมันในซุปที่เราจะได้กิน
แต่ฉันไม่มีเวลาแล้ว ฉันเลยต้องกลืนมันเข้าไป
พระเจ้า นี่คือห้องส้วม
โอ้พระเจ้า
ฉันมาที่นี่กับพี่สาวฉัน
อีดิธอยู่ข้างๆ ฉัน
แล้วก็กระซิบบอกฉันว่า
ใกล้ถึงวันสะบาโตแล้ว วันนี้วันศุกร์ ใกล้จะถึงวันสะบาโตแล้ว
เราเคยฉลองวันสะบาโตในบ้าน
ด้วยการกินอาหาร ร้องเพลง สวดมนต์
และจุดเทียน
ฉันเลยบอกเธอว่า "ทำไมเราไม่ฉลองกันในนั้น ในห้องส้วม"
เราวิ่งกลับไปที่ท้ายห้องส้วมและฉลองวันสะบาโต
และเราก็เริ่มร้องเพลง
และขณะที่เราร้องเพลง
เด็กคนอื่นๆ ก็เข้ามาและเริ่มร้องเพลงกับเรา
มีคนที่มาจากฮอลแลนด์ มีคนที่มาจากเยอรมนี
มีคนมาจากฮังการี เช็กโกสโลวาเกีย ต่างเข้ามาร่วมกัน
และทันใดนั้น เพลงฮิบรู บทสวดมนต์ วันสะบาโต
ก็รวมพวกเราเป็นหนึ่งในห้องส้วมที่เอาชวิสซ์
ผู้คนทนความเจ็บปวดเหล่านี้ไม่ได้
ทั้งสภาพแวดล้อม ความหิวโหยและเหา
เหามีขนาดกับเล็บนิ้วก้อยฉัน
กัดลงบนร่างกายของเรา
และเราเจ็บแสบจากการเกาและการติดเชื้อ
พอระบบไฟฟ้าทำงาน
พวกเขาก็วิ่งเข้าใส่รั้วลวดหนามเพื่อฆ่าตัวตาย
แล้วพวกเขาก็ลงโทษเรา ทุกครั้งที่มีคนวิ่งเข้าใส่สายไฟ
พวกเขาจะจับนักโทษไป 100 คน
และฆ่าพวกเขาต่อหน้าทุกคนเพื่อเป็นตัวอย่าง
พวกเขาไม่ยอมให้เราตาย ในแบบที่เราต้องการด้วยซ้ำ
แล้วฉันก็คิดอะไรบางอย่างได้
พวกเขาพรากพ่อแม่ฉันไป
พวกเขาพรากตัวตนของฉันไป
พวกเขาพรากพี่น้องของฉันไป
พวกเขาเอาสมบัติของฉันไป
มีอะไรอีกที่พวกเขาต้องการจากฉัน
แล้วฉันก็คิดถึงจิตวิญญาณของฉัน
"ฉันจะไม่ยอมให้พวกเขาเอาจิตวิญญาณไป"
และฉันตัดสินใจทันทีว่า
"ฉันจะลุกขึ้นจากโคลนนี้และฉันจะสู้ต่อ
เพราะฉันจะไม่ยอมกลายเป็นเถ้าถ่าน"
ตอนเราไปถึงค่ายเอาชวิสซ์
มีศพถูกเผาวันละหลายพันคน
พวกนาซีใช้นักโทษชาวยิว
ที่เรียกว่าซอนเดอร์คอมมานโด
เพื่อเอาศพออกจากห้องรมแก๊ส
และเอาศพไปไว้ในเตาเผาศพ
เท่าที่ผมรู้ ปัจจุบันนี้มีแค่เราสี่คน
ที่เคยทำงานเป็นซอนเดอร์คอมมานโด และยังมีชีวิตอยู่
และเราเป็นพยานเพียงกลุ่มเดียว
ที่เห็นเหตุการณ์ทุกอย่างตั้งแต่ต้นจนจบ
มีการดำเนินมาตรการขั้นสุดท้ายอย่างไร
ผมเป็นชาวยิวจากกรีซ
และผมอาศัยอยู่ที่กรีซ จนกระทั่งพวกเขาพาผมไปที่ค่ายกักกัน
สัปดาห์แรกของเดือนเมษายนปี 1944
ผมมาถึงค่ายเอาชวิทซ์
พวกเขาเลือกชาวกรีซบางคน ไปทำงานในเตาเผาศพ
วันแรกที่ผมไปทำงานที่นั่น
ผมไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นเลย
ผมเห็นคน 2,500 คน ทุกคนเปลือยกาย
เดินเข้าไปในห้องใหญ่ ซึ่งในท้ายที่สุด...
พวกเขารับคนแค่ 500 คน ส่วนอีก 2,000 คนให้เดินเข้าห้องรมแก๊ส
ไม่มีใครทำอะไรได้นอกจากยืนข้างลูกๆ
และอีก 15 นาทีต่อมา หลังจากที่พวกเขาปิดห้อง
หน่วยเอสเอสก็โยนถังแก๊สเข้าไปในช่องสี่ช่อง
พวกเขาพ่นแก๊สออกมา
ผมเห็นอะไรน่ะเหรอ ผมเห็นคนที่ผมเห็นเมื่อ 15 นาทีก่อน
ผมเห็นพวกเขาตายทั้งๆ ที่ยืนอยู่ ตัวกลายเป็นสีม่วง ข้างลูกๆ ของพวกเขา
แล้วผมก็พูดกับตัวเองว่า "เกิดอะไรขึ้นที่นี่"
มีคนโปแลนด์ที่เคยอยู่ที่นั่นก่อนผม
ผมพูดว่า "พระเจ้าอยู่ที่ไหน"
เขาตอบกลับว่า "พระเจ้านั้นอยู่ในที่ที่คุณ มีความแข็งแกร่ง"
มีเตาเผาศพสี่แห่งและทำงานตลอด 24 ชั่วโมง
และมีคนใหญ่คนโตหลายคนจากเบอร์ลิน
มาดูว่าชาวยิวตายกันยังไง
มันมีรูส่องที่ปิดไม่ให้อากาศเล็ดรอดได้
และพวกเขาส่องเข้าไปในนั้น เพื่อดูว่าชาวยิวตายยังไง
ใช้เวลาสองถึงสี่นาทีก็ตาย ขึ้นอยู่กับว่าคุณยืนอยู่จุดไหน
หลายคนคิดว่าพวกเรา ที่ทำงานเป็นซอนเดอร์คอมมานโด
มีความผิดด้วยเพราะเราทำงานแบบนั้น
แต่เราทำอะไรไม่ได้เลย
ถ้าคุณไม่ทำตามที่พวกเขาสั่ง พวกเขาจะฆ่าคุณทันที
มีครั้งหนึ่งที่เพื่อนสนิทของผมสองคน
มาถึงที่ค่าย นามสกุลของพวกเขาคือเวเนเซียส
และผมก็บอกพวกเขาทันที
ว่าพวกเขากำลังจะตาย
พวกเขาขออาหารและอะไรก็ตามที่ผมมี ผมก็ให้พวกเขากิน
และผมบอกพวกเขาว่าควรไปยืนที่ไหน
ช่องแก๊สอยู่ตรงไหน เพื่อที่พวกเขาจะได้ตายเร็ว
หลังจากที่พวกเขาถูกรมแก๊ส ผมก็เอาพวกเขาออกมาล้าง
แล้วก็เอาเข้าเตาเพื่อเผา
เราได้ยินเสียงปืนใหญ่ใกล้เข้ามาเรื่อยๆ
และบูดาเปสต์เป็นสนามรบ
ระหว่างเยอรมันกับกองทัพโซเวียต
และถึงแม้เราจะรู้ว่าต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์
กว่าที่กองทัพโซเวียต จะสามารถปลดปล่อยชาวยิวที่เหลืออยู่
เรารู้ว่ายังมีความยากลำบาก อีกมากมายรอเราอยู่
ในค่ายเอาชวิทซ์ช่วงหลังคริสต์มาส
เราได้ยินเสียงระเบิดถี่ขึ้นเรื่อยๆ และค่อยๆ ใกล้เข้ามา
พวกนาซีไม่ต้องการให้ใครได้รับการปลดปล่อย
พวกเขาจึงต้อนผู้คนออกไปจากค่าย
การเดินขบวนมรณะมีขึ้นในช่วงฤดูหนาว
คนที่ตามไม่ทันก็ถูกยิงข้างทาง
ถ้ามีใครพยายามหนี
หรือทำอะไรที่ไม่ได้รับอนุญาตจะถูกยิงทันที
มีเราสามคนเพื่อนเกลอ ที่อยู่ด้วยกันมาจนถึงตอนนั้น
เราสาบานว่าเราจะสละชีวิตเพื่อกันและกัน
เราจะไม่ทำให้อีกฝ่ายผิดหวัง
ด้วยความเป็นเด็ก เรามีความฝันที่สักวันจะเป็นจริงได้
หนึ่งในสามคนนี้ มีอาการบาดเจ็บที่เข่าและมีเนื้อตาย
และทหารคนหนึ่งเห็นว่าเขาเดินกะเผลก
เขาเลยเดินมาหาเราและจะยิงเขา
เราก้าวออกไปบังเขาไว้ ทหารจึงดึงปืนของเขาออกมาและพูดว่า
"ฉันจะให้เวลาสามวินาที นับถึงสาม
แกจะปล่อยให้เขาตาย หรือจะตายทั้งสามคน"
นึกภาพออกไหมว่าทั้งที่ยังเด็กแบบนั้น เราต้องตัดสินใจยังไง
เราสัญญาว่าเราจะตายเพื่อกันและกัน
แต่เรารักษาสัญญานั้นไม่ได้ เพราะความตายที่คุกคาม
เราปล่อยให้เขาตาย
หลังจากเดินขบวนประมาณสิบวัน เราก็มาถึงดาเคา
โอ้พระเจ้า
53 ปีผ่านไป...
ราวกับว่าเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวาน
คุณจะเห็นศพได้บนถนนนี้ นอนกลื่อนอยู่อย่างนั้น
ถ้าคุณไม่ระวัง คุณก็จะเหยียบศพ
เราไม่สนใจ มันไม่มีความหมายอะไร
- ตรงนี้เหรอ - ใช่
ผมไม่เคยรู้ชื่อใคร
ผมไม่อยากรู้จักใคร
ผมไม่ต้องการรู้ เพราะเผื่อว่าสักวันหนึ่ง
ผมจะรู้ว่าคนคนนี้เป็นใคร
ผมถอดรองเท้าใครมาใส่หลังจากเขาตาย
ลองนึกภาพดูสิว่ามีช่วงหนึ่ง ที่งานของผมทุกเช้าคือ...
ผมต้องเดินสายไปตามโรงเรือน
นำศพออกมาและนำไปยังเตาเผา
เราได้รถเข็นมาคันหนึ่ง
ผมจำได้ว่ามีซอนเดอร์คอมมานโด ที่ทำงานอยู่ในเตาเผา
ออกมารับและพวกเขาจะเปิดประตูให้
พวกเขาจะมาเอาศพจากตรงนี้และเดินเข้าไป
แต่เราไม่เคยได้รับอนุญาตให้ข้ามประตูไป
พวกเขาไม่เคยพูดถึงเตาเผาศพ แต่เรารู้
ถ้าเราเดินเข้ามาในนี้เราจะไม่ได้ออกมาอีก
ไม่มีวันได้ออกไปแน่
เพราะถ้าพวกเขาปล่อยให้ใครออกมา และหนีไปได้
พวกเขาจะมีพยานและคำให้การ พวกเขาไม่ปล่อยใครออกมาแน่
ดูสิ
ความไร้มนุษยธรรมของมนุษย์ที่มีต่อมนุษย์ด้วยกัน
มันเกินกว่าจะเชื่อได้
นี่คือ...
สิ่งชั่วร้ายที่สุดที่มนุษย์คิดค้นขึ้น
เผามนุษย์เพื่อที่จะกำจัดพวกเขาให้เร็วขึ้น
ไม่อยากจะเชื่อเลย
มันสะเทือนอารมณ์ มันยากมาก
ทำไมผมถึงรอดมาได้นะ
ทำไมพระเจ้าถึงไว้ชีวิตผม
มีคนเริ่มตะโกนว่า "อเมริกา!"
และเราไม่รู้ว่ามันหมายถึงอะไร พวกเขาเลยชี้ขึ้นไปบนฟ้า
เครื่องบินโผล่ออกมาจากหลังเขา
และพวกเขาก็ยิงถล่มป้อมทหาร
พวกเขาไม่ได้แตะต้องเรา พวกเราไม่ได้รับบาดเจ็บ
นั่นคือครั้งแรกที่ฉันรู้ว่า สหรัฐอเมริกาเข้าร่วมสงคราม
วันที่ 29 เมษายน ผมถูกสั่งให้ไปที่ดาเคา
อันที่จริงมันคือคืนวันที่ 28
และเราได้รับคำสั่งให้ออกเดินทาง ให้เร็วที่สุดเพื่อไปยังดาเคา
โดยไม่รู้ว่าเรากำลังจะเจอกับอะไร
เราคิดว่ามันเป็นค่ายทหาร
เรากำลังจะไปยึดค่ายทหารเยอรมัน
ดังนั้นเราจะเข้าไปยึดมันและจับคนที่อยู่ในนั้น
เราอยู่ในบริเวณใกล้เคียง
กับที่ที่เราพบว่าเป็นค่ายกักกัน
จู่ๆ เราก็ได้ยินเสียงปืนกลดังขึ้น
ความคิดแรกของผมคือเรากำลังจะถูกฆ่า
แล้วจากนั้นเราก็เห็นทหารอเมริกัน ปีนป่ายคลานและยิง
แล้วเราก็เห็นทหารเยอรมันมาจากทางนั้น
และเมื่อพวกเขาเจอกันที่ตรงกลาง ทหารเยอรมันก็ยอมแพ้
แต่ลองนึกภาพคนจำนวน 32,000 คน ออกมาจากโรงเรือนพวกนั้นสิ
ด้านนอกค่าย...
บนรางรถไฟมี
ตู้โบกี้รถไฟที่นับได้ 40 ตู้
มีแต่ศพอยู่ในนั้นเต็มไปหมด
ด้วยความที่เราไม่รู้ว่าเรากำลังเจออยู่กับอะไร
มันเป็น...
อะไรที่เหลือเชื่อ
ส่วนใหญ่ใส่ชุดนอนผ้าสักหลาด นั่นคือทั้งหมดที่พวกเขามี
แถบสีฟ้าขาว
- ชุดนอนผ้าสักหลาด - ผู้คนมีร่างกายอ่อนแอ
อาจใช้คำว่าอ่อนแอไม่ได้ด้วยซ้ำ
พวกเขาผอมแห้ง
บางคนดูแก่มาก ทั้งๆ ที่ยังหนุ่ม
เราเรียกพวกเขาว่าศพเดินได้ โครงกระดูก
มีไม่กี่คนเดินออกมาก่อน
จากนั้นก็มีคนเดินออกมามากขึ้นเรื่อยๆ
และพวกเขาก็ตรงมาหาเรา
เพราะมันเหมือนว่าพวกเขารู้ว่า...
ผมคิดว่าพวกเขาดูออกว่าเราต่างออกไป
ว่าเราเป็นคนที่มาช่วยพวกเขา
แล้วทหารอเมริกันก็เล็งปืนไปที่ทหารเยอรมัน
แต่พวกเขาไม่ได้ยิง พวกเขาให้เราจัดการ
และทหารเยอรมันโหลหนึ่งที่เราจับตัวได้
ก็ถูกรุมทึ้งไม่เหลือชิ้นดี
เราจับผู้พันทหารเยอรมันได้
แล้วผมก็กลับไปบอกเขาว่า
เราจะส่งคุณกลับไปให้เจ้าหน้าที่สอบสวน
แล้วเขาก็ถ่มน้ำลายใส่หน้าผม
ผมเลยฆ่าเขา
มันเกิดขึ้นไม่นานก่อนที่สงครามจะยุติ
แต่ในช่วงสุดท้ายนั้น
เราตั้งใจจะหยุดเยอรมนีไม่ให้มีโอกาส
ลุกขึ้นมาทำแบบนี้กับใครอีก
ผมเห็นภาพที่น่ากลัวมามาก
ในสองปีนั้น ทั้งในอิตาลี ฝรั่งเศสและเยอรมนี
แต่สิ่งที่เลวร้ายที่สุดในชีวิตที่ผมเคยเห็น
คือผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
นี่คือสิ่งที่...
จนถึงวันนี้ผมก็ลืมไม่ได้
ผมไม่ได้ดูเป็นหนุ่มเลย
ผมดูแก่มาก
ผมอายุ 16 แต่ผมดูแก่มาก
การกลับสู่อิสรภาพเป็นเรื่องยากมาก
เราไม่รู้ว่าจะสร้างสันติภาพกับโลกภายนอก
ที่ไม่ต้องการเราได้ยังไง
และเราไม่รู้ว่า...
เราจะตามหาใครหรือไม่ต้องตามหาใคร
พวกเขาไม่รู้ว่าจะทำยังไงกับเรา และพวกเขาให้เราไปอยู่ในค่ายดีพี
ซึ่งเป็นค่ายผู้ลี้ภัย
และที่ที่อยู่ใกล้กับจุดที่ฉันอยู่มากที่สุด คือค่ายในออสเตรีย
และผู้รอดชีวิตทุกคนที่ไม่มีที่ไปก็ไปอยู่ในค่ายนั้น
มันเป็นค่ายเหมือนกัน แต่มันไม่ใช่ค่ายกักกัน
หลังจากกองทัพโซเวียตปลดปล่อยบูดาเปสต์
และผมกลายเป็นมนุษย์ที่มีเสรีอีกครั้ง
หลายเดือนทีเดียวที่ผมไม่รู้
ว่าแม่ของผมหรือสมาชิกคนอื่นๆ ในครอบครัวจะกลับมารึเปล่า
ฉันหวังว่าการกลับไปที่ค่ายเอาชวิทซ์ จะทำให้ฉันปิดฉากมันไปจากใจได้สักที
และฉันก็ตกใจที่ได้รู้ว่า
มันทำให้ฉันเกิดคำถามใหม่และข้อสงสัยใหม่ๆ
ฉันอยากรู้เรื่องครอบครัวของฉัน
เธออยากหาข้อมูลเกี่ยวกับครอบครัว และข้อมูลตัวเธอเองด้วยค่ะ
ขอชื่อหน่อยค่ะ
เรเน่ อาร์ อี เอ็น อี อี
นี่เป็นครั้งแรกที่ฉันตัดสินใจ
หาประวัติของครอบครัวฉัน
และน้องสาวฉันชื่อคลาร่า
เจออะไรไหมคะ
ใช่ค่ะ ฉันเจอบางอย่าง เราจะดูมันด้วยกัน
ช่วยคว่ำรูปลงแบบนี้
คลาร่า น้องสาวฉัน
ฉันเจอบันทึกของน้องสาว พ่อฉัน และของฉัน
และตอนที่ฉันถามถึงแม่…
ผู้เก็บเอกสารบอกฉันว่า
คนที่ถูกพาตัวไปจากสถานีรถไฟ
จะถูกฆ่าทันที
ไม่มีบันทึกของคนเหล่านั้น
เอานี่ไปที่ห้องเก็บเอกสารชั้นบนแล้วกดกริ่งนะคะ
ขอบคุณค่ะ
นี่เป็นผลตรวจเลือดหรือผลทางการแพทย์
ของคลารา ไวน์เฟลด์
ฉันพบว่าน้องสาวของฉันถูกนำไปทดลอง
พวกเขาทำการตรวจเลือดของเธอ
แล้วนี่หมายความว่ายังไง
และเขาบอกว่า "ผมไม่รู้จริงๆ"
เขาบอกว่า "ไม่เคยมีใครเคยถามผมเลย
แต่มีหมอมุนช์ที่เป็นหัวหน้าคลินิกนี้
ที่ยังมีชีวิตอยู่"
แล้วจากนั้นฉันก็พบว่าคุณจะสัมภาษณ์ชายคนนี้ด้วย
และฉันอาจมีโอกาสถามเขา ว่าสัญลักษณ์พวกนั้นหมายถึงอะไร
คลาร่า น้องสาวของฉันตายในค่ายเอาชวิทซ์…
และฉันเพิ่งได้เอกสารพวกนี้มาจากค่ายเอาชวิทซ์
- ฉันอยากให้คุณอธิบายเอกสารพวกนี้ - ผมจะพยายามครับ
บอกฉันได้ไหมว่านี่คืออะไร
ไม่ ไม่มีอะไรสำคัญ
มันเป็นการทดลองแบบไหนกัน
ไม่มีอะไร ทุกอย่างดี
- ทำไมเธอถึงตาย - "สถาบันคลีนิก"
มันคือสถาบันของผม
เธอตายจริงๆ
เธอมาถึงเมื่อไหร่ เธออยู่นานแค่ไหน
หกเดือน
- หกเดือนเหรอ - หกเดือน
แล้วเธอก็ตาย
นั่นคือระยะเวลาปกตินะ คุณเข้าใจใช่ไหม
คุณก็อยู่ที่เอาชวิทซ์ด้วยเหรอ งั้นคุณก็ควรรู้สิ
ฉันพยายามทำตัวเป็นผู้ที่เจริญแล้ว
แต่เขาเลี่ยงที่จะตอบเกินไป
และฉันก็โกรธมาก
ฉันเอาแต่คิดว่ามีคนตายเป็นพันๆ คน ในคลินิกของเขา
ฉันจะกลับไปที่เตาเผาที่ห้า
เพราะฉันรู้ว่าแม่ฉันถูกพาไปที่นั่นแน่นอน
ฉันจะไปจุดเทียน
และฉันจะไม่กลับมาที่นี่อีกแล้ว
และตอนนี้…
เมื่อไม่นานมานี้
ฉันได้จดหมายฉบับใหม่จากค่ายเบอร์เกนเบลเซ่น
ว่าพวกเขาไม่มีรายชื่อของอีดิธ ลอค พวกเขาดูบัญชีของพวกเขาแล้ว
แต่พวกเขาเจอชื่ออีดิธ ชวาร์ซ
และฉันจำได้ว่าตอนนั้น
อีดิธ พี่สาวของฉันตัดสินใจว่า
เธอจะใช้ชื่อแม่ฉัน แต่ฉันลืมไป
และตลอดหลายปีที่ผ่านมา ฉันตามหาเธอในชื่ออีดิธ ลอค
- คุณช่วยหาให้ฉันที ชาวฮังการี - ฮังการีเหรอ
มาหาดูกันเถอะ
- มันไม่ได้เรียงตามตัวอักษร - ใช่
(ชวาร์ซ อีดิธ)
การกลับไปที่ค่ายเบอร์เกนเบลเซ่นนี้
ฉันอยากให้สามีและลูกๆ ได้สวดมนต์กับฉัน
เพราะเราจะทำพิธีฝังอีดิธกัน
นี่คือสุสานที่ฝังศพทุกคน
ที่ถูกนำตัวมาหลังการปลดปล่อย จากการกักกันของทหาร
เราเจอชื่อพี่สาวคุณ
เธอตายที่นี่
เราคิดว่าเป็นวันที่ 2 มิถุนายน 1945
ดังนั้นทุกคนที่ตายในสมัยนั้น จะถูกฝังอยู่ที่นี่เรียงกันไป
วันนี้เป็นวันที่พิเศษที่สุดในชีวิตฉัน
ในที่สุดการค้นหาก็จบลง
และตอนนี้เรารู้แล้วว่าเกิดอะไรขึ้น และเกิดขึ้นเมื่อไหร่
ฉันเอาหนังสือสวดมนต์ของแม่มาที่นี่
และเรากำลังจะสวดให้พี่
การสวดมนต์แบบดั้งเดิม
และจุดเทียนนี้ในความทรงจำของพี่
และจดจำพี่...
ตลอดไป
ตราบที่เรายังมีชีวิตอยู่
แต่ยังมีคนแบบฉันอีกมาก
ที่ยังคงตามหา
เพราะสำหรับเราแล้ว...
การปลดปล่อยไม่ใช่วันสุดท้าย
ผมได้รับการประกาศว่าผมได้รับเลือก
ให้รับทุนการศึกษา
ที่มหาวิทยาลัยวอชิงตัน ในเมืองที่ชื่อว่า "ซีตเทิล"
เพราะไม่มีใครบอกผม ว่ามันควรจะออกเสียงว่า "ซีแอตเทิล"
ผมได้ตั๋วโดยสารเรือเอสเอสมารีนฟัลคอน
ผมไปที่เตียงหมายเลขบี 20 วางเป้ลง และพวกเขาก็เรียกไปรับ "เชา"
ผมไม่รู้เลยว่า "เชา" คืออะไร มันไม่ได้อยู่ในคลังศัพท์ภาษาอังกฤษของผม
ผมก็เลยไปเข้าแถวรับ "เชา"
เราได้รับถาดเหล็กขนาดใหญ่มา และแน่นอนว่านี่เป็นช่วงเวลา
ความคิดของผมยังคงมีแต่ความหิวโหย
แล้วผู้คนที่น่ารักเหล่านี้ ก็ตักของวิเศษลงบนถาดเหล็ก
และที่ท้ายแถว
ก็มีตะกร้าหวายใบใหญ่ที่ใส่ส้ม
และตะกร้าหวายใบใหญ่ที่ใส่กล้วย
แม่สอนผมว่าให้รู้ว่าอะไรควรไม่ควร และผมไม่รู้ว่าอะไรที่ควรทำ
มีชายที่เป็นกะลาสีรูปร่างใหญ่อยู่ตรงนั้น
ผมเลยถามเขาว่า "คุณครับ ผมต้องหยิบกล้วย
หรือต้องหยิบส้ม"
แล้วเขาก็บอกว่า "คุณกินกล้วย และส้มได้เท่าที่คุณต้องการเลย"
แล้วผมก็รู้ว่าผมอยู่บนสวรรค์
ฉันรักเมืองของฉัน ฉันคิดว่ามันงดงามและสงบสุข
ฉันวางแผนจะไปที่นั่นเป็นครั้งแรก ตั้งแต่ที่ฉันจากมันมาในปี 1944
ดูป้ายสิโรบิน มันเขียนว่า "โพลีอานา" ในภาษารัสเซีย
เห็นไหม
มีแม่น้ำไหลอยู่ทางขวา
เราเคยมาอาบน้ำที่นี่…
ฉันหวังว่าจะเจอคนที่ฉันรู้จัก
ก่อนที่จะมีการสังหารหมู่…
และฉันอาจจะคุยกับพวกเขา
- เห็นเห็ดในโหลไหม - ใช่แล้ว
พวกเขาอาจจะเล่าเรื่องที่เกิดขึ้น ตอนเราไม่อยู่แล้วได้
ผู้หญิงคนนี้ชื่อมาริสก้า เธอจำปู่ ย่า ตา ยาย
และพ่อแม่ของฉันได้ รวมถึงฉันด้วย
ฉันแปลกใจมากที่เธอจำฉันได้
ฉันกลัวว่าผู้คนจะไม่เป็นมิตรกับฉัน
ฉันเกรงว่าพวกเขาจะคิดว่า ฉันจะกลับมาเอาอะไรจากพวกเขา
มีคนถามฉันอย่างสุภาพว่า
ฉันวางแผนจะกลับมาเอาทรัพย์สิน และย้ายมาอาศัยอยู่ที่นั่นไหม
และฉันบอกว่าไม่
ฉันแค่อยากให้ลูกๆ รู้ว่าฉันมาจากที่ไหน
และฉันอยากเห็นเมือง ที่ฉันโตขึ้นมาอีกครั้งก่อนตาย
การได้กลับไปยังบ้านเกิดของฉัน
กับครอบครัวและลูกของฉัน
ทำให้เธอได้เห็นเมืองที่สวยงามแห่งนี้ซึ่ง...
ทุกที่ที่เราไปไม่มีคำว่า "ยิว" ปรากฏ
ตึกนี้เคยเป็นศูนย์ชุมชนชาวยิว
ฉันอยากไปวัดยิวซึ่งเคยเป็นโบสถ์ที่สวยงาม
ดูพวกเขาปล่อยให้...
โอ้พระเจ้า
คุณไม่รู้หรอกว่าพวกเขาทำอะไรกับเมืองนี้
เหลือเชื่อจริงๆ
เราไปที่วัด
แล้วฉันก็เจอชายชาวยิวคนหนึ่ง
เขาก็เคยอยู่ในค่ายเอาชวิทซ์
สวัสดีค่ะ คุณพูดภาษาฮังการีได้ไหม
อรุณสวัสดิ์ คุณเป็นคนที่นี่เหรอ
ผมเกิดที่นี่ในปี 1958
ฉันมาจากตระกูลไวน์เฟลด์
ไวน์เฟลด์เหรอ
พ่อฉันมีร้านอยู่ที่ตรอกค็อบเบลอร์
และปกติแม่ฉันมาที่วัดนี้
ผมเข้าพิธีบาร์ มิตซวาห์ที่นี่ ตอนผมอายุ 13 ปีในปี 1941
แล้วทำไมคุณถึงอยู่ที่นี่
เพราะผมกลับมาจากเอาชวิทซ์
ในวันที่ 6 มิถุนายน 1945
และไม่กี่วันต่อมาพรมแดนก็ถูกปิด
แล้วเขาก็พาเราเดินชมวัด และอธิบายให้เราฟังว่า
นี่ไม่ใช่โบสถ์ยิวอีกต่อไปแล้ว
สมัยก่อนมีดาราแห่งดาวิดติดอยู่ที่นี่
พวกเขาทำอะไรกับมัน
พวกเขาทำให้มันเป็นหอแสดงคอนเสิร์ต
พวกเขาเอาทุกอย่างออก
มันเจ็บปวดมากที่ได้เห็น
ว่าสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้กลายเป็นสถานบันเทิง
ส่วนที่ยากที่สุดคือการกลับไปยังบ้านของฉัน
พระเจ้าช่วย
นั่นคือประตูเดิม
- ทางเข้า - ใช่ ทางเข้า
มันถูกทอดทิ้ง
บ้านสวยๆ ที่พ่อฉันดูแลมาตลอด
และทุกอย่างรอบๆ ได้ัรับการตกแต่งอย่างดี
- ผมว่ามันล็อกนะ - ไม่ค่ะ
ไม่ มันไม่ได้ล็อก
- มันแค่เปิดไม่ได้ - เข้าไปได้ไหม
เปิดไม่ออก
ในตอนนั้น ฉันคิดว่าฉันไม่น่ามาเห็นมันเลย
เพื่อนบ้านคนหนึ่ง
ที่ยังเด็กมากตอนที่ทหารพาเราไป ยังอยู่ที่นั่น
ขอบคุณพระเจ้าที่คุณยังมีชีวิตอยู่
บอกเลยว่าผมยังจำทุกอย่างได้
ตอนนี้เขามีภรรยาเป็นชาวรัสเซีย
ผู้มีความเห็นอกเห็นใจมาก
บ้านของคุณเอง…
เอาบ้านคนอื่นไปได้ไง
มีอะไรให้เล่าเยอะ แต่คุณก็รู้ เขาว่ากันว่า…
กำแพงมีหู ประตูมีช่อง
เธอกลัวที่จะบอกฉันว่า เกิดอะไรขึ้นหลังจากเราไป
หลังจากที่เราถูกพาตัวไป คุณได้พูดถึงเราไหม
เราเสียใจกับคลาร่ามาก เราได้ยินว่าเธอตายระหว่างทาง
ไม่ เธอตายที่นั่น
น่าสงสารจัง
ผมเคยเห็นมันจากในหนัง
พวกเขาเผาคนแบบนั้นจริงๆ เหรอ
โชคร้ายที่มันแย่กว่าที่พวกเขาแสดงในหนัง
ในตอนนั้นฉันรู้สึกโชคดี
ที่ฉันจะได้กลับไปอเมริกาที่บ้านของฉันแล้ว
ฉันเก็บเพชรไว้มาตลอด
และตอนที่ฉันเป็นอิสระ ฉันไม่พูดเรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เลย
แต่ฉันนำเพชรไปติดบนจี้รูปหยดน้ำ
เพราะทุกครั้งที่ฉันต้องซ่อนมัน ฉันต้องเสียน้ำตาอย่างมาก
ฉันเลยรู้สึกว่าน้ำตาเหมาะกับมัน
และฉันบอกลูกๆ ของฉันว่า เพชรพวกนี้ควรตกทอด
จากรุ่นสู่รุ่น
ให้กับลูกสาวคนโตของครอบครัวไปตลอดกาล
รสชาติเป็นยังไง
และคุณจะเห็นว่ามันมีรูปร่าง และการตัดที่แตกต่างกัน
และมันเป็นสิ่งเดียวที่ฉัน...
ที่ฉันมีที่เคยเป็นของแม่
ผมไม่รู้ว่าคุณคิดยังไงกับ...
ชีวิตของผมวันนี้เป็นสิ่งที่ผมเองก็ไม่อยากเชื่อ
การได้รับเลือกโดยประชาชน กว่า 600,000 คนในแคลิฟอร์เนีย
เป็นจำนวน 9 ครั้ง
มันเหมือนฝัน
และมันทำให้ผม
รู้สึกได้ถึงความรับผิดชอบที่ผมพึงมี…
ในฐานะผู้รอดชีวิตเพียงคนเดียว จากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ที่เคยได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกสภาคองเกรส แห่งสหรัฐอเมริกา
ผมขอพูดแทนเพื่อนร่วมงานของผมทุกคน
ทั้งฝ่ายรีพับลิกันและเดโมแครต
ในการแสดงความโกรธแค้น ต่อการโจมตีของผู้ก่อการร้ายครั้งล่าสุด…
จุดสนใจหลักของชีวิตผมคือเรื่องสิทธิมนุษยชน
เพราะผมเชื่อว่านี่คือวิถีทาง
ของโลกที่เจริญแล้ว
ผมกับแอนเน็ตผู้เป็นภรรยารู้จักกันมาทั้งชีวิต
เราโตมาในบูดาเปสต์
เราตอนนี้แต่งงานกันมา 47 ปีแล้ว
เรามีลูกสาวสองคน
ที่ก่อนหน้านั้นบอกเราว่า
ว่าพวกเธอมีของขวัญพิเศษให้พ่อแม่
เพราะครอบครัวเราถูกกวาดล้าง พวกเธอจะทำให้เรามีครอบครัวใหญ่
และเราได้รับพรเป็นหลานที่แสนวิเศษ 17 คน
และมันเป็นจุดสำคัญของชีวิตเรา
ฉันอยากเป็นที่รู้จักในฐานะ ผู้ให้ความรู้เรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ฉันเลยไปทำงานที่พิพิธภัณฑ์แห่งความอดทน
ซึ่งฉันเป็นผู้จัดทำโครงการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์
และทำหน้าที่อธิบาย ให้กลุ่มคนที่เข้ามาชมพิพิธภัณฑ์ฟัง
กลายเป็นเรื่องจริง
เมื่อเรื่องเหล่านี้เกิดขึ้น
คุณก็เริ่มเชื่อว่าตัวเองทำอะไรผิด
ทำไมพวกเขาถึงทำแบบนี้กับฉัน
ฉันรู้สึกว่ามันเป็นหน้าที่ของฉัน
ในการทำให้โลกรู้ว่าเกิดอะไรขึ้นในช่วงนั้น
ฉันรู้สึกอยู่เสมอว่าภาษาของฉันไม่ดีพอ
และถ้าฉันอยากจะบอกเล่าประสบการณ์ของฉัน
ฉันคงต้องพูดผ่านสื่อกลาง
แล้วฉันก็ค้นพบงานศิลปะ
เพราะศิลปะนั้นเหนือชั้น
มันเกินคำบรรยาย
ฉันอยากให้พื้นผิวมีความเป็นชั้นๆ
มันควรจะดูเหมือนกำแพงที่พังทลาย
เหมือนมันถูกอัดทับด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์เก่า
เพราะคนเราอยากลืมอดีต
ผู้คนอยากลืมเรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
สิ่งที่ทำให้ฉันมีชีวิตอยู่ได้
คือครอบครัว
ที่ฉันและสามีของฉันสร้างขึ้นมา
หลานฉัน
ลูกสามคนที่ยอดเยี่ยม
สองคนเป็นผู้สอนศาสนา
และลูกสาวคนสวยของฉัน
เธอสอนฉันในทุกวันว่าอะไรที่สำคัญในชีวิต
และสามีของฉันซึ่งเป็นคนอิสราเอลสี่ชั่วโคตร
และเป็นคนกล้าหาญ
และเขาช่วยฉันสร้างรากฐานชีวิต
ภาพวาดนี้คืออาร์ไบต์ มัคท์ ฟราย
ข้อความตรงประตูทางเข้า
เขียนว่าอาร์ไบต์ มัคท์ ฟราย…
งานศิลปะของฉันทุกวันนี้ จะเกี่ยวกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
เพราะฉันไม่มีที่ระลึกถึงคนที่ฉันรัก
ฉัน... ฉันไม่รู้ว่าพวกเขาอยู่ไหน
ทำไมคนในครอบครัวผมถึงตาย หลายคนถูกฆ่า
ตระกูลบาชถูกล้างบางไปเกือบหมด
เราสร้างครอบครัวขึ้นมาใหม่
ดังนั้นเมื่อเราอยู่ด้วยกัน เราจะเป็นกลุ่มที่ใหญ่มาก
ผมมีความสุขที่ได้นั่งอยู่กับครอบครัว
มองไปรอบๆ แล้วคุยว่าผมเกือบตายมาแล้ว
และตอนนี้ผมนั่งอยู่ที่โต๊ะกับครอบครัว 11-12 คน
มีความสุขในชีวิต
ความสุขของการมีชีวิตอยู่มันวิเศษมาก
วันหนึ่งมีคนมาเคาะประตูบ้านผมในวันอาทิตย์
แล้วเดินเข้ามา...
ผมจึงเดินไปที่ประตู
และพวกเขาหนีบหนังสือพิมพ์ไว้ที่แขน
เขาถามว่า "คุณคือพอล พาร์คส์รึเปล่า" ผมตอบ "ครับ"
เขาบอกว่า "เราตามหาคุณมาหลายปีแล้ว
มีการตามหาอยู่เรื่อยๆ
เราต้องการตามหาคุณ" ผมเลยถามว่า "ทำไมเหรอ"
เขาบอกว่า "มีคนที่ได้รับการปลดปล่อย ที่ดาเคาจำคุณได้
และเขาตายไปหลายปีแล้ว
เขาเป็นคนทำโคมปักเทียนในค่าย
เขาทำมันจากตะปูคอนกรีต
และเชื่อมมันเข้าด้วยกันตอนที่เขาอยู่ในค่าย
และเขาอยากให้คุณ... รับมันไว้
เราจึงตามหาคุณเพื่อนำมันมามอบมันให้คุณ"
และเขาก็มอบโคมปักเทียนนี้ให้กับผม
การปลดปล่อยเป็นเหมือนของขวัญจากโลก
และนั่นเป็นครั้งแรกฉันเชื่อในพระเจ้าอีกครั้ง
ว่าพระองค์ยังคงอยู่และช่วยให้ฉันมาถึงจุดนี้ได้
ฉันไม่คิดว่าพระเจ้าทำให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ฉันคิดว่าพระเจ้ามอบความคิด จิตใจและเจตจำนงเสรีให้แก่เรา
และมันขึ้นอยู่กับมนุษย์...
ว่าจะเลือกทำอะไรกับชีวิต
และฉันโทษมนุษย์ ไม่ใช่พระเจ้า
ผมไม่สามารถอธิบายสาเหตุ...
การฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผล อารมณ์หรือสติปัญญา
ผมไม่สามารถหา…
ที่ว่างสำหรับ…
ผู้มีอำนาจสูงกว่า
ในฝันร้ายนี้
เราเป็นคนแบบไหนกัน
หนังสือเรียนสอนอะไรเรา
อะไรคือความแตกต่างระหว่างฉัน
กับเด็กคนอื่นๆ
พระคัมภีร์ไบเบิลสอนอะไร
นี่มันเรื่องอะไรกัน
ฮิตเลอร์ยังคงเป็นผู้ต่อต้านชาวยิวไปจนถึงที่สุด
และหนึ่งในคำสั่ง
หรือคำเตือนแก่ผู้สนับสนุน ครั้งสุดท้ายของเขา
คือให้พวกเขาทำสงครามกับชาวยิวต่อ
ในพินัยกรรมของเขา ที่ลงนามในวันที่ 29 เมษายน 1945
เขาระบุว่า "เหนือสิ่งอื่นใด
ผมขอให้รัฐบาลและประชาชน
รักษากฎหมายเชื้อชาติให้ถึงที่สุด
และต่อต้าน
ผู้วางยาพิษของทุกชาติ
ซึ่งก็คือชาวยิวในนานาประเทศ โดยไร้ความปราณี"
การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต้องถูกมองว่าเป็นบทสำคัญ
ในประวัติศาสตร์อันยาวนาน ของความโหดร้ายของมนุษย์ที่มีต่อมนุษย์
เราจะมองข้าม
การเลือกปฏิบัติ
ที่สร้างความเจ็บปวดให้ใครหลายคน
เพราะเชื้อชาติ สีผิวหรือความเชื่อไม่ได้
เราจะมองข้ามการเป็นทาสไม่ได้
เราจะมองข้ามการล่าแม่มดไม่ได้
เราจะมองข้ามการสังหารชาวคริสต์ ในยุคโรมันไม่ได้
การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อาจเป็นจุดสูงสุด
ของความเลวร้ายที่เกิดขึ้นได้
เมื่อมนุษย์สูญเสียคุณธรรม
และความเชื่อในคุณค่าของชีวิตมนุษย์
(คำบรรยายโดยเบญจพร กวินทร์)