RASHOMON
Gebaseerd op 'In het Woud' van Ryunosuke Akutagawa
Ik begrijp het niet Ik begrijp het gewoon niet.
Ik begrijp er helemaal niets van.
Ik begrijp het gewoon niet.
Wat is er mis ?
Wat begrijp je niet ?
Ik heb nog nooit zo'n vreemd verhaal gehoord.
Waarom vertel je het me niet ?
We hebben tenslotte een wijze priester in ons midden.
Nee, zelfs niet de gerenommeerde, wijze priester uit de Kiyomizu tempel...
heeft nooit zo'n vreemd verhaal als dit gehoord.
Maar weet je ook iets over dit vreemde verhaal ?
Samen met deze man heb ik het gezien en gehoord.
Waar ? - In de paleistuin.
In de paleistuin ?
Er was een man vermoord.
Een maar ? Wat dan nog ?
Bovenop deze poort vindt je nog wel vijf of zes lichamen.
Je hebt gelijk.
Oorlog, aardbevingen, storm,
brand, hongersnood, de pest...
Jaar na jaar hebben we niets dan rampen gekend.
Iedere nacht worden we overvallen door bandieten.
Ik heb zoveel mannen als insecten verpletterd zien worden,
maar zelfs ik heb nog nooit zo'n gruwelijk verhaal als dit gehoord.
Ja, echt gruwelijk.
Ik sta op het punt mijn geloof in de mensheid te verliezen.
Dit is erger dan bandieten en de pest,
hongersnood, brand of oorlog.
Zo, priester.
Nu heb je wel genoeg gepreekt.
Dat klonk allemaal interessant, tenminste zolang ik droog bleef.
Maar als dit een preek is, luister ik liever naar de regen.
Laat me uitvertellen. Misschien kan jij me zeggen wat het betekent.
Ik begrijp geen enkele van de drie.
Welke drie ?
Ik zal het je vertellen.
Rustig aan en vertel het me maar op je gemak.
Het stopt voorlopig toch niet met regenen.
RASHOMON
Het was drie dagen geleden.
Ik ging de bergen in om hout te sprokkelen.
Ik rende zo snel ik kon om de politie te waarschuwen.
Nu, drie dagen later... vandaag... werd ik opgeroepen om te getuigen.
Ja, zo ging het.
Ik was de eerste die het lichaam vond.
Wat ? Zag ik een zwaard of zo ?
Nee, helemaal niets.
Alleen de hoed van een vrouw die aan een tak hing
en de helm van een samurai waar overheen was gelopen.
Er lag een kapot gesneden stuk touw bij het lichaam
en verderop in de bladeren lag een glimmend amulet met een rode rand.
Ja.
Dat is alles wat ik vond, ja.
Ja.
Ik heb de vermoorde man voor zijn dood ontmoet.
Dat was drie dagen geleden, in de middag.
Op de weg tussen Sekiyama en Yamashina.
De vrouw had een sluier, dus ik kon haar gezicht niet zien.
De man was gewapend met een zwaard en hij had ook een pijl en boog.
Ik had niet kunnen bevroeden dat hij zo'n ongelukkig lot zou treffen.
Een mensenleven is echt zo kwetsbaar als de ochtenddauw.
Wat zonde dat zijn leven zo moest eindigen.
Het spijt me.
De man die ik te pakken had was Tajomaru.
Ja, de beruchte bandiet waar iedereen het over heeft.
De laatste keer dat ik hem bijna te pakken had zag hij er net zo uit
en hij had datzelfde zwaard bij zich.
Het was twee dagen geleden in de avondschemering aan de voet van de Katsura...
Wat is er ?
Er waren zeventien pijlen met arendsveren...
een lederen boog en een paard.
Alles was van de dode man, inderdaad.
Hoe ironisch dat Tajomaru van zijn gestolen paard wordt gestoten...
dit was de vergelding van het lot.
Ik viel van het paard ? Idioot !
Op die dag...
reed ik op dat paard en ik kreeg ineens ontzettende dorst.
In de buurt van Osaka dronk ik uit een bron.
Er moest ergens stroomopwaarts een dode giftige slang gelegen hebben.
Na een tijdje kreeg ik enorme darmkrampen.
Toen ik bij de rivier kwam kon ik niet meer.
Dus ik stapte van mijn paard en knielde in het veld.
Ben ik eraf gevallen ?
Alleen een dwaas heeft dwaze gedachten.
Ik weet dat je me eens zult terugpakken,
dus ik ga niets verborgen houden.
Het was Tajomaru die die man heeft vermoord.
Ik heb dat stel drie dagen geleden gezien. Het was een warme namiddag.
Opeens verstoorde een koele bries de bladeren.
Als die wind er niet was geweest, had ik hem niet kunnen vermoorden.
Ik ving een glimp op en meteen was ze verdwenen.
Misschien is dat de reden.
Dat ik dacht een godin gezien te hebben.
Toen besloot ik haar te veroveren, zelfs als ik haar man moest ombrengen.
Maar als ik haar kon krijgen zonder te moorden was dat beter.
Het was eerst mijn bedoeling haar te nemen zonder die man te vermoorden.
Maar ik kon dat niet doen op die weg naar Yamashina.
Wat wil je ?
Wat moet dat ?
Doe niet zo achterdochtig.
Zie je ? Is het niet mooi ?
Kijk er maar eens goed naar.
Er zijn daar wat ruïnes.
Toen ik in die heuvel groef, vond ik een stapel zwaarden en spiegels.
Ik heb ze begraven in een bos achter de berg zodat niemand ze zou vinden.
Als je er interesse in hebt, verkoop ik ze je voor een zacht prijsje.
Daar is het.
Blijf voor me lopen.
Hier is het. Achter die bomen.
Je man is ziek.
Haar gezicht werd bleek. Ze keek me aan met lege ogen.
Haar uitdrukking was intens als van een kind.
Toen ik dat zag was ik jaloers en opeens haatte ik die man.
Ik wilde haar laten zien hoe zielig hij was, vastgebonden aan die boom.
Deze gedachten, die er niet eerder waren, vulden mijn hoofd.
Ik had nog nooit zoveel kracht in een vrouw gezien.
En dus moest ik erin slagen haar te krijgen zonder haar man te vermoorden.
Ik was nog steeds niet van plan hem te vermoorden.
Maar toen...
Wacht !
Stop !
Of jij of mijn man sterft.
Een van jullie moet sterven.
Mijn zonden bekend laten worden aan twee mannen is erger dan sterven.
Ik sluit me aan bij de overlevende.
Dus ik moest hem vermoorden, maar dat wilde ik eervol doen.
Hij vocht erg goed. We klonken onze zwaarden 23 keer.
Ik herinner me dit omdat ik nog steeds onder de indruk ben.
Niemand heeft ooit meer dan twintig keer zwaard met me gekruist
Wat ? Die vrouw ?
Ik weet het niet.
Zo gauw de man dood was, keerde ik me naar haar. Ze was weg.
Het gevecht moet haar bang gemaakt hebben, zodat ze weg is gerend.
Ik snelde naar het bergweggetje.
Ik vond alleen haar paard dat kalm aan het grazen was.
Ik werd aangetrokken door haar levensvreugde.
Maar uiteindelijk was ze zoals alle vrouwen.
Ik heb zelfs niet naar haar gezocht.
Wat ? Zijn zwaard ?
Ik heb het in de stad voor drank geruild.
Wat ? Haar dolk ?
Die was ingelegd met parels en zag er zeer kostbaar uit.
Dat was ik helemaal vergeten. Dat was dom.
De grootste fout die ik ooit gemaakt heb.
Zelfs onder de bandieten staat Tajomaru bekend als vrouwenverslinder.
Afgelopen herfst gingen een jonge vrouw en haar dienstmeid naar de tempel en zij
werden dood aangetroffen in de bergen. Dat moet ook zijn werk geweest zijn.
Wie weet wat die vrouw die haar paard achterliet is overkomen.
Die vrouw verscheen bij het paleis.
Ze hield zich schuil in de tempel toen de politie haar vond.
Dat is een leugen.
Het is allemaal gelogen. Tajomoru's verhaal en dat van de vrouw.
Liegen is menselijk.
Meestal kunnen we niet eens eerlijk tegen onszelf zijn.
Dat kan wel zo zijn.
Maar mensen liegen omdat ze zwak zijn, ook tegen zichzelf.
Niet nog een preek.
Het kan mij niet schelen of het gelogen is, als ik me maar vermaak.
Welk verhaal vertelde die vrouw ?
Dat was helemaal anders dan dat van Tajomoru.
Zo anders dat haar gezicht niet eens de felheid toonde waar hij over sprak.
Ze was enorm onderdanig, je had bijna medelijden met haar.
Die man in de blauwe kimono,
trok me naar zich toe
en kondigde trots aan dat hij de beruchte Tajomaru was
en lachte spottend naar mijn vastgebonden man.
Mijn man moet zich verschrikkelijk gevoeld hebben.
Hoe harder hij tegenstribbelde
hoe verder de touwen zich ingroeven.
Ik rende naar hem toe, dat probeerde ik tenminste.
Zelfs nu nog, als ik zijn ogen voor me zie,
stolt het bloed in mijn aderen.
Wat ik in ze zag was geen woede,
geen berouw,
maar de koele blik van afkeer.
Niet doen.
Kijk zo niet naar mij.
Dat is te wreed.
Sla me,
dood me, maar kijk niet zo naar me. Houd daarmee op.
Dood me.
Dood me nu.
Stop.
Niet doen.
Niet doen, alsjeblieft.
Daarna moet ik flauwgevallen zijn.
Toen ik weer bijkwam en om me heen keek...
Stel je voor hoe ik schrok.
Ik zag mijn dolk in de borst van mijn dode man.
Ik was totaal van de kaart
en ik herinner me niet hoe ik uit het bos ben gekomen.
Maar toen ik weer bijkwam
stond ik bij de poel
aan de voet van de heuvel.
Ik wierp mezelf in de poel.
Ik probeerde van alles.
Ik slaagde er niet in mezelf om te brengen.
Wat moet een arme, hulpeloze vrouw als ik doen ?
Ja, ja. Hoe meer ik hoor, hoe verwarder ik word.
Vrouwen gebruiken hun tranen om iedereen voor de gek te houden.
Ze houden zelfs zichzelf voor de gek.
Pas dus op voor het verhaal van de vrouw.
Als je de kant van de dode man hoort...
Hij is dood. Hoe kan hij dat nou vertellen ?
Hij sprak door een medium.
Leugens. Zijn verhaal was ook gelogen.
Maar dode mensen liegen niet.
Hoezo niet ?
Ik weiger te geloven dat de mens zo vol zonde kan zijn.
Wat je wilt.
Maar is er dan iemand echt zuiver ?
Misschien is goedheid een verzinsel.
Wat een beangstigende...
Mensen willen de slechte dingen gewoon vergeten
en de verzonnen goede dingen geloven.
Zo is het makkelijker. - Onzin.
Laat ook maar.
Vertel het verhaal van de dode man.
Ik sta nu in het donker.
Ik lijd in het donker.
Vervloekt zijn zij die mij hebben verbannen tot deze hel.
Nadat de bandiet mijn vrouw aanviel, probeerde hij haar te troosten.
Ze zat op de bladeren naar de grond te staren.
De bandiet was sluw.
Nu dat haar eerbaarheid bezoedeld was,
kon zij niet langer bij haar man zijn.
Haar man verlaten en waarom niet met hem trouwen ?
Hij zei dat hij haar alleen uit liefde heeft aangevallen.
Toen ze dat hoorde, hief mijn vrouw haar gezicht, alsof ze in trance was.
Ze had er nog nooit zo mooi uitgezien.
En wat deed mijn mooie vrouw als antwoord op de vraag van de bandiet
recht voor de ogen van haar hulpeloze man ?
Waar dan ook.
Breng me waar je maar wilt.
Dat is wat ze zei.
Maar dat was niet haar enige zonde
want anders zat ik niet hier in deze hel zo te lijden.
Alsjeblieft, dood hem.
Als hij nog leeft kan ik niet met je mee.
Dood hem !
Die woorden waren als een storm die
me in de krochten van het diepe duister konden blazen.
Is zoiets hatelijks ooit eerder door een mens geuit ?
Zelfs de bandiet werd bleek na het horen van deze woorden.
Dood hem, alsjeblieft.
Wat wil je dat ik met haar doe ?
Doden of sparen ? Je hoeft alleen maar te knikken.
Alleen al om deze woorden wilde ik hem zijn misdaad vergeven.
Moet ik haar doden of laten gaan ?
Ik weet niet hoeveel uren verstreken.
Ze is ontsnapt. Nu moet ik me zorgen maken om mijn eigen lot.
Er was alleen stilte.
Ik hoorde iemand huilen.
Iemand huilt.
Wie is dat ?
Weer alleen stilte.
Het was zo stil.
Opeens verdween de zon.
Ik werd ondergedompeld in diepe stilte.
Daar lag ik in de stilte.
Iemand kwam stilletjes op me af.
Die persoon trok voorzichtig de dolk uit mijn hart.
Dat is niet waar !
Er was geen dolk. Hij was gedood door een zwaard.
Nu wordt het pas interessant.
Het lijkt erop dat je alles hebt gezien.
Maar waarom heb je dat niet verteld in de rechtszaal ?
Ik wilde er niet betrokken bij raken.
Maar hier praat je er wel over, is het niet ?
Zeg het me dan.
Jouw kant van het verhaal lijkt me het meest interessant.
Ik wil het niet horen. Geen gruwelijke verhalen meer.
Dezer dagen zijn dat de normale verhaaltjes.
Ik heb zelfs gehoord dat er hier in Rashomon een demon leeft
die zich voedt met de wreedheid van de mens.
Kom op. Hoeveel weet je ?
Ik heb de hoed van die vrouw in de bergen gevonden.
Dat heb je al verteld.
Ongeveer twintig meter verderop hoorde ik een vrouw huilen.
Van achter een bosje zag ik een vastgebonden man
een huilende vrouw en Tajomaru.
Dus je loog toen je zei dat je haar lichaam hebt gevonden ?
Ik wilde er niet bij betrokken raken.
Oké, dan.
Ga verder. Wat deed Tajomaru ?
Hij zat op zijn knieën en smeekte de vrouw om vergiffenis.
Tot nu toe deed ik de slechte dingen die ik wilde doen gewoon.
Daardoor leed ik er minder onder.
Maar vandaag is het anders.
Ik had je al, maar ik wil je nog meer. Het valt me zo zwaar.
Ik smeek je mijn vrouw te worden.
De befaamde bandiet Tajomaru smeekt jou op z'n knieën
Als je dat wilt, geef ik zelfs mijn schurkenbestaan op.
Ik heb genoeg gespaard om je een overvloedig leven te geven.
En als je mijn bloedgeld niet wilt, zal ik zelfs werken.
Ik zal kromliggen voor je en spulletjes op straat verkopen.
Ik zal alles voor je doen als je voor mij kiest.
Trouw met me, alsjeblieft.
Als je nee zegt, heb ik geen andere keus dan je te doden.
Alsjeblieft, zeg ja.
Stop met huilen en geef antwoord.
Zeg dat je mijn vrouw wordt !
Zeg het !
Het kan niet.
Hoe kan ik, een vrouw, dat zeggen ?
Ik snap het. Je bedoelt dat wij mannen moeten beslissen.
Wacht even !
Ik weiger mijn leven in de waagschaal te leggen voor zo'n vrouw.
Je bent met twee mannen geweest. Waarom pleeg je geen zelfmoord ?
Hopeloos.
Ik wil deze schaamteloze hoer niet. Je mag haar hebben.
Op dit moment raak ik haar liever kwijt dan het paard.
Wacht ! - Volg me niet !
Stop met huilen. Dat werkt niet meer.
Houd op. Koeioneer haar niet zo.
Vrouwen zijn gewoon van nature zwak.
Jullie zijn juist zwak.
Als jij mijn man bent,
waarom dood je deze man dan niet ?
Dan draag je mij daarna op zelfmoord te plegen. Dat is een echte man.
Jij bent ook geen echte man.
Toen ik hoorde dat jij Tajomaru bent, hield ik op met huilen.
Ik had het gehad met deze vermoeiende dagelijkse komedie.
Ik dacht 'Tajumaru redt me hieruit.
Als hij me hier weg haalt, doe ik alles voor hem.
Daar dacht ik aan.
Maar jij bent al net zo kleinzielig als mijn man.
Weet dit: een vrouw houdt van een man die passie kent.
Een man moet een vrouw de zijne maken met zijn zwaard.
Ik wil niet dood !
Dat is dus het echte verhaal.
Ik vertel geen leugens. Ik zag het met mijn eigen ogen.
Dat betwijfel ik.
Het is waar. Ik lieg niet.
Niemand liegt als hij zegt dat hij niet liegt.
Het is afschuwelijk.
Als mannen elkaar niet meer vertrouwen kan de aarde net zo goed de hel zijn.
Dat klopt. Deze wereld is de hel.
Nee, ik geloof in de mens.
Ik wil niet dat deze plek de hel is.
Schreeuwen helpt niet.
Maar zeg nou eens. Welke van deze drie verhalen is geloofwaardig ?
Ik weet het niet.
Uiteindelijk begrijp je de dingen die mensen doen niet.
Wat doe je ?
Wat gaat dat jou aan ?
Dat is vreselijk ! - Vreselijk ?
Iemand anders zou die kimono gepakt hebben. Waarom ik dan niet ?
Dat is slecht. - Slecht ?
Wat zijn de ouders van dit kind dan ?
Zij hebben pret gehad en ze gooien het kind weg ? Zij zijn slecht.
Nee, dat heb je mis.
Kijk naar die amulet op de kimono. Die zit daar om de baby te beschermen.
Denk eens na wat ze hebben moeten doorstaan om deze baby achter te laten.
Ik heb geen tijd om bij ieders gevoelens stil te staan.
Jij egoïst... - Wat is daar mis mee ?
Honden zijn in deze wereld beter af.
Als je niet egoïstisch bent dan kan je niet overleven.
Verdomme.
Iedereen is egoïstisch en oneerlijk.
Verzint smoesjes.
De bandiet, de vrouw, de man en nu jij !
En jij niet ? Dat is grappig.
Je hebt de rechtbank voor de gek gehouden, maar mij niet.
Wat heb je met de dolk gedaan ?
Die dure met de ingelegde parels
waar Tajomaru het over had ?
Wat is ermee gebeurd ? Is hij in het gras verdwenen ?
Als jij het niet hebt gedaan, wie heeft hem dan gestolen ?
Het lijkt erop dat ik gelijk had.
De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Dat is pas egoïstisch.
Heb je nog iets anders te zeggen ?
Zo niet, dan ga ik weg.
Wat doe je ? Neem je dat kleine beetje wat hij nog heeft ook ?
Ik heb zelf zes kinderen.
Een erbij maakt geen verschil.
Ik schaam me voor wat ik zei.
Het is dezer dagen onontkoombaar dat je anderen wantrouwt.
Ik ben degene die zich moet schamen.
Ik begrijp mijn eigen ziel niet.
Nee, ik ben je dankbaar.
Dankzij jou...
denk ik dat ik mijn geloof in de mensheid kan behouden.
't Is al goed.
Nederlandse vertaling : Dafne en Marlboroman