ZAPATA MUÔN NĂM! Dịch phụ đề: QKK
MEXICO CITY - NĂM 1909
Một phái đoàn người da đỏ bang Morelos tới thủ đô
để yết kiến Tổng thống Porfirio Diaz.
Chừng nào thì ông mới có một con dao thứ thiệt đây?
Ông có thể giữ cái này.
Ai cầm giấy tờ của các người?
Ngay đây.
Xin chào, các con ta.
À, lại gần đây.
Lại gần đây.
Đây là danh sách, thưa tổng thống.
Rồi, các con ta,
các người có vấn đề gì đây?
Sao, phải có ai đó nói chớ.
Các người phải có chuyện gì mới tới đây chớ.
Vâng, thưa tổng thống. Chúng tôi có chuyện.
Nè, anh kia. Anh nói đi.
Ngài biết cánh đồng đó chớ?
Cánh đồng có tảng đá lớn màu trắng ở ngay giữa,
ngay phía nam Anenecuilco?
Thưa tổng thống, phái đoàn chúng tôi...
Họ đã cướp đất của chúng tôi.
Ai đã cướp đất của các người?
Các con ta, khi các người muốn buộc tội ai,
phải chắc chắn là có bằng chứng.
Ai đã cướp đất của các người?
Cái điền trang to lớn ở đó.
Nó còn lớn hơn cả một vương quốc.
Họ đã cướp đi những thung lũng xanh tươi của chúng tôi.
Chỉ để lại cho chúng tôi những sườn đồi sỏi đá.
Chúng tôi không thể trồng bắp trên đó được.
Đúng vậy. Họ dựng một hàng rào mới có dây kẽm gai.
Chúng tôi không có cỏ cho bò ăn.
Ngài biết ba ngôi nhà kế bên tảng đá màu trắng đó không?
Họ đã đốt trụi rồi!
Họ đang trồng mía trên đất trồng bắp của chúng tôi.
Các người có thể chứng minh cánh đồng đó là của các người không?
Làng chúng tôi đã sở hữu miếng đất này từ thời tiền sử.
Chúng tôi có giấy tờ của Triều đình Tây Ban Nha.
Chúng tôi có giấy tờ của nước Cộng hòa Mexico.
À, nếu đúng vậy, thì các người không có gì phải lo.
Các con ta, tòa án sẽ giải quyết chuyện này.
Ta sẽ cho các người gặp luật sư riêng của ta.
Nhưng trước khi gặp hắn,
Ta khuyên các người nên tìm ra các tảng đá ranh giới.
Đối chứng với giấy tờ, bằng khoán.
Xác định tanh giới, bằng chứng.
Bằng chứng.
Bây giờ, các con ta,
ta có nhiều việc khác phải giải quyết.
Ta đã làm tổng thống của các người được 34 năm rồi.
Làm tổng thống không phải là một công việc dễ dàng gì.
- Cám ơn ngài. - Cám ơn ngài.
- Cám ơn, ngài tổng thống. - Cám ơn, ngài tổng thống.
Cám ơn.
Còn gì nữa?
Chúng tôi không thể xác định ranh giới được, ngài tổng thống.
Miếng đất đã bị rào lại và có lính vũ trang canh giữ.
Ngay lúc này họ đang trồng mía trên những cánh đồng bắp của chúng tôi.
Tòa án sẽ giải quyết...
Xin ngài thứ lỗi...
Tòa án?
Ngài có biết có vụ kiện đòi đất nào mà người nông dân thắng được không?
Anh có từng bị cướp đất chưa?
Đất của cha tôi đã bị cướp từ lâu lắm rồi, thưa tổng thống.
Các con ta, ta là cha già của các người, người bảo vệ các người.
Ta là máu thịt của các người.
Nhưng hãy tin ta, những việc này cần phải có thời gian.
Các người phải kiên nhẫn.
Xin thứ lỗi, ngài tổng thống,
chúng tôi làm bánh bằng bắp, không phải bằng kiên nhẫn.
Và kiên nhẫn không thể vượt qua được hàng rào kẽm gai có lính canh.
Để làm theo lời khuyên của ngài, để xác định ranh giới,
chúng tôi cần giấy phép của ngài để vượt qua hàng rào đó.
Ta không thể cấp một giấy phép như vậy.
Nhưng ngài khuyên chúng tôi làm vậy.
Ta chỉ có thể khuyên.
Vậy thì, thưa ngài tổng thống, chúng tôi sẽ làm theo lời khuyên của ngài.
Cám ơn ngài.
Xin thứ lỗi.
Anh kia!
Anh đó.
Vâng, thưa tổng thống?
Anh tên gì?
Zapata.
Tên đầy đủ?
Emiliano
Zapata.
(NÔNG DÂN HÁT TIẾNG TÂY BAN NHA)
Đây rồi.
LINH MỤC: Cám ơn, con trai.
Không có chi, thưa Cha.
Lại đây!
Đây nè! Đây nè! Đây nè!
Quay về!
Bắt hắn! Tên cỡi ngựa trắng!
Đó là tên mình cần bắt!
Tên đó đó! Tên cỡi ngựa trắng đó!
Tên đó đó! Mau lên!
Zapata!
Emiliano Zapata!
Zapata!
Emiliano Zapata!
Zapata!
Emiliano Zapata!
Tên ngốc. Hắn vẫn tiến tới.
Anh nghĩ hắn là ai?
Người lạ. Hãy nhìn quần áo của hắn.
Emiliano, tôi giết hắn nghe?
Không, bắn trước mặt hắn lần nữa.
Cẩn thận, đừng bắn trúng hắn.
Khi tôi muốn bắng trúng hắn, thì tôi bắn trúng.
Khi tôi muốn bắn hụt hắn, thì tôi bắn hụt.
Có người đã chết vì nhắm không chính xác rồi.
Zapata! Emiliano Zapata!
Hắn ngốc hơn tôi tưởng. Hắn vẫn tiến tới.
Hắn điên quá.
Anh cũng biết giết người điên không hay ho gì đâu.
Emiliano, tôi thử lại lần nữa nghe? Gần hơn một chút?
Làm sao anh bắn gần hơn được nữa?
Có khi hắn có thông điệp gì đó.
Nhìn kìa, có thể là một cái bẫy.
Sao mình không giết hắn cho rồi? Dễ dàng hơn là phải lo lắng quá nhiều.
Có tốn gì? Chỉ một viên đạn nhỏ nhoi.
Không!
Anh muốn gì?
Tôi tìm Emiliano Zapata.
Hắn không có ở đây.
Các bạn ảnh cử tôi tới.
Các bạn hắn là ai?
Dân làng.
Hắn không có ở đây.
Tôi không có vũ khí.
Cái gì đây?
Máy viết.
Thanh gươm trí tuệ.
Tôi tưởng anh không có vũ khí.
Đừng cả gan làm bể thứ đó! Bỏ xuống!
Hermano!
Bỏ xuống.
Anh là Emiliano Zapata.
Tôi đem tới tin của Madero, thủ lĩnh kháng chiến quân chống tổng thống Diaz.
Cho tôi chút nước.
Tại sao anh tới tìm tôi?
Cho tôi chút nước trong khi tôi nói chuyện với anh.
Fernando Aguirre.
Pablo Gomez.
Tôi muốn nói chuyện với anh.
Nói đi.
Tôi muốn anh lắng nghe.
Thì nói đi.
"Chế độ chuyên chế của Porfirio Diaz là không thể chịu đựng nổi.
"Ba mươi bốn năm nay y đã cai trị đất nước bằng bàn tay bạo chúa."
Được rồi, Blanco. Có ngay đây.
Nghe đây: "Ý nghĩa của dân chủ đã bị lãng quên từ lâu ở Mexico.
"Những cuộc bầu cử chỉ là những trò hề. Người dân không có tiếng nói trong chính quyền.
"Đất nước nằm trong tay của chỉ một người.
"Và những kẻ được y chỉ định để thi hành những mệnh lệnh của y."
- Ai viết cái đó? - Francisco Madero.
"Nếu chúng ta muốn trả lại nền tự do chỉ có trong một chế độ dân chủ cho Mexico...
"...thì chúng ta phải đoàn kết với nhau để lật đổ tên bạo chúa."
Madero là ai?
Lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Diaz.
Ổng ở đâu?
Ngay lúc này ổng đang ở một nơi trên nước Mỹ. Texas.
Một chỗ lý tưởng để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Diaz.
Ổng ở Texas là để chuẩn bị kế hoạch.
Bây giờ ổng đã sẵn sàng hành động.
Ổng cử nhiều người giống như tôi đi khắp nơi để báo tin,
tìm kiếm các thủ lĩnh tại nhiều nơi khác nhau ở Mexico.
Tôi được cử tới bang Morelos.
Cẩn thận.
Sáng nay nó ngửi thấy mùi một con ngựa cái và nó đang bồn chồn.
Tôi cũng vậy.
Dân trong thị trấn nói với tôi...
Đừng tin những gì người ta nói với anh.
EUFEMIO: Nè, anh kia!
Lại đây. Ăn đi.
Đi ăn đi.
Madero?
Phải. Còn nhớ có lần tôi đã đọc về ổng trên báo cho anh nghe không?
Anh đã hứa dạy tôi đọc.
Tôi sẽ dạy. Tôi sẽ dạy.
Hãy hỏi thêm người này về Madero.
Có khi hắn có một bức thư.
Không, ai cũng có thể viết một bức thư. Kể cả anh.
Tôi muốn nhìn thẳng vào mắt Madero.
- Vậy thì đi tìm ổng và nói chuyện với ổng. - Tôi không thể.
- Tại sao không? - Không.
Tôi biết lý do.
Tôi muốn anh đi tới chỗ Madero và nhìn vào mặt ổng...
...rồi kể lại cho tôi nghe anh thấy gì.
Tôi sao? Ổng đang ở Texas.
Vậy thì đi Texas.
- Bao xa? - Ai biết? Cứ đi thử.
Anh biết là tôi chưa từng ra khỏi bang mà.
Vậy thì bây giờ anh đi. Tôi muốn anh đi coi xem mình có thể tin tưởng ổng không?
Tôi thích gương mặt ổng.
Nhưng một tấm hình chỉ là một tấm hình.
Được rồi. Anh muốn chừng nào tôi đi?
- Ngay bây giờ. - Ngay bây giờ?
Ngay bây giờ. Đi đi.
Nếu anh thấy thích ổng,
hãy nói với ổng về những vấn đề của mình ở đây.
Và nói cho ổng biết là mình công nhận ổng làm một lãnh tụ chống lại Diaz.
- Hắn đi đâu vậy? - Gì?
Hắn đi đâu vậy?
Tôi không biết. Hắn không có nói.
Bây giờ hắn đi rồi. Hắn đi đâu vậy?
Tôi không biết. Hắn không có nói.
Hắn bị sao vậy?
Đàn bà. Còn gì nữa?
Anh đi đâu vậy?
Còn gì nữa?
Còn cổ thì sao?
Cổ biết tự lo cho mình.
Đúng là vô tổ chức.
(HÁT TIẾNG TÂY BAN NHA)
Cảnh sát.
Josefa, anh cần nói chuyện với em.
Cảnh sát đang truy lùng anh.
Anh biết. Anh liều mạng mình tới đây.
Chừng nào anh mới nói chuyện với cha em được?
Để làm gì?
Để xin phép cưới em.
Không, đừng làm vậy.
Tại sao không?
Chỉ không thôi.
Anh có gì sai?
Không phải vậy.
Em sẽ ra sao nếu em lấy anh?
Em muốn nói gì?
Em không có ý định trở thành một bà vợ da đỏ...
...nhồi bánh bắp và giặt đồ bên suối.
Ai nói vậy?
Cha em.
Mẹ anh là một người họ Salazar.
Nhà Zapata từng là những tù trưởng khi ông nội em còn sống trong hang.
Phải luôn luôn nhớ vậy.
Bây giờ anh không còn là tù trưởng nữa.
Anh không có đất, không có tiền.
Và nếu không có may mắn, chắc chắn ngày mai anh sẽ ngồi tù.
Im đi.
Don Nacio de la Torre đã đề nghị cho anh một việc làm rất quan trọng.
Don Nacio de la Torre không thuê những kẻ trốn tránh pháp luật.
Nếu anh chấp nhận đề nghị của ổng, ổng sẽ xin xá tội cho anh.
Có lý do nào để cho Don Nacio de la Torre cần một người như anh?
Tại sao?
Josefa, hình như em không biết...
...rằng anh là người xem ngựa giỏi nhất xứ này.
Em là người duy nhất không biết điều đó.
Anh đã làm cho ổng nhiều năm. Anh đã mua từng con ngựa trong chuồng của ổng.
Khi anh không còn giúp Don Nacio mua ngựa nữa,
sau này người ta mới khám phá ra chúng có năm chân.
Đồ con khỉ kiêu ngạo.
Josefa, em biết là anh có thể dùng vũ lực bắt em đi theo anh.
- Ngay bây giờ. - Bằng vũ lực?
Em sẽ không chống cự anh.
Em sẽ đi theo anh bởi vì em không thể chống cự anh.
Nhưng, sớm muộn gì, cũng sẽ có lúc anh đi ngủ.
Rồi sao?
Sớm muộn gì, cũng sẽ có lúc anh đi ngủ.
Em sẽ không làm vậy, bởi vì em là một cô gái đàng hoàng.
Em sẽ làm đó.
Bởi vì em là một cô gái đàng hoàng.
Môt cô gái đàng hoàng muốn sống một cuộc sống bình an,
được bảo vệ, không bất trắc, không biến cố,
và tốt nhất là với một người đàn ông giàu có.
Em không nói thiệt.
Em nói thiệt.
Hãy quay lại chừng nào anh có thể đáp ứng những điều đó cho em.
Ảnh sẽ buông bà ra. Đừng la.
Cảnh sát đang truy lùng ảnh.
Buông bả ra.
- Tôi thích hắn. - Vậy sao?
Tôi muốn nói, hắn là một người dữ dội, một tội phạm ngoài vòng pháp luật.
Tôi cũng thích ảnh.
Chà đi. Chà mạnh lên.
Họ lười quá.
Tới giờ ăn trưa rồi.
Phải, đó là con tốt nhất trong đám.
Mấy con khác đâu?
Mấy con khác có ở đây không?
Họ lười quá.
Nếu họ không ăn trộm, thì họ ngủ.
Nếu họ thức, thì họ say rượu.
Hãy nhìn qua mấy con ngựa khác.
- Nhưng tới giờ ăn rồi! - Để ăn sau.
Ê! Ê!
Đây là điều tôi muốn nói! Đây là điều tôi đang nói với ông!
- Gì vậy? - Ăn trộm! Ông thấy không? Trộm cả thức ăn ngựa!
Họ ăn trộm mọi thứ.
Thôi đi, Emiliano! Thôi đi!
Giữ hắn lại!
Đưa hắn ra ngoài.
Đưa hắn ra ngoài!
Ra ngoài, anh... Anh...
Không!
Ra ngoài!
Khi tôi xin xá tội cho anh, anh đã hứa rồi.
Việc đó không dễ dàng gì. Tôi không muốn phải hối tiếc...
Tôi biết.
Emiliano, tôi đã nói với anh bạo lực không hay ho gì.
Vậy tại sao hắn dùng bạo lực?
Đầy giận dữ.
Thằng nhỏ đó đói.
Bình tĩnh.
Bây giờ nghe đây, Emiliano,
anh là một con người thông minh, một người có năng lực,
anh có khả năng trở thành một nhân vật quan trọng,
có tiền bạc và nhà cửa, được tôn trọng.
Anh đã nói với tôi là anh muốn vậy.
Bây giờ, anh có muốn vậy hay là không?
Thằng nhỏ đó đói!
Anh phải chịu trách nhiệm về tất cả mọi người hay sao?
Anh không thể là lương tâm của toàn thể thế giới này.
Phải chi anh thấy hắn té xuống.
Ông còn điếu xì-gà nào không?
Mấy tên ngưỡng mộ anh.
Dân da đỏ.
Một thứ văn minh nhất trong anh...
...là khẩu vị xì-gà ngon.
Để tôi cố vấn cho anh, Emiliano.
Anh cần cô vợ đó.
Anh có nói chuyện với cha của Josefa chưa?
- Chưa. - Tại sao?
Ổng không ưa tôi, và tôi cũng không ưa ổng.
Trong thế giới kinh doanh, ít ai thích nhau,
nhưng họ vẫn phải giao thiệp với nhau nếu không thì sẽ không có làm ăn gì hết.
Bây giờ nghe đây, Emiliano. Bây giờ anh đã có một việc làm, có quần áo đẹp.
Hãy tới gặp ông Espejo. Nói với ổng tôi là ông chủ của anh.
Làm lành với ổng.
Và đừng quên,
ông tổng thống đã khoanh tròn tên anh.
Anh phải cư xử đàng hoàng.
Anh nên bắt đầu tập ngay bây giờ.
Hãy tới đó xin lỗi hắn.
Đi đi.
Tôi xin lỗi.
Chấp nhận. Chấp nhận.
Được rồi.
Anh biết họ không?
Hắn là bạn tôi. Lâu nay hắn đi xa.
EUFEMIO: Ê, nhìn nè!
- Cái gì đây? - Texas.
Chào.
Ổng có nhắc tới anh, Emiliano.
Ổng muốn có một thông điệp của anh.
Một cuộc tổng tấn công từ phía bắc và phía nam,
và Diaz sẽ ngã gục như một con bò già...
...với thanh gươm đâm dưới nách.
Thời điểm đã tới.
Làm sao mà họ chứa chấp Madero ở Hoa Kỳ?
Sao họ không nhốt ổng lại?
Ở trên đó, họ bảo vệ những người tỵ nạn chính trị.
- Tại sao? - Ở trên đó, họ là một quốc gia dân chủ.
Phải, chúng ta cũng là một quốc gia dân chủ và thử nhìn xem.
- Tôi biết. Nhưng trên đó... - Để tôi giải thích.
Ở trên đó, chính phủ cầm quyền...
...nhưng với sự đồng ý của nhân dân.
- Người dân có tiếng nói. - Đúng vậy.
Họ cũng có một tổng thống nhưng ổng cầm quyền...
...với sự đồng ý của người dân.
Ở đây chúng ta có tổng thống, nhưng không thuận ý.
Đã có ai hỏi xem chúng ta có muốn Diaz cai trị 34 năm chưa?
Chưa từng có ai hỏi tôi bất cứ gì.
À...
Còn anh làm gì trong chuyện này?
Madero cử hắn đi theo tôi.
Ổng muốn nghe thông điệp của anh.
Kêu ổng tìm một thủ lĩnh khác đi.
Anh không tin ổng sao?
- Phải. - Rồi sao?
Kêu ổng tìm người khác.
Tùy anh thôi.
Tôi có việc riêng.
Tôi không muốn là lương tâm của nhân loại.
Tôi không muốn là lương tâm của ai hết.
Tùy anh thôi.
Inocente, sao vậy?
Tránh xa tù nhân ra!
Inocente, tại sao họ bắt ông?
- Inocente... - Ổng không nói chuyện được, Emiliano.
Inocente, nè.
Ổng đã làm gì?
Họ điên hơn cả những con người điên nhất mà tôi từng thấy.
- Vậy, ổng đã làm gì? - Ai biết?
Họ luôn làm một cái gì đó.
Các người tính làm gì ổng?
Tôi nghĩ các người nên thả ổng ra.
Khoan.
Thả ổng ra!
Ổng chết rồi.
Đáng lẽ anh nên chặt dây và không cần nói gì hết.
Ổng bò qua hàng rào ban đêm để trồng bắp.
Cha tôi cũng làm y vậy.
Hãy nhìn ruộng bắp này. Ổng vẫn tưởng nó là của ổng.
Cứng đầu. Các người là vậy.
Không, không phải cứng đầu.
Cánh đồng cũng giống như người phụ nữ.
Anh sống với nó suốt đời mình.
Rất khó khăn để chấp nhận nó không phải là của mình.
Hắn hiểu.
Người anh em, anh không đuổi kịp họ. Họ đã...
Tôi xin lỗi vì chúng tôi đã gây rắc rối cho anh.
Bây giờ họ sẽ truy lùng anh.
Anh có thể trốn trong nhà tôi.
Tôi rất hân hạnh được chăm sóc con ngựa của anh.
Cám ơn.
ESPEJO: Anh vừa nói tới Don Nacio.
Don Nacio là ông chủ của tôi.
Ổng bảo đảm tôi sẽ là một người phú quý...
...và trên cơ sở đó tôi tin rằng tôi có đủ tư cách hỏi cưới con gái ông.
Anh bạn, đừng tưởng tôi không cảm thấy vinh hạnh...
...vì được anh hỏi cưới con gái tôi.
Tại sao tôi không thể có được một ly nước lạnh trong cái nhà này?
Đi! Đi!
Nhưng tôi không cần phải mất công suy nghĩ...
...trước khi trả lời một câu bất di bất dịch: "Không."
Câu trả lời là không.
Tôi thì có gì sai?
Chúng ta có một câu tục ngữ.
"Mặc dù chúng ta đều được làm bằng cùng một loại đất sét, một cái hũ không phải là một cái lọ."
Tôi thì có gì sai?
Tôi đã mong anh sẽ không hỏi câu đó lần nữa.
Nhưng bởi vì anh đã hỏi, cho phép tôi trả lời...
...rằng anh là một chủ trại không có đất,
một quý ông không có tiền, một người phú quý không có của cải.
Một người hay đánh nhau, say sỉn, một người hay gây gỗ, cái đó thì có.
Mặc dù tôi không quan tâm tới cá tính của anh,
và tôi cũng có thể thấy trong một vài khía cạnh nào đó...
...anh có thể được xem là hấp dẫn,
nhưng con gái tôi,
Dù gì đi nữa, tôi không có ý định...
...một ngày nào đó nhìn thấy nó ngồi xổm dưới đất...
...nhồi bánh bắp như một người da đỏ tầm thường.
Anh làm gì vậy?
Hãy tìm cho cổ một lái buôn.
Một con người thối tha, mục rữa như chính ông.
Hãy để cho cổ làm nữ hoàng của nhà kho...
...và bà chủ của số sách thu chi.
Đưa hắn xuống đây! Xuống đây!
Tránh đường.
Người này là một tội phạm.
Các người đang tự làm cho mình liên can tới tội lỗi của hắn đó.
Các người muốn làm gì?
Chúng tôi tới đây, xin thứ lỗi, ông đại úy,
là để bảo đảm tù nhân này không tìm cách chạy trốn.
Bởi vì nếu hắn chạy trốn, ông sẽ buộc phải bắn sau lưng hắn.
Có đúng vậy không, đại úy?
Các người đang phạm luật đó.
Không, xin thứ lỗi, chúng tôi đang giúp đỡ luật pháp canh giữ tù nhân.
Zapata, dây thép.
Anh muốn nói gì?
Dây thép điện tín. Hãy chặt bỏ trước khi hắn xử dụng.
Đừng đụng tới cái đó!
Hành động đó là phiến loạn.
Chặt đi!
Không có đạn dược hả?
Không có đạn dược.
- Các người tìm thấy gì? - Đồng phục và mùng mền.
- Không có đạn dược? - Không có đạn dược.
Người anh em,lại đây, coi anh tìm thấy gì nè!
- Có đạn dược không? - Không, thuốc nổ.
Rất nhiều thùng, toàn thuốc nổ.
Có đạn dược không?
Không, thuốc súng và thuốc nổ.
- Bao nhiêu? - Nhiều lắm. Nhìn đi.
Anh tính sao?
Mình sẽ không đợi. Mình sẽ dùng những gì có được.
- Có gì không? - Chỉ có vài phụ nữ.
Khi họ đang bắn, tôi còn thấy dễ chịu hơn.
Có lẽ Zapata đã hết đạn.
Tôi không dám ỷ y đâu.
Tôi nghĩ là họ đã đi hết rồi. Nhìn đằng kia kìa, sếp.
Mấy bà đi chợ. Nếu có một cái chợ, chắc là họ đã đi hết rồi.
Với người da đỏ này, tôi không tin tưởng phụ nữ nhiều hơn đàn ông đâu.
Đã không có dấu hiệu gì của Zapata kể từ trưa hôm qua.
Cho trinh sát đi thử coi.
- Ông đại úy! Ông đại úy! - Các người đang làm gì dưới đó?
Ông muốn mua ít trứng không, sếp?
Tránh xa cái cổng đó!
Mau lên. Chất mấy cái giỏ đó lên.
Tránh xa cái cổng nếu không tôi sẽ bắn!
- Chất mấy cái giỏ đó lên. - Tránh xa cái cổng nếu không tôi bắn!
Mau! Bắn đi! Đi lấy mấy cái giỏ đó. Mau!
Bắn!
Còn nhớ khẩu súng máy đã bắn mình tá lả từ trên đồi không?
Nhớ.
Thằng nhỏ này và em nó đã bò ra ngoài trong bóng đêm,
tròng dây vô khẩu súng và kéo nó khỏi tay tên xạ thủ.
Và hãy nhìn coi nó bao lớn.
Có phải em đã làm vậy không?
Tất nhiên nhiên là nó làm. Đem khẩu súng máy lại đây!
ZAPATA: Không cần đâu.
Có phải em đã làm vậy?
Em của em đâu rồi?
Nó bị giết rồi.
Em phải được thưởng.
Ê, ê, người anh em. Nè!
Em muốn con heo này không?
Vậy thì gì? Bất cứ gì.
Không phải con ngựa của anh chớ!
Đó là một con ngựa tốt.
Nó nói bởi vậy nó mới muốn.
Lấy đi.
Sao, ổng đã làm gì?
Tôi không biết. Tôi đang muốn biết đây.
Don Emiliano, bạn tôi,
Tôi tới đây chỉ để giới thiệu với anh...
...đại diện của nhà giải phóng vĩ đại của chúng ta,
Francisco Madero.
Quý vị, quý vị.
Quý vị, hắn đây. Tôi đã tìm ra hắn cho quý vị.
Don Emiliano Zapata, một người quen lâu năm của tôi.
Tôi nghĩ là chúng tôi đã biết nhau.
Xin chúc mừng. Đại tướng Zapata.
Đọc đi.
"Gởi Emiliano Zapata,
"Tôi, Francisco Madero, dựa trên thẩm quyền...
"...được lực lượng giải phóng giao phó,
"phong ông làm đại tướng của quân đội miền nam.
"Sẽ sớm tới ngày tôi ôm ông trong niềm vui chiến thắng.
"Mexico muôn năm."
Chính ổng đã ký tên.
Tôi và gia đình tôi sẽ rất hạnh phúc nếu...
Bây giờ em sẽ phải đeo đồ của một viên tướng.
Tôi và gia đình tôi sẽ...
Ở đâu anh có mấy thứ đó?
Lấy của một viên tướng, chớ còn ở đâu nữa?
Đại tướng!
Vợ tôi, con gái tôi, và chính tôi sẽ rất hân hạnh...
Một món quà.
Các bạn! Đại tướng Zapata!
Xin hãy lấy cái này. Ngon hơn.
Đúng là phí thời gian.
Đáng lẽ nó nên cướp cổ đi nếu nó muốn cổ.
Bằng cách này hắn lấy được tiền của cha cổ luôn.
Phải, nhưng có xứng công không?
Tôi đã yêu đắm say cả trăm phụ nữ mà bây giờ tôi không muốn gặp lại.
Vậy mà nó vẫn theo đuổi cô này. Tôi không hiểu nổi.
Lâu nay em có nghĩ tới anh không?
Người ta nói cái khiên của người chiến sĩ là trái tim của người yêu y.
Hả?
Chúng ta có câu tục ngữ,
"Một người mặc đẹp là một người đáng kính."
Một con khỉ mặc áo lụa vẫn là một con khỉ.
Khi tình yêu và sắc đẹp vô nhà,
thì hãy dụt bỏ đèn đuốc đi.
Đã gần hai tiếng rồi.
Tôi biết. Nó làm tôi muốn bệnh.
Đó là cách mấy người này phải làm để đi tới hôn nhân.
Xin lỗi.
Anh có tin thành ngữ này không,
"Một cái trứng chưa đập, một con ngựa chưa cỡi, một cô gái chưa cưới"?
Anh tin đàn ông là ngọn lửa còn đàn bà là dầu.
Và người nào sinh ra xinh đẹp tức là sinh ra để kết hôn.
Tránh khỏi cái cửa sổ, cho chút không khí vô đi.
Và đưa con ngựa đó đi khỏi đây!
Đi đi!
Con ngựa tốt nhất mà anh từng có.
Josefa, hãy đi dạo một vòng trong công viên.
Chắc ở đó có chút gió.
Đi dạo?
Một mình?
Một con chó bị đòn là một con chó khôn hơn.
Anh có tin là ba người phụ nữ và một con ngỗng sẽ tạo thành một cái chợ không?
Anh tin là tình yêu chỉ có thể mua được bằng tình yêu.
Và người nào có một người vợ tốt có cả thiên đường trên đầu.
Sau tình yêu, tới thức ăn. Uống một ly chocolat nghe?
Một cơ thể chết đói có một linh hồn ốm yếu.
Emiliano!
Bao tử là cổng vào của trái tim.
Alicia Candelaria, cô lấy chocolat được không?
- Emiliano. - Gì?
Diaz chạy trốn rồi. Ông bỏ xứ rồi.
Zapata muôn năm!
- Thiệt sao? - Thiệt.
Josefa, cuộc chiến đã kết thúc.
Josefa! Josefa!
Mẹ, im đi.
Cuộc chiến đã kết thúc.
Emiliano?
(HÁT TIẾNG TÂY BAN NHA)
Sắp sáng rồi.
Họ không hề biết mệt.
EUFEMIO: Emiliano!
Emiliano, em trai tôi.
Josefa.
Josefa, em dâu tôi.
Emiliano, ngủ lại đi anh.
Ông bạn thân mến, mình đã già rồi.
Mình đã già, già lắm rồi.
Tôi biết vấn đề của anh.
Là gì?
Anh, anh bạn, trong lòng anh nặng trĩu.
Anh không vui vì cuộc chiến đã kết thúc.
Chỉ chiến thắng một nửa thôi.
Cứ ăn mừng đi nhưng thật ra chưa được gì đâu.
Tôi yêu anh, nhưng tôi không thích anh.
Tôi chưa bao giờ thích anh, anh bạn thân mến.
Sẽ còn rất nhiều máu đổ.
Được rồi, sao cũng được!
Nhưng không phải tối nay.
Nè, cứ vui vẻ đi. Ra vẻ người một chút.
Emiliano?
Hả?
Anh có vẻ bồn chồn quá.
Anh không vui sao?
Ồ, không. Ngủ đi.
Anh không ngủ được à?
Nghe đây...
Anh đang nghĩ gì?
Không gì hết.
Có đó.
Không, không, không.
Anh lo lắng cái gì?
Mình sẽ tìm một miếng đất tốt ở đâu đó để lập nghiệp.
Bây giờ ngủ đi.
Em không muốn ngủ. Emiliano, cuộc chiến đã kết thúc.
Madero đang ở thủ đô, và ngày mai anh sẽ đi gặp ổng.
Em đi với anh được không?
Không.
Anh nghĩ mình nên có con không?
Có.
Mình sẽ đặt tên cho tụi nó đứa nào cũng là Francisco,
theo tên của Madero bởi vì ổng đem lại hòa bình.
Emiliano, em có làm gì anh buồn không?
Không.
Em không được nghĩ vậy.
Vậy em muốn anh nói cho em nghe.
Anh sẽ gặp Madero và những người bên cạnh ổng.
Em vẫn chưa hiểu.
Những người có học.
Những luật sư, dân trí thức.
Em vẫn chưa hiểu.
Súng và ngựa của anh sẽ không giúp ích được gì cho anh ở đó.
Anh không biết đọc.
Hãy dạy anh.
Tất nhiên.
Dạy ngay bây giờ.
Lấy sách ra.
Ê, dưới đó im lặng được không?
Các người không để cho người ta ngủ trong đêm tân hôn được sao?
(HÁT TIẾNG TÂY BAN NHA)
Bắt đầu đi.
"Lúc khởi đầu,
"Chúa tạo nên trời và đất."
"Lúc..."
"...khởi..."
"...đầu..."
MADERO: Cho lão xuống đi.
Lão già Diaz còn mục rữa hơn chúng ta tưởng.
Khi Huerta tấn công từ phía bắc với sự giúp sức của Pancho Villa...
...và ông, Đại tướng, từ phía nam, Diaz sụp đổ hoàn toàn.
Xin lỗi, thưa ngài.
Nhưng chừng nào thì đất đai của dân làng được trả lại?
Người dân đang chờ mong.
Đừng lo. Bây giờ chúng ta sẽ xây dựng lại từ từ và cẩn thận.
Người dân đang muốn biết.
Họ sẽ lấy lại đất đai, nhưng phải theo luật pháp.
Đây là một vấn đề tế nhị. Cần phải được nghiên cứu.
Có gì mà phải nghiên cứu?
À, đất đai phải được trả lại theo đúng luật pháp...
...để không xảy ra bất công.
Và nói tới đất đai... Làm ơn đóng cửa lại.
Để tôi cho ông xem cái này.
Cám ơn.
Ông thấy chỗ này nơi hai dòng suối gặp nhau không?
Đất ở đây rất màu mỡ.
Màu mỡ, bằng phẳng và gần nguồn nước.
Tôi nghe nói có một ngôi nhà đẹp trên đó.
Ông biết đó là gì không, Đại tướng?
Không.
Đó là nông trại của ông.
Nông trại của tôi?
Đó là một tập quán hay để thưởng công cho những ông tướng chiến thắng...
...và không có ai xứng đáng hơn ông.
Tôi không chiến đấu vì một nông trại.
Tôi không nghĩ là ông hiểu ý tôi.
Tôi hiểu ý ông.
Xin lỗi, thưa ngài, nhưng đất đai mà vì nó tôi chiến đấu không phải cho riêng tôi.
Nhưng, Đại tướng, tôi không...
Ông tính làm gì với đất đai mà tôi đã giành được?
Đại tướng, Đại tướng, việc đó sẽ được giải quyết, hãy tin tôi, vào lúc thích hợp.
Bây giờ là lúc thích hợp.
Đại tướng Zapata, ngồi xuống.
Tôi không mệt.
Đây là một chính phủ lập hiến.
Chỉ có một cách duy nhất để làm những việc này.
Ồn ào, lộn xộn quá... Tôi không thể suy nghĩ được.
Ra ngoài. Ra ngoài.
Đưa tôi cái đó. Tôi sẽ ký ngay đây.
Họ vẫn còn chờ, thưa ngài.
Cứ để họ chờ.
Thôi, để tôi ra.
Tôi sẽ quay lại ngay. Đừng cho bất cứ ai khác vô.
Cho công nhân ra ngoài hết đi. Họ làm ồn ào quá.
Con chuột áo đen này cũng nói quá nhiều như Diaz.
Không, ổng nói đúng. Đây là hòa bình.
Cần phải có thời gian. Bây giờ chúng ta phải làm theo luật pháp.
Luật pháp?
Luật pháp không cai trị, mà là con người.
Trong căn phòng đó cũng những con người đã từng cai trị trước đây.
Ổng nghe lời họ.
Cần phải quét sạch họ.
Trước hết phải lấy lại đất.
Và nếu Madero không đồng ý...
Phải.
...thì ổng cũng là một kẻ thù.
Anh là phái viên của ổng, viên chức của ổng, bạn ổng.
Tôi không là bạn của ai và bất cứ gì ngoài lẽ phải.
Hòa bình khó khăn quá.
Anh trai, anh nghĩ sao?
Hắn tặng em một miếng đất quá ngon.
Có hại gì? Em chưa bao giờ lấy được gì.
Kết quả ra sao? Mình không có gì hết.
Cuối cùng cũng được yên lặng.
Đại tướng Zapata, ông không tin tưởng tôi sao?
Ông phải tin tưởng tôi.
Tôi hứa với ông việc tôi quan tâm đầu tiên là đất đai.
Nhưng theo một cách bền chắc.
Trước khi dùng luật pháp để làm bất cứ gì, anh phải có luật pháp.
Chúng ta không thể có một quốc gia vũ trang và thù hận.
Đại tướng, đã tới lúc xếp vũ khí lại.
Thật ra, đó là bước đầu.
Đó là yêu cầu đầu tiên của tôi với ông.
Xếp vũ khí lại và giải tán quân đội.
Vậy thì ai sẽ bảo vệ luật pháp một khi chúng ta có nó?
Quân đội chính quy. Cảnh sát.
Đó là những kẻ chúng ta vừa đánh bại.
Đưa đồng hồ của ông cho tôi.
Sao?
Đưa đồng hồ cho tôi.
Đưa đây.
Đây là một cái đồng hồ đẹp.
Mắc tiền.
Bây giờ cầm súng của tôi đi.
Bây giờ ông có thể lấy đồng hồ lại.
Nhưng không có cái này, không đời nào.
Một bài học thuyết phục.
Ông yêu cầu chúng tôi giải giới.
Làm sao chúng tôi giành được đất hay giữ đất, nếu chúng tôi giải giới?
Nhưng không đơn giản vậy.
Có vấn đề về thời gian...
Thời gian? Người làm luật thì có thừa thời gian...
...nhưng nông dân chỉ có một thời gian để gieo trồng và một thời gian để thu hoạch...
...và ông không thể gieo trồng và thu hoạch thời gian.
Đại tướng Zapata, ông có tin tưởng tôi không?
Chỉ tin theo cách nhân dân tôi tin tôi.
Tôi tin ông và họ tin tôi,
chừng nào chúng ta còn giữ lời hứa và không thêm một giây phút nào nữa.
MADERO: Ông đi đâu vậy?
Về nhà.
Ông sẽ làm gì ở đó?
Tôi sẽ chờ, nhưng không chờ lâu đâu.
Hãy giết tên Zapata đó ngay.
Tiết kiệm thời gian, sinh mạng.
Có khi của chính ông.
Nãy giờ ông có nghe không, Đại tướng Huerta?
Tôi khuyên ông nên bắn Zapata ngay. Lập tức!
Đại tướng Huerta, tôi không bắn người của mình.
Rồi ông sẽ phải tập làm vậy.
Hắn là một người tốt.
Cái đó có nghĩa gì?
Tôi muốn nói hắn là một người trung thực.
Cái đó thì có liên quan gì?
Một người có thể trung thực và hoàn toàn sai lầm.
Tôi tin tưởng hắn.
Để chi?
Tôi nghĩ dứt khoát tôi phải đưa quân đội xuống Morelos...
...và giúp hắn giải giới.
Gì đó?
Tôi xin lỗi.
Không, không, khoan, khoan.
Vô đây. Vô đây.
Tôi...
Ông cứ nói thoải mái.
Vâng. Xin thứ lỗi.
Vô đây. Vô đây.
Tôi muốn nói chuyện lại với Đại tướng Zapata.
Ông kêu ổng quay lại được không?
Hắn sẽ không quay lại đâu. Hắn cứng đầu lắm.
Nhưng nếu ông có thể xuống Morelos, ở đó hắn khác.
Ông biết đó, cả đời hắn chỉ đánh nhau.
Hắn không biết đọc.
Hắn cần ông.
Có thể bây giờ hắn vẫn chưa biết điều đó nhưng hắn cần ông giúp hắn.
Hắn có thể học. Hắn muốn học.
Nếu ông thứ lỗi vì tôi nói điều này, ông cũng cần hắn nữa.
Tôi sẽ tới.
Cám ơn ông.
Tôi sẽ tới.
Xin thứ lỗi,
xin lỗi vì đã làm phiền.
Quân đội không cần thiết.
Tôi sẽ làm việc đó mà không cần quân đội.
Đó là những con người tốt.
Ông biết không, Đại tướng Huerta, đời này có nhiều người trung thực.
Thánh thiện làm sao!
Lấy rượu cho tôi.
Anh biết là mình sẽ chẳng bao giờ đi tới đâu...
...chừng nào tay Zapata đó còn sống.
Hắn tin vào lý tưởng của mình.
Maredo cũng vậy, sếp.
Tôi biết, nhưng lão là một con chuột. Xử lý lão rất dễ dàng.
Còn Zapata là một con hổ.
Anh phải giết con hổ.
Thấy chưa?
Họ sẵn sàng giao nộp vũ khí...
...sau khi tôi giải thích cho họ nghe.
Ổng giải thích rất hay, phải không, Emiliano?
Họ đã chấp nhận. Còn ông thì sao?
Tôi đã chiến đấu quá lâu. Tôi không hiểu được hòa bình.
Hòa bình là một vấn đề khó.
Nhiều người từng trung thực trong chiến tranh, nhưng hòa bình...
Tôi vẫn thường thắc mắc làm sao mà người ta có thể tiếp tục trung thực...
...dưới áp lực của hòa bình.
Emiliano, thằng nhỏ mà ông đã nói tới, người được ông tặng con ngựa đó,
bây giờ sao rồi?
Nó chết rồi.
Và người ta không bao giờ tìm được con ngựa.
Người phụ nữ này có tới ba khẩu súng trường.
Chồng và hai con trai của bả đã bị giết.
Thưa bà.
Xin hãy nhận cái này.
Không. Nó quá giá trị.
Có giá trị bằng các con trai của bà không?
Emiliano! Emiliano!
- Gì vậy? - Hỏi ổng đi!
Gì vậy?
Quân của Huerta đang tiến qua đèo, Emiliano!
Làm như ông không biết vậy.
Không, không có đâu.
Không thể được.
Bao nhiêu?
Ba trung đoàn có súng pháo.
- Ai cho thám thính vậy? - Tôi.
Anh?
Tôi không tin ổng. Tôi đã đúng.
Nhìn ổng kìa!
Thổi kèn.
Tôi muốn bắt tay nhà giải phóng để tôi có thể kể lại cho các con nghe.
Quân đội đã tới hả?
Huerta đã bất tuân lệnh tôi.
Ông vừa nói gì, thưa ông?
Cám ơn rất nhiều. Cám ơn.
Tôi phải đi ngăn cản họ.
Huerta sẽ không dám đâu!
Đừng để ổng chạy trốn.
Chúng ta phải tin tưởng Madero. Chỉ có ổng mới đem lại được hòa bình cho chúng ta.
Emiliano, nghe đây. Xin hãy nghe tôi!
Không!
Bây giờ cho xạ thủ ra bố trí dọc đường.
Có lẽ nên kết liêu ổng cho rồi. Em nghĩ sao?
Emiliano, tôi hứa với ông.
Tôi sẽ chặn đoàn quân đó lại.
Tôi cũng mong vậy. Nhưng nếu ông không làm thì tôi sẽ làm.
Tôi rất tiếc, ngài Tổng thống.
Chắc là Huerta đã hiểu lầm.
Ông biết đó, hắn cũng là người tốt. Hãy tin tôi.
- Pablo. - Vâng, tôi biết, tôi biết.
Để tôi nói chuyện với Emiliano. Tôi sẽ giảng hòa cho hai người.
Anh tìm bên kia sông! Để tôi lên thượng nguồn.
Coi chừng.
Khoan. Cái nón.
Đi.
Đây nè!
Đây nè! Đây nè!
Được rồi.
Anh có gặp hắn không?
Anh có gặp Huerta không?
Có, thưa tổng thống.
Hắn giải thích chuyện này sao đây? Tại sao tôi lại bị nhốt ở đây?
Ông không còn bị nhốt nữa, thưa tổng thống.
Nhưng họ không chịu cho tôi đi.
Tôi đã ở đây mấy ngày nay rồi.
Tất nhiên. Ổng canh giữ ông chỉ vì muốn an toàn cho ông.
Ông có nhiều kẻ thù ngoài kia.
- Kẻ thù nào? - Zapata, Pancho Villa.
- Họ đều trở giáo chống lại ông. - Họ không hiểu.
Nhưng đừng lo. Đại tướng Huerta yêu ông.
Ổng sẽ bảo vệ ông.
Ông phải đồng ý là ông đã được an toàn ở đây.
Tại sao hắn không cho tôi giấy thông hành ra cảng?
Chừng nào hắn mới cho tôi gặp hắn?
Tối nay. Ổng kêu tôi đưa ông tới gặp ổng ngay.
Tốt. Tốt, tốt.
Tôi không muốn bắt ổng đợi.
Chúng ta không nên bắt hắn đợi.
Đi thôi.
Tôi sẽ xong ngay.
Mọi chuyện sẽ tốt đẹp.
Hết mưa rồi.
Họ đâu? Họ làm gì lâu vậy?
Coi chừng trễ buổi lễ đón tiếp đó.
Họ tới rồi!
Xin mời bước ra ngoài, thưa tổng thống.
Có Huerta ở đây không?
Hắn đâu?
Gì.. Chuyện gì đây? Chuyện gì...
Việc ông làm là sai trái.
Sai trái.
Không. Ông không thể làm vậy. Bởi vì... Bởi vì...
Không!
Đi thôi, đi thôi. Tôi bị trễ rồi.
Liên lạc với kẻ thù.
Anh bị bắt gặp đang nói chuyện với một sĩ quan của Huerta.
Chúng ta đã bị phục kích.
Bây giờ thì hiểu rồi.
Anh có gì để tự biện hộ không?
Tại sao tôi không được nói chuyện với hắn? Hắn là em vợ tôi.
Hắn đem tin của vợ tôi tới cho tôi.
Làm sao hắn biết chỗ tìm anh?
Tôi nhắn tin.
Anh nhắn tin và chúng tôi bị phục kích!
Bắn hắn.
ZAPATA: Khoan.
Nhìn sau lưng anh đi.
Hai trăm bốn mươi bốn chiến sĩ!
Chúng ta chuẩn bị đột kích. Huerta đã sắp vào tròng.
Khi họ giết Madero, chúng ta đã phải làm lại từ đầu.
Chúng ta đã bị mất nhiều người và điều đó có lý do.
Nhưng chuyện này thì vô nghĩa quá.
Hai trăm bốn mươi bốn nông dân giỏi.
Họ hàng của anh,
với lời hô chiến thắng trên cửa miệng, sẽ không bao giờ hô lên được.
Bây giờ các người có thấy tại sao chúng ta cần kỷ luật nghiêm khắc chưa?
Anh đã nói với vợ anh chúng ta sẽ ở đâu và còn gì nữa?
Bắn hắn đi.
Có 32 lính phía bên kia đào ngũ, thưa Đại tướng.
Họ muốn tới với chúng ta.
Bây giờ khi chúng tôi đang thắng thì tìm tới chúng tôi cũng dễ, phải không?
Chăm sóc cho họ.
Tiếp tục đi.
Tiếp theo.
Chắc tôi phải ngủ một chút.
Hoãn thẩm vấn hắn sao?
Không.
Trông anh mệt mỏi, Emiliano.
Hắn đã gặp kẻ thù. Tôi có nhiều nhân chứng.
Không cần nhân chứng. Cứ hỏi tôi.
Đúng vậy. Tôi đã gặp Madero trước khi ổng bị giết.
Anh đã gặp ổng nhiều lần.
Nhiều lần, Emiliano.
Ngay cả sau khi Madero ký lệnh tiêu diệt chúng ta.
Đó là phút cuối. Madero không còn là chính ổng nữa.
Ổng tìm cách kiểm soát Huerta và Huerta đã giết ổng!
Ổng là một người tốt, Emiliano.
Ổng muốn xây dựng nhà cửa, trang trại.
Nếu chúng ta có thể bắt đầu xây dựng, ngay cả trong khi đang đốt phá,
nếu chúng ta có thể trồng trọt trong khi đang tiêu hủy.
- Anh phản bội chính nghĩa. - Không!
Chính nghĩa của chúng ta là đất đai, không phải một tư tưởng.
Đất trồng bắp để nuôi sống gia đình.
Tự do, không phải là một lời nói.
Mà là người ta ngồi an nhàn trước cửa nhà mình trong buổi chiều tà.
Hòa bình, không phải là một giấc mơ.
Mà là một thời gian thanh thản và ân cần.
Một câu hỏi cứ dày vò tôi.
Có thể nào có được tốt lành từ một hành động xấu xa?
Có thể nào có được hòa bình từ quá nhiều giết chóc không?
Có thể nào có được lòng tử tế từ quá nhiều bạo lực hay không?
Có thể nào một người mà tư tưởng của y được sinh ra từ cuồng nộ và hận thù...
Một người như vậy có thể dẫn tới hòa bình hay không?
Y có thể cai trị trong hòa bình hay không? Tôi không hiểu.
Chắc anh đã có nghĩ tới điều đó, Emiliano. Anh có hiểu không?
Anh có hiểu không?
Hai trăm bốn mươi bốn chiến sĩ của chúng ta đã bị giết sáng nay.
Chúng ta tính tập kích kẻ thù. Nhưng kẻ thù tập kích chúng ta.
Emiliano.
Chúng ta đã là bạn từ hồi còn giữ ruộng bắp cùng nhau.
Anh biết quy định của chúng ta không cho phép liên lạc với kẻ thù.
Vâng, thưa Đại tướng.
Và anh đã phớt lờ.
Vâng, thưa Đại tướng.
Có cần tôi gọi đội hành quyết không?
Emiliano, không phải người lạ.
Tự anh ra tay đi. Tự anh ra tay đi.
Có thông điệp của Tướng Villa. Rất quan trọng.
Tướng Zapata đang bận.
Tướng Zapata gặp anh được rồi.
Sao con không ăn?
Nói cha nghe, rốt cuộc rồi nó làm một ông tướng để làm gì?
Nó đã có được gì cho chúng ta? Thêm.
Nhìn con kìa. Nhìn cái áo đó kìa.
Đây có phải là nhà của một viên tướng hay không?
Pancho Villa biết tận dụng cơ hội của mình.
Hãy nhìn cách ăn mặc của hắn. Đừng cãi cha.
- Thêm thịt không? - Thêm đủ thứ.
Cha biết mình nói gì.
Làm một ông tướng là một cơ hội làm ăn,
và nó không biết tận dụng lợi thế.
Hắn có thể lấy một nửa bang này.
Và mọi người sẽ kính trọng hắn vì điều đó.
Vậy mà hắn không thèm đụng tới. Cha hết biết nó rồi.
Chưa bao giờ có chút lòng tin nào với nó.
Gì vậy? Con có nghe tiếng ngựa không?
Anh có bị thương không?
Không. Lính gác.
Làm sao anh vượt qua phòng tuyến được?
Không có phòng tuyến nào hết.
Huerta thua rồi.
Nếu hắn đang ở Mexico City, anh sẽ gặp hắn ở đó.
Chúc mừng, con trai.
Anh có bị bệnh không?
Không.
Anh mệt mỏi.
Anh có gì kỳ lắm.
Không. Không có gì kỳ.
Chúng ta đã thắng rồi.
Anh chỉ cần ngủ.
Ngay lối này, quý vị.
Zapata!
Nhìn kìa, Huerta.
Zapata.
Hãy chụp hình cho xong đi.
- Ngồi đi. - Không.
- Không, ông ngồi đó. - Ngồi đi.
Ngồi đi!
Hoan hô! Hoan hô! Hoan hô!
Được rồi, bây giờ tới tôi gác. Họ đang làm gì?
Pancho Villa vẫn đang nói chuyện, quyết định số phận của Mexico.
Cứ để cho họ nói chuyện. Đây là việc quan trọng.
Quý vị, xin thứ lỗi, nhưng đã quá 3 giờ rồi.
Anh nói đúng. Chúng ta cần ngủ.
Chúng ta có nhiều vấn đề cần bàn.
Anh nghĩ là chúng ta đang bàn gì?
Những vấn đề chính trị.
Tôi ăn nhiều quá.
Tôi không có gì để bàn. Tôi đã quyết định rồi.
Tôi sẽ về nhà.
Bây giờ, tôi có một nông trại đẹp. Tôi sẽ làm tổng thống của cái nông trại đó.
Buổi sáng, tôi sẽ nghe tiếng gà gáy thay vì tiếng kèn.
Anh biết kẻ nào đã bắn tôi sáng nay không?
Một kẻ mà tôi chưa hề quen!
Ông có đề nghị gì?
Tôi đã đánh nhau quá lâu. Tôi không còn ham muốn đánh nhau nữa.
Ông nói là ông sẽ về nhà?
Tôi chán lắm rồi.
Anh lật đổ một gã thì hai gã khác nhảy lên.
Trước đây tôi vẫn tưởng là sẽ thành công.
Còn Mexico thì sao?
Tôi đã tính rồi.
Chỉ một người tôi có thể tin tưởng.
Anh biết đọc không?
Vậy thì anh là tổng thống.
- Không, không. - Có, có, anh là tổng thống.
Tôi vừa chỉ định anh.
Cứ suy nghĩ đi. Rồi anh sẽ thấy tôi đúng.
Không còn ai khác.
Trông tôi có giống một tổng thống không?
Không còn ai khác.
Được tin các sĩ quan bất mãn...
...đang tập họp ở Saltillo,
Đại tá Chavez, thừa lệnh ngài, thưa tổng thống,
đã kéo quân tới tiêu diệt trong đêm.
Đây là danh sách các sĩ quan tử trận, thưa tổng thống.
Gọi tôi là Đại tướng. Tôi không phải tổng thống.
Đại tướng.
Tất cả đã bị giết?
Tất cả.
Gởi điện tín chúc mừng Đại tá Chavez.
Vâng, thưa ngài.
Tiếp theo.
Một phái đoàn từ bang Morelos tới với một lời thỉnh cầu.
Tôi biết mấy người này.
Lalito, anh khỏe không?
Pepe, anh ốm quá.
Sao, tôi có thể làm gì cho các anh?
Hả?
Gì vậy?
Lazaro?
Có chuyện gì?
Sao... Gì đây?
Chúng tôi tới khiếu nại về anh của ngài.
Anh tôi?
Anh của ngài đã chuyển tới Hacienda de Ayala.
- Và? - Ổng giành miếng đất mà ngài vừa giao.
Ổng đang sống ở đó. Ổng đuổi chúng tôi đi.
Ổng đã giết một người không chịu đi.
Lalito, có đúng vậy không?
- Đúng vậy. - Đúng vậy.
À...
Được rồi.
Khi có thời gian. Tôi sẽ giải quyết chuyện này.
Những người này không có thời gian.
Hả?
Những người này không có thời gian!
- Chỉ cần các người... - Xin cho tôi nói.
Họ đã cày đất và đang gieo trồng dang dở.
Và họ không có thời gian.
- Anh của ngài... - Anh tôi là một viên tướng.
Và ảnh trở thành một viên tướng...
...vì đã chiến đấu bao nhiêu năm nay và giết được nhiều kẻ thù cho các anh.
Và đừng quên điều đó.
Bây giờ tôi là người của các anh và các anh có thể tin tưởng tôi.
Nếu vậy thì, ngài phải biết là đất đai không thể đợi.
Đất đã được cày, hạt giống chưa được gieo,
và bao tử cũng không thể đợi.
Anh tên gì?
Hernandez.
Đánh vần coi.
Hernandez. H-E-R...
Biết rồi.
Anh đi đâu vậy?
Về nhà.
Vậy là anh dụt bỏ hết sao?
Tối nay anh đi, ngày mai kẻ thù sẽ tới đây,
trong căn phòng này, tại bàn giấy đó! Họ sẽ không từ bỏ.
Họ sẽ săn đuổi anh cho tới khi anh gục ngã dưới ánh mặt trời...
...với ruồi bu trên mặt!
Cứ đi đi, tôi bảo đảm là anh sẽ không sống lâu.
Dù sao tôi cũng sẽ không sống lâu.
Zapata, nhân danh chính nghĩa của chúng ta, đừng đi!
Nhân danh chính nghĩa của chúng ta, tôi đi đây.
- Tôi sẽ không đi với anh. - Tôi không cần anh.
Bây giờ tôi hiểu anh rồi.
Không đất, không nhà, không vợ, không đàn bà.
Không bạn bè, không tình yêu.
Anh chỉ hủy diệt. Đó chính là tình yêu của anh.
Và để tôi nói cho anh biết bây giờ anh sẽ làm gì.
Anh sẽ đi Obregon hay Carranza.
Và anh sẽ không bao giờ thay đổi.
Đi thôi.
Người anh em, hãy cẩn thận lời nói với anh.
Người anh em.
Có phải anh lấy đất của những người này?
Anh lấy những gì anh cần.
Người anh em?
Anh cũng lấy vợ họ luôn.
Anh là loại thú vật nào vậy?
Anh là một con người, không phải một kẻ dị hợm như em mình!
Ra ngoài!
Nghe đây, anh cũng từng chiến đấu lâu dài và gian khổ y như em.
Mỗi ngày em chiến đấu, thì anh cũng chiến đấu.
Anh là một vị tướng. Nhìn đi.
Nhìn đi. Đây là thù lao của anh, một chút bụi.
Anh còn không mua nổi một chai tequila.
Chúng ta đã đánh bại Diaz. Hắn đang ở trong một lâu đài ở Paris.
Chúng ta đã đánh bại Huerta. Hắn đang là một con người giàu có ở Mỹ.
Còn anh thì phải xin từng xu trong chính làng của mình...
...của những người chưa bao giờ biết bắn một khẩu súng!
Anh là một vị tướng. Anh sẽ hành động như một vị tướng. Anh sẽ lấy những gì anh muốn.
Và em hay bất cứ ai khác đừng hòng cản được anh.
Chula.
Sao?
Đất này là của các người.
Nhưng các người phải bảo vệ nó.
Nó sẽ không là của các người được lâu. Nếu các người không bảo vệ nó.
Nếu cần, bằng mạng ống các người,
và con cái các người, bằng mạng sống của chúng.
Đừng quên còn có kẻ thù.
Họ sẽ trở lại.
Và nếu nhà các người bị đốt, hãy xây dựng lại.
Nếu bắp của các người bị phá hủy, hãy trồng lại.
Nếu con cái các người chết, hãy sinh thêm.
Nếu họ đuổi các người ra khỏi thung lũng...
...thì sống trên sườn núi, nhưng phải sống.
Lúc nào các người cũng tìm kiếm một thủ lĩnh,
một người mạnh mẽ không lỗi lầm, không có người đó đâu.
Họ cũng chỉ là con người như chính các người.
Họ thay đổi.
Họ đào ngũ, họ chết.
Không có thủ lĩnh nào ngoài chính các người.
Một dân tộc mạnh mẽ là sức mạnh trường tồn duy nhất.
Người anh em!
Ổng nói đúng.
Ổng đã chiến đấu từng ngày cùng chúng ta.
Ổng là một vị tướng.
Chúng ta sẽ chôn ổng như một vị tướng.
Không.
Ảnh không chết trên chiến trường.
Tôi sẽ đưa ảnh về nhà.
Pancho Villa đang ở phía bắc. Không có vấn đề gì với hắn.
Nhưng còn Zapata. Còn Zapata thì sao?
Thưa ngài, làm sao ngài có thể chiến đấu với một kẻ thù mà ngài không nhìn thấy?
Các người sẽ phải tìm ra một đội quân để đánh nhau.
Không có đội quân nào hết.
Từng người đàn ông, đàn bà, trẻ con ở bang Morelos đều là quân đội của Zapata.
Chỉ có thể làm được một việc.
Quét sạch họ. Tất cả bọn họ.
Xin lỗi, thưa ngài. Chúng tôi không thể tìm được ai để quét sạch.
Chúng tôi tới đó, bắp đang mọc,
có một ngọn lửa trong bếp của ai đó.
Chúng tôi đốt nhà, chúng tôi phá hủy ruộng bắp.
Khi chúng tôi quay lại, có những căn chòi mới.
Và bắp lại mọc lên.
Dân tộc này, họ giống như một giống nòi khác.
Họ không sợ gì hết.
Quý vị, chúng ta đang nói không phải về một con người, mà là một tư tưởng,
và nó đang lan rộng.
Đó là một con người!
Cứ chặt cái đầu rắn thì cái thân sẽ chết.
Tư tưởng thì khó giết hơn rắn.
Làm sao anh giết được một tư tưởng?
Giết Zapata, các người sẽ giải quyết được vấn đề.
Cho chúng tôi qua! Cho chúng tôi qua!
Cho hắn qua.
Cho tôi qua!
Chúng tôi đã thấy hàng tiếp tế.
Toàn súng mới, một số chưa từng bắn. Có súng máy nữa.
- Đạn dược? - Hàng núi.
- Anh thấy rõ chớ? - Phải.
Cái đó sẽ cho chúng ta cầm cự được một năm.
Và trong một năm, chúng ta sẽ sẵn sàng làm được bất cứ gì.
Tại sao hắn muốn theo chúng ta?
Hắn nói hắn bị giáng cấp vô cớ.
Hắn muốn trả thù.
Hắn bị giáng cấp và bây giờ hắn là một đại tá...
...với một trung đoàn hạng nhất?
Nghe có vẻ như một cái bẫy.
- Quá kỳ lạ tới độ khó tin là thật. - Phải.
Hắn có bằng chứng gì về lòng thành của hắn?
Hắn đã xử tử Juan Calsavo,
tên cảnh sát trưởng đã giết rất nhiều người của chúng ta.
Còn những bằng chứng khác hắn dành cho anh quyết định.
Được rồi. Được rồi.
Hãy có mặt ở đây lúc mặt trời lặn, sẵn sàng lên đường.
Tôi sẽ nghĩ ra thêm ít bằng chứng.
Chuyện gì vậy?
Không có gì.
Emiliano, em muốn biết.
Biết gì?
Chuyện gì đang diễn ra?
Gà mái bắt đầu biết gáy rồi sao?
Từng đêm em đều có cùng một ý nghĩ.
Trái tim em nói với em,
"Đây là lần đầu tiên em có anh ở bên mình được ít lâu.
"Không đánh nhau, không chạy, không trốn."
Nó cũng nói rằng sớm muộn gì thì anh cũng chết...
...và em chẳng bao giờ được sống cùng anh trong hòa bình.
Josefa, anh đang tính kế hoạch.
Tụi anh sắp có được đủ số đạn dược cần thiết.
Em không muốn nghe.
Josefa.
Thế nào rồi anh cũng sẽ đi và một ngày nào đó...
...một người lạ tới trước cửa...
...nói với em rằng anh đã chết.
Đó là số phận dành cho em.
Josefa,
một ông đại tá liên bang vừa giao cho anh trung đoàn của ổng...
- ...cùng với toàn bộ trang thiết bị. - Đó là một trò lừa!
Không. Anh luôn cảnh giác với một trò lừa. Anh sẽ không sống sót nếu...
- Đó là một cách dễ dàng để giết anh. - Anh vẫn chưa quyết định.
Emiliano, đừng đi.
Chúng ta cần đạn dược!
Đừng đi! Em có linh cảm. Đừng đi!
Đủ rồi, Josefa! Anh sẽ quyết định.
Emiliano! Anh muốn chết sao?
Anh phải làm việc cần làm.
Emiliano, anh muốn chết.
Josefa, đủ rồi.
Anh sẽ quyết định.
Anh phải làm việc cần làm.
Sẽ không sao đâu.
Josefa, hãy nhìn những đám mây bay ngang qua mặt trăng kìa.
Mặt trăng đang chạy đua.
Thời gian cũng đang chạy đua.
Phải.
Nó nhắc em nhớ.
Anh đã quyết định rồi.
Bây giờ em không nói vì chính mình nữa.
Nhưng, nếu anh có mệnh hệ nào, những con người này sẽ ra sao?
Họ sẽ còn lại gì?
Chính họ.
Với triền miên chiến đấu và chết chóc,
có gì thay đổi không?
Họ đã thay đổi.
Đó là cách vạn vật thay đổi. Từ từ, qua con người.
Họ không còn cần anh nữa.
Họ cần được dẫn dắt.
Phải, nhưng bằng chính họ.
Một con người mạnh mẽ tạo nên một dân tộc yếu đuối.
Một dân tộc mạnh mẽ không cần một con người mạnh mẽ.
Đây nè!
Sao?
Jonacatepec đã bị tiêu diệt, đồn binh ở đó tiêu rồi.
Anh thấy rõ chớ?
Đồn binh đã bị tiêu diệt.
Còn hàng tiếp tế?
Nó đang chất đống chờ ở đó.
Anh nghĩ sao?
Hả?
Hắn đã vượt qua mọi thử thách.
Paco.
Chừng nào anh đi?
Ngay bây giờ.
Tối nay chúng ta sẽ đi. Ban đêm an toàn hơn.
Chamaco.
Giả sử có chuyện gì xảy ra với tôi thì sao?
Chúng tôi sẽ sát cánh bên nhau.
Và một ngày nào chúng tôi sẽ lại xuống vùng thung lũng.
Tới lúc đó, chúng tôi đã biết cách sống sót.
Đừng!
Emiliano, đừng đi.
Đừng đi, em xin anh.
Emiliano, đừng. Đừng!
Emiliano Zapata.
Jesus Guajardo.
Ông tìm thấy nó ở đâu vậy?
Nó là của ông.
Lâu nay mày ở đâu?
Một sĩ quan liên bang bắt được nó.
Mày già rồi.
Bắn con ngựa đó!
Bắn nó! Bắn nó!
Con ngựa chạy mất rồi.
Con ngựa?
Những người này rất mê tín.
Chắc lâu nay họ vô cùng sợ hãi hắn.
Họ bắn hắn tơi tả.
Con hổ đã chết.
Vậy là kết thúc chuyện này.
Tôi không biết.
Đôi khi một người chết lại là một kẻ thù khủng khiếp.
Phơi xác hắn ra quảng trường để cho họ có thể nhìn thấy.
Để cho ai cũng thấy là hắn đã chết.
Họ tính lừa ai vậy?
Bắn nát kiểu đó, hắn có thể là bất cứ ai.
Hắn lại lừa họ lần nữa.
Ông có chắc không?
Tôi đã từng đi chung với hắn. Tôi đã chiến đấu với hắn bao nhiêu năm trời.
Họ tưởng họ lừa được tôi sao? Họ không thể giết hắn được.
Họ sẽ không bắt được hắn.
Anh có thể bắt một dòng sông không? Anh có thể giết một ngọn gió không?
Không, hắn không phải là sông, cũng không phải là gió, hắn là một con người!
Và dù vậy họ vẫn không thể giết được hắn.
Vậy thì hắn ở đâu?
Hắn ở trên núi.
Bây giờ các người không thể tìm thấy hắn,
nhưng nếu có khi nào các người cần hắn một lần nữa, hắn sẽ về.
Phải.
Hắn ở trên núi.