GERÇEK HAYAT MACERASI
SU KUŞLARI
BU, YAŞADIĞIMIZ DÜNYADAKİ TUHAF OLAYLARI SUNAN
GERÇEK HAYAT MACERALARI'NIN BİR BÖLÜMÜDÜR.
BU FİLMİN YAZARLIĞINI DOĞA YAPTI.
HAYALİ DURUM VEYA KARAKTER YOKTUR.
Zamanın başlangıcından beri kuşlar,
ressamlar, bilim insanları ve şairler için esin kaynağı olmuştur.
Neredeyse sonsuz bir çeşitlilikle,
doğa bu renkli yaratıkları dünyanın yüzeyine serpmiştir.
Her bir türün uzun ve ilginç hikayesi vardır
ama hiçbirinin öyküsü su kuşlarının
adet ve alışkanlıkları kadar etkileyici olamaz.
Eski zamanlarda su kuşları, insanlar için büyük bir gizem kaynağıydı
çünkü bir anda ortaya çıkıyor,
okyanusun üzerinde süzülüyor
ve büyük bir bilinmeze gidiyorlardı.
Bazı ilkel insanlar, su kuşlarına tanrı diye tapındı.
Daha fazla insan ise onları gıpta ile izledi
ve kanatlı uçuşun, gökyüzündeki özgürlüğün
mucizesine ulaşmak için can attı.
"Kuş gibi özgür olmak" bilinen bir deyimdir.
Ama aslında kuşlar o kadar da özgür değildir.
Belirli bir amaçları olmaksızın nadiren uçarlar
ve tek bir tam zamanlı işleri vardır, o da hayatta kalmaktır.
Ancak doğa, onlara yardım elini uzatır.
Gerçek Hayat Maceraları'nın bu bölümünde
su kuşlarının hayatta kalabilmek için
doğaya nasıl uyum sağladıklarını keşfedeceğiz.
Su kuşu türlerinin bir çoğu,
bu sümsük gibi göçmendir.
Her yıl ekvatordan Saint Lawrence Körfezi'ndeki
Bonaventure Adası'na göç ederler
çünkü bu kuzey enlemlerinde
18 saatlik gün ışığı, yoğun bir şekilde balık avlamaya izin verir.
Sümsükler için ada, dev bir apartmandır.
Tabii ki gökyüzü manzaralı odalarda konaklamayı tercih ederler.
Ancak yer çok sınırlı olduğu için
en dar çıkıntı bile çok kalabalıktır
ve sınırlar kıskançlıkla korunur.
Balık devriyeleri sık sık adadan ayrılır ve geri döner.
Bu kalabalık bölgelere inmek için
perdeli ayaklar ve kanatlar
azami iniş verimliliği için birlikte çalışır.
Her dönüşte birbirlerini içtenlikle kutlarlar.
Ama "İyi balık tuttun mu?"
sorusunun cevabı "Hayır"dır.
Aslında bu tuhaf kafa sallama hareketleri aracılığıyla
sümsükler birbirleriyle iletişime geçer
ve eşlerini belirler.
Yuvalar neredeyse tamamen deniz yosunuyla yapılır.
Ama bu malzeme yetersiz olduğu için,
yuvalar korumasız bırakıldığı zaman sümsükler
birbirlerinin yuvalarından hırsızlık yapar.
Bu hırsız iş üstünde yakalandı
ve doğal olarak mahcup oldu.
Birçok soruna rağmen
evler tamamlanır ve her yuvaya
sadece bir tane yumurta bırakılır.
Artık hayatta kalma mücadelesi başlar.
Sert bir yumurta kabuğunu kırmak zahmetli bir iştir.
Yavru hızla büyür
ve birkaç hafta içinde yeni kostümüne bürünür.
Gençlerin iştahlarını tatmin etmek muazzam bir iştir.
Yavru üç aylık olunca, anne babasının ağırlığına ulaşır.
Bu yavru henüz bilmiyor ama yakında son bedava yemeğini yiyecek.
Sonraki on gün boyunca uçmayı, yüzmeyi ve en önemlisi
balık tutmayı öğrenene kadar biriktirdiği yağlarla yaşayacak.
Sümsükler sık sık sanki kendinden geçmiş gibi
gökyüzünde gizemli işaretler arar.
Bu, genellikle derinlerde bir ringa balığı sürüsü
görüldüğü anlamına gelir.
Balıklar bazen derinlerde yüzer
ama sümsük dalışa suyun 30 metre üstünden başlayacaktır.
Suya çarptıkları zaman çarpmaya tampon olması için
doğa onları, göğüs bölgelerini koruyan
şok emici havalı hücrelerle donatmıştır.
Hiç kaza yapmış veya çarpışmış gibi görünmezler.
Zamanlamalarına akıl ermez.
Meksika Körfezi, Bonaventure Adası'ndan çok uzaktadır
ama burada da sınır mücadelesi sürer.
Bu balıkçın sürüsünde iki anne,
çocukları karıştığı için acı bir kavgaya tutulmuş.
Anlaşılan yavrular yanlış avluda gezinmeye çıkmış.
Neyse ki birkaç gagalama ve azarlamayla işler yoluna giriyor.
Evde kalıp uslu durması için
bir anne, yavrusuna lezzetli bir sürpriz yapıyor.
Diğer tarafta komşusu,
çocukları yaramazlıktan uzak tutmanın en iyi yolunun,
onları meşgul etmek olduğunu düşünüyor.
Bu bir balıkçın çifti.
Yerdeki yuva kurma mücadelesinden kurtulmak için
bu türler çok önceden çalılıklara yerleşmiş.
Aslında balıkçının yuvası yoktur.
Yumurtasını çıplak dala bırakır.
Ebeveynler kuluçkaya yatma işini paylaşır.
Mucize eseri, yumurta yerinde kalır.
Daha da inanılmaz olanı,
ufaklığın uçacak kadar büyüyene kadar tüneğine yapışmış gibi durmasıdır.
Ak pelikan doğanın hatalarından biri gibi görünür,
ama sadece karadayken.
Havada işlevsel tasarımın başyapıtıdır
ve eşsiz bir balıkçıdır.
Dalışı, mükemmel bir koordinasyon dersidir.
Yemek zamanı pelikanın kesesi, balık türlüsü için kase görevi yapar.
Ama ilk ödülü alan, he zaman muhafaza edemez.
Savaş büyüdükçe herkes eğlencenin tadını çıkarır.
Kaş altından bakan
hüzünlü yüz dışında.
Pelikanlar, cüsselerine rağmen
sorun çıkaran komşuları tarafından sık sık taciz edilir.
Hırsız martılar tam bir baş belasıdır.
Beyaz pelikanlar karasal göllerin kıyılarını ve adalarını tercih eder.
Yuvaları kumda oyulmuş çukurlardır.
Yumurtadan yeni çıkan yavrular, sadece doğa şartlarına değil,
ağabeylerinin kıskanç öfkelerine de maruz kalır.
Bu çıplak yavruların birkaç hafta boyunca koruyucu örtüleri olmayacak.
Bunların erişkinliğe ulaşması şaşkınlık vericidir.
Ama doğada hayatta kalma arzusu güçlüdür.
Bir pelikan denge ve zarafetten yoksun olsa bile
kararlılıkla bunun üstesinden gelir.
Yavrular bağımsız ve maceraperesttir,
bu da kalabalık sürüde sorun yaratır.
Ebeveynler yavruları sürekli birbirine karıştırıp tekrar ayırır.
Her ebeveyn kendi yavrusunu tanır
ve başkasının sınırına giren kendi yerine götürülür.
Yavru yemek dolabına daldığı zaman
haddini aşmıştır.
Orada bulacağı tek şey, gagalanmaktır.
Doğa, bolca üremelerini sağlamak için
farklı kur yapma biçimleri tasarlar.
Örneğin erkek ördeğin, göz alıcı tüyleriyle
sessizce oturup eşini ayartması yeterlidir.
Fregat kuşu da eşleşmek için süslü kıyafetinden yardım alır.
Boğazında geniş, şişkin bir kese vardır.
Bazı tuhaf nedenlerden dolayı bu,
onu karşı cinse karşı dayanılmaz kılar.
Aile kurulduğu zaman
baba tamamen evine bağlanır,
egosu söner.
İki yaban ördeği, kendilerini bir dişiye beğendirmek için kavga ediyor.
Bu ciddi bir iştir, boğularak ölümle sonuçlanabilir.
Mücadeleyi kimin kazanacağı kalpsiz dişinin umurunda değil.
Sadece çabuk karar vermeyi ve bir eş bulmayı istiyor.
Hatta öyle acelesi var ki yuva yapma malzemesi toplamak için
kavga bitmeden gidiyor.
Zorlu bir savaşta bitkin düştüğü halde
galip gelen kuş, uyanık geline bir ev yapmak için
kamış ve sazlarla boğuşuyor.
Zaman geçiyor.
Tüm bu yaygara ve heyecanın sonunda, ödülleri bu.
Akbalıkçıllar arasında
kur mücadelesi tuhaf maskaralıklara ilham verir.
Ama tuhaf kur yapma biçimleri söz konusu olduğunda,
kimse dalgıç kuşlarıyla boy ölçüşemez.
Bu garip tören, yuva yapmak için yosun toplamayı da kapsar.
Dans bittikten sonra ev yapma işi başlar
ama önce sazlardan bir sal yapılır.
Nihayet dalgıç kuşlarının yüzen evi dalgaların tepelerini aşabilir.
Kılkuyruk için kuyrukları dikme zamanı,
yani yemek vakti.
Çamurlu zeminde bulduklarını yiyerek yaşarlar.
Deniz ördekleri ise kıyıdan daha uzakta dolaşır.
Hayatta kalma mücadelesinde yiyecek toplama çok önemlidir.
Doğa, kuşlarını farklı beslenme biçimlerine uyarlar
ve farklı beslenme alanlarıyla sınırlar.
Bu düzenli lokantada
sığ sular kılkuyruklara ayrılmıştır.
Deniz ördekleri daha alt seviyelerde yemek arar.
Bunun gibi karabataklarsa yiyeceklerini çok derinde bulur.
Eğer deniz ördekleri özel bir şey keşfederse
iyi haber çabuk yayılır.
Geç kalanların telaşlanmasına gerek yok çünkü yeterince yiyecek var.
Amerikan sazhorozu, yiyeceğini nilüferlerin arasında bulur.
Büyük ayakları, yaprakların üstünde yürürken
dengede durması için destek sağlar.
Doyurucu bir yemek bulma açısından da işe yararlar.
Hayatta kalma mücadelesinin üstesinden gelebilmek için
doğa, gagaları ve gövdeleri tuhaf ve ilginç biçimlere sokmuştur.
Uzun bacaklılardan bu kuşlar çok kullanışlı bir çift uzun bacağa
ve gerektiğinde balık avlamak için keskin, uzun bir gagaya sahiptir.
Siyah skimmer'in gagası
çok özel bir iş için tasarlanmıştır.
Çoğu kuşun aksine skimmer'in alt çenesi sabittir
ve üst çene kemiği hareketlidir.
Bu eşsiz donanımla yüzeyde avlanmada diğerlerinden üstündür.
Doğanın uzmanlaşmış tasarımına bir örnek de kaşıkçındır.
Diğer uzun bacaklıların gezindiği sularda beslenir
ama balıkla beslenmez.
Yiyeceği, deniz yaşamındaki küçük oluşumlardır
ve büyük miktarlarda tüketmelidir.
Geniş, düz gagası, yiyeceği sudan ayıran bir süzgeç içerir.
Gagası yuva yapımı zamanında da çok işe yarar.
Bu uzun bacaklı kuşlara kılıçgaga denir
ve lagünlerle bataklıkları araştırırlar.
Kavisli gagalarıyla suyu orak gibi biçerler.
Bu durumda yiyecekleri sivrisinek larvasıdır.
Çulluk, kılıçgaganın yakın akrabasıdır
ancak çamur ve bataklığı araştırmak için
gagası ters yöne eğimlidir.
Fedakar bir anne ve ayrıca zeki bir oyuncudur.
Uzmanlık alanı kırık kanat numarasıdır
ve çevrede tehlike varsa bunu kullanır.
Kendi güvenliğine aldırmadan kanadı kırılmış gibi yapar
ve bu şekilde düşmanı yuvadan uzak tutmaya çalışır.
Burada bir anne yağmur kuşu, bir şeylerin ters gittiğini hissediyor.
Haksız da değil. Yavrulardan biri yuvadan çıkıyor
ve tam yukarıda bir yabancı var.
Anne işini şansa bırakmıyor.
Görevi babaya devredip aramaya çıkıyor.
Yağmur kuşu da kırık kanat numarasını kullanır.
Bir yandan kaçağı ararken bir yandan da acınacak halde çırpınıyor.
Anne dikkati başka yöne çekerken
şımarık yavru aceleyle eve yollanıyor.
Babanın cömert kanatları arasında,
artık herkes mutlu.
Yağmur kuşları yuvayı erken terk eder
ve artık yuva, annenin yanıdır.
Anne çulluğun bir ritmi var gibi görünüyor.
Kar suyuyla beslenen dağ nehirleri arasında
karatavuk da denilen
ardıç kuşu yaşar.
Bir kızılgerdan kadar olan boyuyla
doğanın en güçlü su kuşlarındandır.
Ne dalar ne de yüzer
ama batabilir ve akıntıların altında yürür.
Burada yavrusu için cezbedici kurtçuk ve larvalar bulur.
Ardıç kuşu, yuvasını onu çoğu düşmanından koruyan
çağlayan suyun yanına yapar.
Yavrunun süratli akıntıdan korkusu yoktur
ve daha küçük yaşta, uçmayı bile öğrenmeden
araştırmaya başlar.
Bu yavru, büyüklerinin uyarısını dikkate almıyor.
Her batma, cesaretini artırıyor.
Birden akıntıya yakalanıyor.
Bir yaprak gibi süratli şelalede sürükleniyor.
Baba yardım etmeye çalışıyor ama yapabileceği bir şey yok.
Neyse ki mutlu son,
şans eseri, maceracı güvenli bir yere gelebiliyor.
Dağlar gibi tropik bölgelerde de
doğa uzmanlaşmada mucizesini gösteriyor.
Flamingo başı aşağıda beslendiği için
alt çene güçlü bir kıskaç olarak gelişmiştir.
Becerikli ayağıyla çamurlu zemini karıştırırken
uzun boynuyla karides ve salyangoz yakalar.
Bir tartışma çıktığı zaman
esnek boynu hedefi bulabilir.
Öğle istirahatinde
her zaman yorgun boynunu koyacak bir yer vardır.
Flamingolar becerikli mimarlardır
ve gagalarını çamurdan uzun bir yuva yapmak için kullanırlar.
Boyutlarına rağmen flamingolar ürkektir.
En küçük bir kargaşa bile
tüm sürünün başlar önde uçmasına neden olur.
Yerdeyken garip ve acayipken havada zarafetin resmi gibidirler.
İşte acayip bir görüntü.
Mavi gökyüzünün karşısında bir kuş bulutu gibi görünüyor.
Aslında sahiden kuşlar
ama pasifikteki küçük bir mercan adasına yuvalamaya gidiyorlar.
Bunlar
kara ayaklı albatros.
Bu da bir çift.
Biri yumurtaya otururken diğeri şefkatle yanında duruyor.
Diğer iklimlerde yumurtalar soğuktan dikkatle korunur.
Ama buradaki gibi tropikal iklimlerde
güneşin sıcak ışınlarından korunmalılar.
Bu yüzden ebeveynler gerekli gölgeyi sağlıyor.
Bunu başarabilmek için
albatros yumurtayı göğsünün altındaki tüylü keseye yerleştirmeli.
Gördüğünüz gibi
bir albatros yumurtasına oturmak kolay değil,
bir albatros için bile.
Doğa, her su kuşunu yaşayabilmesi için tasarlamış.
Bu tasarımlar çok çeşitli, karmaşık,
renkli ve güzeldir.
Hepsi bir araya geldiği zaman müzikli bir şiir,
ritmik, akıcı bir rapsodi oluştururlar.
Su kuşlarının tuhaf, büyüleyici hayatında
birçok sır gizlidir.
Gerçek Hayat Macerası'nda sadece birkaçını araştırdık.
Ama hayat devam ettikçe ve mevsimler mevsimleri kovaladıkça
su kuşları, tüm insanlar için merak, gizem
ve güzellik kaynağı olmaya devam edecek.
Son